Sunday, May 23, 2010

Appendix အူအတက္

Q: မရွင္းတာေလး ၁ခုေလာက္ရွိလို႔ ေမးခြင့္ျပဳပါဆရာ။ ဝမ္းဗိုက္၏ ညာဘက္ခ်က္ေအာက္ဘက္က ဗုိက္ေအာင့္တိုင္း အူအတက္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား။ အျမဲတမ္း မေအာင့္ပဲ တခါတေလမွ ေအာင့္ျပီး ၁၅ မိနစ္ေလာက္ေနလွ်င္ ျပန္ေပ်ာက္ သြားပါတယ္။ ေအာင့္လွ်င္လည္း ခါးကုန္းေနသည္အထိ ေအာင့္ပါတယ္။ အူအတက္ သို႔မဟုတ္ မည္သည့္ ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ။ မည္သို႔ ကုသ၍ ရႏိုင္ပါမည္ကိုလဲ ေက်းဇူးျပဳ၍ ညႊန္ၾကားေပးေစလိုပါတယ္ ဆရာ။

A: အူအတက္ရွိတဲ့ေနရာကို အျပင္ကေန အတိအက်သိခ်င္ရင္ စိတ္ကူးမ်ဥ္းဆြဲရတယ္။ “ခ်က္” ရယ္၊ “တင္ပါးဆံုရိုးျပား ထိပ္ေနရာ” ရယ္ကို မ်ဥ္းတေၾကာင္းဆြဲပါ။ အဲဒီေနရာဆိုတာက ခါးေဘးေအာက္၊ ေပါင္အထက္မွာ လက္နဲ႕စမ္းရင္ အရိုးမာမာ ဘုကေလးလို ရွိေနတဲ့ေနရာပါ။ ပိန္ပိန္-ဝဝ စမ္းလို႔ရတယ္။ တင္ပါးမွာ ေဆးထိုးတဲ့အခါ အဲဒီအရိုးစြန္းေလးကို လက္မနဲ႔ စမ္းျပီးထိုးတာ ေကာင္းတဲ့သင္ၾကားမႈကို ရထားသူျဖစ္တယ္။

ဆြဲထားတဲ့မ်ဥ္းကို သံုပိုင္းညီညီ စိတ္ထဲမွာဘဲ ပိုင္းၾကည့္လိုက္ပါ။ ခ်က္ဘက္က ၂ ပိုင္းနဲ႔ အရိုးစြန္းဘက္က ၁ ပိုင္း ဆံုရာ ေနရာရဲ႕ ေအာက္တည့္တည့္မွာ အူအတက္က ရွိေနတယ္။ အူအတက္မွာ တခုခုျဖစ္ရင္ အမ်ားဆံုးနာတာက အဲဒီ (ပြိဳင့္)မွာ နာတာက အမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။ နည္းနည္းလြဲတာလည္း ရွိတာေပါ့။

အူအတက္ေရာဂါေတြမွာ Acute Appendicitis ရုတ္တရက္ေရာင္တာရယ္၊ Sub-Acute Appendicitis ရက္ပိုၾကာတာရယ္၊ Appendicular Abscess, Burst Appendix ျပည္တည္-ေပါက္ထြက္သြားတာရယ္၊ Appendicular Lump အစိုင္အခဲ ျဖစ္ေနတာရယ္ ဆိုျပီးရွိတယ္။ ရုတ္တရက္ေရာင္ရင္ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္၊ ခ်က္ခ်င္း ဆရာဝန္ဆီေရာက္၊ ခ်က္ခ်င္း ခြဲစိတ္ရတာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ နာရင္လဲ ေခတ္စကားနဲ႔ဆို အသားကုန္နာတာေပါ့။ ေပါက္သြားရင္ ရုတ္တရက္ေရာင္တာထက္ ပိုနာတယ္။

သိပ္မဆိုးလို႔ ဆရာဝန္ဆီလည္း မေရာက္၊ ေပါက္လဲမထြက္သူေတြက ရက္ နည္းနည္းရွိမွ ေရာက္လာတတ္တယ္။ ခ်က္ခ်င္း ခြဲစရာလည္း မလိုဘူး။ ရက္ေနာက္က်မွာလာသူေတြကို ေျပာခဲ့တဲ့ေနရာကို ေသျခာျခာစမ္းရင္ အစိုင္အခဲကုိ ေတြ႔ႏိုင္တယ္။ ဒီလိုလူနာကိုလည္း ခ်က္ခ်င္းမခြဲဘူး။ ၂ လတန္သည္၊ ၃ လတန္သည္ ေစာင့္ျပီး၊ ေအးေအးေဆးေဆး လူနာလည္းအား ဆရာဝန္လည္း အလုပ္မမ်ားခ်ိန္မွာ ရက္ေရြးျပီး ခြဲစိတ္ရတယ္။

ေျပာတဲ့ေနရာမွာ နာတိုင္း အူအတက္ ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္တယ္။ အူအတက္ေရာဂါျဖစ္တာကို ပိုေသျခာေအာင္ စမ္းရမယ္။ ေဆးခန္း လက္ေထာက္ဆရာမေတြကို သင္ေပးသလို ေရးပါရေစ။ လူနာကို ပက္လက္ထား၊ ဗိုက္ကို လက္ဝါးျပင္နဲ႔ အသာအယာ စမ္းပါ။ အူအတက္ရွိတဲ့ေနရာကို တခါတည္း သြားမစမ္းေသးနဲ႔အံုး။ စမ္းတဲ့လက္နဲ႔ လူနာ့ဗိုက္ ရင္းႏွီး ၾကြမ္းဝင္သြားေအာင္ စကားစျမီေျပာရင္း စမ္းပါ။ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္၊ ကိုယ့္လက္ဝါးနဲ႔ သူ႔ဗိုက္သားနဲ႔ အမ်ိဳးေတာ္ေနသလို ျဖစ္ေအာင္လုပ္ျပီး စမ္းပါ။ ခဏေနမွ အူအတက္ရွိရာ တည့္တည့္ကို တပဲသားမွ လြဲမသြားေအာင္ စမ္းပါ။ နာ-မနာ ဆိုတာ သိဘို႔ျဖစ္တယ္။ စမ္းေနရင္း လူနာကို နာသလား ေမးစရာ မလိုေသးဘူး။ လူနာ့ မ်က္ႏွာကိုသာ ၾကည့္ေနပါ။ နာတာကို အမူအယာနဲ႔ သိႏိုင္တယ္။ မ်က္ႏွာ ရံႈ႕သြားမယ္။ လိုမွသာ နာ-မနာေမးပါ။

နာတာကို ဘာသာျပန္ရင္ Pain, Painful ေပါ့။ အမွန္က ခံစားရသူကေန “နာတယ္ဆရာ” လို႔ ဆရာဝန္က လက္နဲ႔မထိခင္ ေျပာတာကိုသာ အဲလိုေခၚတယ္။ စမ္းၾကည့္တဲ့အခါ နာတာကို Tenderness လို႔ ေခၚရတယ္။ အူအတက္ ေရာင္ရင္ Pain ေရာ Tenderness ေရာရွိတယ္။ ေလနာသမားကို စမ္းရင္ Pain ရွိေပမဲ့၊ စမ္းတဲ့လက္ေၾကာင့္ အနာေတာင္ သက္သာႏိုင္တယ္။

