က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, August 31, 2014

My new Website

Medical Writings က်န္းမာေရးႏွင့္ေဆးပညာစာေတြကို ဒီ 'ဝဘ္ဆိုက္' ထဲမွာဖတ္ႏိုင္ပါျပီ။
ဖတ္လိုတာကို ရွာေဖြအင္ဂ်င္မွာ ရွာႏိုင္ပါတယ္။
ျဖည့္စရာေတြကို အခ်ိန္ရသမွ်ျဖည့္ေနေသးလို႔ မစံုေသးပါ။ စာပုဒ္ေရေထာင္ေက်ာ္ပါမယ္။

http://health.myanmarenduser.com/

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Read more...

Wednesday, August 6, 2014

Royal physicians မတူၾကေသာဆရာဝန္မ်ား

• ျဗိတိန္မွာရွိတဲ့ Royal College of Physicians က နာမည္ၾကီးတယ္။ အဲဒီကဘြဲ႔ရ ဆရာဝန္ေတြကို ‘ေတာ္ဝင္သမားေတာ္’ လို႔ ေခၚတယ္။
• ျမန္မာျပည္မွာ ဒုသမၼၼတတဦးက ဆရာဝန္။ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚစုကိုယွဥ္အေရြးခံခဲ့သူကလဲ ဆရာဝန္။
• ေစာေစာကဘဲ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးမွာအလုပ္ရေနတဲ့ ဆရာဝန္(မ) တဦးက ေရမသန္႔ရွင္းတဲ့ျပႆနာနဲ႔ အဲဒီနယ္က အေရြးခံရတဲ့ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးမဟုတ္တဲ့ အမတ္ဆရာဝန္(မ) တဦးကို ဆက္စပ္ေရးထားတာကို ဖတ္လိိုက္ရတယ္။
• ၁၉၉ဝ နဲ႔ ၂ဝ၁၂ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ NLD ကေနႏိုင္ခဲ့တဲ့ ဆရာဝန္အေရအတြက္ မနည္းပါ။
• ဒီလို ေကာက္ခ်က္ခ်ရမလား မသိပါ။ ျမန္မာျပည္က ဆရာဝန္ေတြဟာ ေရာဂါကိုကုတာေတာ့ တူခ်င္တူၾကမယ္၊ ႏိုင္ငံေရးမွာေတာ့ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးကျဖစ္မွသာ ‘ေတာ္ဝင္ဘြဲ႔’ ရၾကတယ္။ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃-၇-၂ဝ၁၄
Read more...

Top 10 Medical Expenses ေဆးကုသစရိတ္ အၾကီးဆံုး (၁ဝ) ခု

အေမရိကမွာ
၁။ Heart Conditions ႏွလံုးေရာဂါမ်ား = ၁ဝ၇႕၂ ဘီလီယန္
ႏွလံုးေရာဂါ ၃ ေယာက္မယ္ ၁ ေယာက္ေလာက္ ရွိတယ္။ ေဆးကုသမႈမွာလဲ ေစ်းအၾကီးဆံုးျဖစ္တယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းပါ။ အသီးေတြနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ မ်ားမ်ားစားပါ။ မေကာင္းတဲ့ ကိုလက္စေထာ (အဆီ) မ်ားတဲ့အစာ ေရွာင္ပါ။ ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။
၂။ Injuries ထိခိုက္ဒဏ္ရာ = ၈၂႕၃ ဘီလီယန္
တႏွစ္ကို လူေပါင္း ၄၅ သန္းထိခိုက္ဒဏ္ရာေတြရေနၾကတယ္။ ယာဥ္ထိခိုက္မႈက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ မူးရင္ ကားမေမာင္းနဲ႔။ ထိုင္ခံုခါးပတ္သံုးပါ။ ဟဲလ္မက္ေဆာင္းပါ။ လမ္းေတြေကာင္းပါေစ။ မလိုအပ္ဘဲလမ္း-ခရီးမသြားပါနဲ႔။
၃။ Cancer ကင္ဆာ = ၈၁႕၇ ဘီလီယန္
လူေပါင္း ၁၃႕၆ သန္း ကင္ဆာေရာဂါရွိေနၾကတယ္။ ေသႏွဳန္းေတာ့က်လာပါတယ္။ ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။ အရက္ ေလွ်ာ့ေသာက္ပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္တဲ့ အစားအေသာက္ ေရြးစားပါ။ ေဆးစစ္တာ စနစ္တက်လုပ္ေနပါ။
၄။ Mental Disorders စိတ္ေရာဂါမ်ား = ၇၃ ဘီလီယန္
လူ ၄ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ စိတ္ေဝဒနာ တမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေနၾကတယ္။ ဥပမာ စိတ္ဓါတ္က်တာ။
၄။ COPD and Asthma နာတာရွည္အသက္ရွဴလမ္းေရာဂါနဲ႔ ပန္းနာ = ၆၃႕၈ ဘီလီယန္
ေလထုသန္႔ရွင္းေအာင္ၾကိဳးစားပါ။ လုပ္ငန္းခြင္က်န္းမာေရးသတိျပဳပါ။ ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။
၆။ Joint Disorders အဆစ္တာေရာဂါမ်ား = ၆၂႕၄ ဘီလီယန္
အသက္ရလာေလအျဖစ္မ်ားေလ။ ဥပမာ Osteoarthritis အဆစ္နာေရာဂါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မမ်ားေစပါနဲ႔။ ကယ္လ္စီယမ္ ေသာက္ပါ။
၇။ Diabetes ဆီးခ်ဳ = ၅၁႕၃ ဘီလီယန္
လူ ၄ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္နီးပါးရွိတယ္။ ႏွလံုးနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ကိုဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ မ်က္စိနဲ႔ အာရံုေၾကာေတြ ထိခိုက္လာႏိုင္တယ္။ ဆီးခ်ဳေရာဂါသည္ေတြ စားရမဲ့ အစားအေသာက္ကိုသာ တသက္လံုးစားသံုးပါ။ ဆီးခ်ိဳစစ္ပါ။ ေဆးကုသမႈ စနစ္တက် ခံယူေနပါ။ ေပ်ာက္တယ္ဆိုတိုင္း မယံုပါန႔ဲ႔။
၈။ High Blood Pressure ေသြးတိုး = ၄၂႕၉ ဘီလီယန္
ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေလျဖတ္တာဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဆားေလွ်ာ့စားပါ။ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ေဆးလိပ္ မေသာက္ပါနဲ႔။ အရက္ေလွ်ာ့ေသာက္ပါ။ အသီးေတြနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြစားပါ။ ေဆးကုသမႈ ေန႔တိုင္းလုပ္ပါ။
၉။ Back Problems ခါးေရာဂါ = ၃၉႕၃ ဘီလီယန္
ခါးကိုစနစ္ေက်သံုးတတ္ပါေစ။ က်န္းမာေရးပညာေပးကို အေလးအနက္ထားပါ။ အိပ္-ထိုင္-ရပ္-သြား ဘယ္လို လုပ္ရမယ္ဆိုတာ လိုက္နာပါ။
၁ဝ။ High Cholesterol ကိုလက္စေထာမ်ားျခင္း = ၃၇႕၂ ဘီလီယန္
ဆီ၊ အဆီ သတိထားသံုးပါ။ ေဆး (ေသြး) စစ္ပါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ထိန္းပါ။ ဆိုင္စာေတြေရွာင္ႏိုင္သမွ်ေရွာင္ပါ။ အလြယ္ဝယ္စားရတာေတြက မသင့္တာမ်ားတယ္။

(၁ဝ) မ်ိဳးရဲ႕ေနာက္မွာကပ္လိုက္လာတာက ၁၁ = ကေလးမီးဖြြးျခင္းျဖစ္တယ္။ ၃၄႕၉ ဘီလီယန္
အေမရိကမွာ တႏွစ္ကို ကေလးေပါင္း ၄႕၂ သန္းေမြးေနတယ္။ ခြဲေမြးရင္ ပိုက္ဆံပိုကုန္တယ္။ လူပ်ိဳၾကီး-အပ်ိဳၾကီး လုပ္ဘို႔ေတာ့ မတိုက္တြန္းပါ။ က်န္းမာတဲ့ကိုယ္ဝန္ျဖစ္ေအာင္ ဂရုျပဳပါ။ မလိုအပ္ဘဲခြဲမေမြးပါနဲ႔။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃-၇-၂ဝ၁၄

Read more...

Gilead offers new hepatitis C drug at 99 percent discount

• အသည္းေရာင္ (စီ) ပိုးကိုကုသေပးေနတဲ့ေဆးကို ေဆးဝါးထုတ္လုပ္တဲ့ အေမရိကန္ Gilead Sciences ကုပၼဏီကေန အေမရိကမွာေရာင္းေနတဲ့ေစ်းႏွဳန္ထက္ ၉၉% နည္းတဲ့တန္ဘိုးနဲ႔ေရာင္းဘို႔ အီဂ်စ္နဲ႔ အိႏၵိယႏိုင္ငံေတြကို ကမ္းလွမ္းလိုက္ပါတယ္။
• ေဆးနာမည္ကို Sovaldi ဆိုဗယ္လ္ဒီ လို႔ေခၚပါတယ္။ မူရင္းေစ်းႏွဳန္းက ၁၂ ပါတ္စာအတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈၄ဝဝဝ ျဖစ္ပါတယ္။
• အီဂ်စ္မွာ အသည္းေရာင္ (စီ) ျဖစ္ေနတာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ အီဂ်စ္က်န္းမာေရးဝန္ၾကီးက ေဆးတလစာ အတြက္ ေဒၚလာ ၃ဝဝ နဲ႔ေဆးဆစ္ပါတယ္။ ေဆးကို ၁၂ ပါတ္ေပးရတာျဖစ္လို႔ လူနာတေယာက္က ေဒၚလာ ၉ဝဝ ကုန္ပါမယ္။
• Hepatitis C (HCV) (စီ) ပိုးဟာ HIV လိုဘဲ ေသြးနဲ႔ ေဆးထိုးအပ္ကေနကူးစက္တာမ်ားပါတယ္။
• WHO ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ကမာၻမွာ (စီ) ပိုးကူးစက္ခံထားရသူေပါင္း သန္း ၁၅ဝ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ နာတာရွည္ကေန အသည္းေျခာက္တာနဲ႔ အသည္းကင္ဆာျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
• တျခား ေဆးကုပၼဏီေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Johnson & Johnson, AbbVie, Bristol-Myers Squibb and Merck & Co တို႔ကလဲေဆးထုတ္လုပ္ေနတာ ေအာင္ျမင္မႈေတြရေနၾကပါတယ္။
• Sovaldi ေဆးကို ၂ဝဝ၇ မွာ ေဒၚလာ ၉႕၁ ဘီလီယန္ဘိုးေရာင္းခ်ခဲ့ရပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၈-၂ဝ၁၄

Read more...

Secret serum working on Ebola-infected Americans

• ‘အီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္စ္’ ကူးစက္ခံထားရတဲ့အေမရိကန္ဆရာဝန္ကို လိႈ႔ဝွက္ ‘စီရမ္’ နဲ႔ကုသေပး
• အမ်ားအာျဖင့္ အေမရိကန္ေဆးကုပၼဏီၾကီးေတြကေန ဆင္းရဲတဲ့တိုင္းျပည္က ေရာဂါေတြကို ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆးဝါးမ်ိဳးေတြကို မထုတ္လုပ္ၾကလို႔ ေဝဖန္ခံရပါတယ္။
• ဒါေပမဲ့ လူသိမမ်ားလွတဲ့ အေမရိကန္ေဆးကုပၼဏီတခုကေန ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ေဆးနဲ႔ ‘လိုက္ေဘးရီးယား’ မွာ ‘ဆမာရီတန္ ပါ့စ္’ ေစတနာ့ဝန္ထမ္း က်န္းမာေရးအဖြဲ႔နဲ႔အတူလုပ္ေပးေနၾကရင္း ‘အီဗိုလာဗိုင္းရပ္စ္’ ပိုးကူးစက္လို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ‘အတ္တလန္တာ’ ျမိဳ႕ကို ျပန္ေခၚလာရတဲ့ဆရာဝန္ေတြကို ကုသေပးေနတာ ထိေရာက္မႈေတြ ေတြ႔ေနရပါျပီ။
• ေဒါက္တာ ‘ကင့္ ဘရန္တေလ’ နဲ႔ ‘နန္စီ ရိုက္ေဘာလ္’ တို႔ကိုထိုးေပးတဲ့ အဲဒီေဆးက ထိပ္တန္းလိႈ႔ဝွက္အဆင့္ မွာသာ ရွိေသးတာပါ။
• ေဆးနာမည္က ZMapp ျဖစ္ပါတယ္။ ‘စန္ဒီယာဂို’ မွာရွိတဲ့ ‘မက္ပ္ ဘိုင္အိုဖါမာစူတီကယ္ အိုင္အင္စီ’ ကေန ထုတ္လုပ္ထားထားတာျဖစ္ျပီး၊ အရင္က လူေတြမစမ္းရေသးတဲ့ဘဲ ေမ်ာက္ ၄ ေကာင္ကိုသာ စမ္းရပါေသးတယ္။
• အေမရိကန္ FDA ကအသိအမွတ္မျပဳရေသးပါ။ အဲလိုအတန္းအစားေဆးကို Compassionate use regulation ေစတနာသံုးလို႔ ေခၚပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၈-၂ဝ၁၄

Read more...

Aspirin significantly cuts cancer rates ‘အက္စ္ပရင္’ ေဆးကေန ကင္ဆာေသႏွဳန္းနည္းေစတယ္

• အကိုက္အခဲ-ေပ်ာက္ေဆး၊ အဖ်ားက်ေဆး၊ ေသြးက်ဲေဆးအေနနဲ႔သံုးေနတဲ့ ‘အက္စပရင္’ ကို ေန႔စဥ္ေသာက္ရင္ အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ အူမၾကီးကင္ဆာ၊ အစာျမိဳျပြန္ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုးရတာကိုနည္းေစတယ္လို႔ သိလာရတယ္။
• ဒီလိုအေျဖထြက္ေအာင္ Queen Mary University of London ကြင္း ေမရီ လန္ဒန္တကၠၠသိုလ္မွာ သုေတသန လုပ္ခဲ့တာပါ။ ၁ဝ ႏွစ္ၾကာေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ အူမၾကီးကင္ဆာေသႏွဳန္း ၄ဝ% ကေန ၃၅% အထိ က်ဆင္းတယ္။ အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ အူမၾကီးကင္ဆာ၊ အစာျမိဳျပြန္ကင္ဆာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏွဳန္း ၃ဝ% နဲ႔၊ ေသႏွဳန္း ၅ဝ% ကေန ၃၅% နည္းေစတယ္။
• ပါေမာကၡ ‘ဂ်က္ ကူဇစ္’ ေျပာတာက တေန႔မွာ ‘အက္စပရင္’ ေဆးျပား 75 ကေန 100 milligrams ကို ၅-၁ဝ ႏွစ္ ေသာက္ရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လူနာေတြရ့ဲ အသက္က ၅ဝ ကေန ၆၅ ႏွစ္ရွိသူေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေဆးေသာက္ကာစ ၃ ႏွစ္အထိေတာ့ ထူးျခားတာမေတြ႔ရပါ။
• သတိထားရမွာက ‘အက္စပရင္’ ကိုေရရွည္ေပးသူေတြမွာ အစာအိမ္ေသြးယိုတာျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ အသက္ ၆ဝ အရြယ္ေတြမွာ အဲလိုျဖစ္တာ ၂႕၂ ကေန ၃% ပိုတာေတြ႔ရတယ္။
• ကင္ဆာသာမကာ ‘ဆထုခ္’ ေခၚတဲ့ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာေရာဂါနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါေတြကိုလဲ ၁ဝ ႏွစ္ေသာက္ေနရင္ ေယာက္်ားေတြမွာ ၉% နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၇% ေသႏွဳန္းနည္းေစတာလဲ ေတြ႔သိလာရပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၈-၂ဝ၁၄

Read more...

Sunday, May 25, 2014

DNA test for HIV infection

• စမ္းသပ္ေနၾကနည္းထက္ ေစာျပီး သိမယ္။ • ပိုးကေသြးထဲဝင္လာတာနဲ႔ ‘အင္တီေဘာ္ဒီ’ ေတြ စထုတ္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီ ‘အင္တီေဘာ္ဒီ’ ေတြက ပိုးကိုခံမခ်ႏိုင္ဘူး။ ေရာဂါရွာေဖြေရးအတြက္သာ အသံုးဝင္သလိုျဖစ္ေနတယ္။ • HIV antibody test ‘အင္တီေဘာ္ဒီ’ စမ္းနည္းကို ELISA or EIA နည္းလို႔ေခၚတယ္။ စံခ်ိန္ကိုက္စမ္းနည္း ျဖစ္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို လိုက္ရွာတာ မဟုတ္ပါ။ • DNA test နည္းကို NAAT = Nucleic acid amplification testing လို႔ေခၚတယ္။ ပိုးကိုလိုက္စမ္းတဲ့နည္း ျဖစ္တယ္။ အင္တီေဘာ္ဒီနည္းထက္ ေစာသိမယ္။ ART ေဆးေပးေနသူေတြကို ေစာင္ၾကည့္ရာမွလုပ္ရတဲ့ Viral load test နည္းနဲ႔ ဆင္တယ္။ • အားနည္းခ်က္ေတြရွိတယ္။ သိပ္အထိမခံသလိုျဖစ္လို႔ မွားျပီးအေပါင္းျပတတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီနည္းမွာ အေပါင္းျပသူတိုင္းကို စံခ်ိန္ကိုက္စမ္းနည္းဆက္လုပ္ရမယ္။ ေနရာတိုင္းမွာ DNA test စမ္းနည္းမလုပ္ပါ။ • ပိုးဝင္ျပီး ၆ ရက္ ကေနစျပီး စမ္းႏိုင္ျပီ။ ၂၁ ရက္မွာစမ္းတာ ပိုသင့္တယ္လို႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ထုတ္ထားတယ္။ • ၁ဝဝ% တိက်တယ္လို႔ေတာ့ ေျပာမရပါ။ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Read more...

Leprosy Prevention အနာၾကီးေရာဂါကာကြယ္ေရး

Facebook 25-5-2014 6 hours ago: ဆရာ အနာႀကီးေရာဂါေဝသနာခံစားေနရတဲ့သူနဲ႔ အတူတူေန ေနရပါတယ္။ မကူးစက္ေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္ ရမလဲဗ်။ ဘယ္လိုဂရုစိုက္သင့္လဲဗ်။ ျပန္ေျဖၾကားေစလိုပါသည္။ • ေရာဂါရွိေနမွန္ ေစာေစာသိျပီး ေဆးကုသမႈ စနစ္တက်ခံယူရမယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ သူမ်ားကို မကူးစက္ေအာင္ဆင္ျခင္ေနရမယ္။ • လူအမ်ားကို ေရာဂါအေၾကာင္း၊ ကူးစက္နည္းေတြကို သိေစေအာင္ ပညာေပးရမယ္။ • တအိမ္တဲအတူေနရသူေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေနရမယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ၾကည့္ေနရမယ္။ • Rifampicin ေဆးတမ်ိဳးထဲကို ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ ေပးရင္ ပဌမ ၂ ႏွစ္အတြင္းမွာ ၅၇% ကူးစက္မႈသက္သာတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒီနည္းကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မသံုးေသးပါ။ ကာကြယ္ေဆးလဲ အမ်ားသံုးမေပၚေသးပါ။ • တီဘီကာကြယ္ေဆးျဖစ္တဲ့ BCG vaccine ကိုသံုးတာ ေလ့လာမႈေတြမွာ ၂၆-၄၁% ေကာင္းတာေတြ႔ရတယ္။ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Read more...

Thrush (Oral candidiasis) မွကၡရုနာ

ႏို႔တိုက္အရြယ္ ကေလးငယ္ေတြမွာ လွ်ာ၊ အာေခါင္၊ ပါးေစာင္ေတြမယ္ အျဖဴဖတ္ေတြ ျဖစ္ျပီး၊ ေဘးက နီေနတယ္။ နာတယ္၊ ႏို႔စို႔ရ၊ အစာစားရ ခက္တယ္။ Moniliasis လို႔လဲ ေခၚတယ္။ ကေလးရဲ႕ လွ်ာကို အဝတ္သန္႔သန္႔ေလးကို လက္ညွိဳးမွာပါတ္ျပီး အျဖဴဖတ္ေတြ ရွင္းေပးပါ။ Gentian Violet ေဆးျပာ လိမ္းေပးလို႔ ရတယ္။ မိခင္ႏို႔ကို အျမဲ သန္႔ေနပါေစ။ လိုအပ္ရင္ Nystatin Oral Suspension 4-6 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္တိုက္ပါ။ Fungus မႈိတမ်ိဳးကေန ျဖစ္တယ္။ Fungus ေရာဂါေတြကို Mycosis လို႔လဲ ေခၚျပန္တယ္။ မိႈ အမ်ိဳးအစားေတြ အမ်ားၾကီးဘဲ။ ခႏၶာကိုယ္အျပင္မွာ ေနရာကေန ကိုယ္ထဲ ဝင္လာမယ္။ ပူေလာင္ စိုစြပ္ရာ ေနရာေတြမွာ ေပါက္ပြါးတတ္တယ္။ အေရျပား အေရး-အေၾကာင္း ရွိရာေတြမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ အတြင္းခံဝတ္တဲ့ ေနရာမွာ ေရာဂါရရင္ Diaper candidiasis ေခၚတယ္။ လက္သည္းမွာ ျဖစ္ရင္ ၾကာၾကာကုရတယ္။ ကင္ဆာေဆး၊ စတီရြိဳက္ေဆး၊ ပဋိဇီဝေဆး ေပးေနရင္း မိႈေရာဂါ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဘက္တီးရီးယားပိုး ဝင္ေနတဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ စတီရြိဳက္ပါတဲ့ မ်က္စဥ္း ခတ္မိရင္ မိႈေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊ ေသြးဆံုး၊ ဆီးခ်ိဳနဲ႔လဲ တြဲတတ္တယ္။ ဆီးပိုက္ စတာမ်ိဳး တပ္ထားရသူေတြမွာ မိႈေရာဂါဝင္လာတတ္တယ္။ Fluconazole 100 mg/d ဒါမွမဟုတ္ Itraconazole 200 mg/d ေဆး ၁ဝ-၁၄ ရက္ ေပးတယ္။ AIDS နဲ႔ လူကီးမီးယားနဲ႔လဲ တြဲျဖစ္တတ္တယ္။ အစာျမိဳျပြန္မွာ လာျဖစ္မယ္။ အစာျမိဳရင္-ေရျမိဳရင္ နာမယ္။ ေအာက္ ဆက္ဆင္းရင္ ပ်ိဳ႕-အန္ျဖစ္မယ္။ ေရ-ဆား ခမ္းေျခာက္တာ ျဖစ္လာမယ္။ ရင္ညြန္႔ရိုး ေအာက္က နာမယ္။ မိႈက ေသြးထဲ ေရာက္ရာကေန အထဲအဂၤါေတြမွာ ေရာဂါရေစႏိုင္တယ္။ မ်က္ႏွာ၊ နား-ႏွာေခါင္း-လည္ေခ်ာင္း၊ ဦးေႏွာက္၊ ႏွလံုးသား၊ ဆိုးဝါးတဲ့ မိႈေရာဂါကို ေဆးအျပင္းေတြေပး၊ ေဆးရံုတက္ ကုရတာမို႔ ေဆးနည္းေတြ မေရးေတာ့ပါ။ (၄၅%) အသက္ အႏၠရာယ္ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Read more...

