က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, February 23, 2014

CPR ႏွလံုး-အဆုပ္ ျပန္လည္အလုပ္လုပ္ေစရန္ျပဳစုနည္း

Cardio-Pulmonary Resuscitation ႏွလံုး-အဆုပ္ျပန္လည္အလုပ္လုပ္ေစရန္ အေရးေပၚျပဳစုေပးျခင္း

ႏွလံုး-အဆုပ္ရုတ္တရက္ ရပ္သြားေစတတ္သည့္အေၾကာင္းမ်ား
၁) Cardiac Arrest ႏွလံုးခုန္ရပ္သြားျခင္း၊
၂) Cardiac Attack ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း၊
၃) Drowning ေရနစ္ျခင္း၊
၄) Drug Overdose ေဆးအလြန္မ်ားသြားျခင္း၊
၅) Poisoning အဆပ္သင့္ျခင္း၊
၆) Electrocution လွ်ပ္စစ္ဓါတ္လိုက္ျခင္း၊

ႏွလံုး-အဆုပ္ ျပန္လည္အလုပ္လုပ္ေစရန္ အေရးေပၚျပဳစုေပးျခင္း ေအ-ဘီ-စီ-ဒီ
A for Airway ေအ အသက္ရွဴလမ္းစစ္ေဆးပါ၊
B for Breathing အသက္ရွဴျခင္းရွိ-မရွိစစ္ေဆးပါ၊
C for Circulation ေသြးလည့္လည္ျခင္းရွိ-မရွိစစ္ေဆးပါ၊
D for Defibrillation လ်ပ္စစ္ဓါတ္ႏွင့္ ႏွစ္လံုးခုန္ေစသည့္စက္သံုးျခင္း၊

A for Airway အသက္ရွဴလမ္းစစ္ေဆးျခင္း၊
ႏွာေခါင္း-ပါးစပ္တို႔ပိတ္ေန-မေနစစ္ပါ။ လည္ပင္ရိုး က်ိဳးေန-မေနစစ္ပါ၊
လူနာကို မာေသာၾကမ္းျပင္ေပၚ တင္ထားပါ၊ သတိလစ္ေနသည့္လူနာ၏လ်ာသည္ အသက္ရွဴလမ္း အာေခါင္ကို ပိတ္ေနတတ္သည္၊
ထိုသို႔မပိတ္ေစရန္ လူနာ၏လည္ပင္းကို ဆန္႔လ်က္ ေမးေစ့ကို အထက္(ေရွ႕)သို ့ မ-တင္ေပးထားရမည္။

B for Breathing အသက္ရွဴျခင္းရွိ-မရွိစစ္ေဆးျခင္း၊
အသက္ရွဴေနလ်င္ ရင္ပတ္-ဝမ္းဗိုက္ လွဳပ္ေနမည္၊ ႏွာေခါင္းကေလထြက္မည္၊ ထြက္ေလသည္ အျပင္ေလထက္ အနည္းငယ္ပိုပူသည္။
အသက္မရွဴပါက ခ်က္ခ်င္း Mouth-to-Mouth ပါးစပ္မွပါးစပ္ ေလမွဳတ္သြင္းနည္းလုပ္ပါ။

Mouth-to-Mouth ပါးစပ္မွပါးစပ္ ေလမွဳတ္သြင္းနည္း
ပါးစပ္၊ အာေခါင္၊ လည္ေခ်ာင္းထဲ ပစၥည္းမ်ား (အမိႈက္၊ အန္ဖတ္၊ အဝတ္စ) ဆို႔ပိတ္ေနပါက ဖယ္ရွားပါ။
လူနာကို ပက္လက္လွန္ထားပါ။ မာေသာၾကမ္းျပင္ျဖစ္က ပိုေကာင္းသည္။
လူနာ၏လည္ပင္းကို ဆန္႔လ်က္ ေမးေစ့ကို အထက္(ေရွ႕)သို႔မတင္ေပးပါ။
လူနာ၏ပါးစပ္ကို ဖြင့္ထားပါ၊
မိမိက ေလတဝၾကီးရွဴလိုက္ျပီး၊ လူနာ၏ပါးစပ္ကို မိမိပါးစပ္ႏွင့္ ေတ့ပိတ္လ်က္ ေလသြင္းေပးပါ။
ပါးစပ္ဖြင့္မရပါက ႏွာေခါင္းကေနေလသြင္းေပးပါ။
ပါးစပ္ဖြင့္ရပါက ႏွာေခါင္းကိုမိမိလက္ႏွင့္ပိတ္ျပီး၊ ပါးစပ္ကေနေလသြင္းပါ။
ပဌမဦးစြာ (၂)ၾကိမ္လုပ္ပါ။
ထိုသို႔လုပ္ရသည္မွာ အခ်ိန္တစ္စကၠန္႔သာၾကမည္။
လူနာ၏အဆုပ္ကို ေလဘူေဘာင္းကဲ့သို႔ အတင္းေဖါင္းသြားေအာင္လုပ္ရန္မလိုပါ။
ႏွစ္ၾကိမ္လုပ္ျပီး ျပန္လည္ရွဴလာမည္။
မရွဴေသးပါက (စီ-ပီ-အာရ္)လုပ္ပါ။

