Sunday, October 31, 2010

Cockroach Diseases ပိုးဟပ္ နဲ႔ ေရာဂါမ်ား

29 Oct 10, 15:18
ပိုးဟတ္ေၾကာင့္ မည့္သည့္ ေရာဂါမ်ား ရတတ္ပါသလဲ။
ကမာၻမွာ ပိုးဟပ္ ျဖစ္လာတာ ႏွစ္သန္းေပါင္း ၂၉၅-၄၅၄ ရွိေပမဲ့ သူတို႔ အသြင္သဏၭာန္က ေျပာင္းသြားတယ္လို႔ မရွိဘူး။ ေမ်ာက္လိုကေန လူဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္။ ပိုးဟပ္ အမ်ိဳးအစား မ်ားတယ္။ ၾသစေတးလ်မ်ိဳးက ၉ cm ရွည္ျပီး၊ ၃ဝ grams ေလးတယ္။ ၃ မီလီမီတာေလာက္သာ ပရြက္ဆိတ္ သာသာ ရွည္တဲ့ ေျမာက္အေမရိကန္မ်ိဳးက အေသးဆံုး ျဖစ္တယ္။ အေတာင္ အကားဆံုးက ေတာင္အေမရိကန္မ်ိဳး ၇ လကၼ အထိ ရွိတယ္။ Hissing noise, Chirping noise လို အသံ ထြက္ႏိုင္တယ္။ အဆူညံဆံုးက Madagascar က ပိုးဟပ္ေတြဘဲ။

အဆုပ္ဆိုတာ မပါဘူး။ အမက တသက္မွာ တခါသာ မိတ္လိုက္ျပီး၊ ၈ ဥအုတယ္။ ညမွာသာ လႈတ္ရွားၾကတယ္။ ပူတာ စိုတာ ၾကိဳက္တယ္။ ေျခာက္တဲ့ေနရာ ၾကိဳက္တဲ့ အေကာင္လဲ ရွိပါတယ္။

ပိုးဟပ္ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေရာဂါ ခန္႔မွန္းေျခ ေရာဂါ အမ်ိဳးေပါင္း ၅ဝ ေလာက္ရွိႏိုင္တယ္လို႔ Terminix International က ပိုးမႊားပညာရွင္ Stoy Hedges က ေျပာထားတယ္။ Auburn University က entomology လက္ေထာက္ပါေမာကၡ Dr. Xing Ping Hu ေျပာတာက ေရာဂါေတြ သယ္ေဆာင္ ေပးေနတာ ေသျခာတယ္။ ဗက္တီးရီးယား ၃၂ မ်ိဳး (Salmonella, Staphylococcus, Streptococcus)၊ (ဖန္းဂတ္) လို ၁၇ မ်ိဳး၊ (ပရိုတိုဇိုးဝါး) ၃ မ်ိဳး၊ (ဗိုင္းရပ္စ္) ၂ မ်ိဳးပါတယ္။ ေရာဂါေတြက အဆိုးၾကီးေတြေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ကူးစက္ရင္ေတာ့ ျမန္တယ္။

ေရာဂါေတြကေတာ့ Dysentery ဝမ္းကိုက္၊ Typhoid တိုက္ဖြိဳက္၊ Poliomyelitis သူငယ္နာ-အေၾကာေသ၊ Diarrhea, Gastroenteritis အစာလမ္းေရာင္-ဝမ္းပ်က္၊ Food poisoning အစာဆိပ္သင့္၊ TB တီဘီ၊ Cholera ကာလဝမ္း၊ Leprosy အနာၾကီး၊ Hepatitis အသဲေရာင္၊ Bubonic plague အၾကိတ္-ပလိပ္၊ Urinary ဆီးလမ္းပိုးဝင္ျခင္း၊ သိသာတာက Allergic (အလာဂ်ီ) နဲ႔ Asthma ပန္းနာလူနာ ၅ဝ% က ဒီအေကာင္နဲ႔ မတည့္ဘူး။

ျခင္ေတြ မွက္ေတြလိုေတာ့ ေရာဂါပိုးေတြကို သူတို႔ကေန တိုက္ရိုက္ သယ္ပို႔ျပီး လူေတြကို ကူးစက္ေစတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ဒီအေကာင္ေတြက ညစ္ပတ္တဲ့၊ မသန္႔တဲ့ ေနရာေတြလဲ ေလွ်ာက္သြားေနတာမို႔ သူတို႔ကိုယ္မွာ မလိုလားအပ္တာေတြ ေပက်ံေနတယ္။ အစားအေသာက္ေတြကို ပိုးဟပ္ရဲ႕ သြားရည္၊ မစင္ေတြကေန မသန္႔တာေတြ ကူးစက္ေပလာေစတယ္။

ပိုးဟပ္ကို လူေတြ မၾကိဳက္ၾက၊ မခံႏိုင္ၾကတာက Smell ဆိုးဝါးလြန္းတဲ့အနံ႔ ျဖစ္မယ္။ ဆိုးတဲ့ အနံ႔က သူတို႔ရဲ႕ Antenna ႏွာေမာင္းလို ေနရာက လာတာပါ။

ပိုးဟပ္ေတြက အသက္ျပင္းတယ္ ေျပာရမယ္၊ သူတို႔ သက္တမ္း ၁ ႏွစ္သာ ရွိေပမဲ့ ေရမေသာက္ဘဲ ၂ ပါတ္၊ စားစရာမရွိဘဲ ၁-၃ လ အထိ ရွင္ႏိုင္တယ္။ ေခါင္းျပတ္ သြားတာေတာင္ ၁ ပါတ္ၾကာ အသက္ရွင္ေနႏိုင္တယ္။ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ကို အေတာ္ ခံႏိုင္တယ္။ အႏုျမဴစစ္ပြဲ ျဖစ္ရင္ လူေတြေသျပီး၊ ဒီအေကာင္ေတြ က်န္ေနမယ္တဲ့။ Fruit fly ေတြေလာက္ေတာ့ မခံႏိုင္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၃၁-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Friday, October 29, 2010

Sleeping မအိပ္ဘဲေန အသက္-မရွည္

“ေမးပါမ်ား-စကားရ၊ သြားပါမ်ား-ခရီးေရာက္၊ မအိပ္မေန-အသက္ရွည္” ဆိုတာ ဒိသာပါေမာကၡက “အညံ့ဆံုး တပည့္” ေမာင္ေပါက္က်ိဳင္းကို သင္ေပးလိုက္တာပါ။ စာသာ ညံ့တယ္ ဘုရင္ဇာတာ ပါေတာ့ ဘုရင္ျဖစ္လာေရာ။ အိမ္ေထာင္ေရး ကံမေကာင္းေတာ့ ေဖါက္ျပားတဲ့ မိဖုရားနဲ႔ ညားတယ္။ ေမာင္ေပါက္က်ိဳင္းဟာ တေနရာမွာ မညံ့ပါ။ “မယားထိ ဓါးၾကည့္” မိဖုရားနဲ႔ ေဖါက္ျပားဘို႔ လာတဲ့ နဂါးကို ဓါးနဲ႔ ပိုင္းႏိုင္လိုက္တယ္။

