က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Wednesday, May 19, 2010

Peptic ulcer ေလနာ ဆိုတာ ဘုရင္မွာလည္း ျဖစ္သည္

၁၉၈၂ အရင္ ဆရာဝန္ျဖစ္ၾကသူေတြက ေလနာဆိုတာ ေရာဂါပိုးနဲ႔ မဆိုင္ဘူးလို႔ သင္ခဲ့ၾကရတယ္။ စားခ်ိန္-ေသာက္ခ်ိန္ မမွန္သူ၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားသူေတြမွာ ျဖစ္ၾကရတယ္လို႔ ဆိုခဲ့တယ္။ အလုပ္မ်ားတဲ့ ဆရာဝန္၊ ဆယ္တန္းေျဖမဲ့ ေက်ာင္းသား အျဖစ္မ်ားလို႔လည္း Stress ulcer ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ အလုပ္မမ်ားတဲ့ ဆရာဝန္၊ (စထြက္စ္) မမ်ားတဲ့ ေက်ာင္းသား ကံေကာင္းသလား မေမးနဲ႔။ တကယ္ေတာ့ ထင္သေလာက္ ကံမေကာင္းပါ။ ၁၉၈၂ ေရာက္ေတာ့ ၾသစေတးလ် ဆရာဝန္ ႏွစ္ေယာက္ကေန ေလနာနဲ႔ Helicobacter pylori (H. pylori) ပိုး ဆက္စပ္တာကို သိလာရလို႔ပါ။

အနာမ်ိဳး ၉၆ ပါးမွာ ေလနာ ၃၂ ပါး၊ ပါတယ္လို႔ ျမန္မာေဆးက်မ္းက ဆိုပါတယ္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္မွာ ဝန္ၾကီးတပါး အလုပ္မ်ားလား မသိပါ၊ ေလနာ စြဲေနလို႔ "ပခန္းမွာ-ေလ၊ ေလာင္းရွည္မွာ-ဓား၊ ခန္းပတ္မွာ-နား၊ ေရနံ တတိုင္ခ်င္းႏွင့္ လင္းပါ့မလား။" လို႔ ဗန္းေမာ္ဆရာေတာ္က သေရာ္ခဲ့ဘူးတယ္။ ျပင္သစ္ဘုရင္ ခ်ားလ္စ္ နံပါတ္ ၉ မွာလည္း ရွိသတဲ့။ ဒါလဲ သေရာ္တာ မဟုတ္ေပမဲ့ St. Bartholomew’s Day Massacre လူသတ္ပြဲၾကီးဟာ ကုိယ္ေတာ္ျမတ္မွာ ေလနာထလို႔ ျဖစ္ရသလိုလို ဆိုပါတယ္။

Peptic Ulcer (PU) ေလနာမွာ Gastric ulcer (GU) အစာအိမ္နာ နဲ႔ Duodenal (DU) (ဒူယိုဒီနယ္)နာ ဆိုျပီး၊ ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။ (ဒူယိုဒီနမ္) ဆိုတာ အူသိမ္အစပိုင္း “င” ပံုေနရာေလးကို ေခၚတာပါ။ DU ဟာ အသက္ ၃ဝ က ၅ဝ ႏွစ္ အတြင္း အျဖစ္မ်ားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေလ(စကား) မ်ားခ်င္ မ်ားမယ္၊ ကံ ပိုေကာင္းၾကတယ္။ ေယာက္်ားေတြေလာက္ ေလနာ မျဖစ္ဘူး။ GU ၾကေတာ့ အသက္ ၆ဝ ေက်ာ္ေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ျဖစ္ရင္လည္း ၄% က အစာအိမ္-ကင္ဆာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ကံမေကာင္းျပန္ဘူး။

