က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Thursday, October 16, 2008

Malaria ငွက္ဖ်ားေရာဂါ

ဘီစီ ၂၇ဝဝ ကတည္းက တ႐ုပ္ေဆးက်မ္းထဲတြင္ ငွက္ဖ်ားလကၡဏာမ်ားရွိသည့္ေရာဂါအေၾကာင္း ပါရွိခဲ့သည္။ ငွက္ဖ်ားပိုးကို ၁၈၈ဝ ေရာက္မွေတြ႔လာသည္။ ငွက္ဖ်ားပိုးအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ၁၈၈၆ ေရာက္မွ ခြဲျခားသိလာရသည္။

(ပနာမာ) တူးေျမာင္း (၁၉ဝ၅-၁၉၁ဝ) ေဖာက္လုပ္ရန္ (ရဲလိိုးဖီဗာ) ႏွင့္ ငွက္ဖ်ားႏွိမ္နင္းေရး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွ အၿပီးသတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ (ကလို႐ိုကြင္း)ေဆးကို ၁၉၃၄-၄၆ က်မွေတြ႔လာရသည္။ ျခင္ႏွိမ္နင္းသည့္ DDT ေဆးကို ၁၉၃၈ ေရာက္မွေတြ႔ခဲ့သည္၊ ႏွစ္စဥ္ ဧၿပီလ ၂၅ ရက္ကို ကမၻာ့ငွက္ဖ်ား ေရာဂါေန႕အျဖစ္သတ္မွတ္ထားသည္။ ကမၻာ့လူဦးေရ၏ ၄ဝ % မွာ ငွက္ဖ်ားႏွင့္ မကင္းေခ်။ ႏွစ္စဥ္ လူဦးေရ သန္း ၅ဝဝ ေက်ာ္မွာ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ခံစားေနရသည္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္မ်ားသည္ အႏၱရာယ္မ်ားသည္။ မီးဖြားစဥ္ကာလ ေသဆံုးရမႈမ်ား၏ ၁ဝ % သည္ ငွက္ဖ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ႏွစ္စဥ္ မိခင္ ၁ ေသာင္း ႏွင့္ တႏွစ္ေအာက္ ကေလး ၂ သိန္းတို႕မွာ ငွက္ဖ်ားေၾကာင့္ ေသေနရသည္။ တိုင္းျပည္၏ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈ ၁.၃ % မွာ ငွက္ဖ်ားေၾကာင့္ က်ဆင္းေနရသည္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ လူ ၁-၃ သန္း ေသေနရသည္။ အထူးသျဖင့္ အာဖရိကတိုက္မွာ ၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား ေသသည္။ ၃ဝ စကၠန္႕တိုင္းတြင္ ၁ ေယာက္ ေသေနသည္။ အာရွတိုက္တြင္လည္း အျဖစ္မ်ားလြန္းသည္။ ေရာဂါႀကီးမ်ားျဖစ္ၾကေသာ တီဘီႏွင့္ (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ-ေအအိုင္ဒီအက္စ္)တို႕ႏွင့္လည္း တြဲျဖစ္တတ္သည္။

ငွက္ဖ်ားသည္ Protozoan Paracites (ပါရာဆိုက္) ကျဖစ္ၿပီး၊ Female mosquito of the Anopheles ျခင္မကတဆင့္ ကူးစက္သည့္ အပူပိုင္းေဒသေရာဂါ ျဖစ္သည္။ ပါရာဆုိက္ (၄)မ်ဳိးရွိသည္။ Plasmodium Falciparum, Plasmodium Vivax, Plasmodium Ovale, Plasmodium Malariae တို ့ျဖစ္ၾကသည္။ ေသြးေဖာက္ၿပီး မွန္ျပားေပၚ တင္ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါပိုးအမ်ိဳးအစားႏိုင္သည္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
ငွက္ဖ်ားျခင္ အကိုက္ခံရၿပီး ၁-၃ ပါတ္ၾကာမွ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ေပၚမည္။ အခ်ိန္မွန္ အဖ်ားတက္-က်၊ ခ်မ္း၊ အဆစ္နာ၊ ပ်ဳိ႕အန္၊ ဝမ္း ပ်က္၊ ေသြးအားနည္း၊ ဆီးထဲေသြးပါ၊ တက္၊ သတိေမ့၊ ေခါင္းကိုက္-ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲ၊ ေက်ာက္ကပ္အလုပ္မလုပ္ျခင္း၊ ေဘလံုးႀကီးျခင္း။