နာတာသိယံုနဲ႔ “ဟာ အူအတက္ကြ” လို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို (ဂ်မ့္ပ္) မလုပ္နဲ႔အံုး။ ဆက္စမ္းရအံုးမယ္။ နာပါတယ္ဆိုတဲ့ အူအတက္ေနရာကို အသာအယာ ဖိေပးထားျပီး၊ ရုတ္တရက္ စမ္းတဲ့လက္ကို ၉ဝ ဒီဂရီ ျပန္ မ, ျပစ္လိုက္ပါ။ အဲဒီအခါ လူနာ့မ်က္ႏွာ တခါထပ္ရံႈ႕လိမ့္မယ္။ မတတ္သာလို႔ “မေရႊတက္” ႏွစ္ခါနာ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ရတာ။ “ေဆာရီး” ေနာ္။ ပိုေသျခာလာျပီ။ အဲ ႕႕႕ လူနာနားက မခြါနဲ႔အံုး။

စမ္းတဲ့လက္ကို အူအတက္ မရွိတဲ့ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္း ဘယ္ဘက္ျခမ္းကို စမ္းပါ။ ေမးရင္ မနာဘူးေျပာမယ္။ အဲဒီဘက္ကေန အူအတက္ဆီ တြန္းေပးၾကည့္လိုက္ပါ။ ေရာင္ေနတဲ့ အူအတက္ဆီ တဖက္က အူေတြကို တြန္းဖိေပးလို႔ နာျပန္ရတာ ျဖစ္တယ္။ “မေရႊတက္” ခင္ဗ်ာ တတိယမိနာတယ္ ေျပာလိမ့္မယ္။ ဒုတိယမိ “ေဆာရီး” ေနာ္။

ပိုပိုေသျခာလာျပီ။ ဒါတင္ဘဲလားဆိုေတာ့ မဟုတ္ေသးဘူး။ ကိုယ္ပူတယ္ မေျပာလည္း အဖ်ားတိုင္းပါ။ အပူခ်ိန္ ျမင့္ေနရင္ ေျပာေပတာ့။ “ယူ႔ အပဲန္ဒစ္ တခုခုျဖစ္ေနျပီ” လို႔။

ေတာ္ေတာ့ဆရာက ဒါေလာက္ဘဲ သင္မယ္။ ကိုယ္သင္တဲ့ ဆရာမ အကုန္အစင္ ရေစခ်င္တယ္။ ဆက္ေမးစရာ၊ စမ္းစရာ၊ က်န္ေသးတယ္။ လူနာေတြဟာ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ အနာခံႏိုင္တာ မတူၾကသလို ပညာခံလည္း ကြာတယ္။ တခ်ိဳ႕က သဲတယ္။ ပါလာတဲ့ အမ်ိဳးေတြေရွ႕ ခြ်ဲခ်င္လို႔ ဟိုေနရာစမ္းလည္း နာတယ္၊ ဒီေနရာလည္း နာတယ္၊ လုပ္တတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ပညာခံနည္းေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ တိတိပပ သိရေအာင္လုပ္ရမယ္။ Sympathy ကို ခဏထား Empathy နဲ႔ စမ္းပါေလ။

လူနာက အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ ဆက္ေမးစရာေတြ ရွိလာျပီ။ အျဖဴဆင္းသလား ေမးပါ။ ဆင္းရင္ ယားသလား ေမးပါ။ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေရာင္တာလည္း ထည့္စဥ္းစားရမယ္။ သားအိမ္ျပြန္ ညာဘက္ေရာင္ေနရင္ အူအတက္ေနရာနဲ႔ သိပ္နီးလို႔ နာတဲ့ေနရာ တူတယ္။ အူအတက္က သူခ်ည္းျဖစ္ရင္ အျဖဴမဆင္းဘူး။ ဘယ္ဘက္ပါ နာခ်င္နာေနမယ္။ ဒါဆို အူအတက္ မဟုတ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။

ရာသီမွန္-မမွန္ ေမးပါ။ မမွန္ရင္ ထိန္သလား။ အိမ္ေထာင္ရွိရင္ ကုိယ္ဝန္ရွိလား ေမးပါ၊ စစ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ႏုတံုး၊ သားအိမ္ျပင္ပ၊ ညာဘက္ျပြန္မွာ ကုိယ္ဝန္တည္ရင္ ဆင္တူေနျပန္တယ္။

ကေလး-လူၾကီး၊ အမ်ိဳးသမီး-အမ်ိဳးသား၊ သန္ေကာင္ကိုလည္း ထည့္စဥ္းစားပါ။ Pain ဘဲရွိမယ္။ Tenderness မရွိဘူး။

ေနာက္တခါ ဝမ္းကိုက္ဘူးတဲ့ ရာဇဝင္လည္း ေမးပါအံုး။ (အမီးဗား) ဝမ္းကိုက္ပိုးက အူမၾကီးအစပိုင္း၊ အူအတက္ ထြက္တဲ့ေနရာ Caecum မွာ လာေရာင္တတ္တယ္။ သူကလည္း ဖ်ားႏိုင္တယ္။ အစိုင္အခဲလိုလိုလည္း စမ္းလို႔ရတယ္။ Appendicular lump နဲ႔ ခြဲသိရမယ္။

ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ေက်ာက္ကပ္ကေန ဆီးအိမ္ကို ဆင္းတဲ့ Ureter ဆီးျပြန္ ညာဘက္ထဲမွာ ေက်ာက္က တစ္ေနရင္လည္း နာတယ္။ နာတာက အူအတက္ထက္ေတာင္ နာတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ေခြ်းျပန္တဲ့အထိ။ သူနာတာကို Pain လို႔ မေခၚဘူး။ Agony လို႔ ေခၚမွ တိက်တယ္။

ခ်ဳပ္လိုက္ၾကေအာင္။ ေမးတဲ့သူမွာ Acute Appendicitis မဟုတ္ႏိုင္ပါ။ လိုတာေတြ စစ္ပါ။ လိုတယ္ထင္ေသးရင္ ေမးပါ။

• Appendicitis treatment with Antibiotics အူအတက္ေရာင္တာ မခြဲဘဲရသလား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/appendicitis-treatment-with-antibiotics.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၃-၅-၂ဝ၁ဝ