Motion sickness ခရီးသြားစဥ္ ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္း

အသက္က ၂၆ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ ႕႕႕႕႕ မွာ အလုပ္လာလုပ္တာ ၃ လ ေလာက္ပဲရွိပါေသးတယ္။ အလုပ္ကစိတ္ဖိစီးမႈ နည္းနည္းရွိပါတယ္။ ရန္ကုန္မွာေနတုန္းက ကားမူးၿပီးအန္ခ်င္တာေလာက္ပဲရွိတာပါ။ ေဆးခန္းၿပတာလဲ စကားေၿပာ အဆင္မေၿပတာေၾကာင့္ပါ။ ခရီးသြားစဥ္ မူးေဝ ေအာ့အန္ျခင္းျဖစ္ရသည္မွာ မ်က္စိကျမင္သိ၍ ဦးေႏွာက္ဆီပို႔လႊတ္သည့္ အာရံုေၾကာစနစ္၏ ေပးပို႔ခ်က္ႏွင့္ ကိုယ္ခႏၶာ အတတ္-အဆင္း၊ ဘယ္ေကြ႔-ညာေကြ႕ ျဖစ္သည္အား နားအတြင္းထဲရွိ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းက ပို႔လႊတ္သည့္ ေပးပို႔ခ်က္တို႔ သဟဇတမျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ မူးေဝ ေအာ့အန္ျဖစ္ေစျခင္းျဖစ္သည္။ Hyoscine, Cyclizine, Cinnarizine, Promethazine တို႔ကိုေပးႏိုင္သည္။ နားအတြင္းက လာမည့္ ေပးပို႔ခ်က္အား ဦးေႏွာက္၏ အန္ျခင္းကို ျဖစ္ေစသည္ေနရာသို႔ မေရာက္ေစရန္ တားဆီးမည့္ေဆးကို ေပးရျခင္း ျဖစ္သည္။ အသံုးအမ်ားဆံုးေဆး Dramamine ကို အသက္ ၂ ႏွစ္ အထက္ေပးႏိုင္သည္။ ကိုယ္တိုင္ကားေမာင္သူအား မေပးရ။ အရက္ႏွင့္မတြဲရ။ အျခားအိပ္ခ်င္ေစသည့္ေဆးမ်ား (အေအးမိသက္သာေဆး၊ ဘိန္းပါသည့္ေဆး၊ အိပ္ေဆး၊ စိတ္ျငိမ္ေဆး၊ အတက္သက္သာေဆး၊) မ်ားႏွင့္ တြဲမေပးသင့္ပါ ခရီးသြားစဥ္ မူးေဝ ေအာ့အန္ျခင္းအတြက္ ခရီးမထြက္မီ နာရီဝက္၊ ၁ နာရီၾကိဳတင္ေသာက္ရမည္။ အခ်ိဳ႕ေဆးက ၄ နာရီ ခံျပီး အခ်ိဳ႕က ၂၄ နာရီခံသည္။ ေဆးကို ေရတဖန္ခြက္အျပည့္ျဖင့္ေသာက္ပါ။ နားေၾကာင့္ျဖစ္ရသည့္ ေခါင္းမူးေရာဂါ အတြက္ ေဆးကို တေန႔လွ်င္ ၄-၆ ၾကိမ္ေသာက္ရသည္။ အိပ္ခ်င္မည္။ အိပ္ေပ်ာ္ေနမည္။ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Read more...

Hepatitis C viral load စီပိုး ဗိုင္ရယ္ လုဒ္

Viral Load မရွိေတာ့တဲ့လူေတြဆီမွေသြးနဲ႔ထိရင္ ကူးနုိင္ပါသလား။ Hepatitis C viral load ကို ဒီအတြက္သံုးပါတယ္။ 1. Diagnose hepatitis C စီပိုးရွိေနတာေသခ်ာေအာင္၊ 2. Predict the chances of a successful hepatitis C treatment စီပိုးေဆးေပးရင္ ရႏိုင္တဲ့ ေအာင္ျမင္မႈ အလားအလာ၊ 3. See how well treatment for hepatitis C is working ေဆးကုသမႈရဲ႕ သက္ေရာက္မႈ။ ဒါေပမဲ့ ကူးစက္မႈ ဆိုးေန-မေနကို မသိႏိုင္ပါ။ ေရာဂါ ဆိုး-မဆိုး မသိႏိုင္ပါ။ Hepatitis C viral load number ဂဏန္းေတြကို တိတိက်က်သိရတာထက္ မ်ားလာတယ္၊ နည္းလာတယ္ဆိုတဲ့ ႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္ကသာ အေရးပါတယ္။ Hepatitis C viral load is approximately 1 million IU/mL (2 million RNA copies/mL) အမွတ္နဲ႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ Chronic hepatitis C စီပိုးေၾကာင့္ နာတာရွည္ အသဲေရာင္ေနသူေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ 100,000 နဲ႔ 10,000,000 RNA copies/mL ၾကားမွာရွိေနမယ္။ တနည္းအားျဖင့္ 50,000 to 5 million IU/mL ျဖစ္တယ္။ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Read more...

Saturday, May 24, 2014

Constipation (2) ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း (၂)

အေကာင္းဆံုးနည္းကေတာ့ ဖိုက္ဘာ ပါတဲ့အစားအစာ မ်ားမ်ားစားေပးဘို႔ပါ။ Fiber ဖိုက္ဘာ ဆိုတာ ဟင္းသီး ဟင္းရြက္ေတြထဲမွာပါတယ္။ စားလိုက္ရင္ အစာလမ္းကေန စုပ္ယူမသြားဘဲ က်န္ေနတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ဝမ္းထုထည္ မ်ားေစမယ္။ ဝမ္းေပ်ာ့ေစမယ္။ သစ္သီးေတြထဲမွာမ်ားတယ္။ တမ်ိဳးနဲ႔တမ်ိဳးေတာ့ မတူၾကပါ။ ေလထတာေတာ့ ရွိႏိုင္တယ္။ ကိုယ္နဲ႔သင့္တာကို မွတ္သားထားျပီးစားပါ။ အူထဲေနတဲ့ ဗက္တီးရီးယားေတြကေနျဖစ္ေစလို႔ပါ။ ေရလဲ မ်ားမ်ား ေသာက္ဘို႔ လိုပါတယ္။

Lubricant laxatives ေခ်ာဆီသေဘာ ဝမ္းႏုတ္ေဆး
Mineral oil ဆီေတြသံုးတယ္။ ေရနဲ႔ေရာထားတဲ့ Emulsion လဲသံုးတယ္။ ဆီကေန ဆီထဲေပ်ာ္ဝင္တဲ့ ဗီတာမင္ေတြကို စုပ္ယူသြားႏိုင္တာသတိထားရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ မသင့္ပါ။ Warfarin (Coumadin) ေဆးနဲ႔ oral contraceptives ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြကို သက္ေရာက္ေစႏိုင္တယ္။ အစြမ္းနည္းေစမယ္။

Emollient laxatives ဝမ္းေပ်ာ့္ေဆး
Docusate လိုဟာပါတယ္။ ဥပမာ Colace လို။ ဝမ္းကိုေရမ်ားေစတယ္။ ဆီစုပ္ယူတာကို ပိုေစႏိုင္တယ္။ အသဲနဲ႔ တက္စိေတြမွာ လာစုေနမယ္။

Hyperosmolar laxatives ဟိုက္ပါေအာ့စမိုလာ ဝမ္းႏုပ္ေဆး
ဝမ္းကိုေပ်ာ့ေစမယ္။ Lactulose (Kristalose) လက္က်ဳလို႔စ္၊ Sorbitol ေဆာ္ဘီေတာ နဲ႔ Polyethylene glycol (MiraLax) ေပၚလီအက္သလင္း ဂလိုင္ေကာလ္ ေတြျဖစ္တယ္။ တာရွည္သံုးႏိုင္တယ္။ ဗက္တီးရီးားေတြေၾကာင့္ ေလပြႏိုင္တယ္။

Saline laxatives ဆာရည္ဝမ္းႏုပ္ေဆး
Magnesium hydroxide, Sulfate, Sodium phosphate နဲ႔ citrate ေတြပါမယ္။ ဝမ္းေပ်ာ့ေစမယ္။ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းသူေတြအတြက္ မသင့္ဘူး။ သက္ေရာက္မႈ ျမန္တယ္။ ခဏခဏမသံုးသင့္ဘူး။ ဝမ္းသၾးတာ မ်ားေစႏိုင္တယ္။ ဓါတ္ဆားရည္ေသာက္ဘို႔အထိ လိုခ်င္လိုမယ္။ အေပ်ာ့စားျဖစ္တဲ့ Milk (Cream) of magnesia ကိုအမ်ားဆံုးသံုးတယ္ Epsom Salt (Magnesium sulfate) ဆားခါးက ပိုျပင္းတယ္။

Stimulant laxatives စတီမ်ဴလင့္ ဝမ္းႏုပ္ေဆး
အးကၾကြက္သားေတြကို ေပ်ာ့ေပးတယ္။ ဝမ္းထဲ ေရမ်ားေစမယ္။

Cascara (castor oil) ဝကက္ဆးတီ၊ Senna ေပြးကိုင္း၊ Aloe ေတြသံုးတယ္။ ျပင္းလို႔ ဝမ္းသြားတာမ်ားမယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္ နည္းမွာသတိထားရမယ္။ ေရရွည္မသံုးသင့္ဘူး။ Bisacodyl (Dulcolax, Correctol) ေဆးျဖစ္တယ္။

Enemas ဝမ္းျခဴျခင္း
Phosphate enemas (Fleet phosphosoda) ေဖါ့စ္ဖတ္၊ Mineral oil enemas ဆီ နဲ႔ Emollient enemas (Colace Microenema) အီမိုးလီယင့္ေတြျဖစ္တယ္။ ဝမ္းကမာေနျပီးဆို႔ေနတာမ်ိဳးသံုးသင့္တယ္။ ခဏခဏမသံုးသင့္ပါ။

Suppositories ဝမ္းျခဴေတာင့္
Bisacodyl (Dulcolax) နဲ႔ Glycerin suppositories ေတြသံုးတယ္။

Combination products တြဲဖက္ေဆး
ေပြးကိုင္းနဲ႔ေရာထားတဲ့ senna and psyllium (Perdiem)၊ senna and docusate (Senokot-S) နဲ႔ senna and glycerin (Fletcher's Castoria) ေတြျဖစ္တယ္။ Casanthranol, Docusate, and glycerin (Sof-lax Overnight) က ၃ မ်ိဳးေရာထားတာျဖစ္တယ္။ ေရရွည္မသံုးသင့္ဘူး။

ေဆးလက္မွတ္နဲ႔သာဝယ္ရတာေတြ
• Tegaserod (Zelnorm)
• Lubiprostone (Amitiza)
• Linaclotide (Linzess)

Miscellaneous drugs တျခားဝမ္းႏုပ္ေဆးေတြ
• Colchicine
• Misoprostol (Cytotec)
• Orlistat (Xenical)

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Read more...

Folic acid ေဖါလစ္-အက္စစ္

• Folic acid (ေဖါလစ္-အက္စစ္) ဆိုတာဗီတာမင္ ဘီအုပ္စုဝင္ေဆး ျဖစ္တယ္။ Vitamin B9, Vitamin Bc, Folacinနဲ႔ Folate လို႔လဲေခၚတယ္။
• (ေဖါလစ္-အက္စစ္) နည္းတဲ့ ေသြးအားနည္းတာနဲ႔ သံဓါတ္နည္း-ေသြးအားနည္းေရာဂါေတြ ျဖစ္ေနသူဟာ ေမာပန္းေနမယ္။ အားယုတ္ေနမယ္။ အစာေျခတာ မေကာင္းလို႔ ဝမ္းပ်က္တတ္တယ္။ စားခ်င္စိတ္ နည္းေနမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်မယ္။ လွ်ာနာမယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ ရင္တုန္မယ္။ သတိေမ့တတ္ျပီး အမူအယာပါ ေျပာင္းလာတတ္တယ္။
• Allergic diseases (အလာဂ်ီ) အတြက္လဲ သံုးတယ္။
• Depression စိတ္က်ေနသူေတြကိုလဲေပးႏိုင္တယ္။ Schizophrenia စိတ္ေရာဂါရွိသူ၊ Memory and mental agility သတိေမ့တတ္သူေတြကိုလဲေပးတယ္။
• Fertility ကေလးမရႏိုင္တဲ့အတြဲေတြ ေယာက္်ားေရာ မိန္းမကိုပါ ေပးမယ္။
• Folate-deficiency anaemia (ေဖါလစ္-အက္စစ္) နည္းတဲ့ ေသြးအားနည္းတာနဲ႔ Iron-deficiency anemia သံဓါတ္နည္း ေသြးအားနည္းေရာဂါေတြ ျဖစ္ေနသူဟာေမာပန္းေနမယ္။ အားယုတ္ေနမယ္။ အစာေျခတာမေကာင္းလို႔ ဝမ္းပ်က္တတ္တယ္။ စားခ်င္စိတ္ နည္းေနမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်မယ္။ လွာနာမယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ ရင္တုန္မယ္။ သတိေမ့တတ္ျပီး အမူအယာပါ ေျပာင္းလာတတ္တယ္။
• ေမြးရာပါ အဂၤါခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္းကိုလည္းနည္းေစသည္။
• အဝလြန္သူေတြ အဆီခ်ဘို႔အတြက္လည္းသံုးတယ္။ Type 2 Diabetes ဆီးခ်ိဳကိုလဲ ေပးတယ္။
• Menopause ေသြးဆံုးခ်ိန္မွာလဲ အသံုးက်တယ္။
• Renal disease ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ Bone health အရိုးေရာဂါ၊ Rheumatoid arthritis ေလးဘက္နာသူေတြကိုလဲ ေပးတယ္။
• လူေတြမွာေသြးနီဥနဲ႔ DNA ေခၚတဲ့ မ်ိဳးဗီဇတည္ဆာက္ဘို႔ (ေဖါလစ္-အက္စစ္) လိုတယ္။ ဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာေတြ အတြက္လဲအသံုးဝင္တယ္။
• ေယဘုယ်ဆိုရင္ တေန႔မွာ 0.5-1.0 mg/daily စားေဆး-ထိုးေဆးအျဖစ္ေပးတယ္။
• ေသြးနီဥ နဲ႔ DNA ေခၚတဲ့ မ်ိဳးဗီဇ တည္ဆာက္ဘို႔ (ေဖါလစ္-အက္စစ္) လိုတယ္။ ဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာေတြ အတြက္လဲ အသံုးဝင္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ နည္းေနရင္ အထဲကကေလး ဦးေႏွာက္ျဖစ္ေပၚတာကို အားနည္းေစမယ္။ Spina bifida ေခၚတဲ့ ခါးရိုးဆစ္ကေန ေမြးကတည္းက အနာလိုျဖစ္ေနတာမ်ိဳးကို တားဆီးႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ပဌမ ၃ လ အတြင္း Folic acid 400 (mcg) လိုအပ္တယ္။ ကေလးပ်က္က်မွာကိုလည္း တာဆီးေပးမယ္။ ေမြးျပီး ကေလး ႏို႔တိုက္ခ်ိန္ ဆိုပါစို႔ ၆ လအထိ ေသာက္သင့္တယ္။ အထဲကကေလးမွာ NTD ဆိုတာရွိေနတာကို ဆရာဝန္က သိရင္ ေဆးကိုမ်ားမ်ားေပးလိမ့္မယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ 1000 (UL) က လိုျပီး၊ ကေလးေတြ 150-800 (IU) နဲ႔ လူၾကီးေတြ 400 (UL) လိုႏိုင္တယ္။ ေဖါလစ္အက္စစ္ကို ကိုယ္ဝန္မယူခင္ ၃ လကတည္းကေနစေသာက္သင့္တယ္။ တေန႔မွာ 400 micrograms ေသာက္ပါ။ တကယ္လို႔ သင့္မိသားစုထဲမွာ ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္နဲ႔ ေမြးဘူးတဲ့ရာဇဝင္ရွိေနရင္ 4000 micrograms အထိေပးႏိုင္တယ္။

အားနည္ခ်က္ေတြလဲသိဘို႔လိုတယ္။ Folic acid ေဆးေပးလို႔ B12 deficiency ဗီတာမင္ ဘီ ၁၂ နည္းတာကို ဖံုးေနေစတတ္တယ္။ Folic acid ေဆးေပးတာမ်ားရင္ antimalarial treatments ငွက္ဖ်ားေဆးေပးတာကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ ငွက္ဖ်ားျဖစ္ရာေနရာက ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြေပးလို႔ Iron-folic acid supplementation အားေဆးေပးတာ အေသအေပ်ာက္ ပိုမ်ားတာေတြ႔ရတယ္။

ပဲနဲ႔ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြထဲမွာ ပါေနတယ္။ လိမ္ေမာ္သီးတလံုး = 54mcg; ၾကက္ဥျပဳတ္တလံုး = 22mcg; သေဘၤာသီး အလတ္စားတလံုး = 115mcg; ပဲျပဳတ္ တခြက္ = 280 mcg; ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္ တခြက္ = 260 mcg; ထမင္းျဖဴ 3/4 cup = 60mcg; ခရမ္းခ်ဥ္သီးရည္ 1 cup = 50mcg; ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ 1 cup = 160mcg ပါတယ္။ အစာထဲက (ေဖါလစ္-အက္စစ္) ကို မပ်က္စီးေအာင္ ႏူးနပ္သြားေအာင္ မခ်က္ျပဳတ္သင့္ဘူး။ သတိထားဘို႔ကအစာထဲက (ေဖါလစ္-အက္စစ္) ကိုမပ်က္စီးေအာင္ ႏူးနပ္သြားေအာင္ မခ်က္ျပဳတ္သင့္ဘူး။

"အသီးအရြက္ စားတာကေန ကင္ဆာကို ကာကြယ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာဟာ လိုတာထက္ ပိုေျပာေနတယ္" လို႔လဲ ေနာက္ ေလ့လာမႈေတြက ေထာက္ျပလာတယ္။ (ေဖါလစ္-အက္စစ္) က ရင္သား-ကင္ဆာ နဲ႔ အူမၾကီး-ကင္ဆာေတြအတြက္ ေကာင္းတယ္လို႔ အဲဒီသုေတသနက ဆိုလာတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

Read more...

Acne vulgaris ဆိုးတဲ့ ဝက္ျခံ

က်မက ျမန္မာျပည္ ႕႕႕႕႕ တိုင္း ႕႕႕႕႕ ျမဳိ့တြင္ေနထိုင္ပါတယ္။ အသက္ ၃၈ နွစ္ရွိျပီး အိမ္ေထာင္ မရိွသူတစ္ဦး ျဖစ္ပါသည္။ ယခင္ ၁ နွစ္ခန္႔က ပါးျပင္ ေအာက္တြင္ ဝက္ျခံကဲ့သို႔ အသီးမ်ားတက္ျပီး မ်က္နွာတျပင္ လုံးနီးပါးျဖစ္ပါသည္။ မညွစ္လ်ွင္ မထြက္ဘဲ အဆီအခဲသဖြယ္ အလုံးမ်ားရွိေနျပီး ညွစ္လိုက္မွ အဆံအခဲအမာအလုံးေလးမ်ား ထြက္သည္။ ေဆးခန္းမ်ားတြင္ ျပၾကည့္ေသာ္လည္း မသက္သာပါ။ မည္ကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ရမည္ကို ဆရာမွေျပာျပ ေပးပါရွင့္။

(၁) Acne and Antibiotics ဝက္ျခံအတြက္ ပဋိဇီဝေဆးမ်ားနဲ႔ (၂) Acne ဝက္ျခံ ေရာင္စံု ထဲမွာပါတာကို အရင္ လုပ္ၾကည့္ပါ။ Doxycycline ၾကာၾကာေသာက္ပါ။ (စာထဲမွာပါတယ္။) အလွအပအသံုးအေဆာင္ သဘာဝ (သနပ္ခါး) ကလြဲရင္ မသင့္ပါ။ မ်က္ႏွာ တေန႔ ၂ ၾကိမ္သစ္ပါ။ ရာသီမွန္-မွန္ မသိရပါ။ စိတ္ဖိအားနဲ႔ ေဟာ္မုန္း (ရာသီ၊ ကိုယ္ဝန္) ေတြကေန သက္ေရာက္ေစႏိုင္တယ္။ (အိမ္ေထာင္မရွိလို႔ေရးထားတာ ေတြ႔ပါတယ္။ ေဆာရီး) စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ ေပါ့ပါးေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။ ဗီတာမင္ စီ ၅ဝဝ ေန႔တိုင္းေသာက္ပါ။

Acne vulgaris ဆိုးတဲ့ ဝက္ျခံေခၚတယ္။ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေခါင္းျဖဴ-ေခါင္းမဲ ဝက္ျခံမွာျဖစ္တာေတြ အကုန္ျဖစ္တယ္။ ဒါ့အျပင္ အဆီျပန္မယ္။ အဖုအသီးထမယ္။ အမာရြတ္ထင္မယ္။ အေရာင္ရင့္ေနမယ္။ မ်က္ႏွာသာမက လည္ပင္း၊ ရင္ပတ္နဲ႔ ေနာက္ေက်ာမွာလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပိုးဝင္လို႔ တခါတေလ ေရာင္-နာလာႏိုင္ေသးတယ္။ ၾကီးတဲ့ဟာဆိုရင္ အိပ္ေလးလို အက်ိတ္ျဖစ္မယ္။ ၾကာေတာ့ စိတ္ပိုင္းကိုပါ ထိခိုက္လာမယ္။

• ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲက အဓိကက်တယ္။ အရြယ္ေရာက္လာတာ၊ အရြယ္ေရာက္ျပီး မိန္းကေလးေတြဆိုရင္ ရာသီနဲ႔ဆက္ျပီးျဖစ္တယ္။ အိမ္ေထာင္ျပဳခ်ိန္မွာ ျပဳလို႔ေရာ မျပဳလို႔ပါျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• မ်ိဳးရိုးအရလဲလိုက္ႏိုင္သလား စဥ္းစာႏိုင္တယ္။
• စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကလဲ ပါႏိုင္တယ္။ စိတ္ဖိအား မ်ားတာ၊ အလုပ္မ်ားတာ။
• အစားအေသာက္ကို သုေတသနလုပ္ေတာ့ တိတိက်က်ေျပာမရဘူး။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
• Benzoyl peroxide cream လိမ္းေဆးက အမ်ားဆံုးသံုးတယ္။
• ပိုးေသေဆးေတြထဲက erythromycin, clindamycin, tetracyclines နဲ႔ doxycycline ေတြေသာက္ႏိုင္တယ္။
• Salicylic acid ကိုလဲေပးတယ္။
• အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ (အိမ္ေထာင္မရွိေပမဲ့) ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲပါ ကိုယ္ဝန္တားေဆးကိုလဲ ေသာက္သင့္တယ္။ တရက္ ၁ ျပား၊ တလ ၂၈ ျပားေသာက္ရတဲ့ေဆးျဖစ္တယ္။ ၃-၄-၅ လ ေသာက္သင့္တယ္။ ဥပမာ desogestrel, norgestimate or drospirenone ေဆးေတြျဖစ္တယ္။
• Topical retinoids လိမ္းေဆးသံုးႏိုင္ေသးတယ္။ ဥပမာ tretinoin, adapalene နဲ႔ tazarotene လိမ္းေဆးေတြ။
• Oral retinoids စားေဆး Isotretinoin လဲေပးတယ္။
• Laser surgery ေလဆာနဲ႔ အမာရြတ္ကိုကုသႏိုင္တယ္။
• တျခားနည္းေတြကေတာ့ Azelaic acid နဲ႔ tea tree oil ဆီေတြျဖစ္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Read more...

