က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Monday, May 11, 2009

Eucalyptus ေဆးဖက္ဝင္ ငါးမည္ရသစ္ပင္

ခ်င္းတြင္း (ဘေလာ့ခ္)မွာ စာတခုဖတ္ရတယ္။ အညာမွာ ေနေတာ္ေတာ္ပူေနလို႔ သစ္ပင္ေတြစိုက္ဘို႔ ေစတနာပါတဲ့ ႏိွဳးေဆာ္စာပါ။ ယူကလစ္ပင္စိုက္ဘို႔လဲ စာေရးသူ အေတြ႔အၾကံဳအရ အၾကံေပးထားပါတယ္။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ စိုစိမ္း ေအးျမေအာင္ လုပ္တာကို အၾကြင္းမဲ့ေထာက္ခံ အားေပးပါတယ္။ ။

ကြ်န္ေတာ္ေရာက္ေနတဲ့ တိုင္းျပည္မွာ အပူဒဏ္ကို လွိမ့္ေနေအာင္ခံရတိုင္း ပူတာခ်င္းတူတဲ့ အညာကို ျပန္အမွတ္ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ အရိပ္ရပင္ေတြ၊ သစ္ေတြ-ဝါးေတြနဲ႔ေဆာက္တဲ့ အိမ္ေတြ၊ ဇရပ္ေတြ၊ ထန္းလက္မိုးတဲေတြကိုပါ။ အပူခ်ိန္ခ်င္း တူေပမဲ့ (ကိုယ့္ငါးခ်ဥ္ ကိုယ္ခ်ဥ္တာလဲ ပါမွာေပါ့၊) ျမန္မာအညာက အပူကုိ ပိုခံႏိုင္တယ္ထင္တယ္။ ဗူးခါးေရနဲ႔ ၾကမ္းၾကားေလဆိုတာ၊ သူမ်ားဆီမွာ ဘယ္လိုမွ ရွာမရတာေတြပါ။ အညာမွာ ေႏြေရာက္ရင္ အိမ္ေရွ႕ျဖစ္ျဖစ္၊ ေနာက္ျဖစ္ျဖစ္၊ ေဘးတဖက္မွာျဖစ္ျဖစ္ ေဇာင္းထိုးၾကတယ္။ အဖီခ်တယ္လဲေခၚတယ္။ ဝါးအျခင္ေတြေပၚမွာ ထန္းရြက္သစ္ေလး မိုးထားရင္ သဘာဝ(အဲယားကြန္း)ဘဲ။ ေမႊးပါဘိ၊ ေအးပါဘိသနဲ႔။

တမာပင္၊ မန္က်ီးပင္၊ ကုကၠိဳပင္၊ ေညာင္ပင္၊ ထေနာင္းပင္အရိပ္ေတြက သဘာဝအေအးဓါတ္ေပးပါတယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ သစ္ပင္မ်ိဳးစံုေအာင္ ေတြ႔ဘူးပါရဲ႕။ ဘာပင္မွန္းမသိတာေတြ မ်ားတယ္။ ဘိုနာမည္လွလွေလးေတြေပါ့။ အရိပ္ေတာ့ ရပါရဲ႕၊ အေရာင္အဆင္းေတြလဲ စိုပါရဲ႕၊ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ လူေတြအတြက္ အရိပ္ထက္မက အသံုးဝင္မဲ့ အပင္ကိုဘဲ ပိုတန္ဘိုးထားခ်င္တယ္။ စားလဲမစားရ၊ သံုးလဲမျဖစ္ရင္ ဟုတ္တယ္မထင္ဘူး။ (မိုင္ယိုးပီးယား) အနီးသာျမင္တဲ့ ေရာဂါတမ်ိဳး ထင္မွာေပါ့။ ထင္ခ်င္လဲထင္ေတာ့။

မေန႔ကေတာင္ ယူကလစ္ပင္ကို အိမ္မွာေျပာျဖစ္ေသးတယ္။ အေကာင္း-အဆိုး ဆိုတာေတြေပါ့။ သစ္ပင္ေတာ့ သစ္ပင္ဘဲ၊ အရိပ္ကနည္းနည္း၊ မီးေလာင္လြယ္ျပီး ေျမဆီလႊာစုပ္တာေၾကာင့္ သိပ္ေပၚျပဴလာ မျဖစ္ဘူး။ အမွန္က ေျမဆီစုပ္တယ္ ေျပာတာ အတိအက် မမွန္ဘူး။ ေရစုပ္တာပါ။ လူျဖစ္ျဖစ္ သစ္ပင္ျဖစ္ျဖစ္ ေရနဲ႔အတူ ဆားပါရတယ္။ ေရစုပ္ရင္ ဆားပါ စုပ္တာ။ ေရထြက္ရင္လည္း ဆားထြက္ေရာ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ယူကလစ္စိုက္ရင္ ေျမဆီကို ဆားေပါက္ေစတာကို တားႏိုင္တာကေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။