ငွက္ဖ်ားပိုးရွိေနေသာလူတေယာက္ကို ျခင္မကကိုက္ၿပီး ငွက္ဖ်ားပိုးမ်ား ျခင္မထဲေရာက္လာသည္။ ျခင္မ၏ အစာအိမ္ထဲမွတဆင့္ ျခင္မ၏ တံေတြးအိပ္ထဲေရာက္လာမည္။
၄င္းျခင္ အကိုက္ခံရသည္၏ အေရျပားထဲ ငွက္ဖ်ားပိုးဝင္လာမည္။ ျခင္မသည္ ညအခ်ိန္တြင္ ပို၍ကိုက္တတ္သည္။ ငွက္ဖ်ားပိုးကုိ ေသြးသြင္းျခင္းမွလည္း ကူးစက္ႏိုင္သည္။

ငွက္ဖ်ားပိုးရွိေနေသာ ျခင္အကိုက္ခံရသူ၏ ေသြးထဲသို႔ ငွက္ဖ်ားပိုး sporozoites ဝင္လာသည္။ ပိုးသည္ လူ၏ အသဲထဲ ေရာက္လာမည္။ အသဲထဲတြင္ hepatocytes ပိုးမ်ား ပြားမ်ားလာမည္။ ၄င္း merozoites တို႕သည္ အသဲ (ဆဲလ္)မ်ား ေပါက္ကြဲထြက္ရာမွ ေသြးထဲ ျပန္ဝင္လာမည္။ ေသြးထဲက ေသြးနီဥ erythrocytes မ်ားအား ကူးစက္လာသည္။ လက္စြပ္ပံုသဏၭာန္ ring forms ျဖစ္ေနမည္။ ထိုမွ trophozoites (a feeding stage), schizonts (a reproduction stage), merozoites again အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလာမည္။ trophozoites (a feeding stage), schizonts (a reproduction stage), merozoites again မ်ားသည္ ေသြးနီဥဆဲလ္မ်ားထဲက ကြဲထြက္လာကာ ေသြးထဲျပန္ဝင္လာမည္။

ေရာဂါကာကြယ္ေရး
ကာကြယ္ေဆးမေပၚေသး။
၁) ကာကြယ္သည့္ ေဆးမ်ားေပးျခင္း၊ ခရီးမသြားမီ ေဆးေသာက္ျခင္း၊
၂) ျခင္ႏွိမ္နင္းေဆးသံုးျခင္း၊ ျခင္ႏွိမ္နင္းေဆး DDT ေဆးကို အျခားပိုးသတ္ေဆးမ်ားအတြက္လဲသံုးရာ အႏၱရာယ္ရွိၿပီး အခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ သိပ္မသံုးေတာ့၊ WHO က အျခားေဆး ၁၂ မ်ဳိး သတ္မွတ္ထားသည္။
၃) ျခင္အကိုက္ မခံရေအာင္ ကာကြယ္ျခင္း၊ (ျခင္ေထာင္၊ ျခင္ေဆးေခြ၊ (ရီပဲလင့္) လိမ္းျခင္း၊)

ကုသျခင္း
ေစာစီးစြာေရာဂါရွာျခင္းႏွင့္ ထိေရာက္စြာကုသျခင္းတို႕ လုိအပ္သည္။ ေဆးၿပီးသည့္ ငွက္ဖ်ားမ်ားရွိသည္။
P. vivax, P. ovale or P. malariae အား အျပင္လူနာအျဖစ္ ကုသေပးႏိုင္သည္။
P. falciparum အား အေရးေပၚေဆး႐ုံတင္ ကုသေပးရမည္။

ငွက္ဖ်ားေဆးမ်ား
Quinine ပါဝင္သည့္ Cinchona tree အပင္၏ အေခါက္သည္ ပထမဆံုး ထိေရာက္သည့္ ကုသေဆးျဖစ္သည္။
ကုသရန္ေဆးမ်ားႏွင့္ ကာကြယ္ရန္ေဆးမ်ားဟူ၍ရွိသည္။