DU ၉ဝ% ေလာက္ နဲ႔ GU ၈ဝ% တို႔ဟာ (H. pylori) ေခၚတဲ့ ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္နဲ႔၊ က်န္တာက (NSAIDs) ေခၚတဲ့ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါ။ ေဆးလိပ္စြဲ၊ အရက္စြဲ၊ ေကာ္ဖီ-လက္ဘက္ရည္ စြဲသူေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ မ်ိဳးနဲ႔ရိုးနဲ႔ ဆိုသလို အေမ-အေဖ ျဖစ္ရင္ သား-သမီးမွာလည္း ျဖစ္တာေတြ ရွိတယ္။ အရင္က လက္ညွိဳးထိုးခဲ့ၾကတဲ့ အပူအစပ္နဲ႔ စိတ္ရႈတ္တာေတြကေတာ့ ေလနာရွိေနရင္ ပိုဆိုးေစတယ္လို႔သာ လက္ခံၾကေတာ့တယ္။

စားေနက် အခ်ိန္က်ရင္ အစာအိမ္က အစာေျခအရည္ ထြက္လာတာက အက်င့္ျဖစ္လာတယ္။ ထမင္း မက်က္ေသးလို႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ မအားလို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ပိုက္ဆံမရွိလို႔ျဖစ္ျဖစ္ အခ်ိန္ေရာက္ရင္ အက္စစ္ဓါတ္က အလိုက္မသိ ထြက္လာျပီး၊ ဝမ္းထဲမွာ တဂ်ဳတ္ဂ်ဳတ္ ျမည္လာတယ္။ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းက ဆြမ္းစားတံုးေခါက္သံ ၾကားတာနဲ႔ ေခြးေတြ၊ က်ီးကန္းေတြ အူၾက၊ အာၾကတယ္။ ဒီအေကာင္ေတြ ဗိုက္ထဲမွာလည္း အစာေျခရည္ေတြ ထြက္လာတာကိုး။

PU ရဲ႕လကၡဏာေတြကေတာ့ သိတဲ့အတိုင္း ဗိုက္နာမယ္၊ ေလတက္မယ္၊ အစာမေက်ျဖစ္မယ္၊ ပ်ိဳ႕-အန္မယ္။ ၾကာရင္ အစားပ်က္ေတာ့ အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့၊ အားေျပာ့တာေတြ ဆက္လိုက္လာမယ္။ နာပံုနာနည္းက ပူျပီးနာတာ၊ ေအာင့္တာ၊ စူးနာတာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ႏွလံုးနဲ႔ ဘာမွမဆိုင္ဘဲ၊ Heartburn လို႔ေခၚတာက အစာျမိဳျပြန္ထဲကို အက္စစ္ရည္ေတြ ဆန္တက္လို႔ နာတာကို ေခၚတယ္။ Gastro-esophageal Reflux Disease (GERD) ဆိုျပီး ေရာဂါနာမည္သစ္ ထြင္လိုက္ၾကတယ္။ GU က အစာစားရင္ နာတတ္ျပီး၊ DU က စားလိုက္ရင္ သက္သာလို႔ “ဆာနာ” လို႔ ေခၚတယ္။

ရက္တိုနဲ႔ နာတာရွည္ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ ၾကာေတာ့ အနာက က်ယ္လာျပီး၊ သူ႔အနီးအနားေတြကိုပါ နယ္ခ်ဲ႕ႏိုင္ေသးတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြက အေတာ္ဆိုးတာေတြပါ။ အစာလမ္းေၾကာင္းကေန ေသြးယုိတာ၊ အနာျဖစ္ေနတဲ့ အစာအိမ္-(ဒူယိုဒီနမ္) ေပါက္တာ၊ ေအာက္ဆင္းလမ္း က်ဥ္းသြားလို႔ စားျပီး အန္ေနေတာ့တာ။ “တာ” သံုးတာဟာ အေရးေပၚေတြပါ။ အစာအိမ္ေပါက္လို႔ နာတာက စူးရွျပီး နာတာမ်ိဳး။ ဗိုက္ မေနႏိုင္-မထိုင္ႏိုင္ တအားနာျပီး၊ ေဆးရံုကို အေျပးအလႊား လာရတယ္။ အခ်ိန္မေတာ္က မ်ားတယ္။ ရိုးရိုး ဓါတ္မွန္ ရိုက္တာနဲ႔ အစာအိမ္ေပါက္တာကို အေသအျခာ သိႏိုင္တယ္။ “အသဲ” ေပၚမွာ “လျခမ္းေကြးေကြးေလး” ကုိ ျမင္ရတယ္။ စိတ္ကူးယဥ္စရာ မေကာင္းပါလား။ မေကာင္းပါ၊ ခြဲတာစိတ္တာ ခံရရွာပါေတာ့မည္။