ဆရာဝန္ေတြကေတာ့ “အိပ္မွ အသက္ရွည္မယ္” လို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ “အသက္သာမက မွတ္ဥာဏ္လဲ တိုးေစပါတယ္။” အိပ္ေပ်ာ္ေနရင္ Automatic pilot နဲ႔ ေလယာဥ္ကို အလိုအေလွ်ာက္စက္နဲ႔ ပ်ံေနသလိုမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ လူေတြ အိပ္တာကို ေသျခာ ေလ့လာရင္ စိတ္ဝင္စားစရာေတြ မ်ားလွတယ္။ အိပ္ေပ်ာ္သြားရင္ ဦးေႏွာက္ကလဲ အနားယူ ေနလိမ့္မယ္ ထင္တာ မဟုတ္ပါ။ Rapid Eye Movement (REM) ဆိုတာကို ၾကားဘူးနားဝ ရွိၾကပါလိမ့္မယ္။ ၁၉၅၃ မွာ ဇီဝကမၼေဗဒ ပညာရွင္ Eugene Aserinsky က စသိလာတာပါ။ အိပ္ေပ်ာ္ေပမဲ့ ဦးေႏွာက္ လွ်ပ္စစ္ လႈတ္ရွားမႈ လိႈင္းေတြဟာ ႏိုးေနတံုးကလိုဘဲ ရွိေနတယ္။ လိႈင္းျမန္ နဲ႔ လိႈင္းေႏွးသာ ကြာျခားတာမို႔ အိ္ပ္ေပ်ာ္ေနေပမဲ့ တခုခုေတာ့ လုပ္ေနတယ္ဆိုတာ သိလာရတယ္။

အိပ္စက္တာဟာ လူကို ရုပ္က်န္းမာေအာင္ လုပ္ေပးတာမက စိတ္ကိုပါ အလုပ္ လုပ္ေနေစတယ္။ အိပ္ရင္ မွတ္ဥာဏ္ကို တည္ျငိမ္ေစတယ္။ မွတ္စရာေတြထဲက အႏွစ္ကို ေရြးျပီး၊ ကာလတာရွည္ မွတ္မိေနေအာင္လဲ လုပ္တယ္။ အဲလို သိမ္းထားတဲ့ စိတ္လႈပ္ရွားစရာ၊ သတိရစရာေတြဟာ အိပ္တာနဲ႔ ပိုေတာင္ ေကာင္းေစပါေသးတယ္။ ၾကာရင္ေတာ့ ေျဖးေျဖး ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ သြားေပမဲ့ အေရးပါတာေတြ က်န္ေနေစပါတယ္။ “နဖူးေပၚလက္တင္ စိတ္ကူးယဥ္ ျပီးရင္၊ အိပ္ေပ်ာ္ေအာင္ အိပ္ပါေလ။”

အိပ္ေနတံုး ဦးေႏွာက္ထဲက သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို Processing ျပဳျပင္-ဆန္းစစ္မႈေတြ လုပ္ေပးယံုမက လိုအပ္ရင္ အေျဖပါ ရွာေပးေသးတယ္။ Memory consolidation ေခၚတဲ့ မွတ္ဥာဏ္ စုစည္းမႈကို ျဖစ္ေစတာကို ၆ နာရီ အိပ္စက္ႏိုင္မွ ရေစႏိုင္ပါတယ္။ တည မအိပ္ရရင္ တညစာ မွတ္ဥာဏ္ ေလွ်ာ့သြားေစႏိုင္တယ္။

အိပ္စက္ျခင္းရဲ႕ Dynamic Activity လႈတ္ရွားမႈျဖစ္စဥ္ကို အဆင့္ ၅ ဆင့္ခြဲတာမွာ အခ်ိန္တဝက္က အဆင့္ ၂ မွာ ေနတယ္။ REM က နံပါတ္ ၅ ျဖစ္ျပီး၊ အိပ္ခ်ိန္ရဲ႕ ၂ဝ% ယူတယ္။ ကေလးေတြဆိုရင္ ၅ဝ% က REM မွာ ရွိတယ္။ ေလ့လာမႈမ်ားလို႔ပါ။ အဆင့္ ၁ က ျပန္ႏိုးဘို႔၊ ျပန္ႏိႈးဘို႔ လြယ္တယ္။ မ်က္လံုးက ေျဖးေျဖးေလး လႈတ္ရွားေနတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ၾကြက္သားၾကံဳ႕တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ႏိုးလာရင္ အာရံုတခ်ိဳ႕သာ အမွတ္ရလိမ့္မယ္။ “တေရးႏိုးေသာ္ အၾကံေပၚ” ဆိုတာ မွန္တယ္။

အဆင့္ ၂ ေရာက္ရင္ မ်က္စိလႈတ္ရွားမႈ ရပ္သြားျပီး၊ ဦးေႏွာက္လိႈင္းေတြက ေႏွးလာတယ္။ အဆင့္ ၃ ေရာက္ရင္ ေႏွးတဲ့ အထဲမွာ ေသးတဲ့ ျမန္တဲ့လိႈင္းေတြ ေရာေနတယ္။ အဆင့္ ၄ မွာ Delta waves ကိန္းဂဏန္း-လိႈင္းေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ၃-၄ အဆင့္ေတြမွာ အႏိုးရခက္ျပီ၊ အိပ္ေမာက်ခ်ိန္ ေခၚတယ္။ မ်က္စိလဲ မလႈတ္၊ ၾကြက္သားလဲ မလႈတ္ဘူး။ ႏိုးလာရင္ ရုတ္တရက္ အထာမက် ျဖစ္ေနမယ္။ အိပ္ေမာက်ေနခ်ိန္မွာ ကေလးေတြ အိပ္ရာထဲ ေသးပါတယ္။ ေၾကာက္စရာ အိပ္မက္ဆိုး၊ ေဆာင္းအိပ္မက္မ်ိဳး၊ အိပ္ရင္း လမ္းေလွ်ာက္မ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

REM ေရာက္ရင္ အသက္ရွဴတာ ျမန္တာ၊ မမွန္တာ၊ တိမ္တာ ျဖစ္လာမယ္။ မ်က္လံုးက ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္ ဟိုဟို ဒီဒီ လႈတ္ရွားမယ္၊ ေျခ-လက္ ၾကြက္သားေတြက ယာယီ မလႈတ္ေတာ့ဘူး။ ႏွလံုးခုန္တာ ျမန္လာမယ္။ BP ေသြးဖိအား တက္လာမယ္။ ေယာက္်ားဆိုရင္ လိင္အဂၤါ သန္မာတတ္တယ္၊ ဒီအဆင့္မွာ ႏိုးလာရင္ အဆီအေငၚမတည့္တဲ့၊ ရႈတ္ေထြးတဲ့ အိပ္မက္ေတြနဲ႔ ႏိုးလာလိမ့္မယ္။ “အိပ္မႈန္စံုမႊား” ဆိုတာမ်ိဳး။

