က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Tuesday, August 20, 2013

Piles လိပ္ေခါင္းေရာဂါ အေမး-အေျဖမ်ား

အေမး Tue, Aug 20, 2013 at 7:15 AM က်ေနာ္ လိပ္ေဂါင္း ေရာဂါ ျဖစ္ခ်င္သလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္ရာကျဖစ္ခ်င္ေနပါတယ္။ အရမ္း အဆိုးၾကီး မဟုတ္ေပမဲ့ စစျဖစ္ခ်င္းတုန္းက အရမ္းနာပါတယ္။ ခုေတာ့ မနာေတာ့ပါဘူး။ နဲနဲၾကာ ရင္ အေရနဲနဲ ထြက္ျပီး နံပါတဲ။ ေဆးခန္း ျပရမွာလဲ ရွက္လို႔ပါ။ ေသာက္ေဆး လိမ္းေဆး သုံးလို႔ရရင္ ညြန္ျပေပးေစခ်င္ပါတယ္ ခင္ဗ်ား။ English လို ဘယ္ လိုေခၚပါသလဲ ခင္ဗ်ား။

လိပ္ေခါင္းေရာဂါ ျဖစ္လာႏိုင္တာေတြက -
၁။ ဝမ္းခ်ဳပ္ရင္ ညွစ္ရရင္ ေသြးထြက္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဝမ္းမခ်ဳပ္ေစတဲ့ အစားအစာ စားပါ။ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။
၂။ အဆင္မသင့္ရင္ လိပ္ေခါင္းမွာ ေသြးျပန္ေၾကာပိတ္လို႔ ရုတ္တရက္ အတင္းနာျပီး၊ မထိုင္ႏိုင္ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ ခ်က္ခ်င္း ေသြးေၾကာပိတ္ေနတာကို ခြဲျပစ္ရမယ္။ စိုးရိမ္စရာ မလိုပါ။ ျပင္ပလူနာအျဖစ္ေတာင္မွ ခြဲေပးလို႔ ရတတ္တယ္။
၄။ ထြက္ေနတဲ့ လိပ္ေခါင္းက ျပန္မဝင္တာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ကုိယ့္လက္နဲ႔ကိုယ္ ျပန္သြင္းရင္ ရမွာျဖစ္ေပမဲ့ အမႈမဲ့အမွတ္မဲ့ ေနသူေတြမွာ ထြက္ေနတဲ့ လိပ္ေခါင္းက ေရာင္လာလို႔ ျပန္သြင္းမရ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ျဖစ္ရင္ လိပ္ေခါင္းကို (ဆားခါး) မံႈ႔ကို အဆီ (ပါရာဖင္ဆီ) တခုခု ဆြတ္ထားတဲ့ ပတၴီး၊ အဝတ္စမွာ တင္ျပီး လိပ္ေခါင္းေပၚ ကပ္ထားေပးရင္ အေရာင္က်ျပီး၊ ျပန္သြင္းလို႔ ရလာမယ္။
၅။ ဝမ္းသြားတဲ့အခါ နာတာ။ ဒါေတြဘဲ ျဖစ္မွာပါ။

လိပ္ေခါင္းကေန ေသြးထြက္ရင္ ေသြးတိတ္ေဆးေတြက သိပ္မထိေရာက္ပါ။ ေသြးထြက္တာ ၾကာၾကာျဖစ္လို႔ ေသြးအား နည္းေနမယ္။ အသားအေရ ျဖဴေရာ္ေရာ္ ျဖစ္ေနတာနဲ႔ အၾကမ္းဖ်ဥ္း သိႏိုင္တယ္။ ေသြးအားေကာင္းေဆး Ferrous Sulfate စတာမ်ိဳး ေသာက္ပါ။ သံဓါတ္က ဝမ္းခ်ဳပ္တတ္ျပန္တယ္။ ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္၊ ကန္ဇြန္းရြက္၊ ဒယ္အိုး-ဟင္းအိုးမွာ ခ်က္-ျပဳတ္-ေက်ာ္တဲ့အခါ အမဲေရာင္အရည္ထြက္တဲ့ အသီးအရြက္တိုင္း သံဓါတ္တာမို႔ ေရြးစားပါ။ ခါးရမ္းသီး၊ ေဘာက္ရြက္။ အမဲ-ဝက္-ၾကက္ အသဲကလဲ ေသြးအား ေကာင္းေစတယ္။