Wednesday, May 19, 2010

Peptic ulcer ေလနာ ဆိုတာ ဘုရင္မွာလည္း ျဖစ္သည္

၁၉၈၂ အရင္ ဆရာဝန္ျဖစ္ၾကသူေတြက ေလနာဆိုတာ ေရာဂါပိုးနဲ႔ မဆိုင္ဘူးလို႔ သင္ခဲ့ၾကရတယ္။ စားခ်ိန္-ေသာက္ခ်ိန္ မမွန္သူ၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားသူေတြမွာ ျဖစ္ၾကရတယ္လို႔ ဆိုခဲ့တယ္။ အလုပ္မ်ားတဲ့ ဆရာဝန္၊ ဆယ္တန္းေျဖမဲ့ ေက်ာင္းသား အျဖစ္မ်ားလို႔လည္း Stress ulcer ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ အလုပ္မမ်ားတဲ့ ဆရာဝန္၊ (စထြက္စ္) မမ်ားတဲ့ ေက်ာင္းသား ကံေကာင္းသလား မေမးနဲ႔။ တကယ္ေတာ့ ထင္သေလာက္ ကံမေကာင္းပါ။ ၁၉၈၂ ေရာက္ေတာ့ ၾသစေတးလ် ဆရာဝန္ ႏွစ္ေယာက္ကေန ေလနာနဲ႔ Helicobacter pylori (H. pylori) ပိုး ဆက္စပ္တာကို သိလာရလို႔ပါ။

အနာမ်ိဳး ၉၆ ပါးမွာ ေလနာ ၃၂ ပါး၊ ပါတယ္လို႔ ျမန္မာေဆးက်မ္းက ဆိုပါတယ္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္မွာ ဝန္ၾကီးတပါး အလုပ္မ်ားလား မသိပါ၊ ေလနာ စြဲေနလို႔ "ပခန္းမွာ-ေလ၊ ေလာင္းရွည္မွာ-ဓား၊ ခန္းပတ္မွာ-နား၊ ေရနံ တတိုင္ခ်င္းႏွင့္ လင္းပါ့မလား။" လို႔ ဗန္းေမာ္ဆရာေတာ္က သေရာ္ခဲ့ဘူးတယ္။ ျပင္သစ္ဘုရင္ ခ်ားလ္စ္ နံပါတ္ ၉ မွာလည္း ရွိသတဲ့။ ဒါလဲ သေရာ္တာ မဟုတ္ေပမဲ့ St. Bartholomew’s Day Massacre လူသတ္ပြဲၾကီးဟာ ကုိယ္ေတာ္ျမတ္မွာ ေလနာထလို႔ ျဖစ္ရသလိုလို ဆိုပါတယ္။

Peptic Ulcer (PU) ေလနာမွာ Gastric ulcer (GU) အစာအိမ္နာ နဲ႔ Duodenal (DU) (ဒူယိုဒီနယ္)နာ ဆိုျပီး၊ ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။ (ဒူယိုဒီနမ္) ဆိုတာ အူသိမ္အစပိုင္း “င” ပံုေနရာေလးကို ေခၚတာပါ။ DU ဟာ အသက္ ၃ဝ က ၅ဝ ႏွစ္ အတြင္း အျဖစ္မ်ားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေလ(စကား) မ်ားခ်င္ မ်ားမယ္၊ ကံ ပိုေကာင္းၾကတယ္။ ေယာက္်ားေတြေလာက္ ေလနာ မျဖစ္ဘူး။ GU ၾကေတာ့ အသက္ ၆ဝ ေက်ာ္ေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ျဖစ္ရင္လည္း ၄% က အစာအိမ္-ကင္ဆာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ကံမေကာင္းျပန္ဘူး။

DU ၉ဝ% ေလာက္ နဲ႔ GU ၈ဝ% တို႔ဟာ (H. pylori) ေခၚတဲ့ ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္နဲ႔၊ က်န္တာက (NSAIDs) ေခၚတဲ့ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါ။ ေဆးလိပ္စြဲ၊ အရက္စြဲ၊ ေကာ္ဖီ-လက္ဘက္ရည္ စြဲသူေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ မ်ိဳးနဲ႔ရိုးနဲ႔ ဆိုသလို အေမ-အေဖ ျဖစ္ရင္ သား-သမီးမွာလည္း ျဖစ္တာေတြ ရွိတယ္။ အရင္က လက္ညွိဳးထိုးခဲ့ၾကတဲ့ အပူအစပ္နဲ႔ စိတ္ရႈတ္တာေတြကေတာ့ ေလနာရွိေနရင္ ပိုဆိုးေစတယ္လို႔သာ လက္ခံၾကေတာ့တယ္။

စားေနက် အခ်ိန္က်ရင္ အစာအိမ္က အစာေျခအရည္ ထြက္လာတာက အက်င့္ျဖစ္လာတယ္။ ထမင္း မက်က္ေသးလို႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ မအားလို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ပိုက္ဆံမရွိလို႔ျဖစ္ျဖစ္ အခ်ိန္ေရာက္ရင္ အက္စစ္ဓါတ္က အလိုက္မသိ ထြက္လာျပီး၊ ဝမ္းထဲမွာ တဂ်ဳတ္ဂ်ဳတ္ ျမည္လာတယ္။ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းက ဆြမ္းစားတံုးေခါက္သံ ၾကားတာနဲ႔ ေခြးေတြ၊ က်ီးကန္းေတြ အူၾက၊ အာၾကတယ္။ ဒီအေကာင္ေတြ ဗိုက္ထဲမွာလည္း အစာေျခရည္ေတြ ထြက္လာတာကိုး။

PU ရဲ႕လကၡဏာေတြကေတာ့ သိတဲ့အတိုင္း ဗိုက္နာမယ္၊ ေလတက္မယ္၊ အစာမေက်ျဖစ္မယ္၊ ပ်ိဳ႕-အန္မယ္။ ၾကာရင္ အစားပ်က္ေတာ့ အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့၊ အားေျပာ့တာေတြ ဆက္လိုက္လာမယ္။ နာပံုနာနည္းက ပူျပီးနာတာ၊ ေအာင့္တာ၊ စူးနာတာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ႏွလံုးနဲ႔ ဘာမွမဆိုင္ဘဲ၊ Heartburn လို႔ေခၚတာက အစာျမိဳျပြန္ထဲကို အက္စစ္ရည္ေတြ ဆန္တက္လို႔ နာတာကို ေခၚတယ္။ Gastro-esophageal Reflux Disease (GERD) ဆိုျပီး ေရာဂါနာမည္သစ္ ထြင္လိုက္ၾကတယ္။ GU က အစာစားရင္ နာတတ္ျပီး၊ DU က စားလိုက္ရင္ သက္သာလို႔ “ဆာနာ” လို႔ ေခၚတယ္။