ပဌမ REM က အိပ္ေပ်ာ္သြားျပီး ၇ဝ-၉ဝ မိနစ္အၾကာျဖစ္တယ္။ လံုးဝအိပ္ေပ်ာ္တာက ပ်မ္းမွ် ၉ဝ-၁၁ဝ မိနစ္ ၾကာမယ္။ ပဌမ တေရးမွာ REM အတို၊ ေနာက္ အရွည္ျဖစ္မယ္။ ဆက္အိပ္ရင္ ၾကာေလေလ ရွည္ေလေလ။ မနက္ပိုင္းမွာ Stages 1, 2 နဲ႔ REM မွာ အခ်ိန္ကုန္တယ္။ အိပ္တာက မိနစ္ပိုင္းေလာက္သာ ဆိုရင္ ေနာက္ဆံုး မိနစ္က အရာေတြကို မမွတ္မိဘူး။ အဲလို အိပ္ေပ်ာ္လို႔ မမွတ္မိျခင္း Amnesia ဟာ ဖုန္းနဲ႔ေျပာတာမ်ိဳး၊ ညဥ့္နက္သန္းေကာင္ ေျပာတဲ့ စကားမ်ိဳးေတြကို ေမ့ေနတယ္။ နာရီႏိုးစက္ မၾကားဘူး။

ေဆးရံုဟာသတခု “သူနာျပဳ-ဆရာမက လူနာကို ႏိုးျပီး၊ အိပ္ေဆး တိုက္တယ္” ဆိုတာ ၾကားဘူးၾကလိမ့္မယ္။ ေဆးဝါး၊ စားတဲ့အစာ နဲ႔ ဦးေႏွာက္ထဲက Neurotransmitter signals အခ်က္အလက္ေတြကေန အိပ္တာ၊ ႏိုးတာေတြ အေပၚကို လႊမ္းမိုးတယ္။ ေကာ္ဖီလို Caffeinated drinks နဲ႔ Diet pills ေခၚတဲ့ ပိန္ေဆး၊ ေနာက္ျပီး Decongestants အလာဂ်ီေဆး ေတြေၾကာင့္ Insomnia အိပ္မရတာ ျဖစ္ေစတယ္။ စိတ္မက်ေဆး Antidepressants အေတာ္မ်ားမ်ားကေန REM sleep ကို ႏွိမ္ေစတယ္။

ေဆးလိပ္ စြဲသူေတြ အိပ္တာ ႏွစ္ႏွစ္ျခိဳက္ျခိဳက္ မဟုတ္ဘဲ REM sleep ကိုလဲ နဲေစတယ္။ Nicotine withdrawal ေၾကာင့္ ၃-၄ နာရီနဲ႔ ျပန္ႏိုးတယ္။ အရက္ေသာက္သူမ်ား၊ တေရးႏိုးလို႔ အရက္နဲ႔ ျပန္အိပ္ႏိုင္္ေအာင္ Night cap ညတခြက္ ထပ္ေသာက္ျပီး က်ိဳးစားရင္ ခပ္ေပါ့ေပါ့ေတာ့ အိပ္ေပ်ာ္ေစမယ္။ ဒါက REM နဲ႔ Deeper stages ထဲကေန ခိုးယူလိုက္တာပါ။

REM အဆင့္မွာ ကိုယ္အပူခ်ိန္ကို သမမွ်တေအာင္ သိပ္မလုပ္ႏိုင္လို႔ ပူခ်င္ ပူ၊ ေအးခ်င္ ေအးေနမယ္။ Anesthesia ေမ့ေဆး ေပးထားသူ၊ Coma သိလစ္ေနသူေတြဟာာ ႏိုးေနသလိုျဖစ္တယ္။ သူတို႔ကို ႏိုးလိုက္လို႔ မရဘူး၊ ပုမွန္ အိပ္စက္မႈမ်ိဳးလို မ်ားျပား-တက္ၾကြတဲ့ ဦးေႏွာက္လိႈင္းမ်ိဳး မရွိဘူး။ သိပ္ေႏွး၊ သိပ္အားနည္းျပီး မသိသာဘူး။

ပံုစံတက် အိပ္စက္တာမ်ိဳးမွာ အိပ္မက္မက္ေနတာ ၂ နာရီ ၾကာတတ္တယ္။ ပညာရွင္ေတြေတာင္မွ အိပ္မက္ကို သိပ္ နားမလည္ ၾကေသးဘူး။ အိပ္မက္ဆိုတာ ဦးေႏွာက္ ရဲ႕ (ေကာတက္စ္) ကေန REM မွာ အဆီအေငၚမတည့္ လာေနတဲ့ ပို႔လႊတ္မႈေတြကို အဓိပၸါယ္ေဖၚဘို႔ က်ိဳးစားတာလို႔ ယူဆတယ္။ Sigmund Freud ေျပာတာက အိပ္မက္ ဆိုတာ Unconscious desires သတိလက္လႊတ္ မျဖစ္ေစဘို႔ Safety valve လံုျခံဳမႈေပးတဲ့ အဆို႔ရွင္ပါတဲ့။

REM ဆိုတာက ဦးေႏွာက္ရဲ႕ ေအာက္နားမွာရွိတဲ့ Pons ဆိုတဲ့ေနရာက အခ်က္ျပ Signals ေတြ ေပးတာကေန စတယ္။ ဒိေနာက္ Thalamus ဆိုတာကေန သင္ၾကား တတ္ေျမာက္မႈ၊ ေတြးေခၚမႈ၊ အစီအစဥ္က်ေအာင္ လုပ္တတ္မႈေတြကို လုပ္ေပးတဲ့ Cerebral cortex ကို ေရာက္လာတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာ Spinal cord ကေနလာတဲ့ အခ်က္ေပးမႈေတြကို Pons ကေန တန္႔ေပးထားလို႔ ေျခေတြ၊ လက္ေတြ ယာယီ မလႈတ္ႏိုင္မရွားႏိုင္တဲ့ Paralysis ေလျဖတ္သလို ျဖစ္ေစတယ္။ ဒီအေျခအေနမွာ ေႏွာင့္ယွက္မႈ လုပ္လိုက္ရင္ ပံုမွန္ မဟုတ္တာ ျဖစ္လာေစမယ္။ REM sleep behavior disorder လို႔ ေခၚတယ္။ အိပ္မက္ထဲကဟာကို ဆက္လုပ္ေနပါလိမ့္မယ္။

