2. Asthma နာတာရွည္အဆုပ္ေရာဂါတမ်ဳိး
3. Acute pulmonary edema (အက်ဳ-ပါလ္မိုနရီ-အဒီးမား)
4. Bronchiectasis (ဘေရာင္ခီရက္စတစ္)
5. Cystic fibrosis (ဆစ္စတစ္-ဖိုက္ဘ႐ိုးဆစ္)
6. Chronic bronchitis (ခေရာနစ္-ဘေရာင္ခိုက္တစ္)
7. Acute bronchitis (အက်ဳ-ဘေရာင္ခိုက္တစ္)
8. Interstitial lung disease (အင္တာစတီရွယ္-လန္း-ဒီဆိစ္)
9. Pneumonia (ႏူမိုးနီးယား)
1. Emphysema (အင္ဖိုက္ဆီးမား) ေရာဂါဟူသည္ အဆုပ္ထဲရွိ air sacs (alveoli) ေလအိပ္ကေလးမ်ားႏွင့္ ၄င္းတို႔အနီးရွိ (တစ္ရွဴး)မ်ား ပ်က္စီးျခင္း၊ ဆုိးလာပါက အိပ္ကဲ့သို႔ျဖစ္လာၿပီး၊ ေလမ်ား အဝင္အထြက္ မရွိေအာင္ ပိတ္မိေနမည္။
2. Asthma နာတာရွည္အဆုပ္ေရာဂါတမ်ဳိးျဖစ္သည္။ ေလႃပြန္မ်ားေရာင္ၿပီး တခါတရံ ေလႃပြန္မ်ားက်ဥ္းလာ သည္။ ထိုအခ်ိန္၌ အသက္ရွဴခက္ျခင္း၊ အသက္ရွဴမဝျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းတို႔ျဖစ္မည္။ အသက္အႏၱရာယ္ကို ထိပါးေစသည္။ အဆုပ္အား နားေထာင္လွ်င္ (ဝွီးစ္) အသံမ်ား ၾကားရမည္။
3. Acute pulmonary edema (အက်ဳ-ပါလ္မိုနရီ-အဒီးမား) ဟူသည္ အေရးေပၚ ျပႆနာျဖစ္သည္။ ခ်က္ခ်င္း ကုသေပးရမည္။ ဆိုးရြားေသာ အသက္ရွဴရခက္ျခင္း၊ အသက္ရွဴမဝျခင္း၊ အသက္ရွဴမရျခင္း၊ စိုးရိမ္စိတ္ ဝင္လာျခင္း၊ ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္လာသည္။ ေခၽြးျပန္လာမည္။ ေရနစ္သလို ခံစားရမည္။ ေခ်ာင္းဆိုးမည္၊ သလိပ္ထဲအျမႇဳပ္ႏွင့္ ေသြးပါလာမည္၊ အသားအေရျဖဴေဖ်ာ့လာမည္၊ ရင္ပတ္ နာခ်င္ နာလာမည္၊ အိပ္-လွဲ မေနႏိုင္ေတာ့။
4. Bronchiectasis (ဘေရာင္ခီရက္စတစ္) သည္ အဆုပ္ေလႃပြန္ႀကီးမ်ားက်ယ္၍ ပ်က္စီးျခင္းျဖစ္သည္။ ေမြးကတည္းကပင္ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ပစၥည္းတခုခု ဝင္၍ ပိတ္ေနျခင္း၊ (အင္ဖက္ရွင္) ဝင္ျခင္းေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္သည္။
5. Cystic fibrosis (ဆစ္စတစ္-ဖိုက္ဘ႐ိုးဆစ္) ဟူသည္မွာ ႏူမိုးနီးယား၊ တီဘီ၊ ဖန္းဂစ္ ပိုးဝင္ျခင္းတို႔ ခဏခဏထပ္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ရသည္။ နာတာရွည္ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ သလိပ္ပုတ္မ်ားထြက္ျခင္း၊ ေသြးပါျခင္း။ တဖက္လွည့္အိပ္လွ်င္ ပိုဆိုးသည္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်မည္။ အားယုတ္မည္။ လက္သည္းမ်ား ေဖာင္းႂကြေနမည္။ အသက္ရွဴရခက္မည္။ အသက္ရွဴသံသည္ (ဝွီးစ္) ၾကားရမည္။ အသားအေရ ျပာေနမည္။
6. Chronic bronchitis (ခေရာနစ္-ဘေရာင္ခိုက္တစ္) ဟူသည္ အဆုပ္ေလႁပြန္မ်ား နာတာရွည္ေရာင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အဆင့္ခံ ေဆးလိပ္ေငြ႕ ရွဴရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားသည္။ ေလ မသန္႔ရွင္းျခင္း၊ အလာဂ်ီရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ပိုဆိုးသည္။ ေခ်ာင္းဆိုး၊ သလိပ္ထြက္၊ ေသြးပါခ်င္ ပါမည္။ အသက္ရွဴခက္မည္။ အသက္ရွဴသံသည္ (ဝွီးစ္) ၾကားရမည္။ ေျခေထာက္ ေရာင္မည္။
