က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, December 21, 2008

Pneumonia in Children ကေလးမ်ားတြင္ျဖစ္သည့္ ႏူမိုးနီးယားေရာဂါ

• အိႏၵိယတြင္ ေန႔စဥ္ အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလး ၁ဝဝဝ ေက်ာ္ ႏူမိုးနီးယားေရာဂါေၾကာင့္ ေသေနရသည္။
• ၄င္းအရြယ္ကေလးမ်ားေသဆံုးရျခင္း၏ ၂ဝ% ခန္႔ျဖစ္သည္။
• ၄င္းေရာဂါမွာ ငွက္ဖ်ား၊ ဝက္သက္ AIDS တို႔ထက္မ်ားသည္။
• ႏူမိုးနီးယားေရာဂါ ဆိုသည္မွာ အဆုပ္အားေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း ေၾကာင့္ျဖစ္ရသည္။
• ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္ရပ္စ္၊ ဖန္းဂတ္စ္မူိ၊ ပါရာဆိုက္မ်ား ျဖစ္သည္။
• တခါတရံု အသက္ရွဴလမ္း အထက္ပိုင္း ေရာဂါမ်ားက အစပ်ိဳးသည္။ အေအးမိ၊ လည္ေခ်ာင္းအာ၊ အာသီးေရာင္ရာမွ ၁-၂-၃ ရက္ၾကာလ်င္ ျဖစ္လာတတ္သည္။
• ကုသလ်င္ ၁-၂ ပါတ္ ဆိုလ်င္ ေပ်ာက္မည္။ ၄-၆ ပါတ္ ၾကာသည့္ပိုးလည္းရွိသည္။

Signs and Symptoms ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
• Fever ဖ်ား၊
• Chills ခ်မ္း၊
• Cough ေခ်ာင္းဆိုး၊
• Unusually rapid breathing အသက္ရွဴျမန္၊
• Breathing with wheezing sounds အသက္ရွဴလ်င္အသံထြက္၊
• Laboured breathing အသက္ရွဴခက္၊
• Vomiting အန္၊
• Chest pain ရင္ပတ္နာ၊
• Abdominal pain ဗိုက္နာ၊
• Decreased activity သိပ္မလႈပ္ရွား၊
• Loss of appetite အစားပ်က္၊
• Bluish or gray colour of the lips and fingernails အသားအေရျပာႏွမ္း၊

ကူးစက္ပံု
ႏူမိုးနီးယားေရာဂါျဖစ္စသည့္ပိုးမ်ားမွာ ကူးစက္သည္။ လူနာ၏ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္းကထြက္ေသာအရည္မ်ားတြင္ ပိုးပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူနာေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေျခလ်င္ထြက္လာမည္။ လက္ကိုင္ပုဝါ၊ အသံုးအေဆာင္မ်ားက တဆင့္လည္း ကူးႏိုင္သည္။

ကာကြယ္ရန္
အခ်ိဳ႕ပိုမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားရွိသည္။ ဥပမာ DPT ဆံုဆို႔-ၾကက္ညွာ-ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး။ BCG တီဘီ ကာကြယ္ေဆး။ ႏူမိုးနီးယားေရာဂါသက္သက္က မကူးစက္ပါ။ ႏူမိုးနီးယားေရာဂါမျဖစ္မီရွိသည့္ အသက္ရွဴလမ္း အထက္ပိုင္း ေရာဂါမ်ားက ကူးစက္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၄င္းအဆင့္တြင္ မကူးစက္ေအာင္သတိထားရမည္။

Professional Treatment ကုသျခင္း
ဆရာဝန္ကစစ္ေဆးမည္၊
ဓါတ္မွန္ရိုက္ရန္ လိုခ်င္လိုမည္။
ေသြးစစ္ရန္ လိုခ်င္လိုမည္။
သလိပ္ပိုးစစ္ရန္ လိုခ်င္လိုမည္။
အမ်ားအားျဖင့္ ပိုးေသေစသည့္ေဆးမ်ားျဖင့္ ေပ်ာက္သည္။
ေဆးရံုတင္ရန္ လိုခ်င္လိုႏိုင္သည္။
ေအာက္စီဂ်င္ လိုခ်င္လိုမည္။
Pneumonias and Respiratory Tract Diseases ႏူမိုးနီးယားအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ အသက္ရွဴလမ္းေရာဂါေဆးမ်ား