အိပ္စက္တာနဲ႔ ေရာဂါ ဆက္စပ္တာေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာ Stroke ႏွလံုးေရာဂါ နဲ႔ ပန္းနာေတြက ညပိုင္းတို႔ မနက္ထတို႔မွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ အိပ္တာဟာ Epilepsy အတက္ေရာဂါကိုပါ တမ်ိဳးတမည္ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ REM က တက္မွာကို ကာကြယ္ရာ က်ေစတယ္။ အိပ္ေစတာကို ျဖစ္ေစတဲ့ အာရံုေၾကာအစုအေဝး Neurons က ခုခံအားစနစ္နဲ႔ ဆက္ေနတယ္။ တုပ္ေကြး ျဖစ္သူေတြ ပိုအိပ္ခ်င္တာက အိပ္ေနရင္ ခုခံႏိုင္စြမ္း ပိုေစတယ္လို႔ ယူဆႏိုင္တယ္။ အိပ္ေနရင္ (အင္နာဂ်ီ) မကုန္ေစဘူး။ Depression and Schizophrenia စိတ္ဝဒနာသည္ေတြက အအိပ္ပ်က္ၾကတယ္။ အအိပ္ပ်က္မ်ားသူေတြမွာ Paranoia ေၾကာက္စိတ္၊ လန္႔စိတ္၊ Hallucinations mania သူမ်ား မျမင္-မၾကားတာေတြ အေပၚမွာ ပံုမွန္မဟုတ္တာေတြ ျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။

စာတပုဒ္ ဖတ္ျပီးတဲ့ေနာက္ ဆက္ျပီး အခ်က္အလက္ေတြကို စုစည္း ခိုင္မာေအာင္ လုပ္တာမ်ိဳးက မသိစိတ္ကေန လုပ္ေပးတာပါ။ စာဖတ္ေနတံုးကထက္ ပိုေသးတယ္။ ဒါကို Tip-of-the-tongue phenomenon ေခၚတယ္။ ဆိုပါစို႔ ရုပ္ရွင္ ၾကည့္ျပီးျပီးခ်င္း ျပန္အမွတ္ မေဖၚႏိုင္တာကို ခဏၾကာရင္ ျဗံဳးကနဲ ေဖၚႏိုင္လာတယ္။ ေရထဲ ခဲတလံုး ျပစ္ခ်လိုက္သလို ခ်ျပီးတဲ့ ေနာက္လဲ ဆက္ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးလိုဘဲ။ ညမအိပ္ခင္ စာေတြ ဘယ္ေလာက္ က်က္ထားထား မအိပ္ဘဲ၊ စာေမးပြဲ သြားေျဖရင္ေတာ့ မမွတ္မိတာ မ်ားလိမ့္မယ္။

REM sleep ကေန Learning ေလ့လာမႈကို လံႈ႕ေဆာ္ေပးတယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေလ့လာမႈတင္ မကဘူး၊ ကြ်မ္းက်င္မႈကိုပါ သက္ေရာက္ေစေသးတယ္။ အားကစားသမားေတြ၊ စႏၵယားတီးခတ္သူေတြ၊ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ေတြ၊ (ဗီဒီယို-ဂိမ္း) စြဲသူေတြ အိပ္လိုက္ရမွ သူတို႔ရဲ႕ ပညာေတြဟာ ပိုျပီး ကြ်မ္းက်င္လာေစတယ္။ တိတိက်က် ေျပာရရင္ ၃၃႕၅% ပိုလာ ေစတယ္၊ မွားတာလဲ ၃ဝ% နည္းေစတယ္လို႔ မၾကာေသးခင္က ေလ့လာမႈတခုက ဆိုတယ္။ ဒါကို ဆက္စဥ္းစားရင္ Learning ေလ့လာမႈ ဆိုတာ Practicing ေလ့က်င့္မႈ ရပ္ထားေပမဲ့ ဆက္လုပ္ေနေသးတယ္။

ေန႔ခင္းမွာ ေလ့လာတာေတြ၊ စိတ္ကူးတာေတြ ရွိမွသာ အိပ္စက္တာကေန ထူျခား-တိုးတက္မႈေတြ လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ “ကာလနဂါး” လိုသာ အိပ္ေနရင္ေတာ့ အက်ိဳးထူးမွာ မဟုတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၉-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Drugs and Kidneys ေက်ာက္ကပ္အေပၚ သက္ေရာက္ေစတဲ့ ေဆးေတြ

29 Oct 10, 09:32
ဆရာရွင့္ ေဆးျပင္းေတြ ေသာက္ရင္ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးတတ္တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ တားေဆးေတြ ကေရာ ေက်ာက္ကပ္ကို ပ်က္စီးေစပါသလား။ ျပီးေတာ့ ဘယ္လိုအေၾကာင္းေတြက ေက်ာက္ကပ္ကို ပ်က္စီးေစပါသလဲရွင့္။

ေဆးမွန္သမွ် ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ သက္ေရာက္မႈ၊ ထိခိုက္မႈေနရာေတြ မတူၾကဘူး။ ေက်ာက္ကပ္တခုထဲ ကြက္ျပီး ေရးပါမယ္။

ႏွလံုး၊ အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းေတာ့တာကို ေဆးစာလို ေျပာရင္ Failure “က်ရံႈးသြားတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ ဘာလို႔ က်ရံႈးသလဲ။
1. Nephrons ေခၚတဲ့ Filtering capacity စစ္ထုတ္တာ လုပ္ေပးတဲ့ေနရာကို သြားထိခိုက္လို႔ ျဖစ္ရတယ္။ အျမန္အဆန္ ျဖစ္တာက Injury ထိခိုက္လို႔၊ Poisoning အဆိပ္သင့္လို႔ ျဖစ္တယ္။ ေျဖးေျဖးျဖစ္တာက Diabetes ဆီးခ်ိဳ နဲ႔ High blood pressure ေသြးတိုးေရာဂါေတြ ျဖစ္တယ္။ ေသြးတိုးက် ေဆးေတြထဲက ACE inhibitors and ARBs ေဆးအုပ္စုေတြက ေက်ာက္ကပ္ကို တျခားေဆးေတြထက္ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးရိုး လိုက္တတ္တာလဲ မွတ္သားမိတယ္။
2. Glomerular Diseases ေခၚတဲ့ ေရာဂါေတြေၾကာင့္လဲ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးေစႏိုင္တယ္။
a. Autoimmune diseases,
b. Infection-related diseases, and
c. Sclerotic diseases ေတြပါတယ္။
ေက်ာက္ကပ္ထဲက ေသြးေၾကာ ေသးေသး ေလးေတြ စုေဝးေနတဲ့ေနရာကို ထိတာပါ။ ဆီးစစ္ရင္ ဆီးထဲမွာ Proteinuria အနယ္ပါေနမယ္။ Hematuria ေသြး ပါေနမယ္။ ဒီေရာဂါကို ကုတဲ့အခါ Immunosuppressive drugs or Steroids ေတြေပးရျပန္တယ္။
3. Inherited and Congenital Kidney Diseases ေမြးရာပါ၊ မ်ိဳးဗီဇေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါေတြလဲ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးေစတဲ့ေရာဂါေတြထဲမွာ ပါတယ္။ ဥပမာ Polycystic kidney disease (PKD) ေရာဂါ။

Immunosuppressive drugs ဆိုတဲ့ ေရာဂါျပီးစနစ္ကို သက္ေရာက္ေစတဲ့ ေဆးအမ်ိဳးအစားကလဲ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိတယ္။ Glucocorticoids, Cytostatics, Antibodies, Drugs acting on immunophilins ေတြနဲ႔ တျခား ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးေတြက ေက်ာက္ကပ္၊ ႏွလံုး၊ အသဲ၊ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ လဲရသူေတြကို ေပးတာပါ။ ေနာက္ျပီး Rheumatoid arthritis, Multiple sclerosis, Myasthenia gravis, Systemic Lupus Erythematosus, Crohn's disease, Pemphigus, Ulcerative colitis ဆိုတဲ့ ေရာဂါေတြ အတြက္ ေပးတယ္။ နာတာရွည္ အလာဂ်ီနဲ႔ ဆက္ေနတဲ့ ပန္းနာေရာဂါမွာလဲ သံုးတတ္တယ္။