C for Circulation ေသြးလည့္လည္ျခင္းရွိ-မရွိစစ္ေဆးျခင္း၊
လည္ပင္းေဘးတဖက္တခ်က္ရွိ ေသြးလႊတ္ေၾကာအားစမ္းပါ။ (ကေရာတစ္အာထရီ)ဟုေခၚသည္။ ၄င္းသည္ ေသြးခုန္ျခင္းမရွိပါက (စီ-ပီ-အာရ္) လုပ္ပါ။

(စီ-ပီ-အာရ္) လုပ္နည္း
လူနာကို မာေသာၾကမ္းျပင္ေပၚထားပါ၊
မိမိက လူနာ၏ေဘးမွာ ဒူးႏွစ္ဖက္ေထာက္ထိုင္ပါ။
လူနာမွ တင္းၾကပ္ေနေသာအဝတ္အစားမ်ား ေလ်ာ့ပါ-ဖယ္ပါ။
မိမိ၏လက္ဝါးႏွစ္ဖက္ကို ထပ္လ်က္ လူနာ၏ရင္ပတ္အလယ္ေကာင္တည့္တည့္ ႏို႔အံုႏွစ္ဖက္၏အလယ္၊ ရင္ညြန္႔ရိုးအေပၚမွာ တင္ပါ၊
မိမိ၏လက္ႏွစ္ဖက္ကို ဆန္႔တန္းထားျပီး၊ မိမိ၏ကုိယ္အေလးခ်ိန္ကို လက္ႏွစ္ဖက္အေပၚသို႔ေျပာင္းေရႊ႕ကာ မိမိ၏လက္ပါးႏွစ္က လူနာ၏ရင္ပတ္ကို ဖိခ်ေပးရမည္။
ႏွစ္လက္မခန္႔က်သြားေအာင္ဖိလိုက္ျပီးေနာက္ လံုးဝၾကြလိုက္ရမည္။
တမိနစ္လ်င္ အၾကိမ္ ၁ဝဝ ႏွဳန္းျဖင့္ ထိုအတိုင္း ဖိလိုက္-ၾကြလိုက္လုပ္ရမည္။
အၾကိမ္ ၃ဝ လုပ္ျပီးတိုင္း ပါးစပ္မွေလးသြင္းျခင္း (၂)ခါလုပ္ရမည္။
ရင္ပတ္ဖိ-ၾကြျခင္းႏွင့္ပါးစပ္မွေလသြင္ျခင္းကို စုစုေပါင္း (၂)မိနစ္ သို ့မဟုတ္ (၅)ပါတ္ လုပ္ရမည္။

တႏွစ္ေအာက္ကေလးအား (စီ-ပီ-အာရ္) လုပ္နည္း
အသက္ရွဴလမ္းစ္ေဆးပါ။ ပိတ္ေနလ်င္ဖြင့္ပါ။
ေလႏွစ္ၾကိမ္ ညင္သာစြာသြင္းေပးပါ။ ကေလး၏ ပါးစပ္ေရာႏွာေခါင္းပါ မိမိ၏ပါးစပ္က ငံုလ်က္သြင္းပါ။
ကေလး၏ရင္ပတ္ေပၚ မိမိလက္ဝါးႏွစ္ဖက္ ထပ္တင္လ်က္ ကေလးရင္ပတ္၏ သံုးပံုတပံု ျပားသြားေအာင္ ဖိေပးပါ။ တမိနစ္လ်င္ အၾကိမ္ ၂ဝဝ ႏႈန္းျဖင့္ အခါ ၃ဝ လုပ္ျပီးတိုင္း ပါးစပ္မွေလသြင္းရမည္။
လူၾကီးကဲ့သို႔ အၾကိမ္ ၃ဝ ဖိျပီးတိုင္း၊ ေလႏွစ္ခါမွုတ္ေပးရမည္။
စုစုေပါင္း (၂)မိနစ္ သို႔မဟုတ္ (၅)ပါတ္ လုပ္ရမည္။