ေသြးအန္တာကို (Hematemesis) ေခၚတယ္။ TB ျဖစ္လို႔ ေခ်ာင္းဆိုးေသြးပါ (Hemoptysis) နဲ႔ မတူဘူး။ ေကာ္ဖီႏွစ္လို ညိဳမဲမဲ အရည္ေတြ အန္တာ။ အန္မထြက္ဘဲ ေအာက္ဆင္းရင္ ေသြးကဝမ္းထဲပါမယ္။ အခ်ိန္ၾကာတာမို႔ ဝမ္းက မဲနက္ေနမယ္။ (Melaena) လို႔ ေခၚတယ္။ ကတၲရာေစးလိုေနတာ။ အစာအိမ္က ေသြးယိုတာ မဟုတ္တာလည္း အဲလိုဘဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အသဲေျခာက္ေရာဂါရွိသူ၊ အစာျမိဳျပြန္ ေအာက္အဖ်ားက ေသြးျပန္ေၾကာအထံုးေတြ ေပါက္လို႔ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္သာေပမဲ့ ဝမ္းထဲမွာ ေသြးနည္းနည္းခ်င္း ပါေနတာကို အႏုၾကည့္ မွန္ဘီလူးနဲ႔စစ္မွ သိရမယ္။

ေလနာရွိေနတာကို Barium meal ေဆးၿမိဳၿပီး၊ ဓါတ္မွန္႐ိုက္တာနဲ႔ Endoscopy ကရိယာထည့္ၾကည့္တာနဲ႔ ေသျခာေအာင္ စစ္ရတယ္။ မီးေတာင္ကို အေပၚက ၾကည့္ရသလို၊ အလည္မွာ အနာေနရာက ခြက္ေန၊ အနားေဇာက္က ေအာက္ကို တည့္တည့္က်ေနျပီး၊ ေဘးမွာ ေခ်ာ္ရည္ ဆင္းတဲ့လမ္းေတြလို ျဖာထြက္ေနတယ္။

ေလနာကို ကုဘို႔ ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္သလဲဆိုတာ သိရမယ္။ ေရွာင္ရမယ္။ အျဖစ္မ်ားလို႔ ဆရာလည္း မ်ားတယ္။ ေဆးေပးကုတဲ့ Medications လည္း မနည္းဘူး။ ပိုးကိုႏိုင္တဲ့ေဆးနဲ႔ အစာေျခရည္ကို သက္ေရာက္တဲ့ေဆး၊ ႏွစ္မ်ိဳးက မပါမျဖစ္ ေပးပါတယ္။ ပိုးအတြက္ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆး၊ Amoxacillin, Tetracycline, Claithromycin, Metronidazole ေတြကို သံုးတယ္။

Antacids အက္စစ္ဓါတ္ပ်ယ္ေဆးေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ဗမာျပည္မွာ (ဂ်ဲလ္မက္)၊ ကုလားျပည္မွာ (ဒိုင္ဂ်င္း) လူအေတာ္ မ်ားမ်ား ဝါးစာေနၾက။ အခုထုတ္ေသးလားေတာ့ မသိဘူး။ (ဆိုဒါမင့္) ဆိုတဲ့ေဆးျပား အလည္မွာ ခ်ိဳင့္ခြက္ေလးနဲ႔မို႔၊ “ခ်က္ပံုပါတဲ့ေဆး” လို႔ အရပ္ထဲမွာ ေခၚၾကတယ္။ စာအုပ္ၾကီးေတာ့ ဆန္ေနမွာဘဲ။ ေဆးေသာက္ပံု-ေသာက္နည္းကိုပါ ထည့္ေရးပါရေစ။

Aluminium Hydroxide and Oxide, Magnesium Trisilicate 250-1500 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ Magnesium Carbonate, Magnesium Oxides, Magnesium hydroxide 200-400 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ Calcium Carbonate 1250-1500 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္။