Monday, May 12, 2014

Constipation (1) ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း (၁)

ဆရာရွင္႔ သမီးမွာ ၃ လခဲြအရြယ္ သမီးတဦးရွိပါတယ္ မိခင္ႏုိ႔တမ်ဳိးတည္းကိုပဲတိုက္ပါတယ္ သမီးက ဒီ ၆ရက္အတြင္းမွာဝမ္း ၂ ႀကိမ္ပဲသြားပါတယ္။ ပထမ ၂ ရက္မွာ ၁ ႀကိမ္ ဒုတိယ ၂ ရက္မွာ ၁ ၾကိမ္ စုစုေပါင္း ၆ ရက္မွာ ၂ ၾကိမ္ ပဲသြားပါတယ္။ ဝမ္းပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္္ရပါ့မလဲရွင့္ ဆရာကူညီေျဖၾကားေပးပါရွင္။
ဝမ္းခ်ဳပ္တယ္ဆရာ။ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္ျပီ။ ဝမ္းေပ်ာ့ေဆးကို ပံုမွန္ေသာက္ေနရတယ္။ အရင္က လိပ္ေခါင္းရွိတာ ခြဲျပီးသြားျပီ။ ဒါေပမဲ့ ဝမ္းခ်ဳပ္ေနတုန္းပါပဲ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ဆိုလို႔ တေန႔လံုးေရပဲ ေသာက္ေနမိတယ္။ ဝမ္းကေတာ့ ခ်ဳပ္တာပါပဲ။ အသီးအရြက္ေတြကို မ်ားမ်ားစားပါဆိုလို႔ လံုးဝကို အသားမစားပဲေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဝမ္းကခ်ဳပ္ေနတုန္းပါပဲ။ တက္စာေတြကိုလဲ ေရွာင္ပါတယ္ဆရာ။

ဝမ္းခ်ဳပ္တာ အက်င့္ျဖစ္တယ္။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္တာ၊ အသီးအရြက္ မ်ားမ်ားစားတာကေန ဝမ္းလြယ္ေစတာ မွန္တယ္။ မန္က်ီးမွည့္၊ သေဘာၤသီးမွည့္ေတြက ဝမ္းသက္ေစတာ မွန္တယ္။ Purgatives ဝမ္းႏုတ္ေဆးကို တခါတေလသာ အားကိုးပါ။ ဘယ္ဝမ္းႏုတ္ေဆးမဆို ေသာက္ရင္ အက်င့္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဝမ္းႏုတ္ေဆး တလြဲသံုးတယ္ Abuse of laxatives ဆိုတာ ရွိတယ္။ မလိုဘဲနဲ႔ ဝမ္းႏုတ္ေဆး ေသာက္ေနရာကေန အူမၾကီးက "အပ်င္းေရာဂါ" ရျပီး ေဆးမေသာက္ဘဲ ဝမ္းက မသြားခ်င္ေတာ့ဘူး ျဖစ္မယ္။

ဆရာဝန္ေတြ ညႊန္တတ္တဲ့ Stimulant Laxatives ေတြက Cascara, Buckthorn, Senna extract (ေပြးကိုင္း)၊ Aloe vera, Phenolphthalein, Dulcolax (Bisacodyl) ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ Dulcolax (Bisacodyl) Suppository ေတြက ဝမ္းျခဴေတာင့္ျဖစ္တယ္။ Liquid Puraffin, Microlax enema နဲ႔ Castor Oil (ၾကက္ဆူဆီ) ေတြကလဲ ဝမ္းျခဴလို႔ ရတယ္။

စားတဲ့ အစားအေသာက္၊ အသက္အရြယ္၊ လႈတ္ရွားမႈေတြကေန ဝမ္းသြားတာကို သက္ေရာက္တယ္။ စိတ္ဖိအား မ်ားေနလို႔ ဝမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္။ "ဝမ္းနည္းရင္ ဝမ္းႏုတ္ေဆး တုိက္မယ္" ဆိုတာ ရီစရာေျပာၾကတာေပမဲ့ စိတ္ညစ္-စိတ္ရႈတ္ရင္ ဝမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္။

Narcotic-type pain killers (ကိုဒင္း) စတဲ့ မူးယစ္ေစတာပါတဲ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ၊ Iron supplements သံဓါတ္ေဆး၊ Blood pressure ေသြးက်ေဆးတခ်ိဳ႕ကေနလဲ ဝမ္းခ်ဳပ္ေစႏိုင္တယ္။

Persistent, chronic constipation ရက္ရွည္ ဝမ္းခ်ဳပ္ေနရင္ ေဆးစစ္ဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ Irritable bowel syndrome အူေရာဂါ၊ Colorectal cancer အူ-ကင္ဆာ၊ Diabetes ဆီးခ်ိဳ၊ Parkinson's disease (ပါကင္ဆန္) ေရာဂါ၊ Multiple sclerosis (စကယ္လ္ရိုးဆစ္) ေရာဂါ၊ Under-active thyroid gland လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ တမ်ိဳး နဲ႔ Depression စိတ္က်ေရာဂါေတြ ျဖစ္မလား သိေအာင္ လုပ္သင့္တယ္။

Chronic constipation ရက္ရွည္ဝမ္းခ်ဳပ္ရင္ အလုပ္ပ်က္၊ စိတ္ပ်က္၊ အစားပ်က္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဗိုက္ကယ္ေနမယ္။ ဝမ္းညွစ္ရလို႔ စအိုကြဲနာ၊ လိပ္ေခါင္း ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၇ ရက္တပါတ္မွာ ဝမ္း ၃ ခါမသြားသူ ၃ဝ% ရွိတယ္။ ဗမာျပည္မွာ ဝမ္းႏုတ္ေဆး ေရာင္းေကာင္းသလို အေမရိကန္ေတြလဲ တႏွစ္မွာ ေဒၚလာသန္း ၇ဝဝ ဘိုး မက ေရာင္းရတယ္။

Constipation ဝမ္းခ်ဳပ္တယ္ဆိုတာ အူမၾကီးကေန ေရကို ပိုစုပ္ယူလိုက္လို႔ ဝမ္းက မာသြားရျပီး ေအာက္ဆက္ဆင္းရမွာကို တားသလို ျဖစ္လို႔ ျဖစ္တယ္။ ဝမ္းမသြားတာ ၾကာေလေလ ဝမ္းက ပိုမာေလေလျဖစ္မယ္။ High-fiber foods (ဖိုင္ဘာ) မ်ားတဲ့ အစားအစာေတြ စားခိုင္းတယ္။ Fruit အသီးအႏွံ၊ Vegetables အသီးအရြက္၊ Whole grain bread အခြံမခြ်တ္ဘဲ အႏွံေတြနဲ႔လုပ္တဲ့ ေပါင္မံု႔၊ Meat အသား၊ Cheese ဒိတ္ခဲ၊ Eggs ဥ ေတြျဖစ္တယ္။ တေန႔ကို ဖိုင္ဘာ 30g စားသင့္တယ္။ တေန႔ ေရ ဂ ခြက္ေသာက္ပါ။ Fizzy drinks အခ်ိဳရည္ေတြ၊ (ေကဖင္း) ပါတာေတြ မေသာက္ပါနဲ႔။

နာတာရွည္ ဝမ္းခ်ဳပ္တာကို Functional constipation လို႔ေခၚတယ္။ Biofeedback training နည္းနဲ႔ကုသေပးႏိုင္တယ္။ Sensors ေတြ Electrodes ေတြ တပ္ဆင္ေပးထားမယ္။ ကိုယ္ပူခ်ိန္၊ ဦးေႏွာက္အလုပ္၊ ႏွလံုးခုန္တာ၊ ၾကြက္သားအလုပ္ စတာေတြကို Feedback ေပးေနမယ္။ ဒါေတြကိုၾကည့္ျပီး လူနာဟာ ျပင္စရာေတြ သိလာျပီး Lifestyle လူေနမႈပံုစံကို ျပင္ေပးရမယ္။

ကေလးငယ္ေတြ ဝမ္းခ်ဳပ္ရင္ ဝမ္းႏုပ္ေဆးမလိုပါ။ ေရပိုတိုက္ေပးပါ။ အရြယ္အရ အသီးေကြ်းပါ။ မန္က်ီးမွည့္ေဖ်ာ္ရည္ တိုက္ပါ။ ဝမ္းျခဴေတာင့္ အေနေတာ္ ဝယ္လို႔ရပါမယ္။ စအိုထဲထည့္ေပးယံုပါ။ ဝမ္းဆြဲဆရာမရွိရင္ ဝမ္းျခဴေပးပါ။ ကိုယ္တိုင္လဲ ဆပ္ျပာေတာင့္ေလးေရဆြတ္ျပီး အေနေတာ္ထည့္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ Ducolax for children ဆိုတာ ဝယ္ရပါတယ္။ ဆီတခုခု Liguid paraffin ကိုလဲ ေဆးထိုးပိုက္နဲ႔ ဆီးျခဴပိုက္သံုးျပီး ဝမ္းျခဴေပးႏိုင္ပါတယ္။ အဆင္သင့္ဝယ္လို႔ရတဲ့ Sodium phosphates enema လဲရွိတယ္။ အရြယ္အရ အနည္း-အမ်ားခ်ိန္ဆျပီး သြင္းေပးပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၃ဝ-၁ဝ-၂ဝ၁၁

Read more...

International Nurses Day ႏိုင္ငံတကာသူနာျပဳေန႔

ႏွစ္စဥ္ ေမလ (၁၂) ရက္ေန႔ကို ႏိုင္ငံတကာသူနာျပဳေန႔လို႔ ၁၉၆၅ ကတည္းက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

၁၉၅၃ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေနးနဲ႔ လူမႈဖူလံုေရးဌာနက Dorothy Sutherland ေဒၚရသီ ဆူသာလင္း ကေန သမတ D D. Eisenhower အိုက္ဆင္ေဟာင္ဝါကို Nurses' Day အဆိုျပဳခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါ။ ၁၂-၅-၁၉၇၄ မွာ သူနာျပဳ Florence Nightingale ဖေလာရင္စ္ ႏိုက္တင္ေဂး ကိုဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ International Council of Nurses (ICN) ႏိုင္ငံတကာ သူနာျပဳေကာင္စီကေန ႏွစ္တိုင္း International Nurses' Day Kit ဆိုတာျပဳစုေပးတယ္။ ပညာေရးဆိုင္ရာ၊ လူအမ်ားအတြက္သတင္းအခ်က္အလက္ေတြပါတယ္။

၁၉၉၉ မွာ ျဗိတိသွ် UNISON သမဂၢကေနမဲေပးျပီး၊ ICN ကိုပိုျပီး သင့္ေတာ္တဲ့ေန႔ ေျပာင္းေပးဘို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္။ ၁၉၉၈ ေမလ (၈) ရက္ေန႔မွာက်င္းပတယ္။ National Student Nurses' Day သူနာျပဳေက်ာင္းသူေတြရဲ႕ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ ျဖစ္တယ္။ ၂ဝဝ၃ မွာ ေမလ ၆ ရက္ကေန ၁၂ ရက္အထိ National Nurses Week သူနာျပဳရက္သတၲပါတ္ လို႔ က်င္းပတယ္။

Themes ေဆာင္ပုဒ္မ်ား
• 1988 – Safe Motherhood
• 1989 – School Health
• 1990 – Nurses and Environment
• 1991 – Mental Health – Nurses in Action
• 1992 – Healthy Aging
• 1993 – Quality, costs and Nursing
• 1994 – Healthy Families for Healthy Nation
• 1995 – Women's Health: Nurses Pave the Way
• 1996 – Better Health through Nursing Research
• 1997 – Healthy Young People = A Brighter Future
• 1998 – Partnership for Community Health
• 1999 – Celebrating Nursing's Past, claiming the future
• 2000 – Nurses – Always there for you
• 2001 – Nurses, Always There for You: United Against Violence
• 2002 – Nurses Always There for You: Caring for Families
• 2003 – Nurses: Fighting AIDS stigma, working for all
• 2004 – Nurses: Working with the Poor; Against Poverty
• 2005 – Nurses for Patients' Safety: Targeting counterfeit medicines and substandard medication
• 2006 – Safe staffing saves lives
• 2007 – Positive practice environments: Quality workplaces = quality patient care
• 2008 – Delivering Quality, Serving Communities: Nurses Leading Primary Health Care
• 2009 – Delivering Quality, Serving Communities: Nurses Leading Care Innovations
• 2010 – Delivering Quality, Serving Communities: Nurses Leading Chronic Care
• 2011 – Closing The Gap: Increasing Access and Equity
• 2012 – Closing The Gap: From Evidence to Action
• 2013 – Closing The Gap: Millennium Development Goals
• 2014 – Nurses: A Force for Change – A vital resource for health

အေမရိကားမွာေတာ့ ၁၉၅၄ တံုးက ေအာက္တိုဘာ ၁၁ ကေန ၁၆ အထိ ႏိုက္တင္ေဂး ခရိုင္မီးယားစစ္ပြဲကို သြားရာက္ သူနာျပဳစုတဲ့ ၁၉၈၂ ရဲ႕အႏွစ္ ၁ဝဝ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ က်င္းပတယ္။ ၁၉၇၄ မွာ သမတ နစ္ဆင္ ကေန National Nurse Week သူနာျပဳရက္သတၲပါတ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့တယ္။ ၁၉၈၂ မွာ သမတ ရီဂင္ ကေန ေမလ ၆ ရက္ကို National Recognition Day for Nurses လို႔သတ္မွတ္ျပီး အခုအခါ National Nurses Day ဒါမွမဟုတ္ National RN Recognition Day လို႔ေခၚလာၾကတယ္။

၁၉၉ဝ မွာ အေမရိကန္ သူနာျပဳအသင္း American Nurses Association (ANA) ကေန ေမလ ၆ ရက္ကေန ၁၂ ရက္အထိ National Nurses Week သူနာျပဳရက္သတၲပါတ္အျဖစ္ သတ္မွတ္လာတယ္။ ၁၉၉၇ မွာ National Student Nurses Association သူနာျပဳအသင္းကေန ေမလ (၈) ရက္ကို National Student Nurses Day သူနာျပဳ ေက်ာင္းသူမ်ားေန႔ လုပ္ဘို႔ ေတာင္းဆိုတယ္။

တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ေမလ (၅) ရက္ကို သားဖြါးဆရာမမ်ားေန႔လို႔သတ္မွတ္ျပီး သူနာျပဳဆရာမမ်ားေန႔ (၁၂) ရက္နဲ႔ တြဲျပီး က်င္းပတယ္။ ၂ဝ၁၄ ႏွစ္ေဆာင္ပုဒ္က A Force for Change: Putting Patient Safety First “ေျပာင္းလဲေစတဲ့ မာန္စြမ္းအား၊ လူနာလံုျခံဳေရး ေပးဦးစား” လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

၂ဝ၁၄ ႏိုင္ငံတကာသူနာျပဳေန႔ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ Nurses: A Force for Change – A vital resource for health “ေျပာင္းလဲေစရန္ စြမ္းအားမာန္၊ က်န္းမာေစမႈ အင္အားစု၊ အဓိကက်တဲ့ သူနာျပဳ” လို႔ျဖစ္ပါတယ္။

“ျမန္မာသူနာျပဳေတြ အေျပာင္းအလဲအစစ္အတြက္ အင္အားစုၾကီးျဖစ္ၾကပါေစ”။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၂-၅-၂ဝ၁၄

Read more...

Autism (1) ေအာ္တဇင္ ကေလးေရာဂါ (၁)

24 Nov 11, 12:32
ကြ်န္မရဲ ့၃ နွစ္အရြယ္ သမီးေလးကို Autism ရွိတယ္လို႔ ကေလး အထူးကု ဆရာဝန္က ေျပာပါတယ္။ ကေလးကို Autism school ထားသင့္ မထားသင့္ သိခ်င္ပါတယ္။ အိမ္မွာဘဲ မိဘမ်ားက ေလ့က်င့္ေပးလို႔ ရနိုင္ မရနိင္။

Autism ဆိုတာ Neural development အာရံုေၾကာ ခြ်တ္ယြင္းတဲ့ေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ Social interaction and communication လူမႈအသုိင္းအဝိုင္းမွာ ဆက္ဆံေရး၊ ဆက္သြယ္ေရးေတြမွာ အားနည္းေနမယ္။ Restricted and repetitive behavior အမူအယာ၊ အျပဳအမူလဲ ပံုမွန္မဟုတ္ဘူး။ ၆ လေလာက္မွာ စေပၚေပမဲ့ ၃ ႏွစ္အရြယ္မွာ သိသာတတ္တယ္။ မိဘေတြကေန ၂ ႏွစ္အရြယ္ေလာက္ကစျပီး သတိထားမိေလ့ရွိတယ္။

ကေလးဟာ Information processing သူရတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ဦးေႏွာက္ကေန ပံုေဖၚရာမွာ ေကာင္းေကာင္း မလုပ္ႏိုင္လို႔ ျဖစ္ရတယ္။ အဲလိုမ်ိဳး ျဖစ္တတ္တာ ၃ မ်ိဳးထဲက တခုျဖစ္တယ္။ ရႈတ္ေထြးလွတဲ့ Genetic basis မ်ိဳးဗီဇနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ျဖစ္လာတယ္။

မူမွန္တာေတြက တေျဖးေျဖးပိုသိသာလာတယ္။ ေစာေစာ ျပဳျပင္-ျပဳစုေပးတာ ေကာင္းတယ္။ သူ႔ဖါသာသူ တတ္လာေစေအာင္ ျပင္-သင္ေပးရမယ္။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရရင္ ေပ်ာက္ေအာင္ကုသနည္း မရွိေသးပါ။ သက္သာလာသူေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ အဲလိုကေလးမ်ိဳးဟာ သူတေယာက္ထဲေတာ့ မရပ္တည္ႏိုင္ပါ။ တခ်ိဳ႕ေတာ့ အေတာ္ေနႏိုင္တာလဲ ရွိပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာ အစုေအဝးရွိတယ္။ Social interaction လူမႈဝန္းက်င္ဆက္ဆံေရး၊ Communication ဆက္သြယ္ေရး၊ Interests စိတ္ဝင္စားမႈ နည္းတာ နဲ႔ Repetitive behavior တခုခုကို ထပ္ခါထပ္ခါ လုပ္ခ်င္တဲ့ အက်င့္ေတြ ျဖစ္မယ္။ ဒါေတြအျပင္ အစားစားပံုကလဲ သူမ်ားနဲ႔မတူ ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ၁၂ လ အထိ ဘူးမမႈတ္ဘူး၊ ဘိုင့္ဘိုင္ မလုပ္တတ္ေသးဘူး၊ ၁၆ လ အထိ စကားတလံုး မေျပာတတ္ေသးဘူး၊ ၂၄ လအထိ စကား ၂ လံုးတြဲ မေျပာတတ္ေသးဘူး။

Diagnosis ေရာဂါ ဟုတ္-မဟုတ္ကို အမူအယာကို ၾကည့္ျပီးသာ သိႏိုင္တယ္။ အထူးကု ဆရာဝန္ေတြကေန သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ လုပ္ထားတာရွိတယ္။ ဥပမာ ၆ ခ်က္ထဲက ၂ ခ်က္ရွိေနရင္ ဒီေရာဂါ ဟုတ္တယ္။

Management ဘယ္လိုျပဳစုေပးမလဲ
ဦးတည္ခ်က္ဟာ (၁) အားနည္းခ်က္ေတြကို နည္းေစေရး၊ (၂) မိသားစု စိတ္ေသာက နည္းေစေရး နဲ႔ (၃) သူ႔ဖါသာသူ ရပ္တည္ႏိုင္သေလာက္ ရပ္တည္ေစႏိုင္ေရးေတြ ျဖစ္တယ္။

ဘယ္ကုနည္းကမွ အေကာင္းဆံုးလို႔ေတာ့ မရွိေသးပါ။ မိသားစု နဲ႔ ေက်ာင္းေတြကေန ျပင္ေပးရတယ္။ စိတ္ျပဳျပင္မႈ လုပ္ေပးတာကလဲ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြကိုေတာ့ ပိုေကာင္းေစတယ္။ အားလံုးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ Special education programs အထူးပညာသင္ၾကားမႈ၊ Behavior therapy အမူအယာ ျပဳျပင္ေပးမႈေတြကို ကေလး ငယ္ငယ္ကတည္းက က်က်နနလုပ္ေပးတာ အေကာင္းဆံုးနည္းျဖစ္တယ္။ ၃ ႏွစ္အရြယ္က ေကာင္းပါတယ္။

Applied behavior analysis (ABA) အမူအယာ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာျခင္း၊ Developmental models ဖြံ႔ျဖိဳးေရးပံုစံ၊ Structured teaching ပံုစံသြင္းျခင္း၊ Speech and language therapy စကားေျပာသင္ျခင္း၊ Social skills therapy လူမႈဆက္ဆံေရး၊ နဲ႔ Occupational therapy လုပ္ငန္းခြင္ သင္တန္းနည္းေတြ ရွိတယ္။ Educational interventions ပညာေရးနည္းကေန တိုးတက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ေတာ့ မတူဘူး။