ရက္တိုနဲ႔ နာတာရွည္ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ ၾကာေတာ့ အနာက က်ယ္လာျပီး၊ သူ႔အနီးအနားေတြကိုပါ နယ္ခ်ဲ႕ႏိုင္ေသးတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြက အေတာ္ဆိုးတာေတြပါ။ အစာလမ္းေၾကာင္းကေန ေသြးယုိတာ၊ အနာျဖစ္ေနတဲ့ အစာအိမ္-(ဒူယိုဒီနမ္) ေပါက္တာ၊ ေအာက္ဆင္းလမ္း က်ဥ္းသြားလို႔ စားျပီး အန္ေနေတာ့တာ။ “တာ” သံုးတာဟာ အေရးေပၚေတြပါ။ အစာအိမ္ေပါက္လို႔ နာတာက စူးရွျပီး နာတာမ်ိဳး။ ဗိုက္ မေနႏိုင္-မထိုင္ႏိုင္ တအားနာျပီး၊ ေဆးရံုကို အေျပးအလႊား လာရတယ္။ အခ်ိန္မေတာ္က မ်ားတယ္။ ရိုးရိုး ဓါတ္မွန္ ရိုက္တာနဲ႔ အစာအိမ္ေပါက္တာကို အေသအျခာ သိႏိုင္တယ္။ “အသဲ” ေပၚမွာ “လျခမ္းေကြးေကြးေလး” ကုိ ျမင္ရတယ္။ စိတ္ကူးယဥ္စရာ မေကာင္းပါလား။ မေကာင္းပါ၊ ခြဲတာစိတ္တာ ခံရရွာပါေတာ့မည္။

ေသြးအန္တာကို (Hematemesis) ေခၚတယ္။ TB ျဖစ္လို႔ ေခ်ာင္းဆိုးေသြးပါ (Hemoptysis) နဲ႔ မတူဘူး။ ေကာ္ဖီႏွစ္လို ညိဳမဲမဲ အရည္ေတြ အန္တာ။ အန္မထြက္ဘဲ ေအာက္ဆင္းရင္ ေသြးကဝမ္းထဲပါမယ္။ အခ်ိန္ၾကာတာမို႔ ဝမ္းက မဲနက္ေနမယ္။ (Melaena) လို႔ ေခၚတယ္။ ကတၲရာေစးလိုေနတာ။ အစာအိမ္က ေသြးယိုတာ မဟုတ္တာလည္း အဲလိုဘဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အသဲေျခာက္ေရာဂါရွိသူ၊ အစာျမိဳျပြန္ ေအာက္အဖ်ားက ေသြးျပန္ေၾကာအထံုးေတြ ေပါက္လို႔ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္သာေပမဲ့ ဝမ္းထဲမွာ ေသြးနည္းနည္းခ်င္း ပါေနတာကို အႏုၾကည့္ မွန္ဘီလူးနဲ႔စစ္မွ သိရမယ္။

ေလနာရွိေနတာကို Barium meal ေဆးၿမိဳၿပီး၊ ဓါတ္မွန္႐ိုက္တာနဲ႔ Endoscopy ကရိယာထည့္ၾကည့္တာနဲ႔ ေသျခာေအာင္ စစ္ရတယ္။ မီးေတာင္ကို အေပၚက ၾကည့္ရသလို၊ အလည္မွာ အနာေနရာက ခြက္ေန၊ အနားေဇာက္က ေအာက္ကို တည့္တည့္က်ေနျပီး၊ ေဘးမွာ ေခ်ာ္ရည္ ဆင္းတဲ့လမ္းေတြလို ျဖာထြက္ေနတယ္။

ေလနာကို ကုဘို႔ ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္သလဲဆိုတာ သိရမယ္။ ေရွာင္ရမယ္။ အျဖစ္မ်ားလို႔ ဆရာလည္း မ်ားတယ္။ ေဆးေပးကုတဲ့ Medications လည္း မနည္းဘူး။ ပိုးကိုႏိုင္တဲ့ေဆးနဲ႔ အစာေျခရည္ကို သက္ေရာက္တဲ့ေဆး၊ ႏွစ္မ်ိဳးက မပါမျဖစ္ ေပးပါတယ္။ ပိုးအတြက္ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆး၊ Amoxacillin, Tetracycline, Claithromycin, Metronidazole ေတြကို သံုးတယ္။

Antacids အက္စစ္ဓါတ္ပ်ယ္ေဆးေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ဗမာျပည္မွာ (ဂ်ဲလ္မက္)၊ ကုလားျပည္မွာ (ဒိုင္ဂ်င္း) လူအေတာ္ မ်ားမ်ား ဝါးစာေနၾက။ အခုထုတ္ေသးလားေတာ့ မသိဘူး။ (ဆိုဒါမင့္) ဆိုတဲ့ေဆးျပား အလည္မွာ ခ်ိဳင့္ခြက္ေလးနဲ႔မို႔၊ “ခ်က္ပံုပါတဲ့ေဆး” လို႔ အရပ္ထဲမွာ ေခၚၾကတယ္။ စာအုပ္ၾကီးေတာ့ ဆန္ေနမွာဘဲ။ ေဆးေသာက္ပံု-ေသာက္နည္းကိုပါ ထည့္ေရးပါရေစ။

Aluminium Hydroxide and Oxide, Magnesium Trisilicate 250-1500 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ Magnesium Carbonate, Magnesium Oxides, Magnesium hydroxide 200-400 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ Calcium Carbonate 1250-1500 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္။

အက္စစ္ အထြက္နည္းေဆး Atropine Sulphate 0.5-1.0 mg IM ထိုးေဆး၊ Proton pump inhibitors (Omeprazole, Rabeprazole) 20-40 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၁ လ၊ ၁ လခြဲ ေသာက္ပါ။ Histamine H 2-receptor Antagonists (Ranitidine) 150 mg တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္။

DU ဆိုရင္ Cimetidine 800 mg အိပ္ရာဝင္၊ 300-400 mg အစာစားျပီးတိုင္း တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္၊ ၁ လ၊ ၁ လခြဲ ေသာက္ပါ။ သက္သာလာရင္ ည 400 mg ေသာက္ပါ။ လတ္တေလာ အစာအိမ္နာဆိုရင္ 800 mg အိပ္ရာဝင္၊ ဒါမွမဟုတ္ 300 mg အစာစားျပီးတိုင္း၊ ၂ လေသာက္ပါ။ အစာေျခရည္ေတြ အထက္ဆန္တာျဖစ္ရင္ 400-800 mg တေန႔ ၂-၃ ၾကိ္မ္၊ ၁ လခြဲ ေသာက္ပါ။ Heartburn နဲ႔ အစာမေက်ျဖစ္ရင္ 200 mg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္၊ အစာမစားခင္ နာရီဝက္ၾကိဳ ေသာက္ပါ။

Mucosal protective agents ဆိုတာကေတာ့ အစာလမ္း အတြင္းလႊာကို ကာကြယ္ဘို႔ေဆးပါ။ အန္တဲ့သူေတြအတြက္ Metoclopramide 10-15 mg စားေဆး တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ေပးရတယ္။

ဗိုက္ တအားနာရင္ Buscopan, Hyoscine 10-20 mg IV/IM ထိုးေဆး။ စားေဆး တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္။ Diclofenac 25-75 mg စားေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ Spasmocip, Spasmonil, Spasmo-Proxyvon စားေဆး တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္။ လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ကုသတာ လုပ္ရတတ္တယ္။ Laparoscopic surgery, Vagotomy, Antrectomy, Pyloroplasty ေနာက္ျပီး G-J ေခၚတဲ့ အစာအိမ္နဲ႔ အူကို ဆက္ေပးတဲ့နည္းက စိတ္ဝင္စားဘို႔ ေကာင္းတယ္။