မူးယစ္ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Heroin, Inhalants, MDMA, PCP ေတြသံုးရင္ေတာ့ သိသာတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ ေကာင္းေကာင္း ဖြံ႔ထြားမႈ မရွိေသးတဲ့ ကေလးငယ္ေတြမွာ Vasoactive or Diuretic drugs (Furosemide) ဆိုတဲ့ ဆီးသြားေစမဲ့ေဆးေတြ ကေလး ေပးရင္ျဖစ္ျဖစ္ မေအကေနတဆင့္ ရတာျဖစ္ျဖစ္၊ Postnatal anuria ဆိုတဲ့ ဆီးမသြားေရာဂါအထိ ရေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြက ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ေစတယ္လို႔ မွတ္မွတ္သားသား မရွိပါ။

ေဆးဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္ဝယ္လို႔ရတဲ့ ေဆးေတြထဲမွာ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္တာေတြ ပါတယ္။ ဆရာဝန္ကေန ညႊန္းမွ ဝယ္ရတာေတြထဲမွာလဲ ပါတယ္။
• Diclofenac အနာ-အကိုက္ေပ်ာက္ေဆး၊
• Furosemide or Frusemide (Lasix) ဆီးအတင္းသြားေစတဲ့ေဆး၊
• Amicip, Amikacin sulphate, Amikacin, Amoxicillin, Ampicillin, Carbenicillin, Cloxacillin, Colistin, Dicloxacillin, Gentamicin, Gentamicin, Kanamycin, Nafcillin, Neomycin, Neomycin, Netilmicin, Oxacillin, Penicillin G, Penicillin V, Piperacillin, Polymyxin B, Streptomycin, Streptomycin, Ticarcillin, Tobramycin ပဋိဇီဝေဆးေတြ
• Cox Kit တီဘီေဆး၊

အမ်ားသိ၊ အျမဲေသာက္ ေဆးေတြထဲက အနာ-အကိုက္-အဖ်ား သက္သာေဆး Pain killers ေတြကို သတိထား ေစခ်င္တယ္။ Non-Steroidal Antiinflammatory Drugs (NSAID) လို႔ ေခၚတယ္။
1. ေက်ာက္ကပ္ထဲ ဝင္တဲ့ ေသြး စီးဆင္းမႈ၊
2. စစ္ယူေပးႏွဳန္း၊
3. (ဆိုဒီယမ္) နဲ႔ (ပိုတက္စီယမ္) ေတြ စြန္႔ထုတ္ေပးမႈ၊ ဆိုတာေတြအေပၚ သက္ေရာက္ေစတယ္။

သက္ၾကီးလူနာ ၇၅ ေယာက္ကို Paracetamol 1000 mg IV ထိုးျပီးစမ္းသပ္လို႔ ေျပာႏိုင္တာပါ။ အဆိုးၾကီးေတာ့ မဟုတ္ပါ။
နဂိုအခံကိုက ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းသူေတြမွာသာ ပိုသိသာတယ္။ ကိုယ္ေရာင္တာ၊ အရည္ေတြ ေအာင္းေနတာ ျဖစ္လာတယ္။ မသိသာလွပါဘူး ၅% ေလာက္သာ မ်က္စိနဲ႔ ျမင္ရတယ္။ ေဆးျဖတ္လိုက္ရင္ ျပန္ေကာင္းပါတယ္။

လိုေတာ့လဲ “ေဆးခါးၾကီး” ေသာက္ၾကရတာဘဲ မဟုတ္ပါလား။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၉-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Tuesday, October 19, 2010

Chikungunya ဆင္ျဖဴေတာ္ တုပ္ေကြး

နာမယ္ အေခၚက တေက်ာင္း-တဂါထာ၊ စာလံုးေပါင္းရတာကလဲ တရြာ-တပုဒ္ဆန္း၊ အသံကလည္း မွန္းထြက္ရတဲ့ တုပ္ေကြး ေရာဂါ။ (ျမန္မာတိုင္းမ္) ကေတာ့ “ဂ်ပန္တုပ္ေကြး” သံုးတယ္။ အိႏၵိယက Times of India ၁၉-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ သတင္းစာရဲ႕ က်န္းမာေရး သတိေပးခ်က္မွာ ေမ်ာက္ပံုနဲ႔ ေဖၚျပျပန္ေသးတယ္။ ေရဒီယိုေတြကေရာ၊ ျမန္မာလိုေရးၾကတဲ့ ဆိုဒ္ေတြကပါ အမ်ားဆံုး သံုးေနၾကတာကေတာ့ “ဆင္တုပ္ေကြး” တဲ့။ အမ်ားညီရင္ “ဤ” ကို “ကြ်ဲ” လို႔ ဖတ္ၾကတယ္ မဟုတ္လား။ ဒီစာဖတ္ျပီး “ကြ်ဲတုပ္ေကြး” လို႔ေတာ့ မလုပ္လိုက္ၾကပါနဲ႔။

အဂၤလိပ္လို Chickungunya လို႔ အမွတ္မထင္ မွားေပါင္းထားတာ ဖတ္ရေသးတယ္။ အျပစ္တင္ဘို႔ မရွိပါ။ အဂၤလိပ္ စကားလံုးလည္း မဟုတ္ဘူး။ အသံထြက္လဲ သူတို႔လို မွန္ေအာင္ထြက္ဘို႔ မလြယ္ဘူး။ အဂၤလိပ္ေတြကလဲ ဗမာေတြလို ပါဘဲ၊ ကိုယ္နဲ႔ အဆင္ေျပတာ လုပ္တာပါဘဲ Chicken guinea လို႔မွားၾကသလို အခု CHIKV လို႔ အလြယ္ေခၚ ေခၚေနၾကတယ္။

(ျမန္မာတိုင္းမ္) သတင္းေခါင္းစဥ္မွာ “ခ်ီကန္ကင္ညာ” လို႔ ဖတ္ရျပန္ေတာ့ စကားလံုးရဲ႕ (ေအာရီဂ်င္နယ္လ္) နဲ႔ဆို အထင္ မွားဦးမယ္။ Chikungunya ဆိုတာ (တန္ဇန္နီးယား) အေရွ႕ေတာင္ပိုင္း နဲ႔ (မိုဇမ္ဘစ္) ေျမာက္ပိုင္းေန လူေတြသံုးတဲ့ Makonde စကားျဖစ္ပါသတဲ့။ Kenya (ကင္ညာ) ရဲ႕ေတာင္ဘက္က်ပါတယ္။ ၁၉၅၂ တံုးက အဲဒီ ေတာင္ကုန္းလြင္ျပင္မွာ ကူးစက္-ေရာဂါ စခဲ့ရာကေန ဒီနာမည္ရခဲ့တယ္။