ဝမ္းေျပာ့ေအာင္စားရမဲ့ အမ်ဥ္မ်ားအစာေခၚတဲ့ အစားအစာေတြက အၾကမ္းဖ်င္းေျပာရရင္ အသီးအရြက္-အသီးအႏွံေတြ အကုန္လံုးလိုလိုပါ။ သခြါးသီး၊ ပဲသီး၊ ႐ံုးမတီ (ရံုးပတီး)သီး၊ မံုလာ ျဖဴ-နီ-စိမ္း၊ အာလူး၊ ေျပာင္းဖူး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ခရမ္းသီး၊ ပဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ကန္စြန္းဥ၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ သေဘၤာသီး၊ မာလကာသီး၊ စြန္ပလြန္သီး၊ ဘယ္ရီသီး၊ သစ္ေတာ့သီး၊ ကီဝီသီး၊ စပ်စ္သီး၊ ပန္းသီး၊ ေနၾကာေစ့၊ ေျမပဲဆံ၊ အံုးသီးဆံ၊ ငွက္ေျပာသီး၊ လိမ္ေမာ္သီး၊

ဝမ္းခ်ဳပ္ရင္ ျပင္းတဲ့ ဝမ္းႏုတ္ေဆး အစား ခပ္ေျပာ့ေျပာ့ေသာက္ပါ။ ေကာင္းတာက Milk of Magnesia or Cream of Magnesia ေခၚတဲ့ ေဆးရည္ကုိ မအိပ္ခင္ ဟင္းစားဇြန္း ၂ ဇြန္းေသာက္ပါ။

ဝမ္းသြားတဲ့အခါ နာတာျဖစ္ရင္ လိပ္ေခါင္းထည့္ေဆး တခုခုကို ဝမ္းမသြားခင္ ထည့္ေပးလို႔ရတယ္။ ေဆးေတာင့္လဲ လာတယ္ (ခရင္မ္) လဲလာတယ္။ တခ်ိဳ႔က ေခ်ာဆီသေဘာျဖစ္ျပီး၊ တခ်ို႔က ထံုေဆးသေဘာျဖစ္တယ္။

ခႏၶာကိုယ္ အဝမလြန္ေစနဲ႔။ အေနအထိုင္ ဂရုစိုက္ပါ။ ၾကမ္းျပင္မွာ ေဆာင့္ေၾကာင့္ မထုိင္ပါနဲ႔။ ဗမာျပည္မွာ မီးလႈံရင္း၊ ေျမစိုက္ မီးဖိုမွာ ထမင္းခ်က္ရင္း၊ သန္းရွာရင္း စသျဖင့္ လုပ္ခ်ိန္သံုးတဲ့ ဖင္ထိုင္ခံုလို ခံုအနိမ့္ကို မသံုးပါနဲ႔။ ေခ်ာင္းဆိုးတာ၊ ႏွာေျခတာ လုပ္ရတိုင္း၊ စအိုေနရာကို စိတ္ကေန ထိန္းထားပါ။ အေလးအပင္မတာ၊ အထိုင္အထ လုပ္တာမွာလဲ ထိန္းျပီးမွ လုပ္ပါ။

ေျခေလးေခ်ာင္း တိရိစၧာန္ေတြမွာ လိပ္ေခါင္း မျဖစ္ပါ။ ေရာဂါထေနရင္ တေယာက္တည္း ရွိေနတဲ့အခါ၊ အိပ္ယာေပၚမွာ ေလးဘက္ေထာက္ အေနအထားနဲ႔ နားေနရင္ သင့္ပါတယ္။ စအိုေနရာကို ဘာဖိအားမွ မသက္ေရာက္ေစလို႔ပါ။

အိမ္သာက ေဆာင့္ေၾကာင့္ ထိုင္ရတာမ်ိဳးကို မသံုးပါနဲ႔။ အဂၤလိပ္ပံုစံဆိုတာမ်ိဳး သံုးပါ။ ခါးကို ၉ဝ ဒီဂရီထိုင္လို႔ရတာမ်ိဳး။ ဝမ္းသြားျပီးတိုင္း စကၠဴ၊ တြိဳင္းလက္ေပပါ၊ တစ္ရွဴး အစား၊ ေရကိုသာသုံးပါ။

