က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Saturday, March 15, 2014

TB No more in Medical Curriculum ဆရာဝန္ေတြကို တီဘီ သင္မေပးၾကေတာ့တာ စိုးရိမ္စရာ

ဆရာဝန္ေတြကို တီဘီေရာဂါ ရွာေဖြစမ္းသပ္မႈနဲ႔ ကုသေရးကို အရင္ကလို သင္ေပးျခင္းမရွိတာကို World Medical Association (WMA) ကမာၻ႔ေဆးပညာအသင္းက စိုးရိမ္တယ္လို႔ ၁၆-၁ဝ-ဝ၉ ေန႔က ေျပာလိုက္ပါသတဲ့။ ဒါ့ေၾကာင့္ (အြန္လိုင္း) ကေန မြမ္းမံသင္တန္း ေပးမယ္လို႔လဲ ဆိုပါတယ္။

ဒီသင္တန္းမွာ တီဘီေရာဂါရဲ႕ အေျခခံသတင္းအခ်က္အလက္ေတြ၊ ေနာက္ဆံုးေပၚ ေရာဂါရွာေဖြနည္းေတြ၊ ဘယ္လို ကုသရမယ္၊ ေနာက္ျပီး ေဆးေပါင္းစံု ခံႏိုင္ရည္ရွိတဲ့ တီဘီ အေၾကာင္းအရာေတြပါမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေနာက္တခါ လူနာေတြအဘို႔ ေဆးကုသမႈအေပၚမွာ စဥ္ဆက္မျပတ္လိုက္နာေနဘို႔နဲ႔၊ ေနရာေဒသမေရြး အသံုးခ်ႏိုင္ေအာင္ တကမာၻလံုးျခံဳ႕ၾကည့္တတ္ဘို႔ ဆိုတာေတြလည္း ပါပါအံုးမယ္။

၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္မွာ Multidrug-resistant tuberculosis (MDR-TB) ေဆးေပါင္းစံု ခံႏိုင္ရည္ရွိတဲ့ တီဘီအေၾကာင္းကို (အြန္လိုင္း) ကေနစလုပ္ခဲ့တံုးက ဆရာဝန္ေတြဟာ တီဘီေရာဂါရဲ႕ အေျခခံအခ်က္အလက္ေတြကို ေမ့ေနၾကတာကို သိလာရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကမာၻေပၚက ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒီေရာဂါက ပေပ်ာက္သြားျပီမို႔ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ တီဘီလူနာဆိုတာကို ဆရာဝန္ေတြ ျမင္ေတာင္မျမင္ဘူးၾကေတာ့ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္လဲ တီဘီေရာဂါ ရွာေဖြ စမ္းသပ္တာ နဲ႔ ကုသေရးကို သင္ေပးစရာမလိုတာမ်ိဳး ျဖစ္သြားရပါသတဲ့။

အခုေတာ့ တီဘီဟာ ေခါင္းျပန္ေထာင္လာတာမို႔ တကမာၻလုံးက ဆရာဝန္မွန္သမွ် တီဘီကို အေျခခံကအစ သိထားဘို႔ လိုတာမို႔ (အြန္လိုင္း) မြမ္းမံသင္တန္းဟာ တီဘီအျဖစ္မ်ားတဲ့ ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲတိုင္းျပည္ေတြမွာ အေတာ္အသံုးဝင္ပါလိမ့္မယ္။

သင္ရိုးညႊန္းတမ္းကို ကမာၻ႔ေဆးပညာအသင္းအတြက္ New Jersey Medical School Global Tuberculosis Institute, USA ကေန ေရးသားျပဳစုတာပါ။ တီဘီကို “အတိတ္ကေဝဒနာ” လို႔ေတာင္ ထင္ထားၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ တေန႔ တေန႔ လူေပါင္း ၄၅ဝဝ ဟာ တီဘီေၾကာင့္ ေသေနၾကရတာပါ။ ေသရသူေတြကလည္း အလုပ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အရြယ္ ၁၅ ႏွစ္ ကေန ၅၄ ႏွစ္အရြယ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ လူ ၉ သန္းဟာ တီဘီျဖစ္လာေနျပီး၊ ႏွစ္တိုင္း ၂ သန္းဟာ တီဘီေၾကာင့္ ေသရတယ္။ တကမာၻလံုးဆိုရင္ လူေပါင္း ၂ ဘီလ်ံဟာ တီဘီေဝဒနာသယ္ေတြပါ။ HIV ရွိသူေတြရဲ႕ ၇၅%ဟာ တီဘီ ရွိေနၾကပါတယ္။

သင္တန္းသစ္ဟာ တကမာၻလံုးက လက္ခံက်င့္သံုးေနတဲ့ တီဘီကို ဘယ္လိုထိန္းမလဲဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံတကာဗ်ဴဟာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမာၻ႔ေဆးပညာအသင္းက လြန္ခဲတဲ့ ၂ ႏွစ္ကတည္းက ေပးေနတဲ့ ေဆးေပါင္းစံုျပီးတဲ့ တီဘီ အစီအစဥ္နဲ႔ပါ ဆက္ေနပါမယ္။ အစိုးရဌာနဆရာဝန္ျဖစ္ျဖစ္ အလြတ္ဆရာဝန္ျဖစ္ျဖစ္ကို အခမဲ့ေပးမဲ့ သင္တန္း ျဖစ္ပါတယ္။ သင္တန္းျပီးထားရင္ (ခရက္ဒစ္)ဆိုတဲ့ ဆရာဝန္ရဲ႕ပညာ-အေတြ႕အၾကံဳမွတ္တမ္းမွာ အမွတ္ရပါမယ္။
ဒါဟာ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေဆးပညာသင္ယူေရးအစီအစဥ္ Continuing medical education programme အရ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္ဘာသာအျပင္ ျပင္သစ္၊ စပိန္၊ တရုပ္နဲ႔ ရုရွားလိုပါ သင္ေပးမွာပါ။

ဒီပညာသင္အစီအစဥ္ကို Lilly MDR-TB Partnership ကေန တီဘီထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ Global Plan to Stop TB 2006-15 ကို အေထာက္အကူးေပးတဲ့အေနနဲ႔ ကန္႔သတ္မႈမရွိ ေငြေၾကးအေထာက္အပံ့ေပးမွာပါ။ ဒီလိုလုပ္ေနတာဟာ တကမာၻလံုးက ဖြံ႕ျဖိဳးေရးအဖြဲ႔အစည္းနဲ႔၊ အတတ္ပညာသင္ (အင္စတီက်ဳ) ေပါင္း ၂ဝ ကေန ေဆာင္ရြက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၈-၁ဝ-ဝ၉