ယူကလစ္ပင္ဆိုတာ ၾသစေတးလ်ကလာတာ။ ေရႊဘိုလိုဘဲ ငါးမည္ရပါ။ Eucalyptus, Blue Gum Tree, Australian fever tree, Stringy Bark, Silver Dollar Tree လို႔ေခၚၾကတယ္။ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး Captain James Cook's third voyage အရ ယူကလစ္ဟာ အေရွ႔ေတာင္ အာရွကုိ ေရာက္လာတာ ၁၇၇ဝ ကတည္းကလို႔ ဖတ္ရႈႏိုင္ေပမဲ့ ဗမာျပည္ ေရာက္လာတာကိုေတာ့ ရွာမေတြ႔ေသးဘူး။ သိသူမ်ားက ေျပာၾကပါ။

ပုလဲကို ကႏၲာရပင္ေတြ သယ္လာတဲ့လူတေယာက္ရွိတယ္။ မဆလ လက္ထက္ကေပါ့။ ဒီအပင္ အသံုးမက်တာေတြ႔ေတာ့ သူ႔ကို ကႏၲာရေအးေမာင္လို႔ေတာင္ ေျပာင္ေခၚၾကတယ္။ ခရုေတြသည္လာသူကေတာ့ ခရုထြန္းသိန္းလို႔ တြင္ျပန္ေရာ။ (ပိုင္အိုနီးယား)လုပ္ခ်င္ရင္ အေတာ္သတိထားဗ်ိဳ႔။ (ဒိုင္းနမိုက္)တည္ထြင္မိလို႔ (ႏိုဗယ္)ဆုနဲ႔ ျဖန္ေျဖရတာရွိတယ္ မဟုတ္လား။

တတ္သိပညာ-မေနသာ ေဆးပညာအရေျပာရရင္ ယူကလစ္စိုက္တာဟာ ငွက္ဖ်ားျခင္ေပါက္တာကို သက္သာေစတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ေျမအေပၚလႊာကို ရွင္းထုတ္ျပစ္လို႔ ငွက္ဖ်ားျခင္ေပါက္မဲ့ အေပၚယံအစိုလႊာကို ရွင္းလိုက္တဲ့ သေဘာေပါ့။

ၾသစေတးလ်က ဌာေနလူမ်ိဳး (အဘိုရ္ဂ်င္နီးစ္)ေတြဟာ ယူကလစ္ကို ေဆးျဖစ္ သံုးေနခဲ့တာၾကာပါျပီ။ ဖ်ားတာ၊ နာတာ၊ ပန္းနာ။ တခ်ိ႕ကဆို (အပူက်ပင္)လို႔ေတာင္ ေခၚလိုက္ေသး။ နာမည္တမ်ိဳး တိုးေရာ။ ေနာက္ ဆရာဝန္ေတြ ေပၚလာေတာ့လည္း ယူကလစ္ကို အဖ်ား၊ ေလျပြန္ေရာင္၊ ပန္းနာ၊ အသက္ရွဴျပြန္ေရာင္၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုး၊ အနာ၊ ဂႏိုရီးယား၊ ကိုယ္ေရာင္၊ အစာအိမ္ေရာဂါ၊ ေဆးလိပ္ျဖတ္ဘို႔လဲ သံုးေသးတယ္။ အရြက္ကို ေဆးလိပ္ လိပ္ေသာက္တဲ့နည္းသံုးျပီး အသက္ရွဴၾကပ္တာကို ကုႏိုင္တယ္။

ဒီေခတ္ေရာက္လာေတာ့ Indian Ayurvedics အိႏၵိက (အာယုေဗဒ)ေဆးနည္းမွာ အေအးမိလို႔ ေခါင္းကိုက္တာမွာ သံုးတယ္။ Indian Pharmacopoeia အိႏၵိကေဆးက်မ္းမွာ ခြ်ဲထုတ္ေဆး၊ Chinese Pharmacopoeia တရုပ္ေဆးက်မ္းမွာ အာရံုေၾကာေဆးဆိုျပီးပါတယ္။ တရုပ္-ကုလား မတူပံုမ်ား ေဆးပညာမွလဲ မထူး-တမူးဘဲဗ်ိဳ႕။

အိမ္နီးခ်င္း ေမြးစားေပါက္ေဖာ္ၾကီး၊ (အင္-ေလာ)အယာၾကီးေတြသာ မကပါဘူး၊ ကိုေရႊျပင္သစ္တို႔ ဦးဂ်ာမဏီတို႔မွာလဲ ယူကလစ္အစြမ္းကို သံုးၾကတာပါဘဲ။ အေရျပားယားတာ၊ ေရာင္တာတို႔ ေလျပြန္ေရာင္တာတို႔။ ဒါတင္ဘယ္ကမလဲ ဆူပါအေမရိကားမွာဆို ယူကလစ္ကို ခြ်ဲထြက္ေစတဲ့ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ ေသာက္ေဆး၊ ရွဴေဆးေတြမွာ သံုးပါတယ္။ တိရစၧာန္ေဆးေတြထဲမလဲ သံုးတာဘဲေပါ့။

ယူကလစ္ရြက္ကေနထုတ္တဲအဆီမွာ ပိုးေသေစတဲ့သတၲိ၊ ပိုးသန္႔ေစတဲ့အစြမ္း၊ အနံ႔ေကာင္းေစတဲ့အက်ိဳးေတြပါတယ္။ ခပ္ၾကြားၾကြား ေျပာရရင္ အေငြ႔ျပန္မီးခြက္မွာ ယူကလစ္ဆီ ၂%ထည့္တာနဲ႔ အခန္းထဲမွာရွိတဲ့ (စတက္ဖလိုေကာကပ္စ္)ပိုး ၇ဝ%ကိုေသေစသတဲ့၊ မစြမ္းပါလား။ (စတက္ဖလိုေကာကပ္စ္)ဆိုတာ ယီးတီးယားတာမဟုတ္ပါ၊ ျပည္တည္နာျဖစ္ေစတဲ့ (ဗက္တီးရီးယား)ပါ။ ပင္နယ္စလင္ေတာင္ မတိုးတဲ့အေကာင္။

ေခတ္ဆရာဝန္ေတြက ေရွးနည္းေတြထဲက နည္းယူတာပါ။ ပါးစပ္ပလုပ္က်င္းေဆး၊ သြားဖံုးနာလိုမ်ိဳးမွာေတာင္ သံုးေသးတယ္။ ယူကလစ္ဆီက ဆီးခ်ိဳကို က်ေစတယ္။ ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္တာ သက္သာတယ္။ လိမ္းေပးရင္ ၾကြက္သားနာ သက္သာတယ္။ နဲနဲေနာေနာေရာဂါေတြမဟုတ္ပါ။ ေသြးသန္႔၊ ေလသန္႔၊ ပန္းနာ၊ ေလျပြန္ေရာင္၊ အနာစိမ္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ ဆိုင္းနပ္စ္၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာင္၊ ဆီးအိမ္ေရာင္၊ ရူမက္တစ္ ေလးဘက္နာ။ ေရယံုနာ၊ ေနေလာင္နာ။ Aromatherapy ဆိုတဲ့ အေမႊးအနံ႔နဲ႔ကုသနည္းမွာ E. globulus and E. citriodora ႏွစ္မ်ိဳးကို ပင္တိုင္သံုးပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ tincture တင္ခ်ာ၊ cream ခရင္မ္၊ essential oil (eucalyptol, menthol, thymol, methyl salicylate) အဆီ၊ lozenge လွ်ာေအာက္ငံုေဆး၊ ointment လိမ္းေဆးဆိုျပီး ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ၊ ကေလးငယ္ေလးေတြကိုေတာ့ ပါးစပ္ကေနေပးနည္းကို မသံုးသင့္ဘူးလို႔ တားျမစ္ထားတယ္။ အေငြ႔ေပးတာ၊ ရင္ပတ္လိမ္းတာေတာ့ ရပါတယ္။ မ်က္ႏွာ အထူးသျဖင့္ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္းတို႔နဲ႔ မထိသင့္ဘူး။ အစာအိမ္၊ အသဲ၊ သည္းေျခလမ္း မေကာင္းသူေတြကိုလည္း မေပးသင့္ပါဘူးတဲ့။ အပ်င္း-အေျပာ့၊ အခ်ိဳးအဆလိုပါတယ္။ ယူကလစ္ေဆး မ်ားသြားရင္ေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ကေန ေရ-အရည္ေတြအတင္းထုတ္ျပစ္တတ္တာမို႔ သတိထားရမယ္။

ယူကလစ္ဆီကို ၃%-၁ဝ%-၂ဝ% အျဖစ္ အရက္ျပန္နဲ႔ေရာသံုးတယ္။ ေဆးကုရာမွာ ေကာင္းတယ္ဆိုေပမဲ့ မူးယစ္ေစတဲ့ေဆးနဲ႔ ေရာမိရင္ အေကာင္းက အဆိုးျဖစ္ပါတယ္။ lorazepam (Ativan®), diazepam (Valium®) စိတ္ျငိမ္ေဆး၊ phenobarbital or pentobarbital အိပ္ေဆး၊ codeine မူးယစ္ေဆး၊ some antidepressants စိတ္က်သက္သာေဆး၊ အရက္တို႔နဲ႔ မတြဲရပါ။