Lifestyle ဆိုတဲ့ လူေနမႈပံုစံပါ ေျပာင္းဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ အပူအစပ္ ေရွာင္၊ ေကာ္ဖီ ေလ်ာ့၊ ေဆးလိပ္-အရက္ ျဖတ္ပါ။ စိတ္ဖိအားမ်ားတဲ့ အလုပ္ကေန ေျပာင္းလို႔ရရင္ ေျပာင္းပါ။ တေန႔ နာရီဝက္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။ (မယ္ဒီေတးရွင္း) လုပ္တာ ေကာင္းတယ္။ “ေလနာ ေရာဂါရွိရင္ စတုမဓူ၊ သၾကား၊ ထန္းလ်က္၊ ေဆး၊ စားတာဟာ ဥပုသ္ေစာင့္ေပမဲ့ သီလမပ်က္ဘူး။” လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။

(ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္) ကုိ ဖိအားနဲ႔ထည့္ထားတဲ့ Carbonated beverage ေခၚတဲ့ ဘီယာ၊ ဆိုဒါ၊ (စပရင္း-ဝါးတား)၊ ကိုကာကိုလာ၊ စပရိုက္၊ (အင္နာဂ်ီ-ဒရင့္ခ္) ေတြက ေလနာအတြက္ မေကာင္းပါ။ Sodium bicarbonate (Baking powder) ေဆာ္ဒါမံႈ႔ ေသာက္ရင္ ခ်က္ခ်င္းလို သက္သာေပမဲ့ ၾကာရင္ အစာအိမ္ ေပါက္ေစႏိုင္တယ္။

ဘာေဆးမွ မရွိတံုး နာလာရင္ ေရ တခြက္-ႏွစ္ခြက္ ေသာက္လိုက္ပါ။ ႏြားနို႔ ေသာက္ပါ။ သြားေလရာ ေဆးယူသြားပါ။ ဆာရင္စားဘို႔ စားစရာတခုခု ယူသြားပါ။ ေက်ာ္တဲ့အစားေတြ ေရွာင္ပါ။ အေစ့အဆံေတြ၊ တိုဖူး၊ ပဲပုတ္၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ပင္လယ္ထြက္ အသီးအႏွံေတြ၊ ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္ေတြ တည့္ပါတယ္။ အသားမွာ red meats ကိုေလ်ာ့ျပီး၊ lean meats, cold-water fish ပိုစားပါ။ ျပဳျပင္ထားတဲ့ဆီ trans-fat ေလနာနဲ႔ မတည့္ပါ။

အစာကို နည္းနည္းခ်င္း ခဏခဏစားပါ။ စားေနက် အစားအစာေတြသာ စားတာ ေကာင္းတယ္။ အစာလမ္းက သူခ်က္လုပ္ေပးေနၾကဟာကို ပိုၾကြမ္းက်င္ပါတယ္။ အီတာလ်န္-ပီဇာ၊ ဘာဂါ-ယန္းကီး၊ ဆူရွီး-ဂ်ပန္၊ ကုလားမွန္-ရိုတီး၊ ထမင္းခ်ည္းစားတာ ဗမာ၊ တရုပ္ဟာ ေခါက္ဆြဲ။ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ စားေနၾကဘဲ ေကာင္းတယ္။

အရပ္သံုး ေဆးနည္းမွာ Basil leaves ပင္စိမ္းရြက္ကို စားခိုင္းတယ္။ ဂ်င္း (ခ်င္း)စိမ္းသည္ ေလနာ၊ ဝမ္းဗိုက္-ရင္ေခါင္းနာ တို႔ကိုႏိုင္၏လို႔ ဆိုတယ္။ တိုင္းရင္းေဆး တခုက Vitamin C ဟာ ေလနာနဲ႔ မတည့္ဘူးေရးတာ ဖတ္ရတယ္။ မဟုတ္ပါ။ ဗီတာမင္စီ 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ေသာက္ရင္၊ ေသြးယိုတာအတြက္ပါ အက်ိဳးရွိတယ္။ ခ်ယ္ရီသီး၊ ဘလူးဘယ္ရီသီးလိုဘဲ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကလည္း အဆိပ္အေတာက္ ေျပေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရွးဗမာေဆးနည္းက တမ်ိဳးဆိုတယ္။

စကားအရာမွာ နာမည္တလံုးနဲ႔ ရွိခဲ့တဲ့ “စကားေတာင္စား အမတ္” ဟာ ဘုရင္က ခရမ္းခ်ဥ္သီး စားေကာင္းတယ္ ဆိုေတာ့ အလိုက္သင့္ ေလွ်ာက္လိုက္တယ္။ မၾကာခင္ ဘုရင္မွာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေၾကာင့္ ေလနာထေတာ့ "မွန္လွပါ အရွင္မင္းျမတ္ရဲ႕ “ကြၽန္” မို႔ အရွင့္ အလိုကို လိုက္ၿပီး၊ တင္ရေၾကာင္းပါဘုရား။" လို႔ ေလွ်ာက္ျပန္တယ္။

ေရာဂါဘယမ်ားသည္ တခ်ိဳ႕လူေတြထက္ သတၲိေကာင္းၾကသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြအလို မလိုက္ပါ။ “ကြၽန္” မဟုတ္ေသာ လူမ်ားသည္ သတၲိ-ဗ်တၲိ ေကာင္းၾကသည္။ ဘုရင္ဆိုးမ်ား ဗိုက္နာရင္ ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းေပးၾကမည္ မဟုတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၉-၅-၂ဝ၁ဝ

Comments
အစာမက်ျဖစ္ျခင္း Indigestion နဲ႔ ရင္ပူေလာင္ျခင္း heartburn အတြက္ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာ မွီဝဲသံုးစြဲေနၾက တဲ့ Proton pump inhibitors ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Omeprazole (Prilosec), Lansoprazole (Prevacid), Rabeprazole (Aciphex), Pantoprazole (Protonix), Esomeprazole (Nexium), and Zegarid ေဆးေတြေၾကာင့္ Osteoporosis အရိုးေရာဂါ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ၃ဝ-၅-၂ဝ၁ဝ ေန႔က လန္ဒန္မွာ သုေတသနစာတမ္းတခု ထုတ္ျပန္လိုက္တယ္။

Osteoporosis ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီး ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္။ အမ်ိဳးသား ၁၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္ေနတဲ့ အသက္ၾကီးရင္ အရိုးက်ိဳးလြယ္တတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္တယ္။ National Institute for Health and Clinical Excellence က ဒီေဆးမ်ိဳးဟာ ထိေရာက္တာ မွန္ေပမဲ့ သိပ္ၾကာၾကာ (၂ လက္ထက္ ပိုၾကာေအာင္) မသံုးသင့္ဘူးလို႔ အၾကံျပဳလိုက္ပါတယ္။

