က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
doctortintswe@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Monday, December 31, 2012

New Year Habit ႏွစ္သစ္ကူးေရာဂါ

ႏွစ္ကူးမွာျဖစ္ရင္ ထူးတယ္လို႔ယူေလ့ရွိတာ ထံုးစံပါ။ ႏွစ္ကူးတိုင္းမွာ ေပ်ာ္ၾက-ျပံဳးၾကတာလဲ အစဥ္အလာပါဘဲ။ ေပ်ာ္စရာေတြ ဖန္တီးၾကတယ္။ စုေဝးျပီး စားၾက-ေသာက္ၾကမယ္။ မိတ္ေဆြ-သူငယ္ခ်င္းေတြက တေနရာရာ သြားျပီး လည္ၾက ပတ္ၾကမယ္။ မိသားစုေတြလည္း ျပန္ဆံုႏိုင္ေအာင္ တင္ၾကိဳ စီစဥ္ျပီး၊ စုစုေဝးေဝး၊ ေႏြးေႏြး ေထြးေထြး အဆိုးကို ေမ့ထားျပီး၊ အေကာင္းကိုေမွ်ာ္၊ ဆုေတြ အျပန္အလွန္ ေတာင္းေပးၾကတယ္။ ႏွစ္ဦးမွာ မဂၤလာယူစရာမွန္သမွ် ေဆာင္ရြက္ၾကတယ္။ ဒီအထိေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။

ျပကၡဒိန္ႏွစ္ကူး- ျမန္မာႏွစ္ကူးမွ မဟုတ္ပါဘူး၊ ႏုတ္ဆက္ပြဲတို႔၊ ေကာက္သစ္ပြဲတို႔၊ ေအာင္ပြဲတို႔၊ မဂၤလာေဆာင္-ေမြးေန႔ကအစ ေပ်ာ္မယ္ဆိုျပီး၊ ေသာက္ၾက စားၾကတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳး ပုိဆိုးသလားဘဲ။ အေပ်ာ္လြန္ရင္ ငိုရတတ္တယ္ မဟုတ္လား။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီလိုရက္ေတြ ေရာက္ရင္ က်န္းမာေရးသမားေတြ မ်က္ခုံး လႈတ္ၾကရတယ္။ ဘယ္သူ႔ ခ်ဳပ္ေပးရမလဲ ျပင္ထားေပတာ့။

က်န္းမာေရး-ေဆးမွာ အလုပ္လုပ္သူေတြက သိပၸံသမား ဟုတ္ၾကေပမဲ့ အယူသည္းတာေတာ့ အလြန္ဘဲဗ်။ ေဆးရံုကစားပြဲကုိ လက္နဲ႔ မေခါက္ေလနဲ႔၊ ဆရာဝန္ မ်က္ေမွာင္ကုတ္လိမ့္မယ္။ ခြဲခန္း-သားဖြါးခန္းမွာ ပစၥည္းတခုခု လြတ္မက်ေလနဲ႔ ဆရာမေတြ မ်က္ေစာင္း ခုတ္လိမ့္မယ္။ အဲလိုလုပ္ရင္ လူနာက်တတ္တယ္ေလ။ (လူနာအလာမ်ားတာကို ေျပာတာေနာ္။) ကို္ယ္ေတြ႔ေျပာရရင္ ျမိဳ႕သာတိုက္နယ္ေဆးရံုမွာ တာဝန္က်တံုးက ႏွစ္ဆန္းတစ္ရက္ေန႔မွာ (ဒက္-ေဘာ္ဒီ) သံုးေလာင္း ေရာက္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ကဆို တႏွစ္ပါတ္လံုး (ပူးလစ္-ေက့စ္) ရဲမႈေတြ လာလိုက္တာ မေျပာပါနဲ႔ေတာ့။

ေဟာ ဒီႏွစ္ဦးမွာ ႏွစ္ေယာက္ ခ်ဳပ္ေပးလိုက္ရျပီ။ ဒါ့ေၾကာင့္ "ေခါင္းမေပါက္ၾကပါနဲ႔ ေစတနာေပါက္ၾကပါ" လို႔ ေဆးခန္း (ဘေလာ့ခ္) မွာ ေၾကာျငာဝင္ထားလိုက္တယ္။