မေကာင္းတာက ယူကလစ္သားဟာ ဆတ္လြန္းလို႔ေလအတိုးမခံဘဲ ေလလာရင္က်ိဳးေရာ။ ဒါ့ေၾကာင့္သစ္ခုတ္သမားေတြ ခဏခဏေသရလို႔ မုဆိုးမသစ္ပင္ေတာင္ေခၚၾကေသးတယ္။ မုဆိုးဘိုထက္ ေၾကာသြားျပီေနာ္။ ေတာခရီးထြက္သူမ်ား ယူကလစ္ပင္ေအာက္မွာ ကင့္မထိုးၾကနဲ႔ဗ်ိဳ႔။ ေတာ္ၾကာ႕႕႕။

ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ယူကလစ္ဟာ ထင္းရတယ္၊ စကၠဴထုတ္ႏိုင္တယ္၊ ဝင္းထရံတိုင္၊ အိမ္ေဆာက္၊ ပရိေဘာဂ၊ လက္သမားသံုး ကရိယာလက္္ကုိင္၊ အထပ္သား လုပ္ႏိုင္တယ္။ ေရေမႊး၊ ဆပ္ျပာ၊ သြားတိုက္ေဆး၊ ေလသန္႔ေဆးေတြမွာသံုးတယ္။ ဇူလိုင္-ၾသဂုတ္မွာပြင့္တဲ့ ယူကလစ္အပြင့္ဟာ ပ်ားေမြးဘို႔ အသံုးက်တယ္္။ (အဘိုဂ်င္နီးစ္)ေတြဟာ ယူကလစ္သားကို ေလွလုပ္ၾကတယ္၊ လွံလုပ္ၾကတယ္။ boomerangs ထိကျပန္ လို႔ ေခၚႏိုင္တဲ့ ပစ္တဲလူဆီ ေဝွ႔ျပန္လာႏိုင္တဲ့ ကရိယာလုပ္တယ္။

ယူကလစ္ပင္ေတြဟာ ျမန္ျမန္ၾကီးလို႔ အရိပ္ျမန္ျမန္ရ၊ ျမန္ျမန္သစ္ေတာျဖစ္မယ္၊ ေလတိုးခံလို႔ ေလကာေတာလုပ္ႏိုင္တယ္။ ရြ႔ံညြန္ေတြကို ေျခာက္ေသြ႔ေစတယ္။ တဖက္ကၾကည့္ျပန္ေတာ့ ယူကလစ္ပင္ေတြဟာ ေရကိုမ်ားမ်ားစုပ္ယူလို႔ လမ္းေတြ၊ လမ္းပခံုးေတြ ကြဲအက္ေစတယ္။

ယူကလစ္မွာ မ်ိဳးကြဲေတြအမ်ားၾကီးရွိသတဲ့။ စာေတြရွာဖတ္ေတာ့ ၇၄၆ မ်ိဳးေတာင္ရွိဆိုဘဲ။ မ်ိဳးကြဲတခ်ို႕ေၾကာင့္ ျပႆနာ ျဖစ္ေစသတဲ့။ ေတာရိုင္းသဘာဝပ်က္စီးတာနဲ႔ အလွည့္က်စိုက္ပ်ိဳးတာကို စီမံဘို႔ခက္ေစတာလို႔ေျပာတယ္။ ဥပမာ မူယင္း (အုတ္)ဝက္သစ္ခ်ေတြအစား ယူကလစ္ေျပာင္းစိုက္ေတာ့ ေတာရိုင္းသဘာဝ ပ်က္စီးသြားရတယ္။ မီးေဘး ကာကြယ္ႏိုင္တာကလည္း ေပ်ာက္ေရာတဲ့။

ရာသီဥတုပူခ်ိန္ေရာက္ရင္ ယူကလစ္ေတာရဲ႕အထက္မွာ ခပ္ျပာျပာေလထုျမင္ေနရတာကို လွတယ္ဆိုျပီး၊ ဓါတ္ပံုဆရာေတြက ရင္ခုန္ႏိုင္ေပမဲ့၊ ယူကလစ္ရြက္က ထြက္တဲ့ အဆီေငြ႔ေတြဘဲ။ ေတာမီးေတြ ေလာင္ရတာမွာ သူ႔တရားခံပါ။ ျမက္ေျခာက္ေတာမီးထက္ ပိုဆိုးတာေပါ့။

ေအးလဲေအးပါေစ၊ မီးေဘးလဲေဝးပါေစ။ ယူကလစ္ေဆးတန္ခိုး အက်ိဳးေပးၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၅-ဝ၉