၃ဝ-၅-၂ဝ၁ဝ

ဆရာခင္ဗ်ား၊ အစာအိမ္မေကာင္းတာၾကာပါၿပီ၊ Barium meal X'ray ရိုက္ဘူးတယ္၊ H pylori အတြက္ endoscopy & biopsy လုပ္ၿပီး H Pylori ရွိတယ္ဆိုလို႔ ေဆးစားၿပီး စစ္ေတာ့ ေကာင္းသြားၿပီဆိုလို႔ အစားလဲ သိတ္မေရွာင္ရေတာ့၊ ဒါေပမဲ့ တလေလာက္မွာ ဒိုင္းကနဲ ၿပန္ၿဖစ္တာ-ေလၿပန္ထဒါ၊ တေၿဖးေၿဖးနဲ႔ပိုပိုဆိုးလာတာ-အခု - ေကာ္ဖီ၊ လဖက္ရည္၊ ငရုပ္သီး၊ မဆလာ၊ ခရမ္းခ်င္သီး၊ လိမ္ေမာ္သီး စားလို႔မရ၊ ေသာက္လို႔မရပါ၊ anti acid ေတြေသာက္ေနရ၊ အခု႔ nexium တေန႔တလုံးေသာက္၊ ဒီၾကားတဲလိုရင္လိုသလို anti acid လဲေသာက္ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ရင္ညြန္႔ေအာင့္လို႔ gas pressure လာလာေဆင့္တဲ့သေဘာပါ။ ေနာက္ ေလ့လာၾကည့္တာ anti acid ထဲက calcium ေၾကာင့္မသင္ကာတာနဲ႔ anti acid တတ္ႏိုင္သေလာက္မစားဘဲေနေတာ့ ေအာင့္တာ gas pressure ၿဖစ္စင္နဲသြားပါတယ္။ အခု Nsaid ေတြ ေသာက္ေနရလို႔ anti acid နဲ႔ Buffer လုပ္ၿပီးေသာက္ေနရပါတယ္။

ေကာ္ဖီၿပန္ေသာက္ႏိုင္ေအာင္ဘာဆက္လုပ္သင့္ပါသလဲ၊ အၾကံေပးပါရန္ - ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။
May 23, 2010 9:50 AM

အစာမက်ျဖစ္ျခင္း Indigestion နဲ႔ ရင္ပူေလာင္ျခင္း heartburn အတြက္ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာ မွီဝဲသံုးစြဲေနၾက တဲ့ Proton pump inhibitors ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Omeprazole (Prilosec), Lansoprazole (Prevacid), Rabeprazole (Aciphex), Pantoprazole (Protonix), Esomeprazole (Nexium), and Zegarid ေဆးေတြေၾကာင့္ Osteoporosis အရိုးေရာဂါ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ၃ဝ-၅-၂ဝ၁ဝ ေန႔က လန္ဒန္မွာ သုေတသနစာတမ္းတခု ထုတ္ျပန္လိုက္တယ္။

Osteoporosis ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီး ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္။ အမ်ိဳးသား ၁၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္ေနတဲ့ အသက္ၾကီးရင္ အရိုးက်ိဳးလြယ္တတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္တယ္။ National Institute for Health and Clinical Excellence က ဒီေဆးမ်ိဳးဟာ ထိေရာက္တာ မွန္ေပမဲ့ သိပ္ၾကာၾကာ (၂ လက္ထက္ ပိုၾကာေအာင္) မသံုးသင့္ဘူးလို႔ အၾကံျပဳလိုက္ပါတယ္။

အစာအိမ္ မေကာင္းတာၾကာပါၿပီ။ Barium meal X'ray ရိုက္ဘူးတယ္။ H pylori အတြက္ endoscopy & biopsy လုပ္ၿပီး H Pylori ရွိတယ္ ဆိုလို႔ ေဆးစားၿပီး စစ္ေတာ့ ေကာင္းသြားၿပီဆိုလို႔ အစားလဲ သိတ္မေရွာင္ရေတာ့။

ဒါေပမဲ့ တလေလာက္မွာ ဒိုင္းကနဲ ၿပန္ၿဖစ္တာ။ ေလၿပန္ထတာ။ တေၿဖးေၿဖးနဲ႔ ပိုပိုဆိုးလာတာ။ အခု ေကာ္ဖီ၊ လဖက္ရည္၊ ငရုပ္သီး၊ မဆလာ၊ ခရမ္းခ်င္သီး၊ လိမ္ေမာ္သီး စားလို႔မရ၊ေသာက္လို႔မရပါ၊ anti acid ေတြေသာက္ေနရ၊ အခု႔ nexium တေန႔တလုံးေသာက္။ ဒီၾကားထဲ လိုရင္လိုသလို anti acid လဲေသာက္ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ရင္ညြန္႔ေအာင့္လို႔ gas pressure လာလာေဆာင့္တဲ့ သေဘာပါ။ ေနာက္ေလ့လာၾကည့္တာ anti acid ထဲက calcium ေၾကာင့္မသင္ကာတာနဲ႔ anti acid တတ္ႏိုင္သေလာက္ မစားဘဲေနေတာ့ ေအာင့္တာ gas pressure ၿဖစ္စင္နဲသြားပါတယ္။ အခု Nsaid ေတြ ေသာက္ေနရလို႔ anti acid နဲ႔ Buffer လုပ္ၿပီး ေသာက္ေနရပါတယ္။ ေကာ္ဖီၿပန္ေသာက္ႏိုင္ေအာင္ ဘာဆက္ လုပ္သင့္ပါသလဲ၊ အၾကံေပးပါရန္။

အစာမက်ျဖစ္ျခင္း Indigestion နဲ႔ ရင္ပူေလာင္ျခင္း heartburn အတြက္ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာ မွီဝဲသံုးစြဲေနၾက တဲ့ Proton pump inhibitors ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Omeprazole (Prilosec), Lansoprazole (Prevacid), Rabeprazole (Aciphex), Pantoprazole (Protonix), Esomeprazole (Nexium), and Zegarid ေဆးေတြေၾကာင့္ Osteoporosis အရိုးေရာဂါ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ၃ဝ-၅-၂ဝ၁ဝ ေန႔က လန္ဒန္မွာ သုေတသနစာတမ္းတခု ထုတ္ျပန္လိုက္တယ္။

Osteoporosis ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီး ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္။ အမ်ိဳးသား ၁၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္ေနတဲ့ အသက္ၾကီးရင္ အရိုးက်ိဳးလြယ္တတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္တယ္။ National Institute for Health and Clinical Excellence က ဒီေဆးမ်ိဳးဟာ ထိေရာက္တာ မွန္ေပမဲ့ သိပ္ၾကာၾကာ (၂ လက္ထက္ ပိုၾကာေအာင္) မသံုးသင့္ဘူးလို႔ အၾကံျပဳလိုက္ပါတယ္။

Peptic Ulcer Diagnosis ေလနာေရာဂါကို ေဆးစစ္ျခင္း
သိခ်င္တာက အစာအိမ္-ေလနာဆိုရင္ ဘယ္လိုမ်ိဳး စစ္ေဆးခ်က္ေတြျပဳလုပ္ရင္ သိႏိုင္သလဲကိုပါ။ ဒါမွမဟုတ္ ေရာဂါက မွန္းဆရတဲ့ အရာမ်ိဳးလား။ စစ္ေဆးရင္ အေကာင္းဆံုးက ဘယ္လိုစစ္ရမလဲ ဆိုတာေတြကိုပါ ရွင္းျပေပးပါဦး။