Medications ေဆးဝါးေတြလဲ ေက်ာင္းမွာျဖစ္ျဖစ္၊ အိမ္မွာျဖစ္ျဖစ္ ေပးႏိုင္တယ္။ အေမရိကားမွာေတာ့ ကေလး ထက္ဝက္ေလာက္ကို Psychoactive drugs စိတ္ေဆးေတြနဲ႔ Anticonvulsants အတက္ သက္သာေဆးေတြကို ေပးတယ္။ အမ်ားဆံုး သံုးတာေတြကေတာ့ Antidepressants စိတ္မက်ေဆး၊ Stimulants စိတ္တက္ၾကြေဆးေတြနဲ႔ Antipsychotics စိတ္ေဆးမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ေဆးကုသမႈမွာ ထိေရာက္တာ မတူၾကဘူး။ ဒီလို ကေလးေတြကို အထူးသင္ေပးတဲ့ ေက်ာင္းေတြမွာ ဆရာ-ဆရာမေတြမွာ အထူးကြ်မ္းက်င္မႈေတြ ရွိၾကရတယ္။

Homeopathy (ဟိုမီယိုပသီ) ေဆးကုသနည္းလဲ ရွိတယ္။ တျခားနည္းေတြလဲ ရွိေတာ့ရွိတယ္။ သုေတသန လုပ္ထားတာ နည္းေသးတယ္။ ကေလးကို ပိုဒုကၡေပးတာလဲ ရွိတတ္တယ္။

Prognosis အလားအလာ
လံုးဝ ေပ်ာက္တာေတာ့ မရွိပါ။ တခ်ိဳ႕ ေကာင္းလာတယ္။ ဘယ္ေလာက္ အဲလိုေကာင္းသလဲ မေသျခာဘူး။ ၃-၂၅% ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၅ ႏွစ္အရြယ္မွာ စကား ေျပာႏိုင္လာတာ မ်ားတယ္။ IQ 50 နဲ႔ ကြ်မ္းက်င္မႈတခုခုရွိတာ ေကာင္းတဲ့တိုးတက္မႈ ျဖစ္တယ္။

၁၉၈ဝ မတိုင္ ျဗိတိန္ သုေတသနတခုအရ (အိုင္က်ဴ) ၅ဝ ရွိသူကေလးေတြထဲက ၁၂% ဟာ ၾကီးလာတဲ့အခါ သူ႔ဖါသာသူ ရပ္တည္ႏိုင္လာတယ္။ ၁ဝ% ဟာ အလုပ္လုပ္ရာမွာ အကူအညီလိုတယ္။ ၁၉% ဟာ အိမ္မွာတင္ေနၾကရျပီး၊ သူမ်ား အကူအညီ ယူရတယ္။ ၄၆% ဟာ အထူးျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈ လုိၾကတယ္။ ၁၂% ဟာ ေဆးရံုတင္ကုသမႈ လိုတယ္။

၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္ ဆြီဒင္ သုေတသနတခုအရ IQ နည္းသူေတြအပါအဝင္ ျဖစ္ေနသူေပါင္း ၇၈ ေယာက္ကို စစ္ေဆးတဲ့အခါ ၄% သာ ဖါသာရပ္တည္ႏိုင္ၾကတယ္။

၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ကေနဒါ ေလ့လာမႈတခုအရ လူလတ္ပိုင္း ၄၈ ေယာက္ကို ေလ့လာေတာ့ ၄% ကအေတာ္ေကာင္း၊ ၁၇% က ေကာင္း၊ ၃၂% က သင့္ နဲ႔ ၄၆% မွာ ညံ့တာ ေတြ႔ရတယ္။ သူတို႔ထဲက ၅၆% ဟာ အလုပ္တခ်ိဳ႕မွာ ဝင္လုပ္ႏိုင္ၾကတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၁၁-၂ဝ၁၁

Read more...

Autism (2) ေအာ္တဇင္ ကေလးေရာဂါ (၂)

Facebook 57 minutes ago 12-5-2014
Autism ဆိုတာ Hyperactive နဲ႔ တူသလားဆရာ။

ကြ်န္ေတာ္သိသေလာက္ မတူပါ။ ADHD ထဲမွာ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြက Hyperactive ျဖစ္ၾကတယ္။

• Autism နဲ႔ Autism spectrum disorder (ASD) လို႔ ေယဘုယ်ေခၚၾကတယ္။ ရႈပ္ေထြးလွတဲ့ ဦးေႏွာက္ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈေရာဂါတခုပါ။ အေျပာ့-အျပင္းလဲ မတူၾကပါ။ ကေလးေတြၾကားထဲမွာ တမူထူးေနတာ၊ စကားေျပာဆိုတာ၊ တခုခုကို ဆက္တိုက္လုပ္ေနတာ၊ စသျဖင့္ရွိမယ္။
• ASD ထဲမွာ ဥာဏ္ရည္မမွန္တာ၊ ၾကြက္သားလႈပ္ရွားမႈ (ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္မႈ) ခက္ခဲတာ၊ အာရံုစူးစိုက္မႈတမ်ိဳး ျဖစ္ေနတာ၊ ရုပ္ပိုင္းက်န္းမာေရး (အိပ္ေရး၊ အစာေျခ) ေတြရွိေနတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြၾကေတာ့ အျမင္ပိုင္၊ ဂဏန္းသခၤ်ာ၊ ေတးဂီတ စတာေတြမွာ သူမ်ားထက္ေတာ္ေနႏိုင္တယ္။ အသက္ ၂-၃ ႏွစ္မွာ သိသာလာတတ္တယ္။
• ASD ကေလးေပါင္း ကမာၻမွာ ရွိေနတဲ့ကေလး သန္းမနည္းေလာက္ပါ။ အေမရိကားမွာတင္ ၂ သန္းရွိတယ္။
• ဘာလို႔ျဖစ္ရသလဲ ဆရာဝန္ေတြက အတိအက်မေျပာႏိုင္ၾကေသးပါ။

အယူအဆလြဲမ်ား
• ၁။ ADD/ADHD ကေလးတိုင္းက hyperactive သူမ်ားထက္တက္ၾကြေနတယ္ဆိုတာ မမွန္ပါ။ တခ်ိဳ႕က တက္ၾကြပါမယ္။
• ၂။ ADD/ADHD ကေလးတိုင္းက သတိမထားၾကဘူးဆိုတာ မမွန္ပါ။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြက သူတို႔ စိတ္ဝင္စားေနတာကို အာရံုစိုက္ေနတယ္။ ေက်နပ္ေနမယ္။
• ၃။ ADD/ADHD ကေလးေတြက သူတို႔လုပ္ျခင္ရင္ အမူအယာကို ပိုေကာင္းေအာင္လုပ္ႏိုင္မယ္ထင္တာလဲ မမွန္ပါ။ လုပ္ႏိုင္တာကိုသာ အဲလိုလုပ္ႏိုင္မယ္။
• ၄။ ADD/ADHDကေလးေတြ ေပ်ာက္ကင္းသြားမယ္လို႔လဲ ေမွ်ာ္မွန္းမထားႏိုင္ပါ။ ကေလးတသက္တာ အဲလိုေက်ာ္ျဖတ္ရမွာပါ။
• ၅။ ADD/ADHD ကေလးေတြကို ေဆးတိုက္ေပးတိုင္း သက္သာပါမယ္လဲ မဟုတ္ပါ။ တခ်ိဳ႕အတြက္သာ ေဆးလိုပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းေတြကေတာ့ Education ပညာသင္တာ၊ Behavior therapy အမူအယာကုသမႈေပးတာ၊ Support at home and school အိမ္မွာနဲ႔ ေက်ာင္းမွာ ကူညီေပးတာ၊ Exercise ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေစတာ နဲ႔ Nutrition အစာအာဟာရမွ်တ-မွန္ကန္ေစတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

• ADD / ADHDကေလးေတြမွာ အဓိက (၃) မ်ိဳး ထူးေနပါမယ္။ Inattention အာရံုစူးစိုက္မႈနည္းတာ၊ Hyperactivity တက္ၾကြမႈမ်ားတာ နဲ႔ Impulsivity ေတြျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳက Inattentive ျဖစ္ေပမဲ့ က်န္တာ ၂ ခုမျဖစ္ဘူး။ က်န္တာ၂ ခုမွာျဖစ္ျပီး အာရံုစူးစိုက္တာ မျဖစ္သူလဲရွိတယ္။ ၃ မ်ိဳးတြဲရွိတာက မ်ားတယ္။
• Impulsive ျဖစ္ေနတဲ့ကေလးဟာ သူ႔ကိုယ္သူထိန္းခ်ဳပ္ဘို႔ ခက္ခဲေနမယ္။ ‘ဆင္ဆာ’ လုပ္သလို မသင့္တာကို ေရွာင္ဘို႔ လုပ္တာမွာ အားနည္းေနလို႔ျဖစ္တယ္။ သူမ်ားေတြစကားေျပာေနတာထဲဝင္ရႈပ္မယ္။ သူမ်ားၾကားထဲ ဝင္လာမယ္။ မဆီမဆိုင္ ေမးခြန္းေတြ ေမးမယ္။ ပုဂၢိဳလ္ေရးေမးခြန္းမ်ိဳးေတြေမးမယ္။ သီးခံစိတ္ရွည္ေပးပါ။

ကြ်န္ေတာ္ ကေလးအထူးကုဆရာဝန္ မဟုတ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၂-၅-၂ဝ၁၄

Read more...

Saturday, May 10, 2014

Chickenpox ေရေက်ာက္

ေရေက်ာက္ ေပါက္တဲ့သမီးေလးအတြက္ ေရေက်ာက္နဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္ ေရးတင္ေပးပါအံုး။

ေရေက်ာက္ Chickenpox ကို စေတြ႔ခဲ့သူဟာ ပါရွား-ဆရာဝန္တဦး ျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားျပီး တျခားဆင္တူတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါ Small pox ေက်ာက္ၾကီး၊ Measles ဝက္သက္ေတြနဲ႔ အေသအျခာ ခြဲေျပာခဲ့သူျဖစ္တယ္။ အသက္ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ အလြန္ယားယံတဲ့ အဖုေလးေတြေၾကာင့္ အလြန္မတန္ အေနရခက္တယ္။ တုပ္ေကြး လိုနဲ႔ စတယ္။ ေဆးမကုလဲ ေပ်ာက္မွာပါ။

Varicella-zoster ေခၚတဲ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) ကေနျဖစ္ေစတယ္။ ကာကြယ္ေဆးရွိတယ္။ တႏွစ္ နဲ႔ တႏွစ္ခြဲၾကား ကေလးေတြကို ထိုးေပးတယ္။ ၄-၆ ႏွစ္မွာ တခါ ထပ္ထိုးသင့္တယ္။ ၾကီးတဲ့ကေလးေတြ ေရေက်ာက္ မေပါက္ဘူးေသးရင္လဲ ကာကြယ္ေဆး ထိုးသင့္တယ္။ တလျခား ၂ ခါထိုးပါ။

- ေလကေနတဆင့္ ကူးစက္တယ္။ ေခ်ာင္းဆိုး-ႏွာေခ်ရာကေနကူးတယ္။ အသားအေရခ်င္း ထိကပ္လို႔လဲ ကူးႏိုင္တယ္။
- ပိုးဝင္ခံရျပီးေနာက္ ၁ဝ-၂ဝ ရက္ေနမွ ေရာဂါေပၚတယ္။
- အရင္ဆံုး ကိုယ္ပူမယ္။ ဗိုက္ေအာင့္မယ္။ လည္ေခ်ာင္းနာမယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ မအီမသာ ျဖစ္တယ္။ အသားေတြ နာမယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္မယ္။ အစားပ်က္မယ္။
- Vesicular skin rash နီတဲ့၊ ယားတဲ့ အစက္အေပ်ာက္ေလးေတြ ဗိုက္-ေက်ာနဲ႔ မ်က္ႏွာမွာ စေပၚမယ္။ ေနာက္ေတာ့ တကိုယ္လံုး။ ေခါင္း၊ ပါးစပ္၊ နာရြက္ နဲ႔ လိင္အဂၤါေတြလဲ ပါမယ္။
- သိသာျမင္သာတဲ့ အနီျပင္ေတြဟာ ၄-၇ ရက္ၾကာတယ္။ အရည္ၾကည္ဖုေလးေတြက ၅ ရက္ဆို ေပ်ာက္သြားမယ္။
- အနီစက္ထြက္ျပီး ၄ ရက္အတြင္မွာ ကူးစက္တာ မ်ားတယ္။

ျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးကို -
- အစာမစားခင္ လက္ေတြကို အေသအျခာ ေဆးခိုင္းပါ။ မၾကာမၾကာေဆးတာ ပိုေကာင္းတယ္။
- အေနရခက္တာေတြ သက္သာေစအာင္ ေရေအးဝတ္ ကပ္ေပးႏိုင္တယ္။
- Warm water bath ေရေႏြးခ်ိဳးေပးႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ၄ နာရီျခား ေရခ်ိဳးေပးတယ္။
- အယားသက္သာေအာင္ Oatmeal bath products ဆိုတာသံုးႏိုင္တယ္။
- ယားတာကို မကုပ္ဘဲ ပြတ္သပ္ေပးပါ။
- Calamine lotion သံုးတာေကာင္းတယ္။ မ်က္စိထဲမဝင္ေစနဲ႔။
- Zinc oxide ပါတဲ့ေဆးလိမ္းတာလဲ သက္သာတယ္။
- Hydrocortisone cream ေတြလိမ္းရင္လဲ ယားတာ သက္သာေစတယ္။
- Antihistamine (Cetrizine) အယားသက္သာေဆးလဲ သံုးႏိုင္တယ္။
- Chlorine bleach (Sodium hypochlorite) ခြ်တ္ေဆးနဲ႔ ေဆးေၾကာရင္ ပိုးေတြေသေစတယ္။
- Acetaminophen/Paracetamol ပါရာစီတေမာ ေပးႏိုင္တယ္။
- Aspirin နဲ႔ Ibuprofen ေတြကို မသံုးပါနဲ႔။

မ်ားေသာအားျဖင့္ မဆိုးပါ။ ကိုယ္ခံအားနည္းေနသူ၊ အာဟာရနည္းသူေတြဆိုရင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဗက္တီးရီးယားပိုးဝင္လို႔ ဆိုးတာေတြ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

- အသက္ၾကီးသူျဖစ္ရင္ ပိုဆိုးတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ ပိုဆိုးတယ္။
- လူၾကီး ၅ ေယာက္မယ္ တေယာက္ေလာက္က Shingles ဆိုတဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးနဲ႔ ကုေပးရတယ္။
- Shingles (ရွင္ဂဲလ္စ္) ဆိုတာ Herpes zoster ေရယံုကိုေျပာတာ ျဖစ္တယ္။ ေရေက်ာက္ ဗိုင္းရပ္စ္က ေရာဂါေပ်ာက္သြားေပမဲ့ အထဲက အာရံုေၾကာ (တစ္ရွဴး) ေတြမွာ က်န္ေနရာကေန ျဖစ္ေစတယ္။ Shingles vaccine ကာကြယ္ေဆးကို အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္သူေတြကို ေပးႏိုင္တယ္။
- Cancer ကင္ဆာ၊ HIV ေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ Stress စိတ္ဖိအားမ်ားသူေတြလဲ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါေတြ ရေစႏိုင္တယ္။ Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Hepatitis အသဲေရာင္ နဲ႔ Encephalitis ဦးေႏွာက္ေရာင္ျဖစ္ရင္ ေသဆံုးတဲ့အထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
- တျခားသိပ္မဆိုးတဲ့ ဆက္တြဲေရာဂါေတြကေတာ့ Impetigo, Cellulitis, Erysipelas အေရျပားအနာေတြျဖစ္တယ္။
- Myocarditis ႏွလံုးေရာင္၊ Hepatitis အသဲေရာင္နဲ႔ Glomerulonephritis ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ေတြက ရွားတယ္။
- ခုခံအားနည္းသူေတြမွာ Hemorrhagic complications ေသြးယိုတာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
- Antiviral medication ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးကို Eczema ႏွင္းခူနာ၊ Sunburn ေနေလာင္နာ၊ Asthma ပန္းနာရွိေနသူေတြအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တံုးျဖစ္ရင္ ၁ဝ% မွာ ႏူမိုးနီးယားျဖစ္ေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနသူေတြ ေရေက်ာက္ျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးနဲ႔ ေဝးေဝးေနပါ။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ ၂ဝ-၂၈ ပါတ္။ အထဲက ကေလးအတြက္ သတိထားဘို႔လိုတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဟာ အရင္က ေရာေက်ာက္ေပါက္ဘူးထားရင္ အထဲက ကေလးအတြက္ပါ ေရာဂါျပီးေစမယ္။ ေမြးမဲ့ကေလးအတြက္ တသက္လံုးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလးအသက္ တႏွစ္ေနရင္ ကာကြယ္ေဆး ထိုးေပးသင့္တယ္။ ကာကြယ္ေဆးက ၇ဝ-၈၅-၉၅% ထိေရာက္တယ္။

ေရေက်ာက္ေပါက္တဲ့ ကေလးတိုင္းကို Antibiotics ပိုးေသေဆးေတြေပးဘို႔မလိုပါ။ ဗက္တီးရီးယားဝင္မွ လိုတယ္။ တခ်ိဳ႕ ကေလး အထူးကု ဆရာဝန္ေတြက ဗိုင္းရပ္စ္ေဆး Acyclovir Acyclovir or Valacyclovir ေပးတယ္။ Sorivudine ေဆးလဲ ရွိတယ္။ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြကေန သက္သာေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။ အနီစက္ေတြေပၚျပီး ၂၄ နာရီအတြင္းမွာ ေပးတာေကာင္းတယ္။

အနီစက္ေတြ မထြက္ခင္ ၂ ရက္ကစျပီး အနီျပင္ေတြ ညိဳမဲရာကေန ေပ်ာက္တဲ့အထိ သူမ်ားေတြကို ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ တျခား ကေလးေတြအတြက္ ျဖစ္တဲ့ကေလးကို အျပင္ကို မထြက္ေစတာ၊ ေက်ာင္း တပါတ္ေလာက္ မသြားေစတာ ေကာင္းတယ္။ Chicken pox parties ဆိုတာ ေရာဂါရွိတဲ့ကေလးနဲ႔ စုေဝးတာကို ေခၚပါတယ္။

Vaccines to Prevent Chickenpox ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆး ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။
1. Varicella: Varicella (chickenpox) vaccine
2. MMRV: Combined Measles, Mumps, Rubella, and Varicella (chickenpox) combination vaccine

Varicella (chickenpox) ေရေက်ာက္ ကာကြယ္ေဆး
• တခါမွမထိုးဘူးေသးတဲ့ကေလး
- ပဌမ = ၁၂-၁၅ လ၊
- ဒုတိယ = ၄-၆ ႏွစ္။ (ပဌမအၾကိမ္ေနာက္ ၃ လေနရင္လဲ ေစာထိုးႏိုင္တယ္။)
• ၁၃ ႏွစ္အထက္ကေလးမ်ား
- ပဌမ၊
- ဒုတိယ = ေနာက္ ၂၈ ရက္ (တလ) အၾကာ။

MMRV ကာကြယ္ေဆးထဲမွာ measles ဝက္သက္ + mumps ပသိေရာင္ေရာဂါ + rubella ရူဘဲလား (ဂ်ာမန္ဝက္သက္) + Varicella (chickenpox) ေရေက်ာက္ ကာကြယ္ေဆး ၄ မ်ိဳးပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၆-၁-၂ဝ၁၂
၅-၄-၂ဝ၁၄

Read more...

