က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Sunday, April 12, 2009

Eating Habit (1) အေမရိကန္ ဆရာဝန္တေယာက္နဲ႔ (အင္တာဗ်ဴး)

ေမး။ ႏွလံုးေရာဂါရွိတဲ့လူေတြ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္ အသက္ရွည္တယ္ဆိုတာ ၾကားဘူးပါတယ္ ဆရာ။

ဆရာဝန္။ ႏွလံုးဆိုတာ အျမဲတန္းခုန္ေနရတာမို႔ သူခုန္ရမွာထက္ပိုအခုန္ခိုင္းရင္ ပစၥည္းမ်ားလိုဘဲ ၾကာၾကာသံုးေလ ပြန္းေလ-ေဟာင္းေလ မဟုတ္လားဗ်ာ။ သူ႔ကို ထပ္ခုန္ေအာင္ လုပ္ခိုင္းတာဟာ ကားကို ကားသက္ရွည္ေအာင္ အျမန္ေမာင္းသလိုဘဲ။ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ ဘာေတြ လုပ္မေနပါနဲ႔၊ အိပ္သာေနပါဗ်ာ။

ေမး။ ကြ်န္ေတာ္ အသားေလ်ာ့ျပီး၊ အသီးအႏွံပိုစားရင္ ေကာင္းမလားဆရာ။
ဆရာဝန္။ ဒီလိုတည့္တည့္စဥ္းစားၾကည့္ဗ်ာ။ ႏြားေတြဘာစားလဲ ျမက္တို႔၊ ေျပာင္းတို႔စားတာမဟုတ္လား။ အဲတာေတြကေကာ ဘာေတြလဲ။ အသီးအႏွံေတြေလ။ ဒါ့ေၾကာင္း အမဲသား(စတိခ္)ဟာ ခင္ဗ်ားကိုယ္ခႏၶာအတြက္ အသီးအႏွံေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေျပာင္းေပးထားလိုက္ျပီးသားဗ်။ အေစ့အဆံလိုသလား။ ၾကက္သားစားဗ်ာ။ အမဲသားဟာ အရြက္ေၾကာ္ေကာင္းတခြက္ဘဲ။ ဝက္သားစဥ္းေကာကေန ခင္ဗ်ာ့အတြက္ အသီးအရြက္လိုအပ္ခ်က္ ရာႏုန္းျပည့္ရပါတယ္။

ေမး။ ကြ်န္ေတာ္ အရက္ေလ်ာ့ေသာက္ရမလား။
ဆရာဝန္။ လုပ္မေနပါနဲ႔။ ဝိုင္ဆိုတာ အသီးအႏွံကေနလုပ္တာ။ ဘရန္ဒီကလဲ ဝိုင္ကိုခ်က္တာ။ တိတိက်က်ေျပာရင္ သူ႔ထဲကေန ေရထုတ္လိုက္တာေလ။ ဒီေတာ့ ပိုမေကာင္းပါလား။ ဘီယာကေရာ အေစ့အဆံကေနလုပ္တာ။ ဒီေတာ့ ေသာက္တာေသာက္ပါ ကိုယ့္လူရာ။

ေမး။ ကြ်န္ေတာ့္ကိုယ္အေလးခ်ိန္နဲ႔ အဆီအခ်ိဳးကို ဘယ္လိုတြက္ရမလဲ။
ဆရာဝန္။ ခင္ဗ်ားမွာ ကိုယ္ခႏၶာရွိရင္ အဆီရွိမွာဘဲ။ တကိုယ္ထဲရွိေတာ့ တစ္အခ်ိဳး တစ္ေပါ့။ ႏွစ္ကိုယ္ရွိရင္ေတာ့ တစ္အခ်ိဳး ႏွစ္။

ေမး။ ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရတဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ေျပာပါအံုး။
ဆရာဝန္။ တခုမွ စဥ္းစားမရဘူးဗ်။ ကြ်န္ေတာ့ ဖီေလာ္ေဆာ္ဖီကေတာ့ ကို္ယ့္အသားအနာမခံေရးဘဲ။

