Allergic Rhinitis အလာဂ်ီ ႏွာေခါင္း

Aug 7, 2010 at 7:38 PM
က်ေနာ္ (႕႕႕႕႕) မွာ အလုပ္လုပ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ ႏွာေခါင္းနဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ ျပႆနာပါ။ ေရကိုင္တဲ့ အခ်ိန္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈ ေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ (ဥပမာ အိမ္မွာ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တဲ့အခ်ိန္)၊ မိုးေရ နည္းနည္းေလး စိုတာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ရာသီဥတု နည္းနည္းေလး ေအးတဲ့အခ်ိန္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ က်ေနာ့ ႏွာေခါင္းက အၿမဲတမ္း ႏွာေခ်၊ ႏွာေရယို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္လည္း ေနရခက္ပါတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္ေနတာ ၄၊ ၅ ႏွစ္ေလာက္ ရွိၿပီထင္ပါတယ္။ တစ္ဖီေဆးတို႔ တျခား အလက္ဂ်စ္ ေပ်ာက္ေဆးတို႔ ေသာက္လည္း ခဏေလာက္ပဲ ေပ်ာက္ကင္းပါတယ္။ အခုဆိုရင္ က်ေနာ့ အမ်ဳိးသမီးေရာ ကေလးပါ က်ေနာ့လို ျဖစ္ေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လို ေဆးေတြကို စနစ္တက် ေသာက္သင့္တယ္၊ ဘယ္လို႔ ေနထိုင္သင့္တယ္ ဆိုတာ လမ္းညႊန္မႈ ေပးေစခ်င္ပါတယ္။

ဒြါရ ေျခာက္ေပါက္ နဲ႔ အာရံုေျခာက္ပါး၊ ကာမဂုဏ္တရားေတြထဲက ႏွာေခါင္းက ဂႏၶာရံုဆိုတဲ့ အနံ႔ေတြကုိ ျပတဲ့ လကၡဏာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ေဆးပညာမွာေတာ့ ႏွာေခါင္းက ျဖစ္ေစတဲ့ ေရာဂါေတြထဲမွာ အနံ႔ကို ေကာင္းေကာင္း မသိတာ ေရာဂါ ျဖစ္သလို၊ အနံ႔မတည့္တာလဲ ေရာဂါဘဲ။

ေဆးပညာကို နည္းနည္းေလာက္ တီးမိေခါက္မိသူတိုင္း မတည့္တာ (အလာဂ်ီ) လို႔ သိၾကတယ္။ ျဖစ္ရင္ ယားတာ၊ အေရျပားမွာ နီရဲလာတာမ်ိဳးကို (အလာဂ်ီ) လို႔ ေခၚေလ့ရွိတယ္။ ဒါက အေျခခံလကၡဏာ အမွန္ပါဘဲ။ ေမးတဲ့သူက ႏွာေခါင္းမွာ လကၡဏာေတြ ေပၚေနတာမို႔ Allergic rhinitis အလာဂ်ီ ႏွာေခါင္းေရာင္ျခင္း လို႔ ေဆးစာက ေခၚတယ္။ Pollenosis နဲ႔ Hay fever လို႔လဲ ေခၚေသးတယ္။ Pollen ေခၚတဲ့ ဝတ္မႈန္ဝတ္ဆံ Dust ေခၚတဲ့ ဖံုမံႈ႔ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရမို႔ ေခၚတာပါ။ Allergy သို႔မဟုတ္ မတည့္အတူေန ဆိုျပီး စာတပုဒ္ ေရးထားပါတယ္။ အရင္ေမးတဲ့သူေတြက အစားနဲ႔ ပါတ္သက္တယ္။ အခုက အနံ႔။