ဘယ္လိုေခၚေခၚ၊ ဘယ္လိုထြက္ထြက္၊ ဘယ္လိုေပါင္းေပါင္း ေရာဂါအေၾကာင္းကေတာ့ လြဲမရပါ။ ဗိုင္းရပ္စ္ ကေနျဖစ္တယ္။ ျခင္ကေနကူးတယ္။ တိတိက်က်ေျပာရရင္ Alphavirus နဲ႔ Aedes mosquitoes ျခင္ေတြျဖစ္တယ္။ ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးနဲ႔ ဆင္တယ္။ “ဒါ့ေၾကာင့္ ဆင္-တုပ္ေကြး လုပ္ၾကသလားမသိ။” ေခတ္မီေအာင္ “ဆင္ျဖဴေတာ္ တုပ္ေကြး” ေခၚလိုက္မယ္။

ပိုးရွိတဲ့ျခင္ အကိုက္ခံရျပီးေနာက္ ၂-၅ ရက္အတြင္း ဖ်ားမယ္။ အဖ်ား ဒီဂရီ ၁ဝ၂ အထိ တက္ႏိုင္တယ္။ (ဆဲလ္စီယပ္စ္) နဲ႔ ဆိုရင္ ၄ဝ ဒီဂရီေပါ့။ ကိုယ္လက္ ကိုက္ခဲတယ္။ အဆစ္ေတြနာတာ ထူးျခားတယ္။ ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးနဲ႔ ဆင္တာက Petechial, Maculopapular rash ေသြးျခည္ဥ နဲ႔ အနီျပင္ ထြက္တတ္လို႔။ တခ်ိဳ႕ ေခါင္းကိုက္ႏိုင္တယ္၊ မ်က္စိနာႏိုင္တယ္၊ အားယုတ္ႏိုင္တယ္၊ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္မယ္၊ အိပ္မရတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၂ ရက္ဆိုရင္ အဖ်ားက်ျပီ။ ၅-၇ ရက္ဆို ေပ်ာက္ပါျပီ။ အဖ်ားေပ်ာက္တဲ့ ေနာက္မွာပါ အဆစ္က ဆက္နာေန ေသးတယ္။ အသက္အႏၲရာယ္ မစိုးရိမ္ရဘူး။ ကိုယ္ဝန္မွာျဖစ္လဲ ျပႆနာ ထူးမျဖစ္ပါ။

က်န္းမာေရးဌာနအတြက္ Serological tests ေသြးစစ္ျပီး ဗိုင္းရပ္စ္ ဟုတ္မဟုတ္ လုပ္ရေသးတယ္။ မကူးေအာင္က ျခင္မကိုက္ေအာင္သာ ဂရုစိုက္ရတာပါ။ ေဆးကုရတာ လကၡဏာ သက္သာေဆးသာ ရွိတယ္။ ကာကြယ္ေဆး မရွိေသးပါ။ ငယ္သူေတြက နာလံထတာ ျမန္ပါတယ္။

Chikungunya ဗိုင္းရပ္စ္ကို Biological weapon ဇီဝပိုးမႊား လက္နက္အေနနဲ႔ စမ္းသပ္မႈေတြ လုပ္ဖူးတယ္။ အရင္ကပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၉-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Friday, October 15, 2010

Keloid အရုပ္ဆိုးတဲ့ အမာရြတ္

October 14, 2010 6:25 PM
Q: က်ေနာ့္မွာ ရင္ဘက္ နို႕နွစ္ခုရဲ႕ အလယ္ အထက္နားမွာ အမာရြတ္္တစ္ခု ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္ မမွတ္မိခင္ အခ်ိန္ ကတည္းက အနာေပါက္ျပီး အမာရြတ္ က်န္ခဲ့တာလို႔ အေမကေျပာပါတယ္။ အခုက်ေနာ္အသက္ ၂၅ ရွိပါျပီ။ အနာရြတ္က တေျဖးေျဖး ႀကီးလားတယ္။ တခါတေလက်ရင္ နာသလိုခံစားရတယ္။ ေပါင္မွာလည္း အနာရြတ္ တခုရွိတယ္။ အဲတာက ဘာမွ မေျပာင္းလဲဘူး။ ရင္ဘက္ကဟာက ႀကီးလာတယ္။ အရင္တံုးက တစ္လက္မေတာင္ မရွိဘူး။ အခုဆုိရင္ နွစ္လက္မ ေလာက္ ရွိတယ္။ အနာရြတ္က ေဖါင္းၾကြေနေတာ့ ဘယ္လိုမွ ႀကည့္မေကာင္းဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ အႏၱရာယ္ရွိလား။ ကင္ဆာလုိျဖစ္မွာ ေႀကာက္တာ။ ျပီးေတာ့ အမာရြတ္ကို ခြဲစိတ္ ထုတ္လိုက္လုိ႔ ရလား။ ျဖစ္နိုင္ရင္ ခြဲစိတ္ထုတ္လိုက္ခ်င္တယ္။

A: မွန္းၾကည့္ျပီး ေျပာပါ့မယ္။ Keloid ဆိုတာ ျဖစ္ေနမယ္။ စာေခါင္းစဥ္ကို “အရုပ္ဆိုးတဲ့ အမာရြတ္” လိူ႔ တပ္ထားေတာ့ အမာရြတ္မွာ လွတာေကာ ရွိလားေမးလိမ့္မယ္။ Indiana Jones ထဲက မင္းသား Harrison Ford ၾကည့္မလား၊ Cleopatra မင္းသမီး Elizabeth Taylor လည္ပင္းမွာ အမာရြတ္ပါတယ္၊ Catherine Zeta-Jones သတိထားမိလား ဘယက္ျဖစ္ျဖစ္၊ လည္စည္း ျဖစ္ျဖစ္ စီးထားတာ လည္ပင္းမွာ ေဒါင္လိုက္ အမာရြတ္ ရွိလို႔ပါ။ Sandra Bullock, Sharon Stone အကုန္လံုး အေခ်ာ အလွေတြ မဟုတ္ပါလား။

အနာတခု က်က္ရင္ အမာရြတ္ ျဖစ္တယ္။ အမာရြတ္မွာ Collagen ဆိုတာပါတယ္ သူ လိုတာထက္ ပိုမ်ားေနတာပါ။ ၾကည့္ရင္ အထက္ပိုၾကြေနတယ္၊ ေတာက္ေျပာင္ေနမယ္။ အေရာင္ကေန နီညိဳညိဳရွိမယ္၊ ရာဘာခဲလို မာတင္းတင္း ရွိတယ္။ မ်က္ႏွာျပင္ မေခ်ာပါ။ ကင္ဆာ-မဟုတ္တဲ့ အၾကိတ္အုပ္စုဝင္ ျဖစ္တယ္။ မကူးစက္ႏိုင္ဘူး။ နာႏိုင္တယ္၊ ယားႏိုင္တယ္။ ဒီဘက္ နားမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ ဟိုဘက္ နားမွာ လာမျဖစ္ျပန္ပါ။