အက္စစ္ အထြက္နည္းေဆး Atropine Sulphate 0.5-1.0 mg IM ထိုးေဆး၊ Proton pump inhibitors (Omeprazole, Rabeprazole) 20-40 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၁ လ၊ ၁ လခြဲ ေသာက္ပါ။ Histamine H 2-receptor Antagonists (Ranitidine) 150 mg တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္။

DU ဆိုရင္ Cimetidine 800 mg အိပ္ရာဝင္၊ 300-400 mg အစာစားျပီးတိုင္း တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္၊ ၁ လ၊ ၁ လခြဲ ေသာက္ပါ။ သက္သာလာရင္ ည 400 mg ေသာက္ပါ။ လတ္တေလာ အစာအိမ္နာဆိုရင္ 800 mg အိပ္ရာဝင္၊ ဒါမွမဟုတ္ 300 mg အစာစားျပီးတိုင္း၊ ၂ လေသာက္ပါ။ အစာေျခရည္ေတြ အထက္ဆန္တာျဖစ္ရင္ 400-800 mg တေန႔ ၂-၃ ၾကိ္မ္၊ ၁ လခြဲ ေသာက္ပါ။ Heartburn နဲ႔ အစာမေက်ျဖစ္ရင္ 200 mg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္၊ အစာမစားခင္ နာရီဝက္ၾကိဳ ေသာက္ပါ။

Mucosal protective agents ဆိုတာကေတာ့ အစာလမ္း အတြင္းလႊာကို ကာကြယ္ဘို႔ေဆးပါ။ အန္တဲ့သူေတြအတြက္ Metoclopramide 10-15 mg စားေဆး တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ေပးရတယ္။

ဗိုက္ တအားနာရင္ Buscopan, Hyoscine 10-20 mg IV/IM ထိုးေဆး။ စားေဆး တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္။ Diclofenac 25-75 mg စားေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ Spasmocip, Spasmonil, Spasmo-Proxyvon စားေဆး တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္။ လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ကုသတာ လုပ္ရတတ္တယ္။ Laparoscopic surgery, Vagotomy, Antrectomy, Pyloroplasty ေနာက္ျပီး G-J ေခၚတဲ့ အစာအိမ္နဲ႔ အူကို ဆက္ေပးတဲ့နည္းက စိတ္ဝင္စားဘို႔ ေကာင္းတယ္။

Lifestyle ဆိုတဲ့ လူေနမႈပံုစံပါ ေျပာင္းဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ အပူအစပ္ ေရွာင္၊ ေကာ္ဖီ ေလ်ာ့၊ ေဆးလိပ္-အရက္ ျဖတ္ပါ။ စိတ္ဖိအားမ်ားတဲ့ အလုပ္ကေန ေျပာင္းလို႔ရရင္ ေျပာင္းပါ။ တေန႔ နာရီဝက္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။ (မယ္ဒီေတးရွင္း) လုပ္တာ ေကာင္းတယ္။ “ေလနာ ေရာဂါရွိရင္ စတုမဓူ၊ သၾကား၊ ထန္းလ်က္၊ ေဆး၊ စားတာဟာ ဥပုသ္ေစာင့္ေပမဲ့ သီလမပ်က္ဘူး။” လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။

(ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္) ကုိ ဖိအားနဲ႔ထည့္ထားတဲ့ Carbonated beverage ေခၚတဲ့ ဘီယာ၊ ဆိုဒါ၊ (စပရင္း-ဝါးတား)၊ ကိုကာကိုလာ၊ စပရိုက္၊ (အင္နာဂ်ီ-ဒရင့္ခ္) ေတြက ေလနာအတြက္ မေကာင္းပါ။ Sodium bicarbonate (Baking powder) ေဆာ္ဒါမံႈ႔ ေသာက္ရင္ ခ်က္ခ်င္းလို သက္သာေပမဲ့ ၾကာရင္ အစာအိမ္ ေပါက္ေစႏိုင္တယ္။