(အလာဂ်ီ) ျဖစ္ေစေတဲ့ အရာကို (အလာဂ်င္) ေခၚတယ္။ ဒါမ်ိဳးတခုခု ကိုယ္ထဲဝင္လာရင္ ခႏၶာကိုယ္ကေန ခုခံအားအတြက္ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ဆိုတာ ထြက္လာေစတယ္။ ေဆးစာေတြ ေရးျပေနတာ စိတ္မရႈတ္ပါနဲ႔။ ေဆးကို ေျပာတဲ့အခါ ပိုနားလည္ လြယ္ေစခ်င္လို႔ပါ။ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ကေန (မတ္စ္-ဆဲလ္) ဆိုတဲ့ ေသြးျဖဴဥကို သြားေပါင္းလိုက္တဲ့အခါ (ဟစ္တမင္း) ဆိုတဲ့ ဓါတ္ ထြက္လာေစတယ္။ (ဟစ္တမင္း) ေၾကာင့္ ယားတာ၊ ရဲတာ၊ ေရာင္တာေတြ ျဖစ္လာရတယ္။ ျဖစ္တာ တခါနဲ႔ တခါ မတူတတ္ပါ။ အဖုအပိန္႔ေတြ ထြက္မယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ မ်က္ခြံေရာင္မယ္။ နားအျပင္ ႏွာေခါင္းမွာပါ လာျဖစ္တယ္။ အစားနဲ႔ မတည့္သူဆိုရင္ လည္ေခ်ာင္းမွာလာျဖစ္လို႔ ႏွာေခ်ျပီး၊ ယားတာ၊ ေရာင္တာ ျဖစ္လာမယ္။

Viral rhinitis ႏွင့္ဆင္တူေသာ္လည္း ပိုၾကာရွည္ျပီး ဥတု ရာသီလိုက္ ျဖစ္တတ္သည္။ အေတာ္လည္း အျဖစ္မ်ားတယ္။ မ်ိဳးနဲ႔ရိုးနဲ႔လဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ ပါတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ မသင့္တာလည္း ပါတာေပါ့။ အမ်ိဳးအစား ၂ မ်ိဳးခြဲႏိုင္တယ္။ Seasonal ဥတုေၾကာင့္ျဖစ္တာနဲ႔ Perennial ဥတုမေရြးျဖစ္တာ။ ကံဆိုးသူေတြမွာ ႏွစ္မ်ိဳးလံုး တြဲေနတတ္ ေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ နာတာရွည္ ေရာဂါအနာနဲ႔ပါ တြဲေနတတ္တယ္။ ဥပမာ ႏွင္းခူနာ၊ ပန္းနာ၊ (မိုင္ဂရင္း)၊ စိတ္က်ေရာဂါ။

ေဆးအမ်ိဳးအစား (၃) မ်ိဳး အားကိုးႏိုင္ပါတယ္။
Antihistamines (အင္တီ-ဟစ္တမင္း)၊ Steroids (စတီရြိဳက္)၊ Decongestants (ဒီကြန္ဂ်က္စ္တင့္) ေဆး။ ၃ မ်ိဳးလံုး လိုႏိုင္တယ္။

အိမ္မွာသံုး၊ ခရီးသြား ေဆာင္ထားဘို႔အတြက္ ေဆးေတြနဲ႔ အေရးေပၚျဖစ္လို႔ ကုေပးရတဲ့ ေဆးေတြလည္း ရွိတယ္။ ဗမာျပည္မွာ (Chlorpheniramine) Burmeton (ဘာမီတြန္) ေဆးျပား၊ ထိုးေဆး လူတိုင္းလိုလို သိတယ္။ အိပ္ခ်င္ေစတယ္။ ေနာက္ေပၚ Cetirizine hydrochloride ကို ေဆာင္ထားပါ။ 5 mg, 10 mg ဆိုျပီးလာတယ္။ တေန႔ ၁ ျပားရတယ္။ ကေလးဆို အေလးခ်ိန္ အလိုက္ တဝက္၊ ေလးပံုတပံု ေပးပါ။ ဒီေဆးက သိပ္မအိပ္ခ်င္ဘူး၊ ပိုထိေရာက္တယ္။

တခုေတာ့ သတိေပးခ်င္တယ္။ (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) ေဆးဆိုတာ ခႏၶာကုိယ္ကေန သူနဲ႔မတည့္တာကို တံု႔ျပန္လို႔ျဖစ္ရတဲ့ လကၡဏာေတြကို ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ေအာက္ လုပ္ေပးတာမို႔၊ ခႏၶာကုိယ္အလိုကို ဆန္႔က်င္ေစတာ ျဖစ္ေနတယ္။ အၾကာၾကီး ေသာက္ရတာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ မ်ားေစမယ္။

(ေကာ္တီဇံုး = စတီရြိဳက္) ေဆးကိုေတာ့ အလြယ္မသံုးသင့္ဘူး။ သူပါမွရမွာမ်ိဳးကိုေတာ့ မေပးလို႔မျဖစ္ဘူး။ (ေကာ္တီဇံုး) ထဲက အမ်ားဆံုး ေပးတတ္ျပီး ဝယ္လို႔လည္း လြယ္တာက Prednisolone ျဖစ္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၅ မီလီရမ္ ေဆးျပား။ အရမ္းေတာ့ မေသာက္ရပါ။ (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) ေဆးေတြေပးေနရင္း မသက္သာမွ တြဲေပးတယ္။ ေပးရင္လဲ ေဆးကို မ်ားမ်ား ေပးရာကေန တျဖည္းျဖည္း ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ ေပးရတယ္။ Steroids က ေသာက္ေဆး၊ ထိုးေဆးအျပင္ ပန္းေဆးလဲ ရွိတယ္။ Spray ေတြကလည္း (အင္တီ-ဟစ္တမင္း)၊ (စတီရြိဳက္)၊ Saline ဆားရည္၊ Decongestants စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတယ္။

Decongestants ဆိုတာက (အလာဂ်င္) ေၾကာင့္ ေသြးေၾကာေလးေတြ က်ဥ္းေနလို႔ ေသြးေတြ ေဖါင္းမ်ားေနတာကို ေလွ်ာ့ေအာင္ လုပ္ေပးတဲ့ေဆးပါ။ Eye drops မ်က္စဥ္း၊ Nasal sprays ႏွာေခါင္းထဲ ပန္းေဆးေတြလည္းရွိတယ္။ ေသြးတိုး ရွိရင္ သတိထားရတယ္။ (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) နဲ႔ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္တာက အအိပ္ပ်က္ေစတတ္တယ္။

(အလာဂ်ီ) ရတာနဲ႔ တဆက္တည္းျဖစ္လာရတဲ့ Nasal polyps ႏွာခါင္းထဲမွာ အလံုးျဖစ္တာ Sinuses ျဖစ္တာကို ကုရပါလိမ့္မယ္။ မတည့္တာကို သိလို႔၊ ဒါကို ယဥ္ပါးေအာင္လုပ္တဲ့ အင္မတန္ ကရိကထမ်ားတဲ့ Desensitization နည္းလည္း လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေဆးကုရတာရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္က ေရာဂါရဲ႕လကၡဏာေတြ သက္သာေအာင္က မ်ားပါတယ္။ အမွန္က မျဖစ္ေအာင္လုပ္မွ မျဖစ္မွာ မဟုတ္လား။ မျဖစ္ေအာင္က ျဖစ္ေစတာကို ေရွာင္ရမယ္။ “ေျပာေတာ့လြယ္၊ လုပ္တာခက္” ဆိုတဲ့ အစားထဲ ပါတယ္။ အခုေနတဲ့ ေနရာ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ကေန ေျပာင္းေနတာမ်ိဳး၊ လက္ရွိ အလုပ္ကေန ေျပာင္းလုပ္တာမ်ိဳး။ မိသားစုလိုက္ ျဖစ္ေနတာကို သူတို႔ေနအိမ္မွာ သူတို႔နဲ႔ မတည့္တဲ့ အရာတခုခု ခိုေအာင္းေနတာမို႔ အိမ္ေျပာင္းႏိုင္ရင္ ေျပာင္းရမယ္။ အိမ္သန္႔ရွင္းေရးကို အမံႈအမႊားေတြ ထြက္ေစျပီးသကာလ ေနေရာင္နဲ႔ ေလသန္႔ ဝင္ေအာင္ စီမံသင့္တယ္။ ႏွာေခါင္းစည္း သံုးတာမ်ိဳး။ တေယာက္က ျဖစ္ေနရင္ သီးသန္႔ ေနေစတာမ်ိဳး။

Antihistamines ေဆးေတြဟာ ခဏသာ သက္သာေစေပမဲ့ ျမန္ျမန္ သက္သာေစပါတယ္။

• Brompheniramine or Chlorpheniramine (4 mg orally every 6–8 hours, or 8–12 mg orally every 8–12 hours as a sustained-release tablet)
• Clemastine (1.34–2.68 mg orally twice daily)
• Loratadine (10 mg orally once daily)
• Cetirizine (10 mg orally once daily) နဲနဲသာအိပ္ခ်င္၊
• Fexofenadine (60 mg orally twice daily or 120 mg once daily) မအိပ္ခ်င္၊
• Desloratadine (5 mg orally once daily) နဲနဲသာအိပ္ခ်င္၊
• Ebastine (10–20 mg orally once daily)
• Misolastine (10 mg once daily)

Levocabastine (0.2 mg twice daily) and Azelastine (two sprays per nostril, 1.1 mg/d) = ႏွာေခါင္းထဲ ပန္းရတဲ့ေဆး။

Intranasal corticosteroid sprays က ပိုထိေရာက္တယ္။
• Beclomethasone (42 mcg/spray twice daily per nostril)
• Flunisolide (25 mcg/spray twice daily per nostril)
• Mometasone furoate (200 mcg once daily per nostril)
• Budesonide (100 mcg twice daily per nostril)
• Fluticasone propionate (200 mcg once daily per nostril)

Adjunctive Treatment Measures ပူးတြဲေဆးေတြ၊
• Montelukast (10 mg/d orally) alone or with Cetirizine (10 mg/d orally) or Loratadine (10 mg/d orally)
• Ipratropium bromide 0.03% or 0.06% sprays (42–84 mcg per nostril three times daily)

ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေတြကိုလည္း (အလာဂ်ီ) မရတဲ့အခ်ိန္မွာ ဖတ္ပါခင္ဗ်ား။
• Allergic rhinitis အလာဂ်ီ ႏွာေခါင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/08/allergic-rhinitis.html
• Allergy - Urticaria - Hives အင္ျပင္ ထြက္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/urticaria-hives.html
• Allergy သို႔မဟုတ္ မတည့္အတူေန http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/05/allergy.html
• Allergy and Worm နာတာရွည္ (အလာဂ်ီ) ႏွင့္ သန္ေကာင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/09/chronic-allergies.html
• Allergy medications (အလာဂ်ီ) ကို ဘယ္လို ကုသမလဲ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/05/allergy-medications.html
• Allergy Relief Kit (အလာဂ်ီ) ေရွးဦးသူနာျပဳ ေဆးအိတ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/04/allergy-relief-kit.html
• Allergy Triggers (အလာဂ်ီ) ရေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းတရား (၁ဝ) ပါး http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/03/10-common-allergy-triggers.html
• Sinus (ဆိုင္းနပ္စ္) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/03/sinus.html
• Sinusitis (ဆိုင္ႏူဆိုက္တစ္) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/08/blog-post_25.html ေတြနဲ႔ တြဲဖတ္ပါ။

“မခ်စ္ခင္-မႏွစ္သက္သူႏွင့္ အတူေနရျခင္း ဆင္းရဲ” က လြန္ေျမာက္ႏိုင္ၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၈-၈-၂ဝ၁ဝ