Hands-only CPR enough to save a life ႏွလံုး-အဆုပ္ ျပန္လည္ အလုပ္လုပ္ျခင္း အေရးေပၚျပဳစုေပးရန္ ပါးစပ္-ပါးစပ္ ေလမႈတ္စရာမလို၊ လက္ျဖင့္ ရင္ပတ္ကိုဖိျခင္း တမ်ိဳးတည္းျဖင့္ လံုေလာက္။

CPR New Guidelines 2010 ႏွလံုး-အဆုပ္ ျပန္လည္လုပ္ေစရန္ အေရးေပၚ ေဆာင္ရြက္နည္း ၂ဝ၁ဝ
ထူးျခားတာကေတာ့ ႏွလံုးေနရာ ဖိေပးတာကို ဦးစားေပး အရင္ဆံုး လုပ္ပါတဲ့။ အရင္ကေတာ့ A-B-C ဆိုျပီး သတ္မွတ္ ထားခဲ့ၾကတာပါ။ “ေအ ေဖၚ အဲယားေဝး” ေလဝင္-ထြက္လမ္း၊ “ဘီ ေဖၚ ဘရီးသီးန္” အသက္ရွဴ-မရွဴ နဲ႔ “စီ ေဖၚ ကြန္ပရက္ရွင္း” ႏွလံုးေနရာဖိတာ။ အခု ေနာက္ဆံုး ဟာကေန စရပါမယ္တဲ့။

လူတေယာက္ ေကာက္ခါ-ငင္ကာ ႏွလံုးေသြးရပ္ မတ္တပ္က လဲရင္ ခ်က္ခ်င္း ရင္ညြန္႔ရိုးေပၚမွာ ဖိခ်ေပးပါ။ Mouth-to-mouth ပါးစပ္ကေန မႈတ္တာ ေနာက္မွ၊ လိုမွ လုပ္ပါ။ ၾကမ္းျပင္မာမာမွာ လူနာကို လွဲထား။ သူ႔ ရင္ညြန္႔ရိုး Sternum ေခၚ Breast bone ေပၚမွာ ကိုယ့္လက္ဝါးျပင္ ႏွစ္ခုထပ္ျပီး လက္ဖေနာင့္နဲ႔ မိမိရရ ဖိခ်ပါ။ လူၾကီးဆိုရင္ ေအာက္ကို ၂ လကၼ က်သြားေအာင္၊ ကေလးဆိုရင္ ၁ လကၼခြဲ ပိက်သြာေစေအာင္ ဖိရမွာပါ။ တမိနစ္မွာ အၾကိမ္ ၁ဝဝ ႏွဳန္း။ ဆိုခ်င္တာက တခါနဲ႔ တခါ ၁ စကၠန္႔ေတာင္ မၾကာေစပါနဲ႔။

မေမ့ေအာင္ ေျပာရရင္ ဟိုအရင္ ၁၉၇၇ “စေန-ညခ်မ္း-အဖ်ား” ထဲက ေပါ့ပ္-ဒစ္စကို သီခ်င္းဟာ Billboard Hot 100 မွာ နံပါတ္ တစ္ စြဲခဲ့တယ္။ သူတို႔ သီခ်င္းက (ပါကားရွင္း) ကလဲ တမိနစ္မွာ ၁ဝဝ၊ နာမယ္ကလဲ Stayin' Alive ပါ။ ႏွလံုးရပ္ရင္ အသက္ ျပန္ရွင္ေအာင္ တမိနစ္မွာ အၾကိမ္ ၁ဝဝ ဖိခ်ေပးပါေလ။

Dr. တင့္ေဆြ