က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Monday, November 18, 2013

Amoxicillin အေမာက္ဆာစလင္

Amoxicillin သည္ ဗက္တီးရီးယားကို ႏိုင္ေသာ Penicillin (ပနယ္စလင္) အုပ္စုဝင္ ပဋိဇီဝေဆးျဖစ္သည္။ ဗက္တီးရီးယားကို သတ္ပစ္ျခင္းမလုပ္ဘဲ ဗက္တီးရီးယား၏ အကာနံရံ ျဖစ္မလာေစရန္ လုပ္ျခင္းျဖင့္ ၄င္းဗက္တီးရီးယားမ်ား ပြါးမ်ားမလာေအာင္ လုပ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ Streptococci, E. coli, Staphylococcus, H. pylori, P. mirabilis, H. influenzae, N. gonorrhoeae ႏွင့္ S. pneumonia ဗက္တီးရီးမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ Infections (အင္ဖက္ရွင္) မ်ားအတြက္ေပးသည္။

နားျပည္ယိုျခင္း၊ နားအလယ္ပိုင္းေရာင္ျခင္း၊ ႏွာေခါင္း-လည္ေခ်ာင္းေရာင္ျခင္း၊ ဆိုင္းနပ္စ္၊ အာသီးေရာင္ျခင္း၊ လည္ပင္းေရာင္ျခင္း၊ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ အသံျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ အဆုပ္ထဲကေလျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ ႏူမိုးနီးယားေခၚ အဆုပ္ခဲျခင္း၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္းေရာင္ျခင္း၊ (အနာ)အေရျပားေရာင္ျခင္း၊ ဂႏိုရီးယားေခၚ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ၊ သဲေျခလမ္းေရာင္ျခင္း၊ ႏွလံုးသားေရာင္ျခင္း၊ သြားပိုးဝင္၍ျပည္တည္ျခင္း၊ အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ျခင္း၊ ခြဲစိတ္ကုသျပီး ပိုးဝင္လာမည္အား ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ အစာလမ္းအစ ေလနာျဖစ္ျခင္းအား ေလ်ာ့နည္းေစရန္ တို႔အတြက္လည္း Amoxicillin ကိုေပး၍ ကုသႏိုင္သည္။

ေဆးေတာင့္၊ ေဆးျပား၊ ဝါးစားႏိုင္ေသာေဆးျပား၊ ေရႏွင့္ေဖ်ာ္တိုက္ရန္အမွံဳ႕၊(မွတ္ခ်က္၊ ေရႏွင့္ေဖ်ာ္ျပီးေနာက္ ၁ဝ ရက္အတြင္းသာသံုးပါ။) နား-မ်က္စိ ခပ္ႏိုင္သည့္ အစက္ခ်ေဆးရည္ ႏွင့္ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးႏိုင္သည့္ေဆးအျဖစ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးလာသည္။

အစာႏွင့္ နီးသည္ျဖစ္ေစ ေဝးသည္ျဖစ္ေစေပးႏိုင္သည္။ သတိထားရမည္မွာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ေပ်ာက္သြားေစကာမူ ေဆးပတ္လည္ေအာင္ေပးရမည္။ ေဆးျပီးျခင္း (ေဆးကို ပိုးကခံႏိုင္ရည္ျဖစ္သြားျခင္း)မွ ကာကြယ္ရန္အတြက္ျဖစ္သည္။

Penicillin family (ပနယ္စလင္) အုပ္စုဝင္ေဆးမ်ားျဖစ္ၾကေသာ Ampicillin, Carbenicillin, Dicloxacillin, Oxacillin တို႔ကို မတည့္ပါက Amoxicillin ကိုလည္း မတည့္ျဖစ္မည္။ ေဆးမတည့္သည့္ လကၡဏာမ်ားမွာ အေရျပားအနီျပင္ထျခင္း၊ အသက္ရွဴခက္ျခင္း၊ မ်က္ႏွာ-ႏွဳပ္ခမ္း-လွ်ာ-လည္ပင္း ေရာင္ျခင္း၊ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ကိုယ္ပူျခင္း၊ ခ်မ္းတံုျခင္း၊ မူးေဝျခင္း၊ ရင္ပူျခင္း၊ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္း၊ ယားယံျခင္း၊ စိတ္မၾကည္လင္ျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊ ေသြးယိုျခင္း၊ ဆီးနဲျခင္း၊ တက္ျခင္း၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ေမြးလမ္းယားယံျခင္း၊ အျဖဴဆင္းျခင္း၊ မွက္ခရုေခၚ လွ်ာျဖဴေနျခင္းတို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ကိုယ္ဝန္တားေဆး၊ Methotrexate, Sulfa drugs, Yetracycline တို႔ႏွင့္ တြဲဖက္ မေပးသင့္။