ေမး။ ေက်ာ္ထားတဲ့အစားေတြက ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးေပးပါသလဲ။
ဆရာဝန္။ ခင္ဗ်ား ကြ်န္ေတာ္ေျပာတာ နားေထာင္မွ မေနဘဲ။ ကေန႔ကာလမွာ အစားအစာမွန္သမွ် အသီးအႏွံဆီနဲ႔ ေၾကာ္တာေတြခ်ည္းဘဲ။ ဟုတ္ပါတယ္။ အစားအစာေတြထဲ ဆီကစိမ့္ဝင္တာေပါ့။ ဒီေတာ့ အသီးအႏွံေတြမ်ားမ်ားဝင္တာ ခင္ဗ်ားအတြက္ ဆိုးမတဲ့လားဗ်ာ။

ေမး။ ထိုင္-ထ လုပ္တာေၾကာင့္ ခါးက်ပါသလား။
ဆရာဝန္။ မဟုတ္ေရးခ် မဟုတ္။ ၾကြက္သားဆိုတာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေလ ၾကီးေလမဟုတ္လား။ ခင္ဗ်ား ဗိုက္ထြက္ခ်င္ရင္ေတာ့ ထိုင္ထလုပ္ေပါ့ဗ်ာ။

ေမး။ ေခ်ာ့ကလက္က ဘာဆိုးလဲ။
ဆရာဝန္။ ရူးေနသလား ခင္ဗ်ား။ ကိုကိုးကဘာလဲ၊ အသီးအေစ့ဘဲ။ အေကာင္းဆံုးဗ်။ ေကာင္းတာစားျပီး ေကာင္းေကာင္း ဇိမ္ခံပါေလ။

ေမး။ ေရကူးတာ ကိုယ္ခႏၶာလွမလား။
ဆရာဝန္။ ေရးကူးလို႔ ကိုယ္ခႏၶာအခ်ိဳးအစား လွ-မလွသိခ်င္ရင္ ေဝလငါးၾကည့္ေလ။

ေမး။ လူ႔(လိုက္ဖ္-စတိုင္)မွာ ကိုယ္ခႏၶာပံုပန္းရွိဘို႔ အေရးၾကီးပါသလား။
ဆရာဝန္။ ဝတာေကာ ပံုပန္းတခုမဟုတ္ဘူးလားဗ်။

ဆရာဝန္။ ဒါေတြကေတာ့ အစားအေသာက္နဲ႔ပတ္သက္ျပီး အယူအဆမွားေတြေပါ့ဗ်ာ။ တခုသတိထားပါအံုး။ လူ႔ဘဝဆိုတာ ဆြဲေဆာင္မႈအျပည့္ရွိတဲ့ ကိုယ္အခ်ိဳးအစားလွလွေလးနဲ႔ သင္းခ်ိဳင္းကို အႏၲရာယ္ကင္းကင္းေရာက္ေအာင္သြားရမဲ့ခရီးလို႔ သေဘာမထားသင့္ဘူး။ လက္တဖက္မွာ ေခ်ာ့ကလက္၊ တဖက္မွာ ဝိုင္ပုလင္းဆြဲ၊ ကိုယ္ခႏၶာကုိလဲ က်က်နနၾကီး အသံုးခ်ျပီးသကာလ၊ ေနာက္ဆံုး ဝူး႕႕႕၊ ေဝါင္း႕႕႕ ေကာင္းလိုက္တာ-ေကာင္းလိုက္တာလို႔ ပီတိေသာမနႆျဖစ္ဘို႔က ပိုမေကာင္းဘူးလား။

ဆရာဝန္။ ရွိေသးတယ္။ ကိုယ္စားတာကိုယ္ သတိထားေနသူမ်ား။ သူမ်ားေတြ ဘာစားေသာက္ၾကလို႔ ဘယ္လိုျဖစ္ပါသလဲၾကည့္႕႕႕။
• ဂ်ပန္ေတြဟာ အဆီနဲနဲစားျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• မက္ဆီကန္ေတြဟာ အဆီေတြ တအားစားျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• တရုတ္ေတြဟာ ဝိုင္နည္းနည္းေသာက္ျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• အီတာလ်န္ေတြဟာ ဝိုင္အမ်ားၾကီးေသာက္ျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• ဂ်ာမန္ေတြဟာ ဘီယာကို တဝၾကီးေသာက္ျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။

ဆရာဝန္။ နိဂံုးခ်ဳပ္လိုက္ရင္၊ ၾကိဳက္တာကို ၾကိဳက္သလိုစားပါေလ၊ ၾကိဳက္သေလာက္ ေသာက္ပါေလ။