ႏွစ္ကူးမွာ မူးၾကတာဆိုေတာ့ မံုရြာ-ေဆးရံုကို ျပန္သတိရတယ္။ ၾကာပါျပီ။ ေဆးရံုဝန္ထမ္းတေယာက္ ရွိတယ္။ အရက္ကို ေသာက္သလား မေမးနဲ႔။ ဝင္ေငြက နည္းေပမဲ့ ျပင္းေပ့ဆိုတာမွ။ သနားလို႔ ဆရာဝန္ေတြက ပိုက္ဆံေပးရင္ သိပ္ေက်းဇူးမတင္ခ်င္ဘူး။ ဆရာမေတြက အရက္ျပန္ နည္းနည္းေပးမွ။ ဆားခပ္ ေသာက္တယ္ဆိုဘဲ။ ေဆးရံုက အရက္ျပန္ဆိုတာ (မီသိုင္း) ဆိုတဲ့ ဓါတ္ပါတယ္။ ဒီအတိုင္း ေသာက္မရဘူး၊ ပါရမီျဖည့္ခ်င္တဲ့ ဆရာဝန္တေယာက္က မေနသာလို႔ နည္းေပးလမ္းျပထားတာေလ။

ေခတ္တခု ရွိခဲ့ပါတယ္။ အရက္ျပန္ဆိုတဲ့ မရွိမျဖစ္ ေဆးရံုသံုးပစၥည္းဟာ ဗမာျပည္မွာ ရွားပါေလေရာ။ ဒီေတာ့ အရက္-ဦးေရဆိုတာ ရွာသံုးရတယ္ဗ်။ ျပင္းမွျပင္း။ အဲဒါမရရင္ ေတာအရက္၊ နံမွနံ။ အရက္ကမွ မရွိမျဖစ္ပစၥည္းအစစ္။ (ေဟာလီဝုဒ္) က ရုပ္ရွင္ေတြမွာ ဒဏ္ရာရရင္ ဇာတ္လိုက္ လုပ္တဲ့လူက (ဝီစကီ) ပုလင္း လည္ပင္းက ကုိင္ျပီးသကာလ အနာေပၚေလာင္းခ်၊ မ်က္ႏွာက ရံႈ႕မဲ့ျပျပီး၊ က်န္တာကို အတိုင္းသား ေမာ့ခ်တာမ်ိဳးေလ။ (ဘရုစ္-ဝီလီစ္) ကုိ တန္းျမင္ၾကမဟုတ္လား။ အရက္မွန္သမွ် ပိုးေတြကို ေသေစတာေတာ့ အမွန္ပါ။

ခက္တာက ပိုးသာမက လူကိုလည္း ခ်က္ခ်င္းမဟုတ္ေတာင္ မွ်ဥ္းသတ္သလို သတ္တဲ့အစြမ္းပါ ရွိေနတယ္။ အရက္ျပန္ ဆားခပ္ေသာက္တဲ့လူ ၾကာၾကာမခံလိုက္ပါ။ ဦးေရေသာက္သူမ်ား အသက္တိုပါသည္။ မီးေတာက္ ၾကိဳက္သူမ်ား မုဆိုးမ ထားခဲ့ရတတ္ပါသည္။ ေစ်းေပါေပါ အရက္ (ပက္) ခ်င့္ေသာက္သူမ်ား ဖတဆိုးကေလးမ်ား ပေထြးရပါလိမ့္မည္။

ေရာဂါ မေပၚမီ မူးျပီး ကြ်ဲခိုးေပၚမည္။ တခ်ိဳ႕က သီခ်င္းဟစ္မည္။ ခဏအၾကာ ငိုခ်င္ငိုပါလိမ့္မည္။ တခ်ိဳ႕က ဂ်ီတိုက္မည္။ ေသာက္ေဖၚ ေသာက္ဖက္ျဖစ္ျဖစ္ ေသးနာကလူျဖစ္ျဖစ္၊ မိန္းမကိုျဖစ္ျဖစ္ ရန္ရွာမည္။ လက္ပါမည္၊ တုတ္ပါမည္၊ ဒါးပါမည္။ ဗမာျပည္မွာ ရိုးရိုးလူမွန္သမွ် ေသနပ္မကိုင္ရလို႔ ေတာ္ေသးသည္။

သူငယ္ခ်င္းေဆြထဲမွာ ကြ်န္ေတာ္လုိ ဆရာသမားက လူနာမ်ားမ်ားရပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ခင္မင္သူ အခ်င္းခ်င္းကေန “ဆရာ အရက္ နည္းနည္းေလာက္ေသာက္တာ ရတယ္ေနာ္” ဆိုရင္၊ မေသာက္ဘဲ မေနမဲ့ေကာင္မွန္းလည္းသိေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ ကိစၥမရွိဘူး ေျပာေလ့ရွိလို႔ပါ။ အရက္ကို မွ်ဥ္းျဖတ္နည္းက ေခတ္စားပါတယ္။ ေစာင့္ၾကည္ရင္းနဲ႔ လိုအပ္သူမ်ားဆို စိတ္ျငိမ္ေဆး ေၾကြးရေသးတယ္။ ၾကည့္တယ္ဆိုတာ အရက္သမားရဲ႕ႏွလံုး၊ အဆုပ္၊ အသဲအလုပ္ေတြကို လိုရင္လိုသလို စစ္ေပး-လုပ္ေပးတာပါ။ အသဲကေတာ့ ထိတာေပါ့။ အသဲဆိုတာ ကိုယ္ထဲဝင္တဲ့ မေကာင္းတာမွန္သမွ်ကို ေျခရ-ဖ်က္ရတဲ့တာဝန္ ထမ္းရသူမို႔ပါ။

အရက္စြဲတာဟာ ကုလို႔ရတဲ့ ေရာဂါပါ။ တခုေတာ့ရွိတယ္။ ကုခ်င္တယ္လို႔ကိုယ္တိုင္က ဆံုးျဖတ္ပါမွ ျဖစ္ပါမယ္။ ဒါကလည္း ရိုးရိုး သားသား ခ်ဘို႕လိုတဲ့ အဆံုးအျဖတ္ျဖစ္မွ။ ျဖတ္ခန္းစတာနဲ႔ အနည္းနဲ႔အမ်ား ခံစားရပါလိမ့္မယ္။ ေျခတံုလက္တံုကေန စိတ္ဂေယာက္ဂယက္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေတြအားလံုး ေဆးရံုတက္တက္ မတက္တက္ ကုလို႔ရတာေတြမို႕ စိုးရိမ္စရာမလိုပါ။ အရက္ဆိပ္ကို ေျဖတဲ့အဆင့္က အလြန္ဆံုး တပါတ္သာ ၾကာတာပါ။ ဒီေခတ္မွာ အရက္ျဖတ္နည္းနဲ႔ ကုစရာေနရာေတြက အရက္နဲ႔ အရက္ဆိုင္ ေပါသလို ေပါေနပါျပီ။

ႏွစ္သစ္မွာ စိတ္ေကာင္း-ႏွလံုးေကာင္းထားၾကသူမ်ား အသဲလည္း ေကာင္းပါမွ ဆုေတာင္းေတြ ျပည့္ပါလိမ့္မယ္။ စိတ္ေကာင္း၊ ႏွလံုးေကာင္း၊ အသဲေကာင္းျပီး၊ ဦးေႏွာက္ ေကာင္းေကာင္းဆိုရင္ေတာ့ လိုရာမွန္သမွ် တလံုးတဝ ျပည့္ဝရမယ္ေပါ့။

• Alcoholism အရက္အတြက္ ခက္ေနသူေတြ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/08/alcoholism.html
• Alcohol and Depression အရက္က စိတ္က်ေစတယ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/01/alcohol-and-depression.html
• Alcohol Taxes and Public Health အရက္ခြန္နဲ႔ က်န္းမာေရး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/alcohol-taxes-and-public-health.html
• How to lessen the effects of Alcohol အရက္မူးတာ သက္သာေအာင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/12/how-to-lessen-effects-of-alcohol.html
Dr. တင့္ေဆြ
၂-၁-ဝ၉
၃-၄-၁၁