ဘာေဆးမွ မရွိတံုး နာလာရင္ ေရ တခြက္-ႏွစ္ခြက္ ေသာက္လိုက္ပါ။ ႏြားနို႔ ေသာက္ပါ။ သြားေလရာ ေဆးယူသြားပါ။ ဆာရင္စားဘို႔ စားစရာတခုခု ယူသြားပါ။ ေက်ာ္တဲ့အစားေတြ ေရွာင္ပါ။ အေစ့အဆံေတြ၊ တိုဖူး၊ ပဲပုတ္၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ပင္လယ္ထြက္ အသီးအႏွံေတြ၊ ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္ေတြ တည့္ပါတယ္။ အသားမွာ red meats ကိုေလ်ာ့ျပီး၊ lean meats, cold-water fish ပိုစားပါ။ ျပဳျပင္ထားတဲ့ဆီ trans-fat ေလနာနဲ႔ မတည့္ပါ။

အစာကို နည္းနည္းခ်င္း ခဏခဏစားပါ။ စားေနက် အစားအစာေတြသာ စားတာ ေကာင္းတယ္။ အစာလမ္းက သူခ်က္လုပ္ေပးေနၾကဟာကို ပိုၾကြမ္းက်င္ပါတယ္။ အီတာလ်န္-ပီဇာ၊ ဘာဂါ-ယန္းကီး၊ ဆူရွီး-ဂ်ပန္၊ ကုလားမွန္-ရိုတီး၊ ထမင္းခ်ည္းစားတာ ဗမာ၊ တရုပ္ဟာ ေခါက္ဆြဲ။ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ စားေနၾကဘဲ ေကာင္းတယ္။

အရပ္သံုး ေဆးနည္းမွာ Basil leaves ပင္စိမ္းရြက္ကို စားခိုင္းတယ္။ ဂ်င္း (ခ်င္း)စိမ္းသည္ ေလနာ၊ ဝမ္းဗိုက္-ရင္ေခါင္းနာ တို႔ကိုႏိုင္၏လို႔ ဆိုတယ္။ တိုင္းရင္းေဆး တခုက Vitamin C ဟာ ေလနာနဲ႔ မတည့္ဘူးေရးတာ ဖတ္ရတယ္။ မဟုတ္ပါ။ ဗီတာမင္စီ 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ေသာက္ရင္၊ ေသြးယိုတာအတြက္ပါ အက်ိဳးရွိတယ္။ ခ်ယ္ရီသီး၊ ဘလူးဘယ္ရီသီးလိုဘဲ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကလည္း အဆိပ္အေတာက္ ေျပေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရွးဗမာေဆးနည္းက တမ်ိဳးဆိုတယ္။

စကားအရာမွာ နာမည္တလံုးနဲ႔ ရွိခဲ့တဲ့ “စကားေတာင္စား အမတ္” ဟာ ဘုရင္က ခရမ္းခ်ဥ္သီး စားေကာင္းတယ္ ဆိုေတာ့ အလိုက္သင့္ ေလွ်ာက္လိုက္တယ္။ မၾကာခင္ ဘုရင္မွာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေၾကာင့္ ေလနာထေတာ့ "မွန္လွပါ အရွင္မင္းျမတ္ရဲ႕ “ကြၽန္” မို႔ အရွင့္ အလိုကို လိုက္ၿပီး၊ တင္ရေၾကာင္းပါဘုရား။" လို႔ ေလွ်ာက္ျပန္တယ္။

ေရာဂါဘယမ်ားသည္ တခ်ိဳ႕လူေတြထက္ သတၲိေကာင္းၾကသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြအလို မလိုက္ပါ။ “ကြၽန္” မဟုတ္ေသာ လူမ်ားသည္ သတၲိ-ဗ်တၲိ ေကာင္းၾကသည္။ ဘုရင္ဆိုးမ်ား ဗိုက္နာရင္ ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းေပးၾကမည္ မဟုတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၉-၅-၂ဝ၁ဝ