For curative treatment of Malaria ငွက္ဖ်ားကုသရန္ေဆးမ်ား၊
1. Chloroquine 100 Mg, 150 Mg as Phosphate or Sulfate syrup; 50 Mg as Phosphate or Sulphate/ 5 ml; Injection 40 Mg as Hcl, Phosphate or Sulfate/ml in 5-ml Ampoule
2. Artemether Injection 80 Mg/ml in 1-ml Ampoule
3. Artesunate Tablet 50 Mg
4. Doxycycline Capsule or Tablet 100 Mg as HCl for use only in combination with Quinine
5. Mefloquine Tablet 250 Mg as HCl
6. Sulfadoxine-pyrimethamine (Sulfadoxine 500 Mg + Pyrimethamine 25 Mg)
7. Artemether-lumefantrine (Artemether 20 Mg + Lumefantrine 120 Mg)
8. Artesunate-amodiaquine
9. Artesunate-mefloquine
10. Artesunate-Sulfadoxine/pyrimethamine
11. Primaquine = P. vivax and P. ovale = (Primaquine Tablet 7.5 Mg as Diphosphate)
12. Quinine (Quinine Tablet 300 Mg as Bisulfate or Sulfate Injection, 300 Mg as dihydrochloride/ml in 2-ml Ampoule)

Chloroquine Phosphate ငွက္ဖ်ားကုသေဆး၊
1. ခ်က္ခ်င္း ၄ ျပား၊ ၆ နာရီျခားျပီး ၄ ျပား၊ ေနာက္ေန ့ ၂ ျပား၊ စုစုေပါင္း ၁ဝ ျပား၊ (သို႔မဟုတ္)
2. ခ်က္ခ်င္း ၄ ျပား၊ ၆ နာရီျခားျပီး ၂ ျပား၊ ေနာက္ေန ့ ၂ ျပား၊ ေနာက္ေန ့ ၂ ျပား၊ စုစုေပါင္း ၁ဝ ျပား၊

Chloroquine: Childern = 10 mg base/kg PO, not to exceed 600 mg; then 5 mg base/kg PO; not to exceed 300 mg at 6-hour, 24-hour, and 48-hour intervals (total 25 mg base/kg)

ကာကြယ္ရန္အတြက္ ငွက္ဖ်ားေဒသသို႔မသြားမီကတည္းက Chloroquine ကို တပါတ္လ်င္ ၂ ျပားေသာက္ရမည္။

Chloroquine ၏ မေကာင္းေသာသတၲိမ်ား၊ ေခါင္းကိုက္၊ ယား၊ အေရျပားအနီျပင္ထြက္၊ ဆံပင္ၾကြတ္၊ အျမင္အားနည္း၊ အစားပ်က္၊

Chloroquine ျပီးသည့္ (ဖယ္စီပယ္ရမ္) ပိုးကုသရန္အတြက္
Artemether-lumefantrine (Artemether 20 Mg + Lumefantrine 120 Mg)
1. Regimen I: four tablets at 0, 8, 24 and 48 hours (n = 87) သို႔မဟုတ္
2. Regimen II: two tablets at 0, 8, 24 and 48 hours (n = 87) သို႔မဟုတ္
3. Regimen III: four tablets at 0, 8 and 24 hours (n = 86) သို႔မဟုတ္

Artemether Injection, 80 mg/ml in 1-ml ampoule x 6 doses

Artesunate 50 Mg
လူၾကီး 100 Mg BD on day one followed by 50 Mg BD x 4 days
ကေလး 1.2 Mg/Kg x 5 days and a second dose may be given in day one in children with severe Malaria
Artesunate 600 Mg (total dose) + Clindamycin 300 Mg BD x 7 daysArtesunate 600 Mg (total dose) + Mefloquine 750 Mg stat dose
Artemether ၏ မေကာင္းေသာသတၲိမ်ား၊ ပ်ိဳ ့-အန္၊ ဗိုက္နာ၊ အစားပ်က္၊ ႏွလံုးခုန္ေႏွး၊

Chloroquine ျပီးသည့္ (ဖယ္စီပယ္ရမ္) ငွက္ဖ်ားပိုးကုသရန္အတြက္
Quinine Sulfate Tablet: Adult = 542 mg base (=650 mg salt) PO TDS for 3-7 days

Quinine Sulfate Tablet: Children = 8.3 mg base/kg (=10 mg salt/kg) PO TDS for 3-7 days
Qinarsol Tablets: Adults 600 mg (2 tablets) TDS x 3 to 7 days; Children 10 mg/kg TDS x 3 to 7 days
Qinarsol Injection 20 mg/kg tm; 1.4 Gm ထက္မမ်ားေစဘဲ၊ 5% D/W ထဲထည့္၍ ၄ နာရီၾကာေအာင္သြင္း ေပးရမည္၊ တလံုးႏွင့္တလံုး (၈)နာရီျခားသြင္ပါ၊ အေၾကာထဲသြင္းမရပါက 20 mg/kg အသားထဲ ထိုးပါ၊ သက္သာသည္ႏွင့္ 10 mg/kg TDS စားေဆးေျပာင္းပါ၊