ပဌမ ဆရာဝန္က ေရာဂါ-ရာဇဝင္ကို ေသေသျခာျခာ ေမးမယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အလာအလာရွိသူ ဟုတ္-မဟုတ္၊ ျဖစ္တာ ဘယ္ေလာက္ ၾကာေနျပီလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ နာသလဲ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့သလား၊ ဘာေဆးေတြ ေသာက္ေနခဲ့သလဲ၊ NSAIDs ေခၚ အကိုက္-အနာ-အဖ်ားေပ်ာက္ ေဆးေတြက ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အရက္-ေဆးလိပ္၊ မိသားစုထဲ အဲလို ျဖစ္သူ ရွိသလား၊ အန္သလား၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာ နာတာလဲ။ လူပင္ပန္း-စိတ္ပင္ပန္းလား။ အစာကို အခ်ိန္မွန္ စားသလား။

ေနာက္ စမ္းသပ္မႈ လုပ္မယ္။ ဗိုက္၊ ရင္ပတ္၊ လိုအပ္ရင္ စအို (ေသြးယိုသူ)၊ နာတာရွည္ ေလနာသမားတခ်ိဳ႕က အန္တတ္တယ္။ အစာ ေအာက္ဆင္းတာ ေႏွးလို႔ အစာအိမ္ထဲမွာ စားတဲ့အစာေတြ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ေအာက္မဆင္းဘူး။ အဲလို လူေတြရဲ႕ ဗိုက္ကို လႈတ္ၾကည့္ရင္ ေရထည့္တဲ့ သားေရအိမ္ကို လႈတ္ၾကည့္သလို အသံမ်ိဳး ၾကားတယ္။

ေရာဂါကို ေသျခာဘို႔ စစ္နည္း ၁-၂ ခု ထပ္လိုတယ္။
(၁) Upper gastrointestinal (GI) series လည္းေခၚသလို Barium meal x-ray ရိုက္တာ လုပ္ရတယ္။ ေဆးမ်ိဳခိုင္းျပီး ဓါတ္မွန္ေတြ တခ်ပ္ျပီး တခ်ပ္ရိုက္တာပါ။ သိပ္ၾကီး တိက်တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။
(၂) Endoscopy အစာလမ္းေၾကာင္းထဲကို ကင္မရာပါ ကရိယာ Endoscope ထည့္ၾကည့္တာ၊ ပိုတိက်တယ္။
(၃) Endoscopy ၾကည္ရင္းနဲ႔ အထဲက အသားစကိုယူျပီး တရားခံပိုး H. pylori ရွိ-မရွိစစ္တယ္။ အဲလိုမ်ိဳး Biopsies လုပ္တာက ကင္ဆာ ဟုတ္-မဟုတ္ကိုပါ သိေစတယ္။ GU အစာအိမ္မွာ အနာက ကင္ဆာနဲ႔ ခြဲရမယ္။ DU အူသိမ္မွာ ျဖစ္ရင္ ကင္ဆာ မဟုတ္ပါ။
(၄) ေသြးထဲမွာ H. pylori နဲ႔ဆိုင္တဲ့ Antibodies ရွိ-မရွိလည္း စစ္ႏိုင္တယ္။
(၅) Breath test ဆိုတာလည္း 95% မက ေသျခာတယ္။
(၆) Stool test ဝမ္းထဲမွာ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္တဲ့ ေသြး ပါေန-ေနစစ္တာ။
(၇) Blood test ေသြးအားနည္းေန-မေန (ေသြးယိုသူ)၊

Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၉-၂ဝ၁ဝ

Sunday, May 2, 2010

Clotho (ကလိုသို) နတ္သမီး သို႔မဟုတ္ ဇာတာထဲကအတိုင္း အသက္ ၁၂ဝ ရွည္ခ်င္ပါသလား

“အသက္ရွည္စြာ၊ အနာမဲ့ေၾကာင္း” ဆိုတာ ကမၻာဦးအစကတည္းက လူေတြ ရလို၊ ျဖစ္လိုတဲ့ အိပ္မက္ မဟုတ္ပါလား။ အနာမဲ့ေၾကာင္းေတြ ေရးေနရာကေန အသက္ရွည္ေဆး ေရးပါအံုးမယ္။ သိပၸံစာေရးဆရာမ်ားကလည္း ေရးခဲ့လွပါျပီ။ ဥပမာ (ကြတ္-ဗြန္နဂတ္) ရဲ႕ “နက္ျဖန္-နက္ျဖန္-နက္ျဖန္” ဝတၳဳ။ ေနာက္ ေရွးေဟာင္းဂရိ ဝတၳဳတပုဒ္မွာ (အီယုိ) နတ္သမီးက (တီသိုနီးယပ္စ္) ကို ခ်စ္ၾကြမ္းဝင္ျပီးသကာလ၊ သူ႔ခ်စ္သူကို “အသက္မေသသူအျဖစ္ ဖန္ဆင္းေပးပါဘုရား” လို႔၊ (ဇီးယစ္) ဘုရင္ၾကီးထံ ေလွ်ာက္ထားတဲ့အခါ၊ (ဇီးယစ္) ကလည္း “တလံုး တဝတည္း ျပည့္ဝေစသတည္း” လုပ္ေပးပါသတဲ့။ ေမ့သြားလိုက္တာကေတာ့ အစဥ္အျမဲ ႏုပ်ိဳေနေစ ဆိုတဲ့ဆု မပါလိုက္လို႔ (တီသိုနီးယပ္စ္) ဟာ မေသေပမဲ့ အို-အို-အိုျပီးသကာလ ႏွံေကာင္ေလာက္သာ အသံထြက္ႏိုင္တဲ့ဘဝ ေရာက္သြားရပါေတာ့တယ္။

အသက္ရွည္ေဆး Anti-aging medicine ရဲ႕ေအာက္မွာ Diets အာဟာရ၊ Cosmetics အလွျပဳျပင္ျခင္းနဲ႔ Hormones ေဟာ္မုန္းေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီလို ဇရာျဖစ္စဥ္ကို အံတုခ်င္တဲ့အေရးမွာ ႏိုင္ငံေရးရႈေဒါင့္နဲ႔ ကိုယ္က်င့္သိကၡာ ရႈေဒါင့္ ႏွစ္ဖက္ကေန တင္ျပၾက၊ ေဝဖန္ၾက၊ ကန္႔ကြက္ၾက အေတာ္ က်ယ္ျပန္႔ေနတယ္။ အေမရိကန္လို တိုင္းျပည္မွာေတာ့ ဥပေဒအရ တားျမစ္ထားတာေတြ ရွိသလို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖၚခြင့္ ဆိုတာလည္း ရွိေသးတာမို႔ အကန္႔အသတ္နဲ႔သာ လုပ္လို႔ရပါတယ္။ “အမွားကို ဥပေဒနဲ႔တားျပီး၊ အမွန္ကို အခြင့္အေရးနဲ႔ လက္ရပ္ေခၚဘို႔ ၾကိဳးစားတာပါ။”

(ပရိုတင္း) အားေဆး တခုကို (ကလိုသို) လို႔ နာမယ္ေပးထားတယ္။ ဖိုးသက္ရွည္-ဖြါးသက္ရွည္ျဖစ္ေအာင္ (ကလိုသို) အပါအဝင္ Life extension drugs နဲ႔ Anti-aging medicines ေတြဟာ စမ္းသပ္ဆဲ အေျခအေနမွာသာ ရွိပါေသးတယ္။ Clotho (ကလိုသို) ဟာ ေရွးေဟာင္း ဂရိ နဲ႔ ေရာမ ဒႏၲာရီေတြထဲက နတ္သမီးတပါးရဲ႕နာမယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာမတို႔အဆိုအရ (အူရန္ႏို) နဲ႔ (ဂီး) တို႔ရဲ႕ သမီး (ႏိုႏို) (ႏိုနာ) လို႔ေခၚျပီး၊ ဂရိအလိုအရ (ဇီးယပ္) ဘုရင္ၾကီးနဲ႔ မိဖုရားၾကီး (ႆီးမီးစ္) တို႔ရဲ႕ ကံကိုစီမံၾကကုန္ေသာ သမီးေတာ္သံုးပါးအနက္ အေထြးဆံုးပါ။ အသက္ ရွည္ျခင္း-တိုျခင္းမွာ သူမ၏ အလိုအရ ျဖစ္ရပါသတဲ့။

(ကလိုသို) ဟာ မ်ိဳးဗီဇျဖစ္ပါတယ္။ ၾကြက္ေတြကို စမ္းသပ္ခ်က္အရ (ကလိုသို) မ်ိဳးဗီဇ ေျပာင္းလဲသြားလို႔ အိုစာသြားရေၾကာင္း ေတြ႔ရပါတယ္။ ဆက္ျပီးစမ္းေတာ့ (ကလိုသို) ဟာ ဦးေႏွာက္၊ ေက်ာက္ကပ္၊ (ပါရာ သိုင္းရြိဳက္-ဂလင္း) ဆိုတဲ့ လည္ပင္းက (ကယ္လ္စီယံ) ကို အသံုးခ်တဲ့အၾကိတ္တို႔မွာလည္း ပံုမွန္မဟုတ္ ျဖစ္လာတာ ေတြ႕ရျပန္ပါတယ္။

လူေတြဟာ အသက္ၾကီးလာတာနဲ႔ (ကလိုသို) ေလ်ာ့နည္းလာၾကတယ္။ ေသြးတိုးကို ထိန္းဘို႔ အသံုးခ်ႏိုင္ပံုရတာကို ခုရက္ပိုင္းေလးမွာ သိလာရတယ္။ (ကလိုသို) ထိုးေဆးတလံုး ထိုးေပးတာနဲ႔ ေသြးတိုးကို ၃ လ ေလာက္ၾကာေအာင္ ထိန္းထားႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ (ကလိုသို) မ်ိဳးဗီဇကို ဆြေပးတဲ့အခါ အသက္ၾကီးျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့ အရိုး အားနည္းျခင္း၊ ေသြးလႊတ္ေၾကာမ်ားအတြင္း ေသြးသြားလာမႈ ေႏွးေကြးလာျခင္းအျပင္ ၾကြက္သားေတြ အားယုတ္လာတာ တို႔ကိုပါ ေတြ႕လာရတယ္။

(ကလိုသို) ကို ပိုမိုတက္ၾကြေအာင္ လုပ္ေပးလိုက္တဲ့ ၾကြက္ဟာ သာမန္ၾကြက္ထက္ အသက္ ၂ဝ% မွ ၃ဝ% ပုိရွည္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါ့ေပမဲ့ ကေလးရတာေတာ့ နည္းသြားပါသတဲ့။ ဘယ္အရာမွာမဆို ဒါေပမဲ့ေတြ ရွိတတ္တယ္။ သၾကားဓါတ္ ထိန္းေပးတဲ့ (အင္စူလင္) ကိုလည္း သက္ေရာက္တာမို႔ "ကေလးရွားတဲ့ ဖိုးသက္ရွည္ ဆီးခ်ိဳသမား" ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

အာဟာရ နည္းက လက္ေတြ႔ ပိုက်ပါတယ္။ “အစာလည္းေဆး၊ ေဆးလည္းအစာ” ဆိုၾကတယ္ မဟုတ္လား။ ဒီနည္းမွာက (ကြန္ဆက္ပ္) ႏွစ္ခုရွိတယ္။ တခုကေတာ့ “ကေန႔ လူသားေတြဟာ ပေဝသဏီကာလ ေရွးကတည္းက စားသံုးခဲ့ၾကတဲ့ အစာေတြကို ေကာင္းေကာင္း စားသံုး ေက်ခ်က္ႏိုင္တယ္” ဆိုတဲ့ အယူအဆပါ။ ေက်ာက္ေခတ္ ကစျပီး၊ ဂူေနလူသားေတြ စားသံုးတဲ့ၾကတဲ့ အစာေတြဟာ လူနဲ႔ အသင့္ဆံုးဆိုတဲ့ Paleolithic diet အယူအဆက ၁၉၇ဝ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္လာတယ္။ သား-ငါး၊ သစ္ဥ-သစ္ဖု၊ အသီး-အရြက္၊ အေစ့-အဆံေတြ ပါတယ္။ ေနာက္မွ အသစ္ထြင္ျပီး စုိက္ပ်ိဳး-ျပဳျပင္လာၾကတဲ့ ဆန္-ဂ်ံဳ၊ ပဲသီး-ပဲေတာင့္၊ ဆား၊ ေခ်ာထားတဲ့သၾကား၊ ျပဳျပင္ထားတဲ့ဆီေတြ သူတို႔စားတာေတြထဲမွာ မပါဘူး။

ေနာက္ အာဟာရအယူအဆတခုကေတာ့ “Calorie restriction (ကလိုရီ) ကန္႔သတ္ျပီး စားသံုးျခင္း” ျဖစ္တယ္။ ပဌမ အယူအဆကို ျငင္းလည္း မျငင္းႏိုင္၊ ဝယ္ခ်င့္စဖြယ္ သြားရည္က်ေအာင္ တင္ေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ေပၚက အစာေတြကိုလည္း မစားဘဲ မေနႏိုင္ရာကေန ေပၚလာတယ္ ထင္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ လူေတြဟာ ဘယ္ေနရာမွာမဆို လူ႔အစဥ္အလာ၊ ေရွးအစဥ္အလာနဲ႔ မကင္းေဝးသင့္ဘူး။ ဘာဘဲလုပ္လုပ္ ခ်င့္ခ်ိန္တာ၊ အကန္႔အသတ္ထားတာဟာ အမွားနည္းေစပါတယ္။ ဖတ္သူအားလံုး အသက္ ၁၂ဝ ရွည္ေစေသာ္ဝ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၈-ဝ၉

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...