Hypertrophic scar ဆိုတဲ့ အေရာင္ ပိုရင့္ ေနတဲ့ ရိုးရိုး အမာရြတ္နဲ႔ ခြဲျခားရမယ္။ ရိုးရိုးဆိုတာမ်ိဳးက အနာေနရာထက္ ေဘးကို ပိုက်ယ္မေနဘူး။ ဒီအေကာင္က ေဘးကို ပိုေရာက္ေရာက္လာတယ္။

ဘာလို႔ ျဖစ္တာလဲ။ သူမ်ားေတြေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး၊ ဆရာဝန္ေတြ သိပ္နားမလည္ေသးပါ။ က်ား-မ ဆတူ ျဖစ္တယ္။ အသက္ သိပ္ငယ္သူေတြနဲ႔ လူအိုေတြမွာ အျဖစ္နဲတယ္။ အသား သိပ္မျဖဴသူေတြ ပိုျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးထဲ တေယာက္ထဲ မျဖစ္တာ ေတြ႔ရတယ္။ အျဖစ္မ်ားေနရာေတြက ရင္ပတ္၊ ေက်ာ၊ ပခံုး၊ နား၊ တင္ပါး၊ မ်က္ႏွာမွာ ေမးရိုးကလြဲရင္ သိပ္မျဖစ္ပါ။

ေဆးကုရတာ မလြယ္တဲ့ အစားထဲမွာ ပါတယ္။
• lntra-lesional corticosteroids (ကီးလြိဳက္) ထဲ (စတီရြိဳက္) ေဆးထိုးနည္းပါ။ ၇ဝ% ေလာက္က အက်ိဳးရွိတယ္။ ျပန္ျဖစ္တာလဲ ၅ဝ% ေလာက္ရွိပါတယ္။
• Excision ခြဲထုတ္နည္းကိုလည္း ေဆးထိုးနည္းမရတာကို စမ္းသင့္တယ္။ Triamcinolone or Interferon injections ထိုးေဆး တခုခုကို မခြဲခင္၊ ခြဲေနတံုးနဲ႔ ခြဲအျပီးမွာ ေပးသင့္ပါတယ္။
• Silicone gel sheeting နည္းကိုေတာ့ ယားလို႔၊ နာလို႔ဆိုတဲ့ ခံစားေနရတာ သက္သာဘို႔အတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။
• Cryosurgery ဆိုတဲ့ ေအးခဲနည္းနဲ႔ ကုတာလဲ ရွိပါတယ္။ ဒီနည္းက အေရာင္ေပ်ာ့သြားတာ ျဖစ္လာတတ္တယ္။
• Radiation therapy ဓါတ္ကင္နည္းလည္း လုပ္ပါတယ္။ ခြဲျပီးမွ ဆက္လုပ္တာလဲ ရွိတယ္။
• Pulsed dye laser ေလဆာနည္းလဲ ရွိတယ္။
• Interferon ဆိုတာ ကိုယ္ခႏၶာကေန ေရာဂါပိုးေတြကို ခံတိုက္တဲ့ ေရာဂါျပီးစနစ္က ထုတ္ေပးေနတဲ့ (ပရိုတင္း) တမ်ိဳးပါ။ ဒီေဆးမ်ိဳးလဲ ထိုးတယ္။
• Fluorouracil Injections ထိုးေဆးနည္း။

အလွအပတြက္ Body piercing ကြင္းတပ္သူမ်ား သတိထားပါ။ တေနရာမွာ (ကီးလြိဳက္) ရွိေနသူဟာ ခြဲတာ-စိတ္တာ လုပ္စရာ ရွိရင္ ေရွာင္လို႔ျဖစ္ရင္ ေရွာင္သင့္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၆-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Aerotitus အျမင့္ပ်ံ နားမ်ား

Oct 14, 2010 at 9:49 AM
Q: ဆရာရွင့္ ေလယာဥ္စီးတိုင္း နားကိုက္တတ္ပါတယ္။ အရင္ကဆို ပိုဆိုးပါတယ္။ စစီးျပီး သိပ္မၾကာခင္ နားအတြင္းထဲက ကိုက္ပါတယ္။ နားထဲ နားၾကပ္ထဲ့ထားျပီး သီခ်င္းနားေထာင္ရင္ နည္းနည္းသက္သာသလို ခံစားရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ေလယာဥ္ဆင္းတဲ့အခ်ိန္ဆို အရမ္းကိုက္ပါတယ္။ က်န္တဲ့အခ်ိန္နားနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး ဘာမွ မျဖစ္ပါဘူး။ ေလယာဥ္ဆင္းရင္ အရမ္းနာလာျပီး ေပါက္မ်ားထြက္မလား ထင္ရပါတယ္။ အသက္က ၂ဝပါ။ ေသြးအားေတာ့ နည္းပါတယ္ ၉ဝ-၆ဝ ေလာက္ပံုမွန္ပါ။

A: သဲထိတ္ရင္ဖို ရုပ္ရွင္ၾကည့္ရင္ ဒါမွမဟုတ္ ဝတၴဳဖတ္ရင္ “ေရထဲမငုပ္ခင္ ငါ့နား အသားက်ေအာင္ ေစာင့္ရအံုးမယ္။” ဆိုတာမ်ိဳး ၾကားဘူး-ဖတ္ဘူးၾကမယ္ ထင္တယ္။ ေလယာဥ္စီးလို႔ ျဖစ္တာက ပိုမ်ားပါတယ္။ ေတာင္ေပၚခရီး ကားစီး- ကားေမာင္း သူတိုင္းလဲ ျဖစ္ၾကတယ္။ အထက္ေရာက္ေလေလ နားထဲမွာ ကလိကလိ-တက်ိက်ိ ျဖစ္လာေလ။ အျမင့္တက္ရင္ Pop ျဖစ္တာ လူတိုင္းပါ။ ဆင္းေတာ့လဲ တခါ ျဖစ္တာဘဲ။ အထက္ေရာက္ျပီးရင္ ျပန္မဆင္းခ်င္သူေတြမွာ ဒီေရာဂါ ရွိၾကပံုမရဘူး ထင္တယ္။

နားထဲမွာ ေလဖိအား ေျပာင္းလာလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ နား (၃) ခန္းရွိတာမွာ အလယ္ခန္းက ႏွာေခါင္းရဲ႕ ေနာက္ဖက္နဲ႔ ဆက္ေနတယ္။ Eustachian Tube ဆိုတဲ့ ျပြန္ေလးနဲ႔ပါ။ သူကေန ေလဖိအားကို သမမွ်တေနေအာင္ လုပ္ေပးတဲ့အခါ နားပြင့္သြားတဲ့ အသံေလး ၾကားရ-သိရတာ ျဖစ္တယ္။ နားအူလာရင္ တခုခုကို မ်ိဳခ်တာနဲ႔ click or popping sound ၾကားလာတယ္။ ေလယာဥ္မယ္ေတြ ေဝတဲ့ ခ်ိဳခ်ဥ္-သၾကားလံုးကို ေဆးလံုးလို႔ မွတ္ယူပါေလ။