7. Acute bronchitis (အက်ဳ-ဘေရာင္ခိုက္တစ္) ဟူသည္ အဆုပ္ေလႁပြန္မ်ားေရာင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ပိုးဝင္၍ ျဖစ္တာမ်ားသည္။ ဗိုင္းရပ္စ္က ပိုျဖစ္တတ္သည္။ လည္ေခ်ာင္းယားၿပီး ေခ်ာင္းေျခာက္ဆုိးမည္။ ပိုဆိုးလာလွ်င္ သလိပ္အျဖဴ- အဝါ ထြက္မည္။ ေသြးလဲ ပါခ်င္ပါမည္။
8. Interstitial lung disease (အင္တာစတီရွယ္-လန္း-ဒီဆိစ္) ဟူသည္ အဆုပ္ထဲရွိ ေလအိပ္ကေလးမ်ား၏ နံရံမ်ားေရာင္ျခင္း၊ ေဘးရွိ တစ္ရွဴးမ်ား အမာရြတ္ျဖစ္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ပံုမွန္ ေလအိပ္မ်ားမွာ ဆန္႔ႏိုင္-က်ဳံ႕ႏိုင္စြမ္း ရွိၾက၍ ေလရွဴ-ထုတ္လွ်င္ ပူေပါင္း ပြလာ-ရွံဳ႕လာသလို ျဖစ္ရသည္။ အမာရြတ္ျဖစ္လာျခင္းေၾကာင့္ ထိုသို႔မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့။ အသက္ရွဴခက္မည္။ ေခ်ာင္းဆိုးမည္။ ေအာက္ဆီဂ်င္မဝ ျဖစ္မည္။
9. Pneumonia (ႏူမိုးနီးယား) ဟူသည္ ဆိုးဝါးေသာ အဆုပ္ပိုးဝင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေလအိပ္ကေလးမ်ားအတြင္း ျပည္-အေရမ်ား ျပည့္ေနသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ေအာက္ဆီဂ်င္ ေကာင္းစြာမရျဖစ္မည္။ ႏွစ္မ်ဳိး ႏွစ္စားရွိသည္။ Lobar pneumonia အဆုပ္၏ (လုပ္ဖ္) တခုအား ျဖစ္ျခင္းႏွင့္ Bronchial pneumonia အဆုပ္တခုလံုး ျဖစ္ျခင္း၊ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္၊ မိုင္ကိုပလာဆမ္ႏွင့္ ဓာတုပစၥည္းမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေစသည္။
Bacterial pneumonia မွာ ကေလး၊ လူႀကီး ျဖစ္သည္။ အရက္ေသာက္သူမ်ား၊ လူႀကီးမ်ား၊ နာတာရွည္ ေရာဂါသည္မ်ား၊ ခြဲစိတ္ကုသမႈ ခံထားရသူမ်ား၊ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္ထားသူမ်ားကို ျဖစ္ေစသည္။ အဆုပ္၏ (လုပ္ဖ္) အားလံုး သို႔မဟုတ္ အခုခုအတြင္း အေရမ်ား ျပည့္ေနသည္ကို (ကြန္ဆိုလေဒးရွင္း) အဆုပ္ခဲျခင္းဟု ေခၚသည္။ ေသြးထဲသို႔ ပိုးမ်ား ေရာက္ေစမည္၊ Streptococcus pneumonia မွာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေစတတ္သည္။ ခ်မ္းမည္၊ ဖ်ားမည္၊ ရင္ဘတ္နာမည္၊ ေခ်ာင္းဆိုးမည္၊ သလိပ္၏ အေရာင္ ခပ္စိမ္းစိမ္း ျဖစ္မည္။ အဖ်ား ၁ဝ၅ အထိ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ေခၽြးထြက္မည္၊ အေရျပား၊ လက္သဲ၊ ေျခသဲ ျပာေနမည္၊ စိတ္ မၾကည္မလင္ျဖစ္မည္။ Viral Pneumonia သည္ ထက္ဝက္ေသာ ႏူမိုးနီးယားျဖစ္ေစသည္။ ျဖစ္ခါစ၌ တုပ္ေကြးလို လကၡဏာမ်ား ရွိမည္။ ဖ်ားမည္။ ႂကြက္သားနာမည္၊ အားယုတ္မည္၊ ေခါင္းကိုက္မည္၊ ေခ်ာင္းေျခာက္ ဆိုးမည္၊ ၁၂-၃၆ နာရီအၾကာ အသက္ရွဴၾကပ္လာမည္၊ ေခ်ာင္းပိုဆုိး လာမည္၊ သလိပ္ထြက္မည္၊ အဖ်ားပိုတက္လာမည္၊ ႏႈတ္ခမ္းျပာလာမည္။
Treatment ကုသရန္။
ပဋိဇီဝေဆးမ်ား၊ အစားအစာ ေကာင္းေကာင္းေႂကြးပါ။ ေအာက္ဆီဂ်င္ လိုႏိုင္သည္။ လကၡဏာ သက္သာေစသည့္ ေဆးမ်ားေပးရမည္။