Comments
အစာမက်ျဖစ္ျခင္း Indigestion နဲ႔ ရင္ပူေလာင္ျခင္း heartburn အတြက္ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာ မွီဝဲသံုးစြဲေနၾက တဲ့ Proton pump inhibitors ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Omeprazole (Prilosec), Lansoprazole (Prevacid), Rabeprazole (Aciphex), Pantoprazole (Protonix), Esomeprazole (Nexium), and Zegarid ေဆးေတြေၾကာင့္ Osteoporosis အရိုးေရာဂါ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ၃ဝ-၅-၂ဝ၁ဝ ေန႔က လန္ဒန္မွာ သုေတသနစာတမ္းတခု ထုတ္ျပန္လိုက္တယ္။

Osteoporosis ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီး ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္။ အမ်ိဳးသား ၁၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္ေနတဲ့ အသက္ၾကီးရင္ အရိုးက်ိဳးလြယ္တတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္တယ္။ National Institute for Health and Clinical Excellence က ဒီေဆးမ်ိဳးဟာ ထိေရာက္တာ မွန္ေပမဲ့ သိပ္ၾကာၾကာ (၂ လက္ထက္ ပိုၾကာေအာင္) မသံုးသင့္ဘူးလို႔ အၾကံျပဳလိုက္ပါတယ္။

၃ဝ-၅-၂ဝ၁ဝ

ဆရာခင္ဗ်ား၊ အစာအိမ္မေကာင္းတာၾကာပါၿပီ၊ Barium meal X'ray ရိုက္ဘူးတယ္၊ H pylori အတြက္ endoscopy & biopsy လုပ္ၿပီး H Pylori ရွိတယ္ဆိုလို႔ ေဆးစားၿပီး စစ္ေတာ့ ေကာင္းသြားၿပီဆိုလို႔ အစားလဲ သိတ္မေရွာင္ရေတာ့၊ ဒါေပမဲ့ တလေလာက္မွာ ဒိုင္းကနဲ ၿပန္ၿဖစ္တာ-ေလၿပန္ထဒါ၊ တေၿဖးေၿဖးနဲ႔ပိုပိုဆိုးလာတာ-အခု - ေကာ္ဖီ၊ လဖက္ရည္၊ ငရုပ္သီး၊ မဆလာ၊ ခရမ္းခ်င္သီး၊ လိမ္ေမာ္သီး စားလို႔မရ၊ ေသာက္လို႔မရပါ၊ anti acid ေတြေသာက္ေနရ၊ အခု႔ nexium တေန႔တလုံးေသာက္၊ ဒီၾကားတဲလိုရင္လိုသလို anti acid လဲေသာက္ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ရင္ညြန္႔ေအာင့္လို႔ gas pressure လာလာေဆင့္တဲ့သေဘာပါ။ ေနာက္ ေလ့လာၾကည့္တာ anti acid ထဲက calcium ေၾကာင့္မသင္ကာတာနဲ႔ anti acid တတ္ႏိုင္သေလာက္မစားဘဲေနေတာ့ ေအာင့္တာ gas pressure ၿဖစ္စင္နဲသြားပါတယ္။ အခု Nsaid ေတြ ေသာက္ေနရလို႔ anti acid နဲ႔ Buffer လုပ္ၿပီးေသာက္ေနရပါတယ္။

ေကာ္ဖီၿပန္ေသာက္ႏိုင္ေအာင္ဘာဆက္လုပ္သင့္ပါသလဲ၊ အၾကံေပးပါရန္ - ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။
May 23, 2010 9:50 AM

အစာမက်ျဖစ္ျခင္း Indigestion နဲ႔ ရင္ပူေလာင္ျခင္း heartburn အတြက္ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာ မွီဝဲသံုးစြဲေနၾက တဲ့ Proton pump inhibitors ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Omeprazole (Prilosec), Lansoprazole (Prevacid), Rabeprazole (Aciphex), Pantoprazole (Protonix), Esomeprazole (Nexium), and Zegarid ေဆးေတြေၾကာင့္ Osteoporosis အရိုးေရာဂါ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ၃ဝ-၅-၂ဝ၁ဝ ေန႔က လန္ဒန္မွာ သုေတသနစာတမ္းတခု ထုတ္ျပန္လိုက္တယ္။