Hemorrhoids လိပ္ေခါင္းကို ေဆးနဲ႔ ကုတယ္ဆိုတာ ခံစားေနရတာေတြ သက္သာေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။
• ေရေႏြးထဲမွာ ၁ဝ မိနစ္ၾကာ ထိုင္ပါ။ ထပ္ထိုင္ႏိုင္ေလ ေကာင္းေလ။
• ေရာင္ေနရင္ ေရခဲကပ္ေပးပါ။
• (ေကာ္တြန္) အတြင္းခံကိုသာ ခပ္ေခ်ာင္ေခ်ာင္ ဝတ္ဆင္ပါ။
• ဝမ္းသြားျပီးတိုင္း စအိုကို စိုေနတဲ့အဝတ္၊ တစ္ရွဴးနဲ႔ သန္႔ရွင္းပါ။ ေရသံုးတာ အေကာင္းဆံုးပါ။ ေရေႏြထက္ေကာင္းတာ မရွိပါ။
• နာေနရင္ Acetaminophen or Aspirin ေဆး တမ်ိဳးမ်ိဳးေသာက္ပါ။ အစာနဲ႔ ေဆးနီးပါေစ။
• လိပ္ေခါင္းထည့္ေဆး တမ်ိဳးမ်ိဳးထည့္ပါ။ Hydrocortisone ဆိုတဲ့ (ေကာ္တီဇံုး) ပါတတ္တယ္။ သတိထားဘို႔က နာတာ၊ ေရာင္တာ၊ ယားတာေတြ ယာယီသက္သာေစဘို႔သာျဖစ္တယ္။ ေဆးနာမယ္တခ်ိဳ႕ကေတာ့ -
- Proctosedyl ointment လိမ္းေဆး၊
- Homeopathic Hemorrhoid Relief ointment ဟိုမီယိုပက္သစ္ လိမ္းေဆး၊
- Anusol HC Ointment ယားတာ-ေရာင္တာအတြက္လိမ္းေဆး၊
- Avenoc Ointment ယားတာ-ေရာင္တာ-နာတာအတြက္လိမ္းေဆး၊
- Heel/BHI - Hemorrhoid Relief Ointment 50g လိမ္းေဆး
- Hemmorex Ointment 1oz ရိုးရိုးလိပ္ေခါင္းအတြက္ လိမ္းေဆး၊
- Medline Hemorrhoid Relief Ointment 2 Oz Tube လိမ္းေဆး၊

Internal hemorrhoids အတြင္းလိပ္ေခါင္းကုသနည္းမ်ား
1. Rubber Band Ligation သားေရကြင္းနည္း၊
2. Injection Sclerotherapy ထိုးေဆးနည္း၊
3. Infrared Photocoagulation အနီေအာက္ေရာင္ျခည္နည္း၊
4. Laser Coagulation ေလဆာနည္း၊
5. Hemorrhoidectomy ခြဲစိတ္နည္း၊

External hemorrhoids အျပင္လိပ္ေခါင္း ကုသနည္းမ်ား
1. Infrared Photocoagulation အနီေအာက္ေရာင္ျခည္နည္း၊
2. Laser Coagulation ေလဆာနည္း၊
3. Hemorrhoidectomy ခြဲစိတ္နည္း၊

• Hemorrhoidectomy is recommended. ျပန္သြင္းမရတဲ့ လိပ္ေခါင္းအတြက္ ခြဲစိတ္နည္းက အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။
• Thrombosed external hemorrhoid အျပင္လိပ္ေခါင္မွာ ရုတ္တရက္ေသြးျပန္ေၾကာပိတ္လို႔ အတင္းနာရင္ ခြဲစိတ္နည္း ခ်က္ခ်င္းလုပ္တာ ေကာင္းတယ္။

Self-Care မိမိဖါသာ ဂရုစိုက္နည္း
• လိပ္ေခါင္းအေတာ္မ်ားမ်ားက သူ႔ဖါသာသူ ၁-၂ ပါတ္အတြင္း သက္သာလာ ႏိုင္တယ္။
• ဖိုင္ဘာမ်ား အစားအစာေတြ စားပါ။
• ေရ တေန႔ ၈ ခြက္ေသာက္ပါ။
• ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈ ပိုလုပ္ပါ။
• ဝမ္းမာေနရင္ ဝမ္းလြယ္မဲ့ အစားအစာေတြ စားပါ။ မန္က်ီးမွည့္ေဖ်ာ္ရည္၊ သေဘၤာသီးမွည့္၊ ကန္စြန္းရြက္၊ Milk of Magnesia ဇြန္းၾကီး ၂ ဇြန္း အိပ္ရာဝင္ေသာက္ပါ။
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မ်ားေနရင္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။
• အလုပ္မအားလို႔ ဝမ္းသြားမွာကို ထိန္းထာတာမ်ိဳး မလုပ္ပါနဲ႔။
• တကုိယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရး၊ စအိုတဝိႈက္ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ပါ။

• Piles (Hemorrhoids) Treatment လိပ္ေခါင္းကုနည္းမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/01/hemorrhoids-treatment.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၅-၂ဝ၁ဝ
၁၂-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ
၂ဝ-၈-၂ဝ၁၃