Common Oral Mucosal Lesions ခံတြင္း-ပါးစပ္မွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါေတြ

ကၽြန္မ အမ်ိဳးသားက အသက္ ၃၃ ႏွစ္ရွိပါျပီ။ သူ႔ရဲ႕ေအာက္ႏွဳတ္ခမ္း အတြင္းဖက္မွာ အဖုေလးတဖု ေပါက္လာတာ ၂ လ ေလာက္ရွိပါျပီ။ အဲဒိအဖုက အေအးေသာက္ရင္ မသိသာေပမဲ့ အပူနဲ႔ထိမိရင္ စေတာ္ပဲေစ့ေလာက္ ၾကီးလာပါတယ္။ အရည္အိတ္လိုပံုစံမ်ိဳးပါပဲ။ တခါလဲ အရည္ေပါက္ထြက္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ အက်ိတ္ျပန္ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးခန္းေတာ့ မျပျဖစ္ေသးပါဘူးဆရာ။ အသိဆရာဝန္တေယာက္ကို ေမးၾကည့္ေတာ့ ကင္ဆာလကၡဏာနဲ႔ တူတယ္ဆိုလို႔ ကၽြန္မတ္ို႔ ႏွစ္ေယာက္လံုး စိုးရိမ္မိပါတယ္ ဆရာ။ နာတာ က်င္တာေတာ့မရွိဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ ေဆးစစ္ဖို႔က ေနာက္လ ေလာက္မွ လုပ္ျဖစ္မွာမို႔ ေလာေလာဆယ္ ဆရာ့ဆီကို စာေရးအကူအညီေတာင္းရတာပါ။ ဘာေရာဂါျဖစ္နုိင္လဲ သိခ်င္ပါတယ္ရွင္။

ပါးစပ္-ခံတြင္းထဲမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါအေျခအေန (၁၂) ခုကို ေရြးေရးပါမယ္။ တျခားဟာေတြလဲ ရွိေသးတယ္။

1. Leukoplakia အျဖဴကြက္
2. Palatal or Mandibular Torus အရိုးဘုမ်ား
3. Inflammation or irritation ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ နဲ႔ မသင့္တာနဲ႔ထိေတြ႔ျခင္း
4. Irritation fibroma ခဏခဏထိမိရာကေန အတြင္းထဲမွာ အသားမာလိုျဖစ္ျခင္း
5. Fordyce's granules ေခြ်းထြက္ (ဂလင္း) ေတြက ပါးစပ္ထဲေရာက္ေနျခင္း
6. Hemangioma ေသြးေၾကာ အပိုပြါးျခင္း
7. Inflammatory ulcer ေရာင္ရမ္းအနာမ်ား
8. Papillomas (ပက္ပလိုမား) အသားပို
9. Epulis fissurata (အိျပဴလစ္)
10. Varicosities ေသြးျပန္ေၾကာ ေဖါင္းေနျခင္း
11. Thrush မွကၡရုနာ
12. Angular stomatitis က်ီးကန္းပါးစပ္နာ

1. Leukoplakia အျဖဴကြက္
ျဖဴေနတဲ့အကြက္ကို ပိတ္က်ဲစနဲ႔ပြတ္ေပးလဲ ေပ်ာက္မသြားဘူး။ ကင္ဆာ နဲ႔ ကင္ဆာ မဟုတ္တဲ့ အနာမ်ိဳးနဲ႔လဲ မဆိုင္ဘူး။ ေဆးလိပ္ ေသာက္သူ၊ အရက္ေသာက္သူ၊ ခံတြင္းပိုးဝင္ခံရသူ၊ ေနရာတခုမွာ ကြက္ျပီး ကိုယ္နဲ႔ မသင့္တာနဲ႔ ေတြ႔ထားသူ၊ (ဆစ္ဖလစ္)၊ ဗီတာမင္ (ေအ) နည္းျခင္း၊ ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲ၊ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ သင့္ျခင္း၊ လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္းေတြကေန ျဖစ္ေစတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ (၄ဝ ေက်ာ္) အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေယာက္်ားေတြက မိန္းမေတြထက္ ပိုျဖစ္တယ္။ လွ်ာ၊ ပါးေစာင္၊ အထက္-ေအာက္ ပါးေစာင္အခ်ိဳင့္ေနရာေတြမွာ လူတဝက္ေလာက္ ျဖစ္တယ္။ က်န္တဲ့ေနရာေတြက အာေခါင္၊ ေအာက္ႏုပ္ခမ္း၊ လွ်ာေအာက္ေနရာေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ ျဖဴျပီး၊ နဲနဲၾကည္ေနမယ္၊ ထူမယ္၊ စဥ္းေၾကာင္းေတြရွိႏိုင္တယ္၊ အသီးလိုလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ မာတင္းေနတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မ်က္ႏွာျပင္ ေခ်ာတာ၊ ၾကမ္းတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အျဖဴ၊ ဝါစိမ္းစိမ္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူဆိုရင္ ညိဳတိုတိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။

မိႈေၾကာင့္ျဖစ္တာ၊ (အက္စ္ပရင္) ေသာက္လို႔ျဖစ္တာေတြက အဲလိုလုပ္ေပးရင္ ရွင္းသြားႏိုင္တယ္။ မေသျခာရင္ အသားစ ျဖတ္ယူ စစ္ေဆးရမယ္။ ၄-၆% မွာ ကင္ဆာျဖစ္တတယ္။ Erythroplakia နီေနတာမ်ိဳးက ဆိုးတယ္။ ကိုက္မိ-ထိခိုက္မိတာ၊ သြားအတြက္ အပိုပစၥည္းထည့္တာက အဆင္မေျပတာ၊ သြားအဆင္မေျပ ေပါက္ေနတာေတြကို စစ္ရ-ျပင္ရမယ္။

2. Palatal or Mandibular Torus အရိုးဘုမ်ား
ကင္ဆာ မဟုတ္တဲ့ အရိုးကေနျဖစ္တဲ့ မာေနတဲ့ဘုေတြကို ေခၚတယ္။ ေျဖးေျဖးၾကီးလာမယ္။ အေနရလဲ မခက္လွပါ။ အေပၚယံအဖံုးလႊာ အနာျဖစ္တတ္တယ္။ Palatal torus အာေခါင္ကျဖစ္တာဆိုရင္ အမာပိုင္း အလည္မ်ဥ္းမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။

Mandibular torus ေမးရိုကေနျဖစ္တာဆိုရင္ ေရွ႕ပိုင္းအံသြားေဘးမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ၈ဝ% ဘယ္-ညာျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အသက္ ၃ဝ ေအာက္မ်ားတယ္။ ကုသစရာမလိုပါ။ ခြဲလိုက္ရင္လဲ ရတယ္။

3. Inflammation or irritation ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ နဲ႔ မသင့္တာနဲ႔ထိေတြ႔ျခင္း
ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ နဲ႔ မသင့္တာနဲ႔ ထိေတြတာမ်ိဳးေတြက ကိုယ္ကိုယ္ကို ကာကြယ္တဲ့သေဘာကေန ျဖစ္လာတယ္။ ပါးေစာင္မွာ အထက္သြားတန္းနဲ႔ ေအာက္သြားတန္းၾကား မ်ဥ္းေၾကာင္း အျဖဴေရာင္လိုလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ထုတ္ျပစ္ႏိုင္တယ္။ မေသျခာရင္ အသားစျဖတ္ယူ စစ္ေဆးရမယ္။ ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္ကို ဖယ္ရွား-ကုသလိုက္ရင္ အလိုလိုေပ်ာက္မယ္။ Denture stomatitis သြားအတုက အဆင္မေျပလို႔ျဖစ္တယ္။ အသက္ၾကီးျပီး Complete maxillary dentures သြားအတု တပ္ထားသူေတြထဲက ၆၅% ျဖစ္တယ္။ Nystatin suspension or cream ေဆး လိမ္းေပးႏိုင္တယ္။

4. Irritation fibroma ခဏခဏထိမိရာကေန အတြင္းထဲမွာ အသားမာလိုျဖစ္ျခင္း
ေမးတဲ့သူမွာျဖစ္တာ ဒါျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ခဏခဏထိမိရာကေန အတြင္းထဲမွာ အသားမာလိုျဖစ္တာ။ ပါးေစာင္၊ လွ်ာေဘးအနား၊ ေအာက္ႏုပ္ခမ္းေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ မနာဘူး။ ခပ္တင္းတင္းေရာ ပြစိစိပါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ျဖစ္တဲ့အဖုက ေဘးေနရာထက္ အေရာင္ေျပာ့တယ္။ ၾကာရင္ အနာျဖစ္လာႏိုင္ေသးတယ္။ ၁ စင္တီမီတာထက္ မၾကီးဘူး။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္တယ္။ သူ႔အလိုလို မေပ်ာက္ရင္ ခြဲထုတ္ရမယ္။ ျပန္ျဖစ္တာလဲရွိမယ္။

လွ်ာေပၚမွာျဖစ္တာ ဆိုရင္ေတာ့ Neurofibroma, Neurilemmoma or Granular cell tumor ေတြ မဟုတ္တာ ေသျခာေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ပါးစပ္ ေအာက္ႏုပ္ခမ္းနဲ႔ ပါးေစာင္မွာဆိုရင္ Lipoma, Mucocele or Salivary gland tumor ေတြ မဟုတ္တာ ေသေျခာေစရမယ္။ ရွားပါးတဲ့ Benign neoplasms of Mesenchymal origin ကိုလဲ ဖယ္ထုတ္ရမယ္။ ခြဲထုတ္ျပီး စစ္ေဆးဘို႔ လိုတာေတြျဖစ္တယ္။

5. Fordyce's granules ေခြ်းထြက္ (ဂလင္း) ေတြက ပါးစပ္ထဲေရာက္ေနျခင္း
ေခြ်းထြက္ (ဂလင္း) ေတြက ပါးစပ္ထဲ ေနရာလြဲေရာက္ေနတာျဖစ္တယ္။ အစုလိုက္မ်ားတယ္။ တခုနဲ႔တခု ေရာေထြး ေနတာလဲ ျဖစ္တယ္။ အံဆံုးေတြေဘးမွာျဖစ္တယ္။ ဘယ္-ညာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေအာက္ႏုပ္ခမ္း၊ လွ်ာ၊ သြားဖံုး၊ အာေခါင္ေတြမွာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အသက္ ၂ဝ-၃ဝ မွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ Candida albicans မိႈေၾကာင့္ျဖစ္တာက ဂြမ္းစနဲ႔ ရွင္းေပးတာ ေပ်ာက္မယ္။ ဒါေတြကေတာ့ မေပ်ာက္ဘူး။ ေဆးကုသဘို႔လဲ မလိုပါ။

6. Hemangioma ေသြးေၾကာ အပိုပြါးျခင္း
ေသြးေၾကာေတြ အပိုပြါးျခင္းက ေမြးရာပါျဖစ္တယ္။ ျပားခ်ပ္ခ်ပ္ေနတယ္၊ မဟုတ္ရင္ နဲနဲေဖါင္းေနမယ္။ အနီေရာင္ ဒါမွမဟုတ္ နီျပာျပာျဖစ္တယ္။ အနားသတ္မတိက်ဘူး။ ႏႈပ္ခမ္း၊ လွ်ာ၊ ပါးေစာင္၊ အာေခါင္ေတြမွာျဖစ္တယ္။ သူ႔ကို ခိုက္မိတတ္တယ္။ အနာျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ပိုးဝင္လာႏိုင္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ သူ႔အလိုလို ေပ်ာက္တာ မ်ားတယ္။ Surgery, Sclerosing agents, Cryotherapy နည္းေတြနဲ႔ ကုႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာမဟုတ္ပါ။ ကုသလိုက္ရင္ ျပန္မေပၚပါ။

7. Inflammatory ulcer ေရာင္ရမ္းအနာမ်ား
(က) Aphthous (အက္ဖ္သပ္စ္-အာလ္ဆာ)
အေတာ္နာတယ္။ ျပန္ျပန္ျဖစ္တယ္။ တခုမကလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၂ဝ-၆ဝ% ေသာ လူေတြမွာ ျဖစ္ၾကတယ္။ ဘာလို႔ျဖစ္တယ္ဆိုတာ အတိအက်မသိရဘူး။ Immunologic, Microbiologic and Nutritional factors ေတြကို စဥ္းစားၾကတယ္။ (၃) မ်ိဳးခြဲႏိုင္တယ္။
(၁) သာမန္အနာ = ခံတြင္းမွာ ေနရာတကာျဖစ္တယ္။ ၁ဝ ရက္အတြင္းေပ်ာက္သြားမယ္။ ျပန္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
(၂) Major aphthous ulcers ကပိုၾကီးတယ္။ ၂ စင္တီမီတာေလာက္အထိ ရွိမယ္။ ေပ်ာက္ေအာင္ အခ်ိန္ ၆ ပါတ္ ယူတယ္။
(၃) Herpetiform ulcers အမ်ိဳးအစားကေတာ့ ၁-၂ ပါတ္ၾကာရင္ ေပ်ာက္တယ္။ အရည္ၾကည္အဖုေလးကေနစျဖစ္ျပီးမွ အနာျဖစ္လာတယ္။ Crohn's disease, Neutropenia and Sprue ေရာဂါေတြကိုလဲ စစ္ေဆးသင့္တယ္။
ေပ်ာက္ေဆးဆိုတာမရွိပါ။ ဒါေပမဲ့ သက္သာေအာင္ Topical steroids (0.5% Hydrocortisone) (စတီရြိဳက္) ေဆး လိမ္းေပးႏိုင္တယ္။ သိပ္ဆိုးသူေတြကို (စတီရြိဳက္) ေဆး ပါးစပ္ကေနေသာက္ခိုင္းတယ္။ Tetracycline mouth wash (Achromycin V Oral Suspension) ေဆးနဲ႔ ပါးစပ္ကို ေဆးတာလဲ အက်ိဳးရွိတယ္။ Chlorhexidine gluconate oral rinse (Peridex) ေဆးသံုးတာလဲ သက္သာတယ္။

ဒီအနာ ျမန္မာလူမ်ိဳး အေတာ္မ်ားမ်ားၾကီးကို ေတြ႔ဘူးတယ္။ ေရေသာက္တာေတာင္ နာတယ္။ အားနည္းေနခ်ိန္၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားေနခ်ိန္၊ ခရီးထြက္ရလို႔ အစား၊ ဝမ္းသြား မမွန္သူေတြ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္သူေတြမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆတယ္။ ထံုေဆး လိမ္းေဆးေလး လိမ္းရင္ ခဏနဲ႔ထံုသြားျပီး စားလို႔ရတယ္။ တနပ္တခါထပ္လိမ္းရတယ္။

(ခ) Traumatic ulcers ထိခိုက္ရာက အနာျဖစ္ျခင္း
ကိုက္မိတာ၊ သြားအတုအဆင္မေျပတာ၊ သြားတိုက္တံနဲ႔ခိုက္မိတာ၊ သြားအခြ်န္နဲ႔ထိခိုက္မိတာ၊ မသင့္တာကို စားမိ-ေသာက္မိတာေတြကေန ျဖစ္ေစတယ္။ သူ႔အလိုလို ေပ်ာက္တယ္။ ျမန္တယ္။ မေပ်ာက္ႏိုင္ရင္ ကင္ဆာကို စစ္ေဆးပါ။

8. Papillomas (ပက္ပလိုမား) အသားပို
တခ်ိဳ႕ ခံတြင္းအသားပိုက ၾကြက္ႏို႔ျဖစ္ေစတဲ့ Papillomavirus (ဗိုင္းရပ္စ္) မ်ိဳးကြဲကေနျဖစ္ေစတယ္။ ျဖစ္ေနေပမဲ့ ဘာမွ မခံစားရဘူး။ ၁ စင္တီမီတာေလာက္သာၾကီးတယ္။ တခုတည္းျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ ပါးစပ္ထဲဘ ယ္ေနရာမွာျဖစ္ျဖစ္ ျဖစ္ႏိုင္ေပမဲ့ အာေခါင္ အေပ်ာ့ေနရာမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။

9. Epulis fissurata (အိျပဴလစ္)
သြားအတုကေနျဖစ္ေစတယ္။ (ဖိုက္ဘရပ္-တစ္ရွဴး) ေတြ အပိုျဖစ္တာ။ သြားအတုအသစ္လဲဘို႔လိုမယ္။ ခြဲစိတ္တာလဲ လိုႏိုင္တယ္။

10. Varicosities ေသြးျပန္ေၾကာ ေဖါင္းေနျခင္း
ေသြးျပန္ေၾကာေတြေဖါင္းေနတာ။ လွ်ာေအာက္မွာျဖစ္တာမ်ားတယ္။ ပါးေစာင္နဲ႔ ပါးစပ္ ႏႈတ္ခမ္းမွာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ျပာေနတယ္။ ဖိလိုက္ရင္ ေသြးစီးေလွ်ာက္တာျမင္ရမယ္။ ေဆးကုစရာမလိုပါ။

11. မွကၡရုနာ Thrush (Oral candidiasis)
Moniliasis လို႔လဲ ေခၚတယ္။ ေရးခဲ့တဲ့ (၁ဝ) မ်ိဳးက လူၾကီးေတြမွာျဖစ္ျပီး မွကၡရုနာ က ကေလးမွာသာျဖစ္တယ္။ ကေလးမွာေတာင္ ႏို႔တိုက္အရြယ္ ကေလးငယ္ေတြ။ လွ်ာ၊ အာေခါင္၊ ပါးေစာင္ေတြမယ္ အျဖဴဖတ္ေတြ ျဖစ္ျပီး၊ ေဘးက နီေနတယ္။ နာတယ္၊ ႏို႔စို႔ရ၊ အစာစားရ ခက္တယ္။ ကေလးရဲ႕ လွ်ာကို အဝတ္သန္႔သန္႔ေလးကို လက္ညွိဳးမွာပါတ္ျပီး အျဖဴဖတ္ေတြ ရွင္းေပးပါ။ မိခင္ႏို႔ကို အျမဲ သန္႔ေနပါေစ။ လိုအပ္ရင္ Nystatin Oral Suspension 4-6 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္တိုက္ပါ။

12. Angular stomatitis က်ီးကန္းပါးစပ္နာ
က်ီးကန္းပါးစပ္နာကို Angular stomatitis (Cheilosis or Angular cheilitis) လို႔ ေခၚတယ္။ ပါးစပ္-ေဒါင့္စြန္း ႏွစ္ဖက္လံုးမွာ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။ ကြဲေၾကာင္းေလးေတြ ဖ်ာထြက္လာမယ္။ ေသြးထြက္တတ္တယ္။ အနာအထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အနာကေန မိႈပိုးဝင္လာရင္ Candida albicans (Thrush) ျဖစ္မယ္။ ဗက္တီးရီးယားလဲ ဝင္ႏိုင္တယ္။
• Vitamin B 2, Riboflavin ဗီတာမင္ ဘီ (၂)၊ ေဆးေသာက္ပါ။ ၾကြယ္ဝစာစားပါ။ ႏို႔ႏွင့္ ႏို႔ထြက္အစာမ်ား၊ ဥ၊ အသဲ၊ အသီးအရြက္၊ ဆန္၊ ဂ်ံဳ၊ ရိစ္။ Vitamin C ရေအာင္ စိမ္းတဲ့ အသီးအရြက္-အသီးအႏွံေတြလဲ စားပါ။
• မိႈေၾကာင့္ျဖစ္ရင္ Antifungal creams မိႈအတြက္လိမ္းေဆး Nystatin, Imidazoles, Bifonazole, Clotrimazole, Econazole, Ketoconazole, Nizoral®, Miconazole, Tioconazole တခုခုသံုးႏိုင္တယ္။ Antifungal drug မိႈအတြက္စားေဆး Imidazoles, Allylamines
• Clotrimazole and Betamethasone, Nystatin and Triamcinolone Acetonide စတီရြိဳက္နဲ႔ ေရာထားတဲ့ေဆး သံုးႏိုင္တယ္။ 1% Hydrocortisone လဲလိမ္းႏိုင္တယ္။ ေရယံုဆိုရင္ မသံုးပါနဲ႔။

ႏႈပ္ခမ္း-ေရယံုကို Herpes Simplex ရိုးရိုး ေရယံု http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2011/11/herpes-simplex.htmlမွာ ဖတ္ပါ။
Tongue diseases လွ်ာနာမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/11/tongue-diseases.html

Dr. တင့္ေဆြ
၁ဝ-၁၁-၂ဝ၁၃
၁၀-၅-၂ဝ၁၄

Read more...

Influenza vaccine တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆး

ဆရာ႐ွင့္ တစ္ႏွစ္ခြဲ ကေလးကို တုတ္ေကြးကာကြယ္ေဆးထိုးလို႔ရပါသလား႐ွင့္။ ေဆးထိုးလိုက္ရင္ ဖ်ားနာတာ ျဖစ္တတ္ပါလား။

တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးဟာ တျခားကာကြယ္ေဆးေတြနဲ႔မတူပါ။ တရာသီခံေဆးသာျဖစ္တယ္။ ထိုးေဆးကို Flu shot လဲေခၚတယ္။ Nasal spray ႏွာေခါင္းထဲပန္းတဲ့ေဆးလဲရွိတယ္။ မထိုးမေနရကာကြယ္ေဆးမဟုတ္ပါ။

အေမရိကားမွာ အသက္ ၆ လအထက္ကိုသာထိုးတယ္။ WHO သတ္မွတ္ခ်က္ကေတာ့ အသက္ၾကီး-နာမက်န္းသူေတြ၊ နာတာရွည္ေရာဂါသည္ေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ၊ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ၊ ၆ လကေန ၂ ႏွစ္အထိကေလးေတြ။

ထိေရာက္မႈအတြက္ မတူတဲ့ကိန္းဂဏန္းေတြရွိတယ္။

အသက္ ၂ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြကို live attenuated vaccine ထိုေဆးထိုးဘို႔ ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။ inactivated vaccines အမ်ိဳးအစားဆိုရင္ တိတိက်က်ေျပာမရေသးပါ။ HIV ရွိေနသူေတြကို ထိုးေစတယ္။

ကာကြယ္ေဆးထိုးျပီး ၂-၄ ပါတ္ေနရင္ ခုခံႏိုင္စြမ္း အျမင့္ဆံုးျဖစ္တယ္။ ၆ လ ေနာက္မွာက်လာတယ္။ ၂-၃ ႏွစ္ ေလာက္အထိ တန္းေနတယ္။

Flu vaccines ေဆးေတြကေတာ့ -
1. TIV, QIV (injection of trivalent or quadrivalent, killed vaccine) နဲ႔
2. LAIV, Q/LAIV (nasal spray of live attenuated influenza vaccine) ျဖစ္တယ္။

ေဆးထိုးလိုက္ရင္ ႏွာရည္ယိုတယ္၊ လည္ေခ်ာင္းနာတာ၊ ၾကက္ဥနဲ႔မတည့္တာေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးေစ်းနဲ႔ ထိေရာက္မႈ အေကာင္း-အဆိုး ျငင္းေနၾကတံုးဘဲ။

အေမရိကားမွာ live attenuated virus (nasal spray) ႏွာေခါင္းပန္းေဆးကို ဒီလိုလူေတြကို မသံုးဘို႔ အၾကံေပးထားတယ္။
• ၂ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြ၊
• အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္သူေတြ၊
• အလာဂ်ီရတတ္သူေတြ၊
• ပန္းနာရွိသူေတြ၊
• ကေလးေတြမွာ aspirin ေဆးေပးေနရသူေတြ၊
• ႏွလံုး၊ အဆုပ္၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အသဲ၊ ဦးေႏွာက္နဲ႔အာရံုေၾကာ၊ ေသြးေရာဂါရွိေနသူေတြ၊
• HIV ရွိသူေတြနဲ႔
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၉-၅-၂ဝ၁၄

Read more...