(ဗိုင္းဗက္စ္) ငွက္ဖ်ားကုသရန္အတြက္ေဆး၊ Primaquine 7.5 mg BD x 14 days. Children over 1 yr; 0.25 mg/kg x 14 days

(ဗိုင္းဗက္စ္) ငွက္ဖ်ားကာကြယ္ရန္အတြက္ေဆး၊
Primaquine: Adult = 30 mg base QID x 14 days
Primaquine: Children = 0.5 mg base/kg QID for 14 days or 0.8 mg base/kg PO once/wk x 14 days
15 mg/day during the last 2 weeks of Chloroquine prophylaxis

Mefloquine (Lariam): Adult = 15 mg base/kg PO, then 10 mg base/kg PO 6-8 hours later (not to exceed 1250 mg; usually 750 mg PO, then 500 mg PO at 6-8 hour)684 mg base (=750 mg salt) PO as initial dose, followed by 456 mg base (=500 mg salt) PO given 6-12 hours after initial doseTotal dose = 1,250 mg salt 13.7 mg base/kg (=15 mg salt/kg) PO as initial dose, followedby 9.1 mg base/kg (=10 mg salt/kg) PO given 6-12 hours after initial dose
Mefloquine (Lariam): Children = 13.7 mg base/kg (=15 mg salt/kg) PO as initial dose, followed by 9.1 mg base/kg (=10 mg salt/kg) PO given 6-12 hours after initial dose
Mefloquine HCl, Falcital = Mefloquine 250 mg
Adults 15-25 mg/kg
Non-immune patients 1250 to 1500 mg/day stat or in 2 or 3 divided doses 6 to 8 hours apart
Semi-immune patients 750 to 1000 mg/day stat
Children 25 mg/kg Adults = 1250 mg as a single dose or 750 mg as one dose, then a 500 mg dose 8 hours later
Children 20 to 25 mg/kg as a single dose or two doses

Doxycycline: Adult = 100 mg PO BD for 7days
Doxycycline: ရွစ္ႏွစ္ေအာက္ကေလးမေပးရ၊ Children >8 years = 4 mg/kg/day PO divided BD for 7days

Mefloquine (Lariam) Tablet 250 Mg as HCl
Proguanil (Proguanil Tablet 100 Mg HCl for only in combination with Chloroquine)
Tetracycline: Adult = 250 mg PO QID for 7 days
Tetracycline: Children >8 years = 25 mg/kg/d PO divided QID for 7 days ရွစ္ႏွစ္ေအာက္ကေလးမေပးရ၊

Atovaquone-proguanil (Malarone) ကုသရန္ေဆး၊ ကာကြယ္ရန္ေဆး၊
Mefloquine (Lariam) ကုသရန္ေဆး၊ ကာကြယ္ရန္ေဆး၊
Chloroquine ကုသရန္ေဆး၊ ကာကြယ္ရန္ေဆး၊
Cotrifazid ကုသရန္ေဆး၊ ကာကြယ္ရန္ေဆး၊
Doxycycline ကုသရန္ေဆး၊ ကာကြယ္ရန္ေဆး၊
Sulfadoxine-pyrimethamine ကုသရန္ေဆး၊ ကာကြယ္ရန္ေဆး၊
Hydroxychloroquine (Plaquenil) ကုသရန္ေဆး၊ ကာကြယ္ရန္ေဆး၊

World Health Organization (WHO)
Chloroquine ျပီးသည့္ ဖယ္စီပယ္ရမ္ ပိုးကုသျခင္း၊
Artemisinin-based Combination Therapy (ACT)
(1) Artemether-Lumefantrine,
(2) Artesunate + Amodiaquine,
(3) Artesunate + Sulfadoxine–Pyrimethamine.
(4) Artesunate + Mefloquine,

(1) Artemether-Lumefantrine
This is currently available as co-formulated tablets containing 20 mg of Artemether and 120 mg of Lumefantrine. The total recommended treatment is a 6-dose regimen of Artemether-Lumefantrine twice a day for 3 days.
ကိုယ္အေလးခ်ိန္၊ ဝ နာရီ၊ ၈ နာရီ၊ ၂၄ နာရီ၊ ၃၆ နာရီ၊ ၄၈ နာရီ၊ ၆ဝ နာရီ၊
၅-၁၄ ကီလို၊ - ၁ - ၁ - ၁ - ၁ - ၁ - ၁ ျပားစီ၊
၁၅-၂၄ ကီလို၊ - ၂ - ၂ - ၂ - ၂ - ၂ - ၂ ျပားစီ၊
၂၅-၃၄ ကီလို၊ - ၃ - ၃ - ၃ - ၃ - ၃ - ၃ ျပားစီ၊
၃၄ ကီလုိအထက္၊ - ၄ - ၄ - ၄ - ၄ - ၄ - ၄ ျပားစီ၊

(2) Artesunate + Amodiaquine
This is currently available as separate scored tablets containing 50 mg of Artesunate and 153 mg base of Amodiaquine, respectively. Co-formulated tablets are under development. The total recommended treatment is 4 mg/kg BW of Artesunate and 10 mg base/kg BW of Amodiaquine given once a day for 3 days.
၅-၁၁ လ၊ = Artesunate (50 Mg) ½ ျပား၊ + Amodiaquine (153 Mg) ½ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊
၁-၆ ႏွစ္၊ = Artesunate (50 Mg) ၁ ျပား၊ + Amodiaquine (153 Mg) ၁ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊
၇-၁၃ ႏွစ္၊ = Artesunate (50 Mg) ၂ ျပား၊ + Amodiaquine (153 Mg) ၂ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊
၁၃ ႏွစ္္၊ = Artesunate (50 Mg) ၄ ျပား၊ + Amodiaquine (153 Mg) ၄ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊

(3) Artesunate + Sulfadoxine–Pyrimethamine
This is currently available as separate scored tablets containing 50 mg of Artesunate, and tablets containing 500 mg of Sulfadoxine and 25 mg of Pyrimethamine.
The total recommended treatment is 4 mg/kg BW of Artesunate given once a day for 3 days and a single administration of Sulfadoxinepyrimethamine (25/1.25 mg base/kg BW) on day 1.
၅-၁၁ လ၊ = Artesunate (50 Mg) ½ ျပား၊ + Sulfadoxine-Pyrimethamine (500/25) ½ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊
၁-၆ ႏွစ္၊ = Artesunate (50 Mg) ၁ ျပား၊ + Sulfadoxine-Pyrimethamine (500/25) ၁ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊
၇-၁၃ ႏွစ္၊ = Artesunate (50 Mg) ၂ ျပား၊ + Sulfadoxine-Pyrimethamine (500/25) ၂ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊
၁၃ ႏွစ္၊ = Artesunate (50 Mg) ၄ ျပား၊ + Sulfadoxine-Pyrimethamine (500/25) ၃ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊

(4) Artesunate + Mefloquine
This is currently available as separate scored tablets containing 50 mg of Artesunate and 250 mg base of Mefloquine, respectively. Co-formulated tablets are under development but are not available at present. The total recommended treatment is 4 mg/kg BW of Artesunate given once a day for 3 days and 25 mg base/kg BW of Mefloquine usually split over 2 or 3 days.
၅-၁၁ လ၊ = Artesunate (50 Mg) ½ ျပား၊ + Mefloquine (250 Mg) ½ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊
၁-၆ ႏွစ္၊ = Artesunate (50 Mg) ၁ ျပား၊ + Mefloquine (250 Mg) ၁ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊
၇-၁၃ ႏွစ္၊ = Artesunate (50 Mg) ၂ ျပား၊ + Mefloquine (250 Mg) ၂ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊
၁၃ ႏွစ္၊ = Artesunate (50 Mg) ၄ ျပား၊ + Mefloquine (250 Mg) ၄ ျပား၊ x (၃)ရက္ဆက္တိုက္၊

Recommended second-line antimalarial treatments ဒုတိယတန္းစားငွက္ဖ်ားေဆးမ်ား၊
- Artesunate + Tetracycline or Doxycycline or Clindamycin,
- Quinine + Tetracycline or Doxycycline or Clindamycin.

Pregnancy and Malaria ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ႏွင့္ ငွက္ဖ်ား၊
- ကိုယ္ဝန္ ပဌမ (၃)လ Quinine +/– Clindamycin
- ကိုယ္ဝန္ ဒုတိယ (၃) လ ႏွင့္ ကိုယ္ဝန္ တတိယ (၃) လ
1. The ACT or
2. Artesunate + Clindamycin,
3. Quinine + Clindamycin.

