သည္းေျခ ေက်ာက္တည္ေနေသာ ေဝဒနာ ေနာက္ဆက္တြဲအေၾကာင္း သိလိုပါသည္။ သည္းေျခ ထုတ္ပစ္လိုက္ပါက လူ႕သက္တန္းေစ့ ေနႏိုင္ပါသလားဆရာ။ ခႏၵာကိုယ္တြင္ သည္းေျခသည္ အေရးၾကီးသည့္ အပိုင္းတြင္ ပါဝင္သည့္အတြက္ သည္းေျခ ထုတ္ပစ္လိုက္ပါက ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ဆိုးက်ိဴးမ်ားကို သိလိုပါသည္။
လူတိုင္းမွာ အသဲရဲ႕ေအာက္မယ္ကပ္ေနတဲ့ Bile သည္းေျခရည္ ထုတ္ေပးမဲ့ Gallbladder သည္းေျခအိပ္တခုစီ ရွိၾကတယ္။ Cholecystectomy ဆိုတာ သည္းေျခအိပ္ ထုတ္ျပစ္တာကို ေခၚတယ္။ အမ်ားဆံုးက Gallstone ေက်ာက္တည္လို႔ပါ။ အစဥ္အလာ Open cholecystectomy နဲ႔ ေနာက္ေပၚ Laparoscopic cholecystectomy နည္းတခုခုနဲ႔ ထုတ္တယ္။ ထုတ္လိုက္တဲ့ သည္းေျခအိပ္ကို ကင္ဆာရွိေန-မေန biopsy လုပ္ေသးတယ္။ Ayurveda or Homoeopathy နည္းေတြ စမ္းျပီးေနာက္ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ဆီ ျပန္လာၾကရတယ္။
Bile ဆိုတ့ဲ သည္းေျခရည္ဟာ ဆီ-အဆီကို ေက်ခ်က္ဘို႔ အဓိကက်တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ကို ထုတ္လိုက္ရင္ သိပ္မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ Bile ကို Liver အသဲကေနလည္း ဆက္ထုတ္ေနမွာပါ။ အရင္ကေတာ့ အစာ စားခ်ိန္ေရာက္မွ သည္းေျခအိပ္ထဲက သည္းေျခရည္ကို ညွစ္ထုတ္ေပးခဲ့တာ။ သိုေလွာင္ထားေပးမဲ့ အိပ္ေတာ့ မရွိေတာ့လို႔၊ တစက္တစက္နဲ႔ ေျဖးေျဖးေလး အူသိမ္ထဲကို တိုက္ရိုက္ စီးက်ေနပါမယ္။ သရက္ရြက္ျပြန္နဲ႔ သည္းေျချပြန္ေတြက ႏွစ္ခုတခု ဆက္ေနလို႔ သရက္ရြက္က ထြက္တဲ့ အရည္ေတြကိုပါ ေႏွးသြားေစတယ္။
သည္းေျခအိပ္ မရွိေတာေပမဲ့ လူအမ်ားစုဟာ ေနေကာင္းတဲ့လူေတြနဲ႔မျခား ေနႏိုင္ၾကပါတယ္။ Bloating ဗိုက္ျပည့္သလို ျဖစ္တာက တျခားသူေတြလည္း ျဖစ္တတ္တာမ်ိဳးပါ။ ကြာတာက အစားကို မ်ားမ်ားစားလိုက္ရင္ ဆီ-အဆီေတြကို ႏိုင္ေအာင္ မခ်က္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ သည္းေျခအိပ္ ထုတ္လိုက္ရတဲ့ လူနာ ၁ဝ-၂ဝ% မွာ Chronic diarrhoea နာတာရွည္ ဝမ္းပ်က္တာ ျဖစ္လာေစတယ္။ သည္းေျခရည္ေတြက အူသိမ္ထဲကို ဆက္ဆင္းက်ေနတာေၾကာင့္ အစာေတြကို ေအာက္ပို႔တဲ့ႏံႈး ေျပာင္းသြားေစလို႔ ျဖစ္ရတာပါ။ ၄ဝ% ေလာက္မွာ အစာလမ္း မမွန္တာနဲ႔ ဗိုက္အေပၚ ညာဘက္က နာေနတတ္တာ ျဖစ္တယ္။
ဘာစားရမလဲ။ ပံုမွန္စားသလို စားပါလို႔ ေယဘူယ်ေျပာႏိုင္တယ္။ ယာယီအားျဖင့္ အစာမေက် ျဖစ္တတ္တယ္။ စပ္တဲ့ အစာကို ထူးျပီးေတာ့ ေရွာင္စရာ မလိုပါ။ အဆီမွာ ေပ်ာ္ဝင္တဲ့ ဗီတာမင္ A, D, E, K တို႔ကို ထိခိုက္တယ္။ လိုအပ္ရင္ ထိုးေဆးနဲ႔ ျဖည့္ႏိုင္တယ္။
• Milk sugar (lactose) ႏြားႏို႔ေလွ်ာ့ဘို႔ အၾကံေပးတယ္။
• နည္းနည္းသာ စားသင့္တာေတြက ဆီ-အဆီမ်ားတာ၊ ေက်ာ္တာ၊ အေစ့အဆံေတြ (whole grain breads, cereals, nuts, seeds) ျဖစ္တယ္။
• ေလမ်ားေစတဲ့ (broccoli, brussel sprouts, cabbage or cauliflower) ေတြကို ေလ်ာ့ပါ။
• စားႏိုင္တဲ့ အစာမ်ိဳးေတြကေတာ့ leaner meats, skinless chicken and fish အေရခြံမပါတဲ့ အသားငါ။
• အလြယ္ ဝယ္စားလို႔ရတဲ့ အစာေတြ fast foods ေတြကို ေလွ်ာ့ပါ။
• ဆီ-အဆီ ေလွ်ာ့စားရတာမို႔ (ကယ္လိုရီ) ျပည့္ေအာင္ ဂရုစိုက္ရလိမ့္မယ္။ Carbohydrate မ်ားတဲ့ အစာေတြကေတာ့ starches or sugars ပါတာေတြ ျဖစ္တယ္။
• Omega 3 fatty acids ပါေစေအာင္လည္း ဂရုစိုက္ပါ။ fish, oil soybeans, alfalfa, and walnuts ေတြမွာ ပါတယ္။
• (ပရိုတင္း) လံုေလာက္ပါေစ။ low fat milk and dahi, pulses, legumes, meat, fist, chicken, eggs မွာ ပါတယ္။
• ခါတိုင္းလို တေန႔ ၃ ခါ မစားဘဲ၊ တခါစား နည္းနည္းနဲ႔ ၄-၆ ခါ စားပါ။
• ဝမ္းေလွ်ာတာ မ်ားရင္ ORS ေသာက္ပါ။
• အသဲကို မထိခိုက္ေအာင္ အရက္ ေရွာင္သင့္တယ္။
က်န္းမာပါေစ။
Dr. တင့္ေဆြ
၆-၇-၂ဝ၁ဝ