Disease/Illness Treatment
Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Erythromycin 500 mg IV QID or Doxycycline 100 mg IV or Orally BD + Cefotaxime 1-2 Gm IV TDS ; Clindamycin 600 mg IV QID or Amoxacillin 500 mg TDS
Penicillin G 1.2 million units IV QID + Metronidazole 500 mg IV or Orally; Doxycycline 100 mg BD or Erythromycin 500 mg QID or Azithromycin 500 mg on day 1 and 250 mg on days 2-5; Amoxicillin 500 mg QID x 7-10 days or Fluoroquinolone (Levofloacin) 500 mg OD/Gatifloxacin 400 mg OD/Sparfloxacin 400 mg on day 1 and 200 mg OD/Moxifloxacin 400 mg OD x 10-14 days; Clarithromycin 500 mg BD x 10 days or Doxycycline 200 mg BD x 10 days; Cefotaxime or Cefipime 1-2 g IV 8-12 hourly
Anaerobic Pneumonia and Lung Abscess (ေလမႀကိဳက္သည့္ပိုး)ႏူမိုးနီးယား၊ အဆုုပ္ျပည္တည္ျခင္း၊ (1) Penicillins (Penicillin G 1-2 million units IV 4-6 hourly or Amoxacillin 500 mg TDS) + Metronidazole 500 mg IV or Orally BD/TDS (2) Clindamycin 600 mg IV TDS followed by 300 mg QID Orally or Amoxacillin 875 mg BD
Postoperative Pneumonia ခဲြစိတ္ၿပီးရသည့္ ႏူမိုးနီးယား၊ Cefotaxime or Ceftriaxone or Cefipime 2 Gm IV TDS or Piperacillin-Tazobactam 4-5 Gm IV QID with or without Tobramycin or Ciprofloxacin
Aspiration Pneumonia အန္ဖတ္ဝင္၍ျဖစ္ေသာ ႏူမိုးနီးယား Clindamycin 300 mg Orally TDS or (TMP 160 mg + SMZ 800 mg) BD x 10 days or Phenoxymethyl Penicillin 500 mg Orally QID x 10-14 days
Community-acquired Pneumonia လူစုလူေဝးမွ ရေသာ ႏူမိုးနီးယား (1) Clarithromycin 500 mg BD or Azithromycin 500 mg stat and 250 mg OD x 4 days (2) Doxycycline 100 mg BD (3) Fluroquinolones such as Gatifloxacin 400 mg OD or Moxifloxacin 400 mg OD, Eruthromycin 250-500 mg QID, Cefuroxime axetil 250-500 mg BD, Cefpodoxime proxetil 100-200 mg BD or Cefprozil 250-500 mg BD (4) Erythromycin (Azithromycin, Clarthromycin) 500 mg Orally or IV QID or Doxycycline 100 mg IV or Orally BD + Cefotaxime 2 Gm IV TDS or Ceftriaxone 1 Gm IV OD or Fluoroquinolone alone
Upper Respiratory Tract infections, Pneumonias အသက္ရွဴလမ္း အေပၚပိုင္း ပိုးဝင္ျခင္း၊ ႏူမိုးနီးယား၊ Penicillin G, Amoxacillin, Doxycycline, Cefotaxime, Ceftriaxone, Azithromycin, TMP-SMZ, Clindamycin, Ciprofloxacin, Erythromycin
Chest infection အသက္ရွဴလမ္းေရာင္ျခင္း၊ Penicillin 2 million units IV every 4 hours followed by Amoxacillin 500 mg TDS Orally
Aphthous ulcer (အက္ဖ္သပ္စ္ အာလ္ဆာ)၊ Herpatic Stomatitis လွ်ာနာျခင္း၊ Fluocinonide ointment 0.05% or Triamcinolone acetate 0.1% ointment; Diclofenic 3%; Acyclovir 200-800 mg x 5 times daily x 7-14 days; Ulcerative Gingivitis = Penicillin 250 mg TDS x 10 days
Laryngitis လည္ေခ်ာင္းနာ၊ Erythromycin 250 mg QID; Benzarthine penicillin G 1.2 million units IM as a single dose; Penicillin VK 500 mg QID or Amoxacillin 750 mg BD
Acute Sinusitis ဆိုင္းနပ္စ္၊ Amoxacillin 500 mg Orally TDS or (TMP 160 mg + SMZ 800 mg) BD x 10 days or Augmentin (Amoxacillin + Clavulanic acid) 500 mg TDS or Cefuroxime 500 mg Orally BD or Cefpodoxime 200-400 mg daily or Doxycycline 100 mg BD; Pseudoephedrine 30-120 mg + Nasal Oxymetazoline 0.5% or Xylometazoline 0.05-0.1% sprays TDS/QID; Amoxacillin 500 mg TDS or (4 mg/kg TMP- 20 mg/kg SMZ) one double strength tablet = 80-160 mg TMP + 160-800 mg SMZ) BD x 10 days; Cephalexin 250-500 mg QID, Cefuroxime 250 mg BD, Cefaclor 250 mg TDS, Cefixime 400 mg/day, Ciprofloxacin 500 mg BD, Azithromycin 500 mg OD
Tonsillitis and Pharyngitis အာသီးေရာင္ေရာဂါ၊ အာေခါင္ေရာင္ျခင္း၊ Benzathine Penicillin 1.2 million units IM or Procaine Penicillin Inj. 600,000 units IM x 5-10 days (or) Orally Penicillin V potassium 250 mg TDS (or) 500 mg BD x 5-10 days (or) Cefaclor 250-750 mg TDS (or) Erythromycin 500 mg Orally QID x 10 days (or) Azithromycin 500 mg on day 1 and 250 mg on days 2-5 or Clarithromycin 500 mg BD x 10 days
Allergic Rhinitis, Hay fever, Viral rhinitis အလာဂ်ီရၿပီး ႏွာေစးျခင္း၊ Chlorpheniramines 4 mg BD/TDS; Cetirizine 10 mg OD
Diphtheria ဆံုဆို႔နာ၊ Diphtheria antitoxin 20,000-100,000 units + Penicillin 250 mg QID or Erythromycin 500 mg QID