Friday, May 9, 2014

Measles ဝက္သက္ေရာဂါ

ဆရာ ကူညီပါဦး။ သမီးေလးက ဒီလကုန္ ၃ဝ ရက္ေန႔ဆို ၉ လ ျပည့္ပါမွာပါ။ စေနေန႔ညက အဖ်ားဝင္လာတာ တနဂၤေႏြေန႔မွာ ပါရာစီတေမာ အရည္ မနက္ည နွစ္ခါတိုက္ပါတယ္။ တနလၤာေန႔ မသက္သာပဲ အပူခ်ိန္ 101F နဲ႔ ဝမ္းသြားျပီးအန္တာနဲ႔ ေဆးရံုသြားျပပါတယ္။ FLU CLINIC ကိုလႊတ္ပါတယ္ ပါရာစီတေမာနဲ႔ ဓာတ္ဆားထုပ္ ေပးလိုက္တယ္။ အဂၤါေန႔ အဖ်ားေပ်ာက္သြားတယ္။ မ်က္နွာမွာ အနီစက္ေလးေတြ ေပၚလာလို႔ ဖုန္းဆက္ေမးၾကည့္ေတာ့ တစ္နွစ္ေအာက္ကေလး ဖ်ားျပီးရင္ ေပၚလာတတ္တယ္တဲ့ သူ႔ဘာသာ ေပ်ာက္သြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဗုဒၶဟူးေန႔ မနက္လဲက်ေရာ တစ္ကိုယ္လံုးအနီေတြအျပည့္ပဲ ေျခလက္ဖမိုး အားလံုးေနရာလြတ္မက်န္ ေပၚလာတယ္။ ညက်ေတာ့ သနပ္ခါးလူးေပးတယ္။ ဒီတိုင္းပဲမေပ်ာက္ဘူး။ ဘာဆက္လုပ္ရမလဲဆရာ။ ဓာတ္ပံုပါ ပို႔ေပးလိုက္တယ္ဆရာ။ ဖုန္းနဲ႔ ရိုက္တာဆိုေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာေတာ့ မသဲကြဲဘူး ဖုေလးေတြမဟုတ္ပဲ အနီျပင္စက္ေလးေတြ အေရျပားေပၚကို ဖုျပီးမထြက္ပါ။

Measles ဝက္သက္ေရာဂါကို Rubeola ကို ဂ်ာမန္ဝက္သက္လို႔ေခၚပါတယ္။။ Morbillivirus ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ ပိုးပါတဲ့အရည္ လူနာရဲ႕ ႏွာေခါင္း-ပါးစပ္ကေန တျခားလူရဲ႕ အသက္ရွဴလမ္းက ဝင္ျပီး ကူးစက္တယ္။ ပိုးဝင္ၿပီး ၄-၁၂ ရက္ အၾကာ ေရာဂါေပၚတယ္။ လကၡဏာေတြစေပၚတဲ့ရက္ကေနစျပီး အနီစက္ေတြေပၚၿပီး ၃-၅ ရက္အၾကာထိ သူမ်ားကို ကူးစက္ေစႏိုင္တယ္။

လကၡဏာမ်ား
ေခ်ာင္းဆိုး၊ ေခါင္းကိုက္၊ ႏွာရည္ယို၊ မ်က္စိနာမယ္။ အစားပ်က္မယ္၊ အနီေရာင္အစက္ေတြထြက္၊ ဦးေခါင္းပိုင္းကစထြက္၊ ယားတယ္။ တတိယေန႔မွာ ေပၚလာတဲ့အနီစက္ေလးေတြကို Koplik's spots လို႔ေခၚတယ္။ ပါးစပ္ထဲမွာလဲ ေပါက္တတ္တယ္။ နားေနာက္နားမွာစတြက္တယ္။ ယားမယ္။ နီရာကေနညိဳျပီး ၄-၈ ရက္အထိ ၾကာႏိုင္တယ္။ တိတိက်က်ဆိုရင္ ၄ ရက္ ဖ်ားတယ္။ ႏူမိုးနီးယားနဲ႔ နားကိုက္တာလဲ ဆက္ျဖစ္တတ္တယ္။ ဦးေႏွာက္ေရာင္၊ မ်က္ၾကည္လႊာ ေရာင္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရွားပါတယ္။ အသက္ၾကီးမွ ဝက္သက္ေပါက္ရင္ ပိုဆိုးတယ္။

ကုသရန္
ပိုးေသမည့္ေဆး မရွိ။ လကၡဏာမ်ားကိုသာ ကုပါ။ Ibuprofen နဲ႔ Acetaminophen (Paracetamol) ေဆးကိုဘဲ ေပးရတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးတာအတြက္ လိုရင္ Fast-acting bronchodilator cough Syrup ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးရည္ ေပးတယ္။ Aspirin မေပးဘို႔ညႊန္တာလဲရွိတယ္။ ကာရံမသင့္ရင္ Reye's syndrome ဆိုတာျဖစ္ႏိုင္လို႔။ ဗီတာမင္ (ေအ) ကိုလဲ ေပးတာေကာင္းတယ္လို႔ဆိုႏိုင္တယ္။ ကေလးယားတာသက္သာေအာင္ (အင္တီဟစ္တမင္း) ေဆးလဲ တိုက္ႏိုင္တယ္။ ဥပမာ Chlorpheniramine (ဘာမီတြန္)၊ Cetrizine (စီထရစဇင္း) ေဆးျဖစ္တယ္။ Calamine lotion ကိုလဲ လိမ္းေပးႏိုင္တယ္။

ကာကြယ္ရန္
ျဖစ္ေနတဲ့ကေလးကို သည္းျခားထားပါ၊ အျခားကေလးေတြကို ကူးစက္ေစမယ္။ MMR vaccine (Measles, Mumps, Rubella) ကို (၁၈) လ အထက္ကေလးေတြကို ထိုးေပးတယ္။ ၄-၅ ႏွစ္အရြယ္ ထပ္ထိုးပါ။ ဖြံ႔ျဖိဳးဆဲတိုင္းျပည္ေတြမွာ ကာကြယ္ေဆးကို အသက္ ၆ လ နဲ႔ ၉ လေတြမွာ တခါစီထိုးတယ္။ MMR ကာကြယ္ေဆးကေန Autism ေခၚတဲ့ ကေလးေရာဂါ ဆက္ျဖစ္သလား သံသယရွိတာလဲေတြ႔ရတယ္။ ေဆးထိုးျပီး ကိုယ္ပူႏိုင္တယ္။ ေခါင္းကိုက္ႏိုင္တယ္။ အသားနာတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တက္ေစ့ေရာင္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မဆိုးတာေတြပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Read more...

Thursday, May 8, 2014

Molluscum contagiosum ေရၾကြက္ႏို႔

Doctor, is Molluscum Contagious was what kind of lumps? How to call in Myanmar? Can you please explain me in Myanmar. I check on Google but I didn't understand all. Because I am nanny of two little boys and they got Molluscum. They treatment with laser but can't help. I am worried and want to know what that means in Myanmar.

• Molluscum contagiosum ဆိုတာ ျမန္မာလို သိပ္မသိပါ။ Water warts ေခၚလို႔ 'ေရၾကြက္ႏို႔' လို႔ ဘာသာျပန္ႏိုင္တယ္။
• အေရျပားေတြမွာျဖစ္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ေရာဂါတမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ အေရျပားႏုေတြမွာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ပိုးေတြက MCV-1 ကေန -4 အဖိ ၄ မ်ိဳးရွိတယ္။ MCV-1 ကအမ်ားဆံုးျဖစ္ျပီး MCV-2 က လူၾကီးေတြမွာျဖစ္တယ္။ လူခ်င္းထိမိရာကေန ကူးစက္တယ္။ အဝတ္အစားေတြကေန ထိမိရင္လဲ ကူးႏိုင္တယ္။ အဖုေလးေတြေပၚလာတာကို ထိမိ ကုပ္ထဲမိရာကေန တေနရာကေနတေနရာကို ျပန္႔မယ္။ လူၾကီးေတြမွာျဖစ္ရင္ လိင္အတူေနလို႔လဲ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။
• အသက္ ၁ဝ ႏွစ္ေအာက္ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ကိုယ္၊ လက္၊ ေပါင္ျခံ၊ ေျခေထာက္ေတြမွာ ျဖစ္တယ္။
• အဖုေလးေတြေပ်ာက္သြားတဲ့အထိ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ေဆးမကုရင္ အဖုေတြက ၄ ႏွစ္ေလာက္အထိ က်န္ႏိုင္တယ္။
• Potassium hydrochloride နဲ႔ Cantharidin ေဆးေတြ လိမ္းေပးရမယ္။
• Tea tree oil လက္ဖက္ပင္ဆီလဲသံုးတယ္။
• Salicylic acid ကိုလဲသံုးၾကတယ္။ ထိေရာက္မႈ မေသခ်ာပါ။
• Tretinoin cream လိမ္းတာသက္သာတယ္။
• Imiquimod ေဆးက ခုခံအားနည္းေစတဲ့ေဆးကိုလဲ သံုးတာရွိတယ္။
• Cryosurgery ေအးခဲခြဲစိတ္နည္းလဲ လုပ္တယ္။
• Laser ေလဆာနည္းလဲလုပ္တယ္။
• ေပ်ာက္ဘို႔ ၆ လ ကေန ၉ လအထိၾကာႏိုင္တယ္။ ၂ ႏွစ္ေနမွေပ်ာက္တာလဲရွိမယ္။
• Curettage ျခစ္ေပးနည္းလဲ လုပ္တယ္။
• ၾကြက္ႏို႔ကိုသံုးတဲ့ေဆးေတြကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၈-၅-၂ဝ၁၄

Read more...

A-Ra collagen ထိုင္းကလာတဲ့ ေၾကာ္ညာေဆး

ဆရာ႐ွင့္ အခုအြန္လိုင္းမွာေၾကာ္ျငာေနတဲ့ အသားျဖဴေဆးေတြေသာက္သင့္ပါသလား။ ထိုင္းကတင္သြင္းတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးကိ်ဴး႐ိွပါသလား ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။ A Ra collagen ကထုတ္တာတဲ့ A Ra collagen က အမူန္႔တဲ့။ ငါး႐ိုးက ထုတ္တယ္ေရးထားတယ္။ My gluta ကေဆးေတာင့္တဲ့ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးက အသားျဖဳေဆးပဲဆရာ။ ၂ မ်ိဳးတြဲေသာက္ရင္ပိုေကာင္းတယ္တဲ့။ Dolly me က ရင္သားေတြ တင္းရင္းၿပီး၊ မိန္းမေတြအတြက္ ေကာင္းတယ္ေျပာတယ္။

A-Ra collagen ဆိုတာ ေၾကာ္ညာေဆးျဖစ္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြက မညႊန္ပါ။ ေၾကာ္ညာေဆးတိုင္းမွာ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးထည့္မေရးပါ။ သုေတသနလုပ္ထားတာမရွိပါ။ အသားျဖဴတယ္ မျဖဴဘူးဆိုတာ မ်ိဳးဗီဇက အဓိကက်ပါတယ္။ ေရာဂါရတာ၊ ေနေလာင္တာ၊ ပတ္ဝန္းက်င္က ထိခိုက္တာ၊ သံုးတဲ့ေဆးဝါးေတြကေနလဲ သက္ေရာက္ပါတယ္။ အသားျဖဴေဆး ေဆးေၾကာ္ညာမွာ အသားျဖဴသူေတြရဲ႕ပံုကိုသာ သံုးပါတယ္။ ေမာဒယ္ကေလးမေတြက အဲလိုေဆး မေပၚခင္ကတည္းက ျဖဴေနၾကတာပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၅-၂ဝ၁၄

Read more...

Obimin အိုဗီမင္ အားေဆး

ခဏခဏေမးပါတယ္။ Obimin Film Coated Tablets ဆိုျပီးလာတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြက ေမးတာမ်ားတယ္။ ေဆးအညႊန္းမွာ မေမြးမီနဲ႔ ေမြးျပီး တေန႔ ၁ လံုးေသာက္ပါလို႔ဆိုတယ္။

သူ႔ထဲမွာပါတာေတြကေတာ့ -
- Vitamin A ဗီတာမင္ ေအ = 3000 IU
- Vitamin D ဗီတာမင္ ဒီ = 400 IU
- Vitamin B1 ဗီတာမင္ ဘီ ၁ = 10 mg
- Vitamin B2 ဗီတာမင္ ဘီ ၂ = 2.5 mg
- Vitamin B6 ဗီတာမင္ ဘီ ၆ = 15 mg
- Vitamin B12 ဗီတာမင္ ဘီ ၁၂ = 4 mcg
- Folic Acid ေဖါလစ္အက္စစ္ = 1,000 mcg
- Calcium Panthothenate ကယ္လ္စီယမ္ ပင္တိုသီနိတ္ = 7.5 mg
- Nicotinamide နီကိုတင္နမိုက္ = 20 mg
- Vitamin C ဗီတာမင္ စီ = 100 mg
- Iodine (Potassium iodide) အိုင္အိုဒင္း = 100 mcg
- Calcium Lactate ကယ္လ္စီယမ္ လက္တိတ္ = 250 mg
- Copper (Cupric Sulphate) ေၾကားနီဓါတ္ = 100 mcg
- Iron (Ferrous Sulfate) သံဓါတ္ = 30 mg

Ferrous Sulfate ဖဲရပ္စ္ ဆာလ္ဖိတ္ သံဓါတ္ဟာ CDC သတ္မွတ္ခ်က္အရ
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ ဖဲရပ္စ္ ဆာလ္ဖိတ္ သံဓါတ္ 30 mg ေသာက္ရမယ္။
• ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္မွာ 15 mg ေသာက္ရမ္ယ္။
• ေယာက္်ားေတြက 10 mg နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြက 15 mg ေသာက္ရမယ္။
• ေသြးဆံုးျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြက 10 mg လိုပါတယ္။

အဲလို အားေဆးအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေဆးတမ်ိဳးထဲေပါင္းစပ္ထားတာကိုသံုးရင္ သတိထားရမွာက လိုအပ္ခ်က္ဆိုတာ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္က မတူၾကပါ။ တခ်ိဳ႕က ပိုလိုမယ္။ တခ်ိဳ႕အဲေလာက္မလိုပါ။

1. Calcium blood test (ကယ္လ္စီယမ္) စစ္ေဆးျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/02/calcium-blood-test.html
2. Ferrovit ဖါရိုဗစ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2014/04/ferrovit.html
3. Folic acid ေဖါလစ္-အက္စစ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/folic-acid.html
4. Iodine ပင္လယ္နဲ႔မနီး လည္ပင္းၾကီး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/01/iodine.html
5. Iron supplement and Liver diseases သံဓါတ္နဲ႔ အသဲေရာဂါ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/iron-supplement-and-liver-diseases.html
6. Iron supplements သံဓါတ္အားေဆး http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/01/iron-supplements.html
7. Vitamin B complex ဗီတာမင္ (ဘီ) အုပ္စု http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/vitamin-b-complex.html
8. Vitamin B12 and Iron supplement ဘီ-၁၂ ႏွင့္ သံဓါတ္လုိအပ္ခ်က္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2014/03/vitamin-b12-and-iron-supplement.html
9. Vitamin D ဗီတာမင္ (ဒီ) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/08/vitamin-d.html
10. Vitamin D ဗီတာမင္ (ဒီ) ေမးခြန္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2014/03/vitamin-d.html
11. Vitamin E ဗီတာမင္ (အီး) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/08/vitamin-e.html
12. Vitamin K ဗီတာမင္ (ေက) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/vitamin-k.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၇-၅-၂ဝ၁၄

Read more...

Monday, May 5, 2014

Generalist ရိုးရိုးဆရာဝန္

ဆရာခင္ဗ်ား ဆရာ့ေဆာင္ပါးေတြကို မလြတ္တန္းနီးနီး ဖတ္ၾကည္႔ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေဆာင္းပါးမ်ားကို အထူးကု Specialist FRCS, MRCS, PhD ေတြကို attached တြဲမိပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ လြဲမွားေနေၾကာင္းလဲ သူတို႔က အေၾကာင္းျပန္ၾကားလာပါတယ္။

• ဟုတ္။ ကြ်န္ေတာ္က အထူးကု မဟုတ္ပါ။
• ပညာနယ္ပယ္တခုမွာ အထူးျပဳသူက သူ႔နယ္မွာ အသိဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။
• ကြ်န္ေတာ္က အင္တာနက္’ ကေန ေနာက္ဆံုးေပၚတာေတြ ရွာရပါတယ္။
• ကြ်န္ေတာ္က ေျခစ-ေခါင္းဆံုး၊ ေမြးကင္းစ-သက္ၾကီးရြယ္အို၊ ေရာဂါစနစ္ေပါင္းစံုကို အၾကံေပးမႈသာ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
• ကြ်န္ေတာ္က ေရးျပီးသားေတြကို ျပန္ျပင္တာလဲ လုပ္ပါတယ္။ ေဆးယဥ္လို႔မသံုးေတာ့တာေတြ ရွိတတ္တယ္။
• ကြ်န္ေတာ္က ‘အြန္လိုင္း’ ကေန ေဆးကုသလို မလုပ္ပါ။
• အေရးၾကီးတာေတြကို ဒုတိယ/တတိယ အၾကံဥာဏ္ ယူၾကရပါတယ္။
• တခ်ိဳ႕ေဆးစာေတြကို ေရးထားတာၾကာျပီ။ ၂ဝဝ၇-၂ဝဝ၈ ေလာက္တည္းကပါ။ အေဟာင္းေတြကို ကူးယူ-မွ်ေဝၾကတာလဲ ရွိႏိုင္တယ္။
• အခ်ိန္ကမေလာက္၊ လက္ေထာက္ကလဲမရွိေတာ့ မႏိုင္ဘူးဗ်ာ။

Generalist may refer to:
1. a person with a wide array of knowledge, the opposite of which is a specialist.
2. a physician who is focused on primary care and is not a specialist in a certain medical field

Dr. တင့္ေဆြ
MBBS (Mandalay) 1972
Sama 4272
၅-၅-၂ဝ၁၄

Read more...

Physiotherapy အဆစ္နာေနသူေတြအတြက္ ‘ဖီဇီယိုသာရာပီ’ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား

• တင္ပလင္ေခြ ၾကာရွည္မထိုင္ပါနဲ႔။
• ေလွကားအရွည္ၾကီး (အျမင့္ၾကီး) မတက္ပါနဲ႔။
• ဒူးကိုေကြးေနေအာင္ထိုင္ရတဲ့ နိမ့္ရာမွာ ၾကာၾကာမထိုင္ပါနဲ႔။
• ဒူးေထာက္ မထိုင္ပါနဲ႔။
• ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္တာ ေရွာင္ပါ။
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားေနရင္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။
• လမ္းေလွ်ာက္တာ ေကာင္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ အျမန္ေလွ်ာက္တာ၊ Jogging ‘ေဂ်ာ္ကီ’ လုပ္တာ၊ စက္ဘီးစီးတာေတြက နာလာရင္ ဆက္မလုပ္ပါနဲ႔။
• အိမ္သာကို ဒူး ၉ဝ ဒီဂရီ၊ ခါးမတ္မတ္ထိုင္ရတဲ့ Western commodes ဗိုလ္သံုးအမ်ိဳးအစားကိုသာသံုးပါ။
• ထိုင္စရာရွိရင္ မတ္တပ္ရပ္မေနပါနဲ႔။
• စီးသြားစရာရွိရင္ လမ္းေလွ်ာက္မေနပါနဲ႔။
• ‘ဖီဇီယို’ ဆရာဝန္ကေနညႊန္တဲ့ စနစ္က်တဲ့ေလ့က်င့္ခန္းကိုသာ လုပ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၅-၅-၂ဝ၁၄

Read more...

Osteoarthritis အရိုး-အဆစ္နာေရာဂါ

ကၽြန္မ အသက္က 34 နွစ္ရွိပါျပီ။ လက္ေကာက္ဝတ္နား နာေနတာ 9 လပိုင္း 2013 ကတည္းက ေဆးထိုး ေဆးစားခဲ့ပါတယ္။ တလပိုင္း မနက္အိပ္ယာထခ်ိန္ မွာ လက္ဆစ္ လက္ေမာင္းေတြ ေျခဆစ္ေျခသလုံးေတြ ေတာင့္တင္းျပီး အဆစ္ေတြနာေနတာ ပုံမွန္ျဖစ္ဖုိ႔ တနာရီႂကာတယ္။ ေျခေခ်ာင္းေအာက္ဖဝါးက ေထာက္လိုက္ရင္ နာေနတာ ဆရာဝန္သြားျပေတာ့ leflunomide 1 OD 6 လေသာက္ခိုင္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္မအဲဒီေဆးရဲ့s ide effect ကုိသိေတာ့ ဆက္မေသာက္ရဲေတာ့ဘူး ရပ္လုိက္ျပီး celecoxib တို႔ aceclofenac ေတြေသာက္ေတာ့ သက္သာတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခု 5 လပိုင္း 2 ရက္ေန႔မွာ ျပန္ျဖစ္လာတယ္။ ဒီတစ္ေခါက္က ဂုတ္ရုိးနားပါ ပူျပီးနာလာတယ္။ ကၽြန္မ OSA က normal RA က positive တဲ့၊ uric acid လည္း normal ESR စစ္ေတာ့ 25mm/1hr တဲ့။ ဘာဆက္လုပ္သင့္တယ္ဆိုတာ ကူညီေပးပါဆရာရွင္။

၃၅ ႏွစ္၊ က်ား၊ အိမ္ေထာင္သက္ ၅ ႏွစ္၊ အရက္၊ ဘီယာ၊ ေဆးလိပ္၊ အသား၊ လံုးဝ မေသာက္ မစားသည္မွာ ၁ဝ ႏွစ္႐ွိ။ အသက္ ၁၉ ႏွစ္ခန္႔မွာ ေရာဂါစတင္ ခံစားရ၊ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ လက္ေခ်ာင္းဆစ္မ်ား၊ လက္ေကာက္ဝတ္မ်ား၊ လက္ေမာင္းရင္းမ်ား၊ ဒူးဆစ္မ်ား၊ ေျခမ်က္ေစ့မ်ား၊ ေျခဖေနာင့္မ်ားတြင္ ေရာင္ရမ္းလာ၊ နီျမန္းလာ၊ ပူလာၿပီး လႈပ္႐ွားမရ၊ ထိလ်င္လည္း နာက်င္၊ ေကြးထားလ်င္ ေျဖာင့္ရန္ ခက္ခဲ ေျဖာင့္ထားလ်င္ ေကြးရန္ ခက္ခဲ၊ ႀကိဳးစား၍ လႈပ္ေသာ္ အရမ္း နာက်င္၊ လက္ဆစ္မ်ားတြင္ ျဖစ္ပါက မည္သည့္ အရာကိုမွ် ကိုင္၍မရ။ တစ္ၿပိဳင္တည္း ျဖစ္ျခင္းမဟုတ္၊ ဆစ္ဆစ္ေန၍ ကိုက္ခဲေနျခင္းမ်ဳိး မဟုတ္၊ တစ္လ ၂ ခါမွ ၅ ခါခန္႔ အထိျဖစ္။

Etodolac/Lodine 500mg ကို ေရာဂါ ခံစားရခ်ိန္ေသာက္ Acetaminophen, Aspirin, Ibuprofen ေဆးမ်ားက ကၽြန္ေတာ့္ ေရာဂါကို မသက္သာေစပါ။ ယခင္ Paracetamol ႏွင့္ Ibuprofen ေရာထားေသာ ေဆးတစ္မ်ဳိးေသာက္၊ အိပ္ေနခ်ိန္တြင္ ျဖစ္ေပၚလာပါက ႏိုးလာသည့္ အခ်ိန္တြင္ ကုတင္ေပၚမွ ဆင္း၍မရပါ၊ အသက္ ၂၇ ခန္႔မွ စတင္၍ ကုသမႈ ခံယူ၊ ယခု အခ်ိန္ထိ ေရာဂါ႐ွာမရ၊ ဆရာဝန္ ၅ ေယာက္ျဖင့္ျပၿပီး၊ Gout မဟုတ္ဟုေျပာ၊ အျဖစ္မ်ားေသာ Arthritis မဟုတ္ေသာ္လည္း Arthritis သည္ အမ်ဳိးေပါင္း မ်ားစြာ႐ွိ၍ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးသာ ျဖစ္မည္ဟုေျပာ။ ပထမဆံုး ဆရာဝန္မွ Uric Acid မျမင့္ေသာ္လည္း Uric Acid ခ်သည့္ ထိုးေဆး တစ္ေန႔ တစ္လံုး ၃ ရက္ ႏွင့္ Allopurinol (mg မမွတ္မိပါ) တစ္ေန႔ ၂ လံုး ၃လစာ ေပးၿပီး ၃ လ ျပည့္ ဆီး၊ေသြး ထပ္စစ္၊ Uric Acid ေတာ့က် သြားၿပီ OK မည္ထင္ပါသည္ဟု ေျပာေသာ္လည္း မထူးျခားခဲ့ပါ။ အျခား ဆရာဝန္ ၄ ေယာက္မွ ဆီး၊ ေသြး အႀကိမ္မ်ားစြာ စစ္ေသာ္လည္း ရာဂါ ႐ွာမရသလို Treatment လည္းမေပးပါ။ သို႔ေသာ္ ဆရာဝန္ တစ္ဦးမွ Vitamin D အရမ္း နည္းေနသည္ ဆို၍ Vitamin D 50,000 IU တစ္ပတ္ တစ္လံုးႏႈံး ၁၂လံုး ေသာက္ၿပီး ေသြးျပန္စစ္၍ ဆက္မေသာက္ရန္ ေျပာပါသည္။ ေနာက္ ၆ လခန္႔ၾကာ ထပ္မံသြားေတြ႔ၿပီး ထူးျခားမႈမ႐ွိ၍ ေနာက္ ဆရာဝန္ထံ ၫႊန္း။ ဆရာဝန္ အားလံုးမွ Anti-Inflammatory ေသာက္ရန္သာၫႊန္း၊ side effect ေတြေၾကာင့္ မေသာက္ခ်င္ပါ။ သို႔ပါ၍ ဆရာ့ထံမွ အၾကံညဏ္ ေတာင္းခံရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ Lab Report မွာ အရမ္း မ်ားလြန္းေန၍ ဆရာသိခ်င္ေသာ Item ကို email ျပန္ၾကားေပးပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္႐ွာၿပီး ပို႔ေပးပါမည္။

လူ႔အဆစ္ေတြမွာ Osteoarthritis ျဖစ္ရင္ ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ နာတာ၊ ပံုမွန္လႈတ္မရေအာင္ တင္းေနတာ နဲ႔ ေရာင္ေနတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဆစ္ေနရာမွာရွိတဲ့ အရိုးထိပ္ကို ဖံုးေပးထားတဲ့ အရိုးႏု စားသြားလို႔ျဖစ္ရတယ္။ ျဖစ္လာရင္ အဆစ္က အရင္လို လႈတ္ရွားဘို႔ ခက္လာမယ္။ နာမယ္။ ေနာက္ေက်ာ၊ တင္ပါးဆံု၊ ဒူးနဲ႔ ေျခေထာက္ေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ လည္ပင္း၊ လက္ေခ်ာင္း ေတြမွာလဲ ျဖစ္တယ္။

အေမရိကန္ ၃၃ သန္းမွာ ျဖစ္ေနၾကရတယ္။ Degenerative joint disease အိုလို႔ျဖစ္တဲ့ အဆစ္နာလို႔ ေခၚေပမဲ့ Osteoarthritis (OA)လို႔ ေခၚတာ ပိုသင့္ေတာ္တယ္။ ငယ္တဲ့သူေတြမွာလဲ ျဖစ္ေပမဲ့ အိုမွျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ အသက္ ၆၅ ေက်ာ္ရင္ အမ်ားဆံုး။ Genes မ်ိဳးဗီဇကေနလာရင္ ငယ္ငယ္နဲ႔ ျဖစ္မယ္။

ဘယ္လိုလုပ္ျပီး ဒီေရာဂါလို႔ သိႏိုင္မလဲ
က်န္းမာေရး ရာဇဝင္၊ ခံစားရပံု၊ ျဖစ္တဲ့ေနရာနဲ႔ ပါတ္သက္တာေတြ စစ္ေဆးမယ္၊ ေသြးစစ္မယ္၊ Joint aspiration အဆစ္ထဲက အရည္ ထုတ္စစ္မယ္၊ X-ray ဓါတ္မွန္၊ Magnetic resonance imaging (MRI) ရိုက္မယ္။

သုေတသနတခု အဆိုအရ အသက္ရလာလို႔ သံုးဖန္မ်ားလို႔ ျဖစ္လာေစတဲ့ (ဆဲလ္) ေတြရဲ႕ တံု႔ျပန္မႈ Unfolded Protein Response (UPR) ကို အာရံုစိုက္ ေလ့လာေတာ့ အသက္ရသူေတြမွာ UPR ပ်က္ယြင္းေနၾကတယ္။ ေနာက္ သုေတသန တခုက OA ျဖစ္သူေတြရဲ႕ မ်ိဳးဗီဇ-ခလုပ္ေတြကို ေလ့လာတယ္။ FAAH ဆိုတဲ့ မ်ိဳးဗီဇဆိုတာ နာတာကို ခံႏိုင္စြမ္းနဲ႔ ပတ္သက္တယ္။ OA ျဖစ္သူေတြမွာ ပိုမ်ားေနတာ သိရတယ္။ ေနာက္ သုေတသနတခုအဆိုအရ လက္ေခ်ာင္းေတြမွာ ျဖစ္ရင္ ဒူးမွာျဖစ္တာထက္ ပိုျမန္တာသိရတယ္။ Complement C5 ဆိုတဲ့ ပရိုတင္းနဲ႔ ဆက္စပ္ႏိုင္တယ္လို႔ ထင္တယ္။

၂ဝ၁ဝ ဧျပီလထဲမယ္ ခ်ီကာဂိုမွာ American College of Rheumatology’s (ACR) State-of-the-Art Symposium ဆိုတာကို က်င္းပခဲ့တယ္။ ၂ဝ၁ဝ ႏိုဝဘၤာလထဲမွာလဲ အက္တလန္တာျမိဳ႕မွာ American College of Rheumatology (ACR) က ႏွစ္ပါတ္လည္ အစည္းအေဝး လုပ္တယ္။ ACR မွာ တင္ျပခဲ့တာက OA ဆိုတာ Inflammatory disease ေရာင္ရမ္းတာ ျဖစ္တယ္။ Rheumatoid arthritis ေလးဘက္နာနဲ႔ ဆင္တယ္။ Wear-and-tear disease သံုးဖန္မ်ားလို႔ ျဖစ္တဲ့သေဘာ မဟုတ္ဘူးတဲ့။

Treatment အရိုး-အဆစ္နာေရာဂါ ကုသျခင္း
Osteoarthritis ကို ေဆးေပးတယ္ဆိုတာ နာတာ သက္သာေအာင္၊ အဆစ္ေတြ တင္းေတာင့္ မေနေအာင္သာ ျဖစ္တယ္။ Analgesics အနာ-အကိုက္သက္သာေဆးေတြ၊ နာတာကို သက္သာေစႏိုင္ေပမဲ့ ေရာင္တာကို မသက္သာေစပါ။

Acetaminophen ေဆးကို နဲနဲနဲ႔ အေတာ္အသင့္ နာတာအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္လို႔ American College of Rheumatology ကေန ညႊန္းတယ္။ Tylenol, Anacin (Aspirin-free), Excedrin caplets and Panadol နာမည္ေတြနဲ႔ ေရာင္းပါတယ္။ Acetaminophen ကို ၄-၆ နာရီတခါ 325 to 1,000 mg ေသာက္ႏိုင္တယ္။ တေန႔ထဲမွာ 4,000 mg ထက္ မပိုရပါ။

နာတာက ဆိုးရင္ Propoxyphene hydrochloride (Darvon, PC-Cap and Wygesic), Acetaminophen with codeine and Tramadol (Ultram) ေတြကို သံုးႏိုင္တယ္။ ရက္တိုသာ သံုးသင့္တယ္။

Topical analgesics လိမ္းေဆးေတြ
Voltaren Gel လိမ္းေဆးဟာ စတီရြိဳက္မပါတဲ့ (NSAID) Diclofenac ျဖစ္တယ္။ ဆိုင္မွာ အလြယ္ ဝယ္ရမဲ့ ေဆးေတြလဲ ရွိတယ္။ Capsaicin ေဆးဟာ Cayenne peppers ကေန ေဖၚစပ္ထားတယ္။ ၾကာၾကာလိမ္းရင္ ေလာင္ႏိုင္တယ္။ Zostrix, Zostrix HP, Capzasin-P နာမည္ေတြနဲ႔ ေရာင္းတယ္။

Counterirritants ေဆး
ဘာနဲ႔တူလဲဆိုေတာ့ ေခါင္းကိုက္ေနတာကို ေျခမ ႏွိပ္ေတာ့ အာရံုေျပာင္းေစတာမ်ိဳး အစြမ္းရွိတယ္။ Menthol, Oil of wintergreen, Camphor, Eucalyptus oil, Turpentine oil, Dihydrochloride and Methlnicotinate ေဆးေတြဟာ အဲဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တယ္။ Salicylates ေဆးက Counterirritants သေဘာျဖစ္တယ္။ Aspercreme, Ben-Gay, Flexall, Mobisyl and Sportscreme နာမည္ေတြနဲ႔ ဝယ္လို႔ရတယ္။

Nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) စတီရြိဳက္မပါတဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြ
Ibuprofen (Advil, Motrin IB), Ketoprofen (Actron, Orudis KT, Oruvail), Naproxen (Naprosyn, Naprelan) and Naproxen sodium (Anaprox, Aleve) ေတြ ျဖစ္တယ္။ NSAIDs ထဲမွာ COX-2 inhibitors ေဆးမ်ိဳးေတြလဲ ပါတယ္။ Celecoxib (Celebrex) ကလြဲရင္ က်န္ ၂ မ်ိဳးကို ေရာင္းခြင့္ မျပဳေတာ့ဘူး။

Corticosteroid injections စတီရြိဳက္ ထိုးေဆး
နာေနတဲ့ အဆစ္ထဲကို ထိုးေပးရတယ္။ ေဆးမထိုးခင္ အဆစ္ထဲက မ်ားေနတဲ့ အရည္ေတြကိ္ု စုပ္ထုတ္ႏိုင္တယ္။ American College of Rheumatology (ACR) ကညႊန္းတာကေတာ့ Acetaminophen နဲ႔ မသက္သာသူ၊ အသင့္အတင့္ကေန သိပ္ဆိုးသူေတြကို ၁ ႏွစ္မွာ ၃-၄ ခါ ထိုးခိုင္းတယ္။

Hyaluronic acid therapy ေဆး၊ အဆစ္ထဲမွာ ရွိေနတာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ Shock absorber သေဘာ၊ Lubricant သေဘာ လုပ္ေပးမယ္။ တပါတ္တခါ ၃-၅ ပါတ္ ထိုးရတယ္။ အထဲကအရည္နဲနဲစုပ္ထုတ္ျပီးမွ ေဆးထိုးရတယ္။ NSAIDs နဲ႔ COX-2 drugs ေတြနဲ႔ မသက္သာသူ၊ ေဆးေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမခံႏိုင္သူေတြကို ထိုးေပးႏိုင္တယ္။ နဲနဲ နဲ႔ အသင့္အတင့္ ဆိုးသူေတြမွာ သက္သာတယ္။

Surgical ခြဲစိတ္နည္း
Joint replacement, Realigning bones, Fusing bones, Arthroscopy, Osteotomy, Chondroplasty, Arthrodesis နည္းေတြ ရွိတယ္။

Other procedures တျခားနည္းေတြ
ေရာဂါအေၾကာင္း အေသအျခာေလ့လာျပီး ကိုယ့္ဖါသာ ျပဳျပင္ေနႏိုင္တယ္။
(ေအရိုးဘစ္) စတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ႏိုင္တယ္။
ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ခ်တာ ေကာင္းတယ္။
လမ္းေလွ်ာက္ အကူပစၥည္း သံုးတာ၊
ေျခေထာက္မွာ အထူးပစၥည္း သံုးတာ၊
ဒူးကာ တပ္တာ၊
အပူး-အေအး တင္ေပးတာ၊
(TENS) လွ်ပ္စစ္နည္း သံုးတာ၊
အပ္စိုက္ ကုသတာ၊
Physical therapist (ဖီဇီယို-သာရာပီ)၊
Chronic pain class နာတာရွည္ နာေနသူေတြအတြက္ သင္တန္းမ်ိဳးတက္တာေတြလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။

New Osteoarthritis Treatments ကုသနည္းသစ္ေတြ
Vitamin D ဗီတာမင္ ဒီ ဟာ မ်က္လွည့္ျပသလိုမ်ိဳး အက်ိဳးရွိတဲ့သူေတြမွာ ရွိတယ္။ နာတာကိုေရာ အဂၤါပ်က္စီးမႈမွာပါ သက္သာေစတယ္။ ဒါေပမဲ့ National Institutes of Health (NIH) အေထာက္အပ့ံနဲ႔လုပ္တဲ့ ၂ ႏွစ္တာ သုေတသန အဆိုအရ Vitamin D ကေန ဒီေရာဂါမွာ ပိုေကာင္းတယ္ဆိုတာ သက္ေသမျပႏိုင္တာ ေတြ႔လာရတယ္။
Naproxen sodium နဲ႔ Esomeprazole magnesium (Vimovo) ေဆးကို တြဲေပးျပီးစမ္းတဲ့အခါ Celecoxib (Celebrex) ေဆးလိုဘဲ နာတာသက္သာေစတဲ့အျပင္ Heartburn ရင္ပူတာကို သက္သာတာ ေတြ႔ရတယ္။

New Osteoarthritis Medicines အလားအလာရွိတဲ့ ေဆးေတြ
Tanezumab ေဆးဟာ သုေတသန အဆင့္ ၂-၃ မွာ အလားအလာ ေကာင္းေနတယ္။
Stem-cell therapy ကင္ဆာအတြက္ အဓိကသုေတသနလုပ္ေနတဲ့ (စတင္မ္-ဆဲလ္) နည္းကလဲ အလားအလာ ရွိႏိုင္တယ္။
၁၃-၁-၂ဝ၁၁ ေန႔မွာ Food and Drug Administration ကေန အဆစ္နာမွန္သမွ်အမ်ားဆံုးသံုးေနတဲ့ Acetaminophen ကို ကန္႔သတ္မႈ ပိုလုပ္လိုက္တယ္။ Acetaminophen ေဆးဟာ မ်ားမ်ားေပးရင္ အသဲကို ထိခိုက္ေစတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဆးတျပားမွာ 325 milligrams ထက္မပိုဘို႔ သတ္မွတ္လိုက္တယ္။ မူးယစ္အုပ္စုဝင္ေဆးနဲ႔ တြဲေရာင္းတာရွိတယ္။ ဥပမာ Vicodin နဲ႔ Oxycodone (Percocet) ေဆးေတြ။

NSAIDs (1) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/nsaids.html
NSAIDs (2) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို ေလ့လာျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2011/11/nsaid.html
Painkillers (1) အနာသက္သာေဆးမ်ား (၁) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/painkillers.html
Painkillers (2) အနာသက္သာေဆးမ်ား (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/11/painkillers-2.html
Narcotic Analgesics မူးယစ္ေဆးပါ အနာသက္ေသာေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/narcotic-analgesics.html
Narcotic Pain Medications ဘိန္းပါတဲ့ အနာသက္သာေဆး အျပင္းစားမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/10/narcotic-pain-medications.html

Dr. တင့္ေဆြ
၁၅-၇-၂ဝ၁၁

Read more...

Hypothyroidism လည္ပင္းၾကီး ခြဲျပီးသည့္ေနာက္

05/09/2010
Q: ကၽြန္ေတာ့္ အမ်ိဳးသမီးက အသက္ ၃ဝ ႏွစ္၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၄၇ ကီလို၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ နွစ္က ၅၃ ကီလို ႐ွိပါတယ္။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၃ ႏွစ္ေလာက္ ႐ွိပါၿပီ။ လြန္ခဲတဲ့ ၂ ႏွစ္ နီးပါးေလာက္က Thyroid ေရာဂါျဖစ္လို႔ လည္ပင္းက အက်ိတ္ကို ခြဲထုတ္လိုက္ပါၿပီ။ အခု ဟိုမုန္းဓါတ္ နည္းလို႔ဆိုၿပီး Thyroxine sodium 100mg ကို တေန႔ တလံုးစား ေနရပါတယ္။ အခု အသက္႐ွဴမဝတဝ (သို႔ ) အသက္တဝက္ဘဲ ႐ွဳရသလိုျဖစ္ေနၿပီးေတာ့ မၾကာမၾကာ အသက္ျပင္းျပင္း ႐ွဴေပးရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ႏွလံုးတုန္ ရင္တလွပ္လွပ္ ျဖစ္ၿပီး ေျခလက္ အားမ႐ွိပါဘူး။

အေျခအေနက ျဖစ္လိုက္ ေပ်ာက္လိုက္ပါ။ ခုရက္ပိုင္းမွာ ပိုစိပ္လာပါတယ္။ တပတ္မွာ သံုးေလးရက္ ေလာက္ပါ။ အလုပ္ မလုပ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ခုက တၿပိဳင္တည္း ျဖစ္တတ္သလို တစ္ခုခ်င္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္႐ွဴ မဝတာက ငယ္ငယ္က ျဖစ္ဖူးတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ မျဖစ္ေတာ႔ဘဲနဲ႔ လည္ပင္းခြဲခါနီးနဲ႔ ခြဲၿပီးေနာက္မွ ျပန္ျဖစ္ပါတယ္။ ရင္တုန္တာက မခြဲခင္က ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ခြဲၿပီးေနာက္ပိုင္း အျဖစ္မ်ားလာတယ္။ ေနာက္တခုက ဇက္ေက်ာတက္ ေခါင္းကိုက္ပါ။ ဒါကေတာ့ အၿမဲလိုလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေနေကာင္းတဲ႔ရက္ တလမွာ ငါးရက္ေလာက္ပဲ ႐ွိပါတယ္။ ေဆးစစ္ ေသြးစစ္ေတာ႔လည္း Thyroid ဟိုမုန္း နည္းတာကလြဲၿပီး ဘာေရာဂါမွ မ႐ွိပါဘူးတဲဲ့။ ႏွလံုး၊ ေသြးတိုး၊ အားလံုး ေကာင္းတယ္တဲ့။ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းက 78/min ပါ။

A: လည္ပင္းၾကီးေၾကာင့္ ခြဲခဲ့ရတာကို တိတိက်က် မသိရေသးဘူး။ အရြယ္ ၾကီးေနလို႔လား၊ ေဟာ္မုန္း မ်ားေနလို႔လား။ ဘယ္ႏိုင္ငံမွာ ဘယ္အဆင့္ ေဆးရံုမွာ ခြဲလဲ မသိပါ။

ခြဲလိုက္တံုးက လည္ပင္းၾကီး-အၾကိတ္ကုိ လိုတာထက္ ပိုခြဲထုတ္လိုက္မိတယ္ ထင္ရတယ္။ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ကို အျပစ္တင္ ေျပာခ်င္တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ဘယ္ေလာက္အထိ ခြဲစိတ္ ထုတ္ရမလဲ ဆိုတာကလည္း ဆရာဝန္ေတြ အားလံုးက လက္ခံထားတဲ့ ပံုေသနည္း မရွိလို႔၊ မ်ားတာ-နည္းတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

Thyroid surgery လည္ပင္းၾကီး ခြဲရတာဟာ အင္မတန္ကို သတိၾကီးရတဲ့ ခြဲစိတ္မႈျဖစ္တယ္။ မေတာ္လာ၊ လြဲေခ်ာ္တာ၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ အမ်ားၾကီး။ Hypothyroidism လည္ပင္းၾကီး-ေဟာ္မုန္းနည္းလြန္းတာ၊ Bleeding ေသြးယိုတာ၊ Recurrent Laryngeal Nerve အာရံုေၾကာထိတာ၊ Hypoparathyroidism (ပါရာသိုင္းရြိဳက္) ေဟာ္မုန္း နည္းတာ၊ Thyrotoxic Storm (သိုင္းရြိဳက္) မုန္တိုင္းက်သလိုျဖစ္တာ၊ Superior Laryngeal Nerve အာရံုေၾကာထိတာ၊ Infection ေရာဂါပိုးဝင္တာ အားလံုးက အၾကီးစားေတြပါ။

Hypothyroidism လည္ပင္းၾကီး-ေဟာ္မုန္းနည္း ေရာဂါရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ -
• တခ်ိဳ႕က ဘာမွ မျဖစ္သလိုဘဲ ေနတတ္တယ္။
• သာမန္ျဖစ္သူေတြမွာ အားယုတ္၊ စိတ္က်၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုး၊ အေအးမခံႏိုင္၊ အိပ္ခ်င္စိတ္မ်ား၊ ဆံပင္ေျခာက္၊ အသားအေရေျခာက္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ၾကြက္သားနာ၊ (ကိုလက္စတီေရာ) မ်ား၊ အာရံုစိုက္မႈနည္း၊ ဟုိက-ဒီကနာ၊ ေျခေထာက္ေရာင္၊
• ၾကာရင္ မ်က္လံုးေဘးမွာ ေဖါင္း-ေရာင္လာ၊ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းေႏွးလာ၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္က်လာ၊ ႏွလံုးေရာဂါဝင္လာ၊
• ဒိထက္ဆိုးလာရင္ Myxedema coma သတိလစ္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေဆးကုရတာမွာ တသက္တာကုဘို႔ လိုတယ္။ (T4) ေဆးမေပၚခင္က တိရစၧာန္ လည္ပင္းအၾကိတ္ကေန ထုတ္တဲ့ေဆး ေပးခဲ့တယ္။ Thyroxine sodium 100mg က T4 ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးကို 1.6-1.7 micrograms per kilogram per day ေပးရတယ္။ ကေလးေတြကို ပိုေပးရတယ္။ ေဆးစေပးျပီးေနာက္ ၁ လ၊ ၁လခြဲမွာ ျပန္စစ္ျပီး ေဆးအဆ ျပင္သင့္ ျပင္ရတယ္။ ေဆးကို မနက္ခင္း အစာ မစားခင္ နာရီဝက္ ၾကိဳေသာက္သင့္တယ္။

ဒီေဆးနဲ႔ Amphetamines (အလာဂ်ိီ) အတြက္ေဆး၊ Antacids အက္စစ္ပ်ယ္ေဆး၊ Anticoagulants ေသြးမခဲေဆး၊ Antidepressants စိတ္က်ေဆး၊ Aspirin အက္စ္ပရင္၊ Metoprolol, Propranolol (ဘီတာ-ဘေလာ့ကာ)ေဆး၊ Cholestyramine (ကိုလက္စတီေရာ) က်ေဆး၊ Diabetes medications ဆီးခ်ိဳေဆး၊ Digoxin ႏွလံုးေဆး၊ Estrogens မ-ေဟာ္မုန္းေဆး၊ Iron သံဓါတ္ေဆး၊ Methadone အကိုက္-အနာသက္သာေဆး၊ Contraceptives ကုိယ္ဝန္တားစားေဆး၊ Phenytoin အတက္သက္သာေဆး၊ Theophylline ပန္းနာေဆး၊ Vitamins ဗီတာမင္ေတြနဲ႔ တခ်ိန္တည္း တြဲမေသာက္သင့္ဘူး။