ေဆးကို မည္၍မည္မွ် ေပးမည္နည္း။
• ဆိုင္းနပ္စ္၊ အာသီးေရာင္ျခင္း၊ လည္ပင္းေရာင္ျခင္း၊ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ အသံျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ ဆီးလမ္း ေရာင္ျခင္း၊ အေရျပားေရာင္ျခင္း၊ သဲေျခလမ္းေရာင္ျခင္း၊ ႏွလံုးသားေရာင္ျခင္း၊ နားျပည္ယိုျခင္း၊ ႏူမိုးနီးယား၊ နားအလယ္ပိုင္းေရာင္ျခင္း၊
- လူၾကီး = 250-500 mg TDS or 500 mg BD or 750 mg BD x 10-14 days; Children 125-250 mg TDS
- ကေလး = 20-40mg/kg/day TDS
- သြားပိုးဝင္၍ျပည္တည္ျခင္း၊ 3 Gm TDS
- သြားမႏုတ္မီ 2 Gm 1 hour before procedure
- (ဂႏိုရီးယား) 3 Gm given as single dose
- ျပင္းထံေသာ အသက္ရွဴလမ္းပိုးဝင္ျခင္း၊ Adult 3 Gm BD
• H. pylori ပိုးဝင္ျခင္းႏွင့္ duodenal ulcer အစာလမ္းအစေလနာအတြက္ Lansoprazol ႏွင့္တြဲေပးသည္။ 1 gram Amoxil + 30 mg Lansoprazole TDS x 14 days
• ျပည္တည္နာမ်ားအတြက္ Cloxacillin ႏွင့္တြဲေပးသည္။
• (ဂႏိုရီးယား) အတြက္ Probenecid ႏွင့္တြဲေပးသည္။
• Actinomycosis (အက္တီႏိုမိုင္ကိုးဆစ္) = တခါေသာက္ 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 375 mg တေန႔ ၂ ခါ၊ ၆ လေသာက္ပါ။ (မွတ္ခ်က္။ ေဆးကုကာစမွာ penicillin G ဒါမွမဟုတ္ ampicillin ကို ၄-၆ ပါတ္ၾကာထိုးရမည္။)
• Anthrax ေဒါင့္သန္းေရာဂါ ကာကြယ္ရန္ ႏွင့္ ကုသရန္ = တခါေသာက္ 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ (မွတ္ခ်က္။ ဒီေဆးက ပဌမတန္းစားအေနနဲ႔ မသံုးသင့္ပါ။ Ciprofloxacin နဲ႔ Doxycycline ေဆးေတြေပးလို႔မသင့္တဲ့ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြကိုသာ Ciprofloxacin နဲ႔ Doxycycline ေဆးေတြကို ၁ဝ-၁၄ ရက္ ေပးျပီးေနာက္မွာ ရက္ ၆ဝ ျပည့္ေအာင္ ဒီေဆးေပးသင့္တယ္။)
• Bacterial Endocarditis ႏွလံုးသားေရာင္ျခင္းမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ရန္၊ သြား၊ အသက္ရွဴလမ္း၊ အစာေျခလမ္းမွာ တခုခုမလုပ္မီ တနာရီၾကိဳတင္ျပီး 2 g ေပးပါ။
• Chlamydia Infection = တခါေသာက္ 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၇ ရက္။
• Cystitis ဆီးအိမ္ေရာင္ျခင္း ႏွင့္ Urinary Tract Infection ဆီးလမ္းပိုးဝင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 t- 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၃-၇ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 t- 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊
• Helicobacter pylori Infection အစာအိမ္ပိုးဝင္ျခင္း = တခါေသာက္ 1 g တေန႔ ၂-၃ ခါ၊ ၁၄ ရက္။ (မွတ္ခ်က္။ ဒီေဆးနဲ႔အတူ Metronidazole + Bismuth subsalicylate ဒါမွမဟုတ္ Clarithromycin + Omeprazole or Lansoprazole တြဲေပးသင့္သည္။)
• Lyme Disease (လိုင္းမ္) ေရာဂါ၊ Arthritis အဆစ္နာ၊ Carditis ႏွလံုးေရာင္ = တခါေသာက္ 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၁၄-၃ဝ ရက္။
• Otitis Media နားအလယ္ပိုင္းေရာင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 t- 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 - 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊ ၁ဝ-၁၄ ရက္။
• Pneumonia ႏူမိုးနီးယား = တခါေသာက္ 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊ ၇-၁ဝ ရက္။
• Sinusitis ဆိုင္းနပ္စ္ = တခါေသာက္ 250 t- 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 t- 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊ ၁ဝ-၁၄ ရက္။ တခ်ိဳ႕ကို ၃-၄ ပါတ္ၾကာေအာင္ေပးရသည္။
• Skin or Soft Tissue Infection = အေရျပားနာျခင္း၊ ေရာင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 t- 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၇-၁ဝ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 t- 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊
• Upper Respiratory Tract Infection အသက္ရွဴလမ္း အထက္ပိုင္းပိုးဝင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 t- 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၇-၁ဝ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 t- 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊
• Bronchitis ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 t- 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၇-၁ဝ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 t- 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊
• Tonsillitis/Pharyngitis အာသီး-အာေခါင္ေရာင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 t- 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၇-၁ဝ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 t- 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊
• Bacterial Infection ဗက္တီးရီးယားဝင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 t- 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၇-၂၁ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 t- 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊

Dr. တင့္ေဆြ