Osteoporosis ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီး ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္။ အမ်ိဳးသား ၁၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္ေနတဲ့ အသက္ၾကီးရင္ အရိုးက်ိဳးလြယ္တတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္တယ္။ National Institute for Health and Clinical Excellence က ဒီေဆးမ်ိဳးဟာ ထိေရာက္တာ မွန္ေပမဲ့ သိပ္ၾကာၾကာ (၂ လက္ထက္ ပိုၾကာေအာင္) မသံုးသင့္ဘူးလို႔ အၾကံျပဳလိုက္ပါတယ္။

အစာအိမ္ မေကာင္းတာၾကာပါၿပီ။ Barium meal X'ray ရိုက္ဘူးတယ္။ H pylori အတြက္ endoscopy & biopsy လုပ္ၿပီး H Pylori ရွိတယ္ ဆိုလို႔ ေဆးစားၿပီး စစ္ေတာ့ ေကာင္းသြားၿပီဆိုလို႔ အစားလဲ သိတ္မေရွာင္ရေတာ့။

ဒါေပမဲ့ တလေလာက္မွာ ဒိုင္းကနဲ ၿပန္ၿဖစ္တာ။ ေလၿပန္ထတာ။ တေၿဖးေၿဖးနဲ႔ ပိုပိုဆိုးလာတာ။ အခု ေကာ္ဖီ၊ လဖက္ရည္၊ ငရုပ္သီး၊ မဆလာ၊ ခရမ္းခ်င္သီး၊ လိမ္ေမာ္သီး စားလို႔မရ၊ေသာက္လို႔မရပါ၊ anti acid ေတြေသာက္ေနရ၊ အခု႔ nexium တေန႔တလုံးေသာက္။ ဒီၾကားထဲ လိုရင္လိုသလို anti acid လဲေသာက္ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ရင္ညြန္႔ေအာင့္လို႔ gas pressure လာလာေဆာင့္တဲ့ သေဘာပါ။ ေနာက္ေလ့လာၾကည့္တာ anti acid ထဲက calcium ေၾကာင့္မသင္ကာတာနဲ႔ anti acid တတ္ႏိုင္သေလာက္ မစားဘဲေနေတာ့ ေအာင့္တာ gas pressure ၿဖစ္စင္နဲသြားပါတယ္။ အခု Nsaid ေတြ ေသာက္ေနရလို႔ anti acid နဲ႔ Buffer လုပ္ၿပီး ေသာက္ေနရပါတယ္။ ေကာ္ဖီၿပန္ေသာက္ႏိုင္ေအာင္ ဘာဆက္ လုပ္သင့္ပါသလဲ၊ အၾကံေပးပါရန္။

အစာမက်ျဖစ္ျခင္း Indigestion နဲ႔ ရင္ပူေလာင္ျခင္း heartburn အတြက္ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာ မွီဝဲသံုးစြဲေနၾက တဲ့ Proton pump inhibitors ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Omeprazole (Prilosec), Lansoprazole (Prevacid), Rabeprazole (Aciphex), Pantoprazole (Protonix), Esomeprazole (Nexium), and Zegarid ေဆးေတြေၾကာင့္ Osteoporosis အရိုးေရာဂါ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ၃ဝ-၅-၂ဝ၁ဝ ေန႔က လန္ဒန္မွာ သုေတသနစာတမ္းတခု ထုတ္ျပန္လိုက္တယ္။

Osteoporosis ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီး ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္။ အမ်ိဳးသား ၁၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္ေနတဲ့ အသက္ၾကီးရင္ အရိုးက်ိဳးလြယ္တတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္တယ္။ National Institute for Health and Clinical Excellence က ဒီေဆးမ်ိဳးဟာ ထိေရာက္တာ မွန္ေပမဲ့ သိပ္ၾကာၾကာ (၂ လက္ထက္ ပိုၾကာေအာင္) မသံုးသင့္ဘူးလို႔ အၾကံျပဳလိုက္ပါတယ္။