ခရီးသည္ေရာ၊ ေလယာဥ္မယ္ေရာ (ပိုင္းေလာ့) ေတြပါ ခံစားၾကတာက “အျမင့္ပ်ံ-အနာမ်ား” ျဖစ္ပါတယ္။ နာတာက နား နဲ႔ သြားေတြပါ။ ေလယာဥ္ Cabin ထဲက ဖိအားေျပာင္းလာေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ နားမွာျဖစ္သူ နာယံုမက နားမၾကားေတာ့ဘူး။ အျမင့္ပ်ံရင္း သြားနာတာကို Barodontalgia လို႔ ေခၚပါတယ္။ ခရီးသည္ေတြထက္ (ပိုင္းေလာ့) ေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။

တခ်ိဳ႕က အတက္၊ တခ်ိဳ႕အဆင္းမွာ နားနာၾကတာကို Aerotitus လို႔ ေခၚတယ္။ ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္တတ္တယ္။ Eustachian Tube မွာ တခုခု ျဖစ္ေနသူေတြ ပိုဆိုးမယ္။ ငယ္ကတံုးက နားေရာဂါ ရွိခဲ့ဘူးသူေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္တယ္။ Ear infection, Sinus infection ေျပာတာပါ။ ေလက နားထဲကေန ျပြန္ကတဆင့္ ထြက္လမ္း က်ဥ္း-ပိတ္ ေနေတာ့ ဖိအားေတြ မ်ားေလေလ၊ နာေလေလ ခံစားရတယ္။ အတက္ၾက အျပင္ဘက္၊ အဆင္းမွာ အတြင္းဘက္ကို တြန္းဖိေနတယ္။

ဘာလုပ္ရမလဲ။ နားမေကာင္း၊ အလာဂ်ီရ၊ ဆိုင္းနပ္စ္ ျဖစ္ေနရင္ ေလယာဥ္ မစီးေသးပါနဲ႔။

မျဖစ္မေန သြားရမယ္ဆိုရင္ -
• Decongestant ေဆးသံုးပါ။ ခရီးမထြက္ခင္ ၆ နာရီျခား၊ တရက္အနည္းဆံုး ၾကိဳေသာက္ထားပါ။
• ေလယာဥ္ေပၚေရာက္တာနဲ႔ Nasal decongestant spray ကို နားထဲ ပန္းထည့္ႏိုင္ပါ။ အဲ႕႕႕ ေဆးဆိုတာကို Security ေတြ သေဘာေပါက္ေအာင္ေတာ့ ရွင္းျပရလိမ့္မယ္။ 9/11 နဲ႔ 911 က အမ်ိဳးေတာ္တာကိုး။
• ေနာက္ျပီး (ပရီမီယာ-လိခ္) ေဘာလံုးပြဲက ဆရာၾကီးေတြလို Chewing gum အဆက္မျပတ္ ဝါးေနပါေလ။
• ေလယာဥ္ မဆင္းခင္ နာရီဝက္မွာ တခါ Nasal spray ကို ၄ မိနစ္တၾကိမ္ ပန္းပါအံုး။
• ေလယာဥ္ပ်ံေနတံုး မအိပ္ဘဲေနတာ ပိုေကာင္းတယ္။ စာအုပ္ေကာင္းေကာင္း ယူသြား။
• Paracetamol ေဆးကိုလဲ အားကိုးပါ။
• အသံုးမ်ား Decongestants ေတြကေတာ့ Ephedrine, Levo-methamphetamine, Naphazoline, Oxymetazoline, Phenylephrine, Phenylpropanolamine, Propythexadrine, Psedoephedrine, Synephrine, Tetrahydrozoline ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဆိုင္တိုင္းမွာ ဝယ္လို႔ရတယ္။
• Ear plugs နားၾကပ္ထည့္ထားတာ အက်ိဳးမ်ားတယ္။ Pop သီခ်င္းလဲ နားေထာင္လို႔ရတယ္။

“Ooh yeah
Last night I took a walk in the snow
Couples holding hands, places to go
Seems like everyone but me is in love
Santa, can you hear me?”

Dr. တင့္ေဆြ
၁၅-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Thursday, October 14, 2010

Osteoarthritis အဆစ္နာ

October 14, 2010 6:45 PM
Q: ကၽြန္မ (႕႕႕႕႕) မွ စာေရးသားပါတယ္။ ဒူးနာ (ညာဘက္) အတြက္တိုင္ပင္ပါရေစ။ ၃-၄ လ ကာလ ခန္ ့ရွိေနပါၿပီ။ ခိုင္လံုေသာ အေၾကာင္းရင္း ရွာမေတြ႔ဘဲ ခံစားေနရပါသည္။ ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္ပါက ဒူးခြက္ ေအာက္ေနရာတြင္ စူးေအာင့္ၿပီး နာက်င္ပါတယ္။ ေန ့စဥ္လွဳပ္ရွားမႈမွာ မွန္တန္းသာၿဖစ္ပါတယ္။ ေလးထပ္ရွိ အိမ္ခန္းသို ့ေန႔့စဥ္ အတက္အဆင္း ၁ ၾကိမ္ ပံုမွန္ရွိၿပီး ရုံးအားရက္မွာေတာ့ ၂-၃ ၾကိမ္ ရွိတတ္ပါတယ္။ လုပ္ငန္းခြင္မွာက ႏွစ္ထပ္ အေဆာက္အအံုမို႔ မေၿပာပေလာက္ ပါလို ့ယူဆပါတယ္။ ေလွခါး အတက္အဆင္း မ်ားေသာ္လည္း ပိုနာက်င္ၿခင္းေတာ့ မရွိပါ။ ယခုအခ်ိန္ထိ ေဆးရုံေဆးခန္းသို႔ မသြားေသးပါ။

ဝန္ခံရပါလွ်င္ (႕႕႕႕႕) တြင္ ယခုလို ေဝဒနာမ်ိဳးအတြက္ အားမကိုးႏိုင္ေၾကာင္း ကၽြန္မအပါအဝင္ လူအမ်ား အေတြ႔အၾကံဳက ရွိေနတဲ့အတြက္ပါ။ ေဆြမ်ိဳးႏွင့္ သူငယ္ခ်င္းမ်ား အဆိုအရ ဤဒူးနာမွာ မီးယပ္ေသြးဆံုး (သို ့) ဆံုးခါနီးတို႔ ၿဖစ္ေလ့ရွိေၾကာင္း မွတ္သားရပါတယ္။ ယခုအသက္ ၅၂ ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။ အခ်ိန္ႏွင့္ ပမာဏမမွန္ေသာ္လည္း ရာသီဆင္းေနၿမဲပါ။ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ ၿဖစ္ပြါးခဲ့ဘူးပါတယ္။ လြန္ခဲ့ေသာ ၁၂ ႏွစ္ကပါ။ အရပ္ ၅ ေပ ၆ လကၼ။ အေလးခ်ိန္ ၁၆ဝ ေပါင္။ Thomson OSTEOGARD: Each capsule contains 400 mg of Glucosamