က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Thursday, December 25, 2008

Mosquitoes ငွက္ဖ်ားျခင္ကေတာသူ၊ ေသြးလြန္ျခင္ကျမိဳ႕သူ၊

(ဗိုင္းရပ္စ္)ကို ဆရာဝန္ေတြထက္ ကြန္ျပဴတာသံုးသူေတြက ပိုသိၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒီနယ္ပယ္ ႏွစ္ခုလံုးမွာ (ဗိုင္းရပ္စ္)က ဗီလိန္ပါ။ အဏုဇီဝေဗဒဆိုတာ သင္ရတံုးကေတာင္ (ဗိုင္းရပ္စ္)ဟာ ေဆးစာအုပ္ေတြမွာ ေနရာသိပ္ရေသးတာ မဟုတ္ပါ။ အဲဒီပိုးကို သိပၸံဆရာေတြက သက္ရွိလို႕ေတာင္ သတ္မွတ္ေသးတာ မဟုတ္လို႕ ဇီဝစာရင္းထဲ မထည့္ခဲ့တာလည္း ျဖစ္မယ္။ ဒါေပမဲ့အသက္ရွိတဲ့ လူ-တိရစၧာန္-အပင္ေတြကို ဒုကၡ မလွမပ ေပးေနတာေတာ့ အမွန္ပဲ။

(ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ သက္ရွိစာရင္းမွာ အတင္းသြင္းလိုက္တယ္။) (ဗိုင္းရပ္စ္)ဆိုတဲ့သတၲဝါေတြကေန လူေတြကိုျဖစ္ေစတဲ့ ေရာဂါနာမယ္ေတြေျပာရင္ တခ်ိဳ႕ မ်က္လံုးနည္းနည္းျပဴးၾကမယ္ထင္တယ္။ ေျပာၾကည့္ပါမယ္။ (ပိုလီယို)၊ ဒါေလာက္ေတာ့ ဘယ္ဆန္းလဲေျပာမယ္။ (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ)၊ သိသားဘဲ။ ေနာက္တခုဗ်ာ၊ အသားဝါ။ သိလြန္းလို႕။ ဆက္ဖတ္ပါ။ ေခြးရူးျပန္။ နည္းနည္းဆန္းမယ္ေနာ္။ အေအးမိ၊ ေရယံု၊ တုပ္ေကြး၊ ပသိေရာင္၊ ဝက္သက္၊ ဝမ္းေရွာ၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး၊ အမ်ားၾကီးေနာ္။ ကင္ဆာနဲ႕ ၾကြက္ႏို႕ေတာင္ပါခ်င္ေသးတာ။ ေရာဂါအေရအတြက္ကလည္း မနည္းသလို၊ အျဖစ္မ်ားလွတဲ့ေရာဂါေတြ ေတြ႕တယ္ မဟုတ္လား။

အဲဒီ(ဗိုင္းရပ္စ္)အမ်ိဳးမ်ိဳးကေန ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုျဖစ္ေစၾကေပမဲ့ သူတို႕အားလံုးမွာ တူတာခု ရွိပါတယ္။ ကေန႕အခ်ိန္ထိ ဒီေကာင္ေတြကို ဘယ္ေဆးနဲ႕မွ သတ္မရေသးတာပါ။ အႏိုင္တိုက္မရေသးသ၍၊ အေတာ္အားေကာင္း၊ အေတာ္ခိုင္မာလွတယ္လို႕ ထင္ရမွာေပါ့။ သမိုင္းၾကည့္ရင္ အသက္ပ်င္းတဲ့အေကာင္ မွန္သမွ် တေန႕က် ႏိုင္တာေပၚရစျမဲ မဟုတ္ပါလား။ တခ်ိန္က ဆိုးသြမ္းေသာင္းက်န္းခဲ့တဲ့ (ဗက္တီးရီးယား)ေတြ (ပနယ္စလင္)ေပၚလာလို႕ အေတာ္ အထိနာ သြားရတယ္။ ေက်ာက္ ဆိုရင္ အမ်ိဳးပါတံုးသြားလို႕ သုေတသနလုပ္ဘို႕ေတာင္ အႏိုင္ႏိုင္ သိမ္းဆည္းထားရတာ။

ဒါ့ေၾကာင့္ အခုမႏိုင္ေသးရင္ ႏိုင္ေအာင္လုပ္ဘို႕ ၾကိဳးစားရမွာဘဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ေခတ္မွာ ႏိုင္တာမေပၚေသးရင္ ေနာက္လူေတြကို အားကိုးရမွာေပါ့။ အႏိုင္ရေရးစီမံခ်က္ကို ေသျခာေအာင္ ေနာက္လူေတြထဲက ကေလးေတြကို အားကိုးတာက ေသျခာမွာမို႕ ကေလးေတြကို ဒုကၡေပးတဲ့ ေရာဂါကို ေရြးထုတ္တာေကာင္းမယ္။ (ပိုလီယို)ကေတာ့ ကာကြယ္ေဆးတခုကလြဲရင္ ဘာမွလုပ္မရဘူး၊ ျဖစ္ရင္လည္းျပီးေရာ။ ဒီေတာ့ အနာဂတ္ေခါင္းေဆာင္ ကေလးမ်ား ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေဘးက ေဝးေအာင္လုပ္ေပးမွ ေတာ္မယ္ထင္ပါတယ္။

တခုေတာ့ရွိတယ္၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကို ကေလးေရာဂါလို႕ထင္တာ မမွန္ဘူး။ ဆင္းရဲတဲ့လူေတြဘဲ ျဖစ္တယ္ထင္ရင္လဲ မွားပါလိမ့္တယ္။ ေရာဂါကို စသိတာအႏွစ္ ၂ဝဝ ေက်ာ္ပါျပီ။ ဘိုလိုဆိုရင္ (ဒင္ေဂး-ဟမိုေရးဂ်စ္-ဖီဗာ)လို႕ေခၚတယ္။ (ဒင္ေဂး)လို႕ အသံထြက္တာ ပိုမွန္သတဲ့။ ဒါေပမဲ့ ဒီစာလံုး ဘယ္ကေနေပၚခဲ့တယ္ဆိုတာ တိတိပပမသိၾကပါ။ ေရွးကတည္းကမို႕ ဆိုးဝါးျပီး ေရေရရာရာမသိတိုင္း မေကာင္းဆိုးဝါးကို ရမယ္ဖြဲ႕ၾကတာမို႕ အဲလိုစကားလံုးကေန ရတာလို႕ ထင္ၾကပါတယ္။

ဒီကာလအတြင္းမွာ “ေရာဂႏၲရကပ္” အထိ ဆိုးေအာင္လည္း ျဖစ္ခဲ့ဘူးတယ္။ (ပင္းဒမစ္)အဆင့္ေပါ့။ ကြက္ျပီး အမ်ားၾကီးျဖစ္တဲ့(အင္းဒမစ္)ကပ္လိုကေတာ့ အခုထိျဖစ္ေနဆဲဘဲ။ ကူးစက္ေရာဂါဆိုတာေတြက “ကံဆိုးမသြားရာ-မိုးလိုက္ရြာ”ဆိုသလို ဆင္းရဲေလေလ ႏွိပ္စက္ေလေလဘဲ။ အာရွ၊ အာဖရိက၊ ေတာင္အေမရိက။ ဒါေပမဲ့ ခ်မ္းသာတယ္ေျပာရမဲ့ တိုင္ဝမ္၊ စကၤာပူ၊ ေဆာဒီအာေရးဗီးယား တို႕လည္း မလြတ္ပါဘူး။ လြန္ခဲတဲ့ဆယ္စုႏွစ္ေတြအတြင္း တိုးတိုးလာလို႕ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျပန္႕ႏွံ႕ပံုကျဖင့္ ကေန႕ကမၻာတလႊား ဒုကၡမ်ားမ်ား ေပးေနတဲ့ ငွက္ဖ်ားနဲ႕ နင္လားငါလားပါဘဲ။

ငွက္ဖ်ားနဲ႕တူေသးတာက ျခင္ကေနကူးတာပါ။ ျခင္အမ်ိဳးေတာ့ မတူဘူး။ “ငွက္ဖ်ားျခင္ကေတာသား၊” “ေသြးလြန္ျခင္ကျမိဳ႕သူ။” ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ ေသြးလြန္ဟာ ျခင္အမကေနဘဲကူးတာမို႕။ မ သဘာဝ တူေသးတာတခုက ညမွာ အိမ္တြင္းေအာင္းျပီး၊ ေန႕မွာသာထြက္ကိုက္တယ္။ အစာရွာတာေပါ့ဗ်ာ။ အမျဖစ္ေတာ့ အသန္႕ၾကိဳက္တယ္။ ေရသန္႕မွာေနတဲ့အမ်ိဳး။ ဒါ့ေၾကာင့္အဲဒီျခင္မ်ိဳးႏွိမ္နင္းဘို႕ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ဆိုင္ကယ္တာယာေဟာင္း၊ ေပပါခြံ၊ ပုံးခြံ၊ ေညာင္ေရအိုးေတြမွာ က်န္ေန-ေအာင္းေနတဲ့ေရ၊ ေရအိုး၊ စဥ့္အိုးေတြထဲ ၾကာၾကာေလွာင္ထားတဲ့ေရ မွန္သမွ် သြန္ခိုင္းရတယ္။ ေရေတြထဲ ျခင္ပိုးေလာက္လန္းေတြ မေပါက္ေအာင္လုပ္ရတာပါ။ ျခင္းစားငါးေမြးတာတို႕၊ ပိုးေလာက္လန္းသတ္ေဆးတို႕လဲ သံုးႏိုင္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ တိုင္းျပည္မွာ ေရနံေခ်းဝေအာင္သုတ္ထားတဲ့ အိမ္ထရံေတြ၊ တိုင္ေတြေပၚမွာ ေရးထားတတ္တဲ့ (ဒီတီတီ)ကလည္း ျခင္ကို အေတာ္အသင့္ႏိုင္ပါတယ္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးမွာ အထင္နဲ႕အျမင္ မဆင္တာတခုေျပာရဦးမယ္။ နာမည္ကေသြးလြန္ဆိုတာနဲ႕ ေသြးလြန္ျပီး ေသႏိုင္တယ္လို႕ထင္တာ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္ထဲကအရည္ေတြေရာ ေသြးေရာ ယိုလို႕ ေနာက္ဆံုး (ေရွာ့ခ္)ရတာေၾကာင့္သာ ေသတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ “ေသြးယုိတုပ္ေကြး”လို႕ နာမည္ေပးရင္ေတာ့ မမိုက္ဘူးဗ်။

စျဖစ္ေတာ့ ရိုးရိုးတုပ္ေကြးလို ဖ်ား၊ ေခါင္းကိုက္၊ ဟိုကဒီကနာျဖစ္မယ္။ အရိုးထဲကနာတာ သိသာတယ္။ တခ်ိဳ႕က “အရိုးကြဲဖ်ား” လို႕ေတာင္ေခၚေသးတယ္။ ခပ္ရဲရဲအနီျပင္ေတြထြက္မယ္။ ျပီးရင္ ေသြးျပႆနာတက္လာပါမယ္။ ေသြးျခည္ဥေတြထြက္၊ ႏွာေခါင္းေသြးယို၊ သြားဖုံးေသြးယို၊ ပါးစပ္ကေနေသြးအန္၊ ဆီးထဲေသြးပါမယ္၊ ဝမ္းထဲေသြးပါရင္ ဝမ္းအေရာင္မဲတာနဲ႕သိမယ္။ အရြယ္ေရာက္ အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ လစဥ္ဆင္းတာက မ်ားမယ္။ နဲနဲၾကာလာရင္ သတိမေကာင္း ျဖစ္ရာကေန သတိလံုးဝလစ္မယ္၊ တက္လည္းတက္ႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႕ ဗိုက္နာ၊ ဆက္တိုက္အန္၊ ဖ်ားေနတံုး ေခြ်းျပန္တယ္ဆိုရင္ မေကာင္းတဲ့လကၡဏာဘဲ။ တကိုယ္လံုးေအးစက္၊ ေျပာ့ေခြျပီး၊ ဂနာမျငိမ္ျဖစ္ရာကေန သတိလက္လြတ္ျဖစ္လာရင္ေတာ့ အေရးေပၚအေျခအေနျဖစ္သြားပါျပီ။ အသက္လုျပီး ကုရပါေတာ့မယ္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးလို႕ေသခ်ာေအာင္ ေသြးစစ္ရတယ္။ ေရာဂါကိုဆန္႕က်င္တဲ့ဓါတ္(အင္တီေဘာ္ဒီ)ေတြ႕မယ္။ ေသြးထဲက ေသြးမႈန္ (ပလိတ္လက္)ဆိုတာ နည္းေနပါလိမ့္မယ္။ သူကျပဒါးတိုင္လိုဘဲ။ အဆိုး-အေကာင္းကို ညႊန္းပါတယ္။ ဆိုးလြန္းလို႕ကုရင္လဲ ေသြးမႈန္ကိုသြင္းေပးရတယ္။ ေသြးဆိုတာ အရည္နဲ႕အခဲ ေရာေနတာပါ။ အခဲပိုင္းမွာ ေသြးနီဥ၊ ေသြးျဖဴဥအျပင္ ေသြးမႈန္ဆိုျပီး သံုးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ဒီေကာင္ေတြက အေသးဆံုး၊ ဒါေပမဲ့ သူရွိမွ လူ႕ေသြးဟာ ခဲႏိုင္တယ္။ မခဲရင္ ေသြးယိုမယ္ေလ။ ေသြးဆိုတာ ရဲမွ ခဲမွ ေကာင္းတယ္။

တျခားတျခားေသာ (ဗိုင္းရပ္စ္)ေရာဂါေတြလိုဘဲ၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကို တိတိက်က်ကုသနည္းမရွိပါ။ ကံေကာင္းသူမ်ားက ၁ ပါတ္ၾကာရင္ ေပ်ာက္မွာပါ။ ေရနဲ႕အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ခိုင္း။ အနားယူခိုင္း၊ ျခင္ေထာင္နဲ႕အိပ္ရင္ သူမ်ားကုိ မကူးေစဘူးေပါ့။ အန္ေနရင္ေတာ့ ေသြးေၾကာထဲကေန သြင္းေပးရမွာပါ။ အဖ်ား-အကိုက္အခဲသက္သာေအာင္ (ပါရာစီတေမာ) ကလြဲရင္ မေပးရ။ အခုေနာက္ပိုင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေဆးသစ္ေတြ စေပၚေနပါျပီ။ ကာကြယ္ေဆးေတာ့ မေပၚေသးပါ။

ေဆးပညာရွင္မ်ားက လူပါးေတြဗ်။ သူတို႕ေသေသျခာျခာကုေပးႏိုင္တဲ့ေရာဂါ မဟုတ္ရင္ ကာကြယ္ပါ၊ မျဖစ္ေအာင္ ဒီလိုလုပ္ပါ၊ ဟိုလိုလုပ္ပါဆိုျပီး၊ အေတာ္ေျပာသဗ်။ (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ-ေအအိုင္ဒီအက္စ္)တို႕၊ အသားဝါေရာဂါတို႕စသျဖင့္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးလဲ ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္လဲ လူပါးဝလိုက္ဦးမယ္၊ မျဖစ္ေအာင္ေန၊ ျဖစ္ရင္ ေျပာတဲ့အတိုင္းလုပ္၊ အနာဂတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကင္းေဝးပါမွ ကေန႕က်ဳပ္တို႕မႏိုင္ေသးတာမွန္သမွ်ကို အႏိုင္ရပါလိမ့္မယ္။