Peptic Ulcer Diagnosis ေလနာေရာဂါကို ေဆးစစ္ျခင္း
သိခ်င္တာက အစာအိမ္-ေလနာဆိုရင္ ဘယ္လိုမ်ိဳး စစ္ေဆးခ်က္ေတြျပဳလုပ္ရင္ သိႏိုင္သလဲကိုပါ။ ဒါမွမဟုတ္ ေရာဂါက မွန္းဆရတဲ့ အရာမ်ိဳးလား။ စစ္ေဆးရင္ အေကာင္းဆံုးက ဘယ္လိုစစ္ရမလဲ ဆိုတာေတြကိုပါ ရွင္းျပေပးပါဦး။

ပဌမ ဆရာဝန္က ေရာဂါ-ရာဇဝင္ကို ေသေသျခာျခာ ေမးမယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အလာအလာရွိသူ ဟုတ္-မဟုတ္၊ ျဖစ္တာ ဘယ္ေလာက္ ၾကာေနျပီလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ နာသလဲ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့သလား၊ ဘာေဆးေတြ ေသာက္ေနခဲ့သလဲ၊ NSAIDs ေခၚ အကိုက္-အနာ-အဖ်ားေပ်ာက္ ေဆးေတြက ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အရက္-ေဆးလိပ္၊ မိသားစုထဲ အဲလို ျဖစ္သူ ရွိသလား၊ အန္သလား၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာ နာတာလဲ။ လူပင္ပန္း-စိတ္ပင္ပန္းလား။ အစာကို အခ်ိန္မွန္ စားသလား။

ေနာက္ စမ္းသပ္မႈ လုပ္မယ္။ ဗိုက္၊ ရင္ပတ္၊ လိုအပ္ရင္ စအို (ေသြးယိုသူ)၊ နာတာရွည္ ေလနာသမားတခ်ိဳ႕က အန္တတ္တယ္။ အစာ ေအာက္ဆင္းတာ ေႏွးလို႔ အစာအိမ္ထဲမွာ စားတဲ့အစာေတြ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ေအာက္မဆင္းဘူး။ အဲလို လူေတြရဲ႕ ဗိုက္ကို လႈတ္ၾကည့္ရင္ ေရထည့္တဲ့ သားေရအိမ္ကို လႈတ္ၾကည့္သလို အသံမ်ိဳး ၾကားတယ္။

ေရာဂါကို ေသျခာဘို႔ စစ္နည္း ၁-၂ ခု ထပ္လိုတယ္။
(၁) Upper gastrointestinal (GI) series လည္းေခၚသလို Barium meal x-ray ရိုက္တာ လုပ္ရတယ္။ ေဆးမ်ိဳခိုင္းျပီး ဓါတ္မွန္ေတြ တခ်ပ္ျပီး တခ်ပ္ရိုက္တာပါ။ သိပ္ၾကီး တိက်တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။
(၂) Endoscopy အစာလမ္းေၾကာင္းထဲကို ကင္မရာပါ ကရိယာ Endoscope ထည့္ၾကည့္တာ၊ ပိုတိက်တယ္။
(၃) Endoscopy ၾကည္ရင္းနဲ႔ အထဲက အသားစကိုယူျပီး တရားခံပိုး H. pylori ရွိ-မရွိစစ္တယ္။ အဲလိုမ်ိဳး Biopsies လုပ္တာက ကင္ဆာ ဟုတ္-မဟုတ္ကိုပါ သိေစတယ္။ GU အစာအိမ္မွာ အနာက ကင္ဆာနဲ႔ ခြဲရမယ္။ DU အူသိမ္မွာ ျဖစ္ရင္ ကင္ဆာ မဟုတ္ပါ။
(၄) ေသြးထဲမွာ H. pylori နဲ႔ဆိုင္တဲ့ Antibodies ရွိ-မရွိလည္း စစ္ႏိုင္တယ္။
(၅) Breath test ဆိုတာလည္း 95% မက ေသျခာတယ္။
(၆) Stool test ဝမ္းထဲမွာ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္တဲ့ ေသြး ပါေန-ေနစစ္တာ။
(၇) Blood test ေသြးအားနည္းေန-မေန (ေသြးယိုသူ)၊

Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၉-၂ဝ၁ဝ