Quinine treatment for severe malaria ငွက္ဖ်ားအျပင္စားမ်ားအားကုသျခင္း၊
ငွက္ဖ်ားအျပင္စားသည္ အေရးေပၚျဖစ္သည္၊
Quinine of 20 mg salt/kg BW Quinine ကို 20 mg salt/kg BW ျဖင့္ေသြးထဲဦးစြာထည့္ရမည္၊ Quinine ကို Rate-controlled IV infusion အျမန္ႏုန္းထိန္းသည့္ေသြးျပန္ေၾကာထဲ သြင္းနည္းသည္ အေကာင္းဆံုးနည္းျဖစ္သည္။ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ သြင္းမရမွသာ IM injection အသားထဲထိုးရမည္။
Quinine Dihydrochloride ကို Rate-controlled IV infusion အျမန္ႏုန္းထိန္းနည္းျဖင့္ ေသြးျပန္ေၾကာထဲသြင္းရန္၊ Saline (NS/DNS) or Dextrose (5D) solutions သံုးႏိုင္သည္။ 5 mg salt/kg BW per hour ႏုန္းျဖင့္အစက္ခ်သြင္းပါ၊
ပဌမအၾကိမ္ကို 10 mg/kg BW ေပါင္တဖက္စီခဲြထိုးေပးႏိုင္သည္။
Quinine Dihydrochloride 300 mg/ml အသားေဆးသည္နာလြန္းသျဖင့္ မိုးေရ/ဆားေရျဖင့္ေရာကာ 60–100 mg/ml ေျပာ့ေစျပီးမွထိုးသင့္သည္။ သြင္းေဆး-ထိုးေဆးကု္ လူနာခံႏိုင္-ေသာက္ႏိုင္လာသည္ႏွင့္ ပါးစပ္က တိုက္နည္းသို႔ေျပာင္းပါ။ စုစုေပါင္း (၇) ရက္ၾကာမည္၊

Artemether ကို IM အသားထဲထိုးနည္းျဖင့္ Quinine IV infusion အားအစားထိုးႏိုင္သည္။
လူနာေရာက္လ်င္ေရာက္ခ်င္း Artesunate 2.4 mg/kg BW IV or IM ထိုးပါ၊ ၁၂ နာရီျခား၊ ၂၄ နာရီျခား၊ ေနာက္ထပ္ ၂၄ နာရီျခား တလံုးစီထိုးပါ။ စုစုေပါင္း ၆ လံုးျဖစ္သည္။

ကေလးမ်ားႏွင့္ ငွက္ဖ်ားအျပင္းစား၊
- Artesunate 2.4 mg/kg BW IV or IM given on admission (time = 0), then at 12 h and 24 h, then once a day;
- Artemether 3.2 mg/kg BW IM given on admission then 1.6 mg/kg BW per day;
- Quinine 20 mg salt/kg BW on admission (IV infusion or divided IM injection), then 10 mg/kg BW every 8 h; infusion rate should not exceed 5 mg salt/kg BW per hour.

MALARIA CAUSED BY P. VIVAX, P. OVALE OR P. MALARIAE ဒုတိယအေရးၾကီးဆံုးျဖစ္သည့္ ငွက္ဖ်ား၊
- Chloroquine 25 mg base/kg BW divided over 3 days, combined with primaquine 0.25-0.5 mg base/kg BW, taken with food once daily for 14 days is the treatment of choice for Chloroquine-sensitive infections.
- Amodiaquine (30 mg base/kg BW divided over 3 days as 10 mg/kg BW single daily doses) combined with Primaquine should be given for Chloroquine-resistant Vivax Malaria.

ငွက္ဖ်ား ေရာဂါကာကြယ္ေရး
ကာကြယ္ေဆးမေပၚေသး။
ကာကြယ္ရန္အတြက္ ငွက္ဖ်ားေဒသသို႔မသြားမီကတည္းက Chloroquine ကို တပါတ္လ်င္ ၂ ျပားေသာက္ရမည္။
(ဗိုင္းဗက္စ္) ငွက္ဖ်ားကာကြယ္ရန္အတြက္ေဆး၊
Primaquine လူၾကီး၊ 30 mg base တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္၊
Primaquine ကေလး၊ 0.5 mg base/kg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္၊ (သို႔) 0.8 mg base/kg တပါတ္ တၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္။