ေဆးကုလို႔ ေကာင္းတယ္ဆိုတာ Cognition and Mood စိတ္ပိုင္းျဖစ္စဥ္နဲ႔ အမူအယာ ႏွစ္ခုက ေကာင္းလာရပါမယ္။

ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း ၇၈ က ေကာင္းပါတယ္။ ရင္တုန္တာက ႏွဳန္းမ်ားတာနဲ႔ မတူပါ။ ကြ်န္ေတာ္က အထူးကု သမားေတာ္ မဟုတ္ပါ။ ေဟာ္မုန္းေဆး တခုထဲထက္ ပိုလိုတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဆက္ဆံေရး ေကာင္းျပီး၊ ကုန္က်စရိတ္လည္း မေထာင္းလွတဲ့ ဆရာဝန္၊ ေဆးခန္းနဲ႔ နီးနီး ေနတာ ေကာင္းပါမယ္။ ျဖစ္မွေတာ့ စိတ္မက်ပါနဲ႔။ ေစာေစာကေရးသလို မခြဲကင္က ေရာဂါအမည္ Diagnosis သိရမွ အခု ေရးတာေတြက ကုိက္ညီပါလိမ့္မယ္။

လည္ပင္းခြဲျပီးတဲ႔ေနာက္ ထံုက်င္တဲ႔ေဝဒနာ Q and A
ေဒါက္တာရွင႔္ Thyroid နဲ႔ပတ္သက္ျပီး လည္ပင္းခြဲျပီးတဲ့ ေနာက္မွာ ထံုက်င္တဲ့ေဝဒနာက ဘယ္ေလာက္ထိျဖစ္မွာလဲရွင့္ အစားအစာအေနနဲ႔ကုသမႈ ရွိႏုိင္မလား ေဆးက ဘယ္ေလာက္ထိ ေသာက္ရမွာလဲ

ေဆာရီးဘဲ။ လည္ပင္ၾကီးခြဲျပီးလို႔ျဖစ္ရတဲ့ ထံုတာ ေပ်ာက္သြားဘို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။ ခြဲျပီးတာ မၾကာေသးရင္ေတာ့ ေျဖးေျဖး ျပန္တိုးတက္လာႏိုင္ပါတယ္။

ဒါးနဲ႔ခြဲရတယ္ဆိုတာ လည္ပင္းမွ မဟုတ္ပါ၊ ဘယ္ေနရာခြဲခြဲ အလွီးျဖတ္ခံရရင္ ထိခိုက္ရတယ္။ အရိုး၊ ၾကြက္သား၊ အဆီ၊ အေရျပား၊ အေမွးပါး၊ အရြတ္၊ ဒါေတြက အသစ္ျပန္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေသြးေၾကာဆိုရင္ေတာင္ ျပန္ျဖစ္ေသးတယ္။ အာရံုေၾကာေခၚတဲ႔ Nerve ကေတာ့ ဒါးနဲ႔ခြဲတာ မဟုတ္ဘဲ၊ ထိခိုက္မိတာျဖစ္ျဖစ္၊ ေလျဖတ္တာျဖစ္ျဖစ္၊ ျပန္ေကာင္းဘို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။

ဒါ႔ေၾကာင႔္ ဒါးမသံုးဘဲ ခြဲစိတ္နည္းေတြ အေတာ္ေအာင္ျမင္လာေနျပီ။ အၾကီးအက်ယ္လုပ္ေနတဲ့ Stem cell သုေတသန ဆိုတာ ေအာင္ျမင္လာရင္ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

ထံုေနတာအတြက္ Neurobion ေဆးေသာက္ရင္ အေထာက္အကူ ေပးပါလိမ့္မယ္။ ခြဲထားတာမၾကာေသးရင္ ပိုေတာ့ သက္သာလာမွာပါ။ အာဟာရျပည႔္တဲ့ အစားအစာေတြကလည္း တိုးတက္လာေစႏိုင္ပါတယ္။

Thyroid Function Tests လည္ပင္းၾကီး ေဟာ္မုန္း စစ္ေဆးျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/05/thyroid-function-tests.html
Thyroid လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/03/thyroid.html
Thyrosit လည္ပင္းၾကီး-ေဟာ္မုန္းေဆး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/thyrosit.html
Thyrox လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္းေဆး တသက္လံုးေပး http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/09/thyrox.html

Dr. တင့္ေဆြ
၅-၉-၂ဝ၁ဝ

Read more...

Saturday, May 3, 2014

Hepatitis A, B, C, D, E, G အသဲေရာင္ေရာဂါမ်ား

ဆရာခင္ဗ်ာ က်ေနာ္လြန္ခဲ့တဲ႔ ေျခာက္လခန္႔က အေတာ္ကိုနာမက်န္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ေဆးကုသစစ္ေဆးတဲ့အခါ အသည္းေရာင္တယ္ (Mild Hepatitis)လို႔ သိရပါတယ္။ အရက္ေသာက္လြန္လို႔ ျဖစ္တာလို႔ေျပာပါတယ္။ ဒီအျပင္ အသည္းအင္ဇိုင္း LFT စစ္ေတာ့ အာလုံးက ပုံမွန္ပါပဲ။ ခုအရက္လုံးဝ မေသာက္တာ ၆ လ ေလာက္ရွိပါၿပီ။ ဒီေန႔ Ultrasound ျပန္ရိုက္ၾကည့္ေတာ့ Chronic Hepatitis ျပတယ္။ အသည္းေရာင္တာ အရက္မေသာက္ဘဲ ေနလို႔ ျပန္မေကာင္းႏိုင္ဘူးလားဆရာ။ အသည္းအတြက္ ေဆးဝါးမ်ား ကူစရာလိုေသးလား သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ ျပန္ေကာင္းေအာင္ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ၾကာ ေစာင့္ရမလဲဆိုတာသိခ်င္ပါတယ္။ အသက္ ၂၇ ႏွစ္ပါ။

အသဲေရာင္ေစသည့္ (ဗိုင္းရပ္စ္) ပိုး ၆ မ်ဳိးရွိသည္။ A, B, C, D, E, G တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ (ဗိုင္းရပ္စ္) ပိုးမွ ကူးသည့္ အျခား ေရာဂါမ်ားမွာ အေအးမိျခင္း၊ ေခြး႐ူးျပန္ျခင္း၊ အခ်ဳိ႕ေသာ ကင္ဆာေရာဂါမ်ား၊ ဦးေႏွာက္ အေျမႇးပါး ေရာင္ျခင္း၊ ေရယံု၊ ဝက္သက္ေရာဂါ၊ တုပ္ေကြး၊ ေရေၾကာက္ တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

အသဲ၏အလုပ္မ်ား
1. အစာထဲက အဆီ၊ ဆီတို႔ကို အစာေျခေပးသည္၊
2. အား (အင္နာဂ်ီ) ကို သိုေလွာင္ထားသည္၊
3. အဆိပ္အေတာက္ကို ဖယ္ရွားပစ္သည္၊
4. (ဘိုင္းလ္) အစာေျခရည္ ထုတ္ေပးသည္၊
5. ကိုလက္စထေရာ၊ ေသြးခဲေစသည့္ ပစၥည္းမ်ား၊ ပ႐ိုတင္းမ်ား ထုတ္လုပ္ေပးသည္။

စမ္းသပ္ျခင္း
1. အသား (မ်က္လံုး၊ လက္သည္း၊ အေရျပား၊ ဆီး) ဝါျခင္း၊
2. အသဲႀကီးျခင္း၊
3. အသဲေနရာက နာျခင္း၊
4. LFT အသဲလုပ္ငန္းမ်ားအား စစ္ေသာအခါ (ဘီလီ႐ူဗင္) မ်ားေနသည္။

Hepatitis A အသဲေရာင္ ေအ = Viral Hepatitis/Infectious Hepatitis
• ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္သည္။
• (ဗိုင္းရပ္စ္) ပိုးမ်ားမွ ကူးသည္။
• အေသအေပ်ာက္ရွိသည္။
• ဇူလိုင္၊ ၾသဂုတ္၊ စက္တဘၤဘာ (၃) လ အထူး ဂ႐ုစိုက္ပါ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
• အားနည္းျခင္း ခံစားရသည္၊
• မစားခ်င္၊ မေသာက္ခ်င္ ျဖစ္လာသည္၊
• ဖ်ား၊ ခ်မ္း၊ ေခါင္းကိုက္၊ ပ်ဳိ႕၊ အန္၊
• အသား (မ်က္လံုး၊ လက္သည္း၊ အေရျပား၊ ဆီး) ဝါလာသည္။ Jaundice ဟုေခၚသည္။
• ျဖစ္ေစေသာ အျခားေရာဂါ အမ်ားအျပားလဲ ရွိသည္။
• အသဲေရာင္သျဖင့္ ရင္ဘတ္ညာဘက္ေအာက္ပိုင္းေနရာ သို႔မဟုတ္ ဝမ္းဗိုက္ညာဘက္ အထက္ပိုင္းေနရာ၊ သို႔မဟုတ္ ရင္ေခါင္းေနရာက နာလာသည္။

ကာကြယ္ပံု
• ပါးစပ္ထဲဝင္သည့္ (ေရ၊ ႏို႕၊ ေဖ်ာ္ရည္) တို႔ကို ပြက္သြားေအာင္ ႀကိဳ၍ေသာက္ပါ။ ေရသန္႔ေဆး (Chlorine tablet) ထည့္၍ သံုးပါ။ ပြက္သြားေအာင္ ႀကိဳမထားေသာေရႏွင့္ ေရသန္႔ေဆး ထည့္မထားေသာေရာ၊ ေရသန္႔ပုလင္းကေရ မဟုတ္ပါက မေသာက္ပါႏွင့္၊
• (အစားအစာ) တို႔ကို ပြက္ေအာင္ျပဳတ္၊ ေက်ာ္၊ ေပါင္း၊ ခ်က္ထားသည့္အစာကို ပူေႏြးေနစဥ္ စားပါ။ ခ်က္ျပဳတ္ၿပီးပါက ယင္ေကာင္ မနားေစရန္ ဖံုးအုပ္ထားပါ။ ယင္ေကာင္၏ ေျခေထာက္၌ ပိုးကပ္ပါလာႏိုင္သည္။ အျပင္းစာ၊ အျပင္ဆိုင္က ေရာင္းသည့္ အစာမ်ားကို သန္႔-မသန္႔ စစ္ေဆးၿပီးမွ စားပါ။ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ မစားပါႏွင့္။ ေရာဂါရွိသူ ခ်က္ျပဳတ္ေက်ာ္ေလွာ္ ေဆးေၾကာသည္မွ ကူးစက္ႏိုင္သည္။
• Hepatitis A အသဲေရာင္အသားဝါေရာဂါ A ကာကြယ္ေဆး သည္ 95% ထိေရာက္သည္။

အျခားနည္းမ်ား
• ေရေလာင္း အိမ္သာကိုသာ သံုးပါ။ မရွိပါက ယင္လံုအိမ္သာ သံုးပါ။
• ဆီးဝမ္းသြားၿပီးတိုင္း ဆပ္ျပာႏွင့္ လက္ေဆးပါ။
• အသီးအႏွံမ်ားကို မစားမီ ေရသန္႔သန္႔ျဖင့္ ေဆးပါ။ ဆားေရျဖင့္ ေဆးက ပိုေကာင္းသည္။

ကုသျခင္း
• အနားယူပါ၊
• ေရ၊ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။
• လိုအပ္ပါက ေသြးထဲ သြင္းေပးပါ၊
• အဆီ၊ ဆီ ေလွ်ာ့စားပါ၊
• အရက္၊ မူးယစ္ေဆး၊ ေဆးလိပ္၊ ျပင္းသည့္ ေဆးဝါးမ်ား ေရွာင္ပါ။
• အသဲအားေဆး ေသာက္ပါ၊ ထိုးပါ၊

Hepatitis B Hepatitis B virus (HBV)
• ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္သည့္ ကူးစက္ေရာဂါအျပင္းစားျဖစ္သည္။
• အသဲကင္ဆာ၊ အသည္းေျခာက္ ေရာဂါႏွင့္၊ အသဲအလုပ္ မလုပ္ေတာ့ျခင္းတို႔ကို ဆက္ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။
• HIV ကဲ့သို႔ ေသြး-ေဆးထိုးအပ္ မွတဆင့္၄င္း၊ ကိုယ္ကထြက္ေသာ အရည္မ်ားက၄င္း၊ မိခင္က ကေလးသို႔၄င္း၊ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမွ၄င္း ကူးစက္ႏိုင္သည္။
• သို႔ေသာ္ HIV ထက္ အဆ ၁ဝဝ ပို၍ ကူးေစသည္။
• အခ်ဳိ႕မွာ လကၡဏာမ်ား ဆိုးေစကာမူ ေပ်ာက္ကင္း သြားသည္။
• ကေလးမ်ားျဖစ္လွ်င္ ပိုဆိုးႏုိင္သည္။ ၆ လ ေအာက္ ရက္တိုႏွင့္ ၆ လအထက္ နာတာရွည္ ၂ မ်ဳိးျဖစ္ႏိုင္သည္။
• Signs and symptoms ေရာဂါလကၡဏာမ်ား လကၡဏာ မေပၚဘဲ ပိုးရွိေနတတ္သည္။
• ပိုးဝင္ၿပီး တလခြဲအၾကာ လကၡဏာမ်ား ေပၚမည္။
• အစားပ်က္ျခင္း၊ ပ်ဳိ႕အန္ျခင္း၊ အားယုတ္ျခင္း၊
• ဗိုက္ အသဲေနရာနာျခင္း၊ ဆီးအေရာင္ ရင့္ျခင္း၊ အသားဝါျခင္း၊ အဆစ္နာျခင္း၊
• Hepatitis B surface antigen (HBsAg), Antibody to hepatitis B surface antigen (anti-HBs), Antibody to hepatitis B core antigen (anti-HBc) တို႔ကို စမ္းသပ္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါပိုးရွိ-မရွိ သိႏိုင္သည္။
• ပိုးႏွင့္ေတြ႕သည္ဟု သံသယရွိပါက Hepatitis B immune globulin within 24 hours ႏွင့္ Hepatitis B vaccine x 3 doses ေဆးထိုးရမည္။
• Interferon, Lamivudine (Epivir-HBV), Adefovir dipivoxil (Hepsera), Entecavir (Baraclude) ေဆးမ်ားေပးႏိုင္သည္။
• Liver transplantation အသဲအစားထိုးျခင္း လုပ္ႏိုင္သည္။

Hepatitis C
• (စီ) ပိုးသည္ လကၡဏာမေပၚဘဲ ပိုးရွိေနတတ္သည္။
• Hepatitis C virus (HCV) ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္သည့္ ကူးစက္ ေရာဂါ အျပင္းစား ျဖစ္သည္။
• ဥပမာ အသဲကင္ဆာ၊ အသည္းေျခာက္ေရာဂါႏွင့္ အသဲအလုပ္ မလုပ္ေတာ့ျခင္း တို႔ကို ဆက္ျဖစ္ ေစႏိုင္သည္။
• လိင္မွတဆင့္ မကူးစက္၊ ေဆးထိုးအပ္ကတဆင့္ ကူးစက္သည္။
• မိခင္မွ ကေလး ကူးသည္။
• ကာကြယ္ေဆး မရွိေသး။
• အစားပ်က္ျခင္း၊ ပ်ဳိ႕-အန္ျခင္း၊ အနည္းငယ္ အားယုတ္ျခင္း၊
• ဗိုက္ အသဲေနရာ နာျခင္း၊ ဆီးအေရာင္ရင့္ျခင္း၊ အသားဝါျခင္း၊ အဆစ္နာျခင္း၊ တုပ္ေကြးလိုျဖစ္ျခင္း၊
• ေသြးစစ္၍ သိႏိုင္သည္။
• အခ်ဳိ႕က ေပ်ာက္သြားႏိုင္သည္။ အခ်ဳိ႕က နာတာရွည္ျဖစ္မည္။
• Weekly injections of a drug called pegylated Interferon alfa combined with Ribavirin (Rebetol) BD ေဆးမ်ား ေပးႏိုင္သည္။
• အသဲ အစားထိုးျခင္း လုပ္ႏိုင္သည္။

Hepatitis D
• (HDV) သည္ လိင္-ေသြးမွတဆင့္ ကူးသည္။
• (B) ပိုးရွိေနမွ (D) ပိုးကူးသည္။
• အစားပ်က္ျခင္း၊ ပ်ဳိ႕-အန္ျခင္း၊ အားယုတ္ျခင္း၊
• ဗိုက္ အသဲေနရာ နာျခင္း၊
• ဆီးအေရာင္ရင့္ျခင္း၊ အသားဝါျခင္း၊ အဆစ္နာျခင္း၊
• (B) ပိုး ကာကြယ္ေဆး ထိုးသင့္သည္။
• Interferon-alfa ေဆးေပးျခင္း၊
• အသဲအစားထိုးျခင္း လုပ္ေပးႏိုင္သည္။

Hepatitis E
• နာတာရွည္မျဖစ္၊
• (A) ကဲ့သို႔ အစား-ေရကတဆင့္ ကူးစက္သည္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြမွာ ၁ဝ-၂ဝ% ျဖစ္တတ္သည္။

အသဲေရာင္ေရာဂါမ်ား၏ ကူးစက္ပံုမ်ား၊
• (A) ႏွင့္ (E) တို႔သည္ (စအို) မွ ထြက္၍ (ပါးစပ္) သို႔ ဝင္သည့္ လမ္းေၾကာင္းက ကူးစက္သည္။
• (B) သည္ အတူေနျခင္း၊ လိင္လမ္းေၾကာင္း၊ ေသြး၊ ေဆးထိုးအပ္၊ ကေလးအား မိခင္တို႔မွတဆင့္ ကူးသည္။
• (C) သည္ ေဆးထိုးအပ္မွ ကူးသည္ကမ်ားသည္။
• (D) သည္ ထိေတြ႕ျခင္းႏွင့္ ေဆးထိုးအပ္တို႔မွ ကူးသည္။ (B) ရွိေနလွ်င္ ျဖစ္တတ္သည္။
• (စအို) မွထြက္၍ (ပါးစပ္) သို႔ဝင္သည့္ လမ္းေၾကာင္းက ကူးစက္သည့္ အျခားေရာဂါမ်ားမွာ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊
ဝမ္းကိုက္ျခင္း၊ ကာလဝမ္းေရာဂါ၊ အူေရာင္ငန္းဖ်ားေခၚ တိုက္ဖြိဳက္ (Typhoid) ေရာဂါ တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

B ပိုးအတြက္ ေသြးစစ္လွ်င္ ေအာက္ပါတို႔ကိုစစ္သည္။
• HBsAg = ေရာဂါပိုးဝင္ေနျပီ။ အစပိုင္းမွာသာေတြ႔ရသည္။ ၆ လေက်ာ္အထိေတြ႔ေနရလွ်င္ အသဲမွာ နာတာရွည္ျဖစ္ေနျပီ။
• Anti-HBs = ကာကြယ္ေဆးထိုးျပီးသူ၊ HBsAg မရွိေတာ့ဘဲ၊ Anti-HBs ရွိေနသူသည္ နလံထလာသူ။ သူမ်ားကိုမကူး။ ခံႏိုင္ရည္ရွိသြားျပီ။
• Anti-HBc = HBsAg ေတြ႔ျပီးေနာက္ ရွိလာသည္။ သူ႔ခ်ည္းမေတြ႔။ Acute hepatitis B ဘီပိုးဝင္ေနတာ မၾကာေသး။ ၃-၆ လ ၾကာအထိ ရွိႏိုင္။ ပိုလည္းၾကာႏိုင္။ နာတာရွည္ျဖစ္ေနရာက ျပန္ထလာလွ်င္လည္း ေတြ႔ႏိုင္။
• HBeAg = HBsAg ေတြ႔ျပီးေနာက္ေတြ႔ရ။ ၃ လမကေတြ႔ရလွ်င္ chronic hepatitis B နာတာရွည္ဟုထင္ႏိုင္။

ကုသျခင္း
• အရက္၊ မူးယစ္ေဆး၊ ေဆးလိပ္၊ ျပင္းသည့္ ေဆးဝါးမ်ား ေရွာင္ပါ။
• အသဲအားေဆး ေသာက္ပါ၊ ထိုးပါ၊
• (B) ပိုးႏွင့္ ထိေတြ႕ရပါက Hepatitis B immune globulin injection ကို ၁၄ ရက္အတြင္း ထိုးပါ။ Hepatitis B ကာကြယ္ေဆး ၃ ခါ ထိုးပါ။
• (C ) ျဖစ္လွ်င္ (A) ၂ ခါ၊ (B) ၃ ခါ ကာကြယ္ေဆးမ်ား ထိုးပါ။
• (C) အတြက္ Pegylated Interferon and Ribavirin ေဆးေပးရသည္။

• Hepatitis အသဲေရာင္ျခင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/03/hepatitis-symptoms-hepatitis-hepatitis.html
• Hepatitis A, B, C, D, E, G အသဲေရာင္ေရာဂါမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/01/hepatitis-b-c-d-e.html
• Hepatitis B (1) အသဲေရာင္ ဘီ ပိုး (၁) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/08/hepatitis-b.html
• Hepatitis B (2) အသဲေရာင္ ဘီ ပိုး (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/04/hepatitis-b.html
• Hepatitis B and breastfeeding အသဲေရာင္ ဘီ ပိုးရွိသူ မိခင္ နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/hepatitis-b-and-breastfeeding.html
• Hepatitis B Immune Globulin အသဲေရာင္-ဘီ (ဂလိုဗ်ဴလင္) ထိုးေဆး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/hepatitis-b-immune-globulin.html
• Hepatitis B in Myanmar ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘီပိုးေတြ႔ရွိသူ ေလးဆခန္႔ျမင့္တက္လာ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/12/blog-post.html
• Hepatitis B medical treatment (ဘီ) ပိုးေဆးေပးျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/05/hepatitis-b-medical-treatment.html
• Hepatitis B Vaccine ဘီပိုးကာကြယ္ေဆးထိုးနည္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/hepatitis-b-vaccine.html
• Hepatitis C (1) (စီ) ပိုး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/hepatitis-c.html
• Hepatitis C (2) (စီ) ပိုး ေနာက္ဆက္တြဲ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/03/hepatitis-c.html
• Hepatitis C (3) (စီ) ပိုး (ဗိုင္ရယ္လ္-လုဒ္) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/02/hepatitis-c-2.html
• Hepatitis C Vaccine အသဲေရာင္ (စီ) ကာကြယ္ေဆး အလားအလာရွိ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/01/hep-c-vaccine.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Read more...