ဘာသာျပန္တင္သူ၏ ျဖည့္စြက္ခ်က္။
ကြ်န္ေတာ္တင္ထားတဲ့ (ထရန္႔စ္-ဖက္) က်န္းမာေရးနဲ႔မညီေသာအဆီ ဆိုတာကို ဖတ္ျပီး၊ အဂၤလန္ေရာက္ေနတဲ့ ေဆးမွဴးတဦးကေန (ကြန္မင့္)မွာ ေရးလိုက္တာကေတာ့ သူအဆီကို မေရွာင္ဘူး။ Simvastatin 40 mg ေဆးကို ညတိုင္းေသာက္ပါသတဲ့။

ကဲဗ်ာ ခင္ဗ်ားတို႔ ေဆးဆရာေတြ သူမ်ားကို မ်က္ေစ့ေနာက္ေအာင္မလုပ္ပါနဲ႕လို႔ေျပာရင္ေတာ့ ခံရမွာဘဲ။ တေယာက္တမ်ိဳး ေျပာေနၾကတယ္ မဟုတ္လား။

ကြ်န္ေတာ္ဆရာဝန္ျဖစ္လာေတာ့ လူနာေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ခင္မင္သူေတြက တျခားဆရာဝန္တခ်ိဳ႕ထက္ ကြ်န္ေတာ့္ဆီကိုလာျပတာ ပိုမ်ားတယ္ဗ်။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္ကိုေမးရင္ အရက္နည္းနည္းပါးပါး ကိစၥမရွိပါဘူးတို႔၊ အစားအေသာက္လည္း အမ်ားၾကီး မေရွာင္ခ်င္ေနပါ စသျဖင့္ ေျပာတတ္တာကို။ ကြ်န္ေတာ္ကလည္း သိေနတယ္ေလ၊ ဒီလူနာက အရက္ျဖတ္ပါဆို ျဖတ္မဲ့သူမွ မဟုတ္တာ။ ဆားအေရွာင္ခိုင္းလည္း ငါးပိက ေျပးမလြတ္ဘူးမဟုတ္လား။

ဆရာဝန္လုပ္သက္ရင့္လာေတာ့ လူၾကီးသူမေတြေျပာေလ့ရွိတဲ့ က်န္းမာေရးဆိုတာ ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေလးပါးေၾကာင့္ အေကာင္း-အဆိုးျဖစ္ရတယ္ဆိုတဲ့ ကိုယ္သင္ရဘူတဲ့ေဆးက်မ္းေတြမွာ မပါတာကို ပိုျပီး လက္ခံခ်င္လာတယ္။

ဒီေတာ့ အာဟာရတခုတည္းသာၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္ဆရာဝန္ေျပာတာသလို က်န္တဲ့ အေၾကာင္းသံုးပါးကို ေဘးခ်ိတ္ျပီး၊ လိုက္ခ်င္လိုက္ေပါ့။

ကံကိုလည္း မယံုတယံု၊ ဓမၼပဒ(၁)မွာေဟာထားတဲ့ စိတ္သာလ်င္ ေရွ႔သြားရွိကုန္၏ကိုလည္း မဖတ္ဘူး (မယံုဘူး)ဆိုရင္၊ ေႏြဆိုတာပူလို႔ အပူၾကိဳက္တဲ့ပိုးေတြ ေသာင္းက်န္းတာတို႔၊ ေဆာင္းဆိုတာေအးလို႔ တုပ္ေကြး-ႏွာေစး-အေအးမိတတ္တာတို႔၊ ဆိုတာေတြကိုလည္း ေဘးခ်ိတ္လိုက္ေပေတာ့။

ဆရာ-ဆရာမေတြက ေက်ာင္းသား-ေက်ာင္းသူေတြကို တခ်ိန္တည္းမွာ အတူတူသင္ေပးတာပါ။ ေအာင္စာရင္းထြက္ေတာ့ အမွတ္ေတြ ဘယ္တူလို႔လဲ။ အမွတ္တူသူေတြလဲ ၾကီးေတာ့ အက်ိဳးေပးက တေယာက္တမ်ိဳး။ ဝင္ေငြေကာင္းတာခ်င္း တန္းတူေပမဲ့ အသက္ရွည္တာျခင္း၊ မတူဘူး မဟုတ္ပါလား။

အသက္ကို ဥာဏ္ေစာင့္၊ ဥစၥာကို ကံေစာင့္ပါသတဲ့။ ဥာဏ္ေကာင္းၾကပါေစ၊ ကံေကာင္းၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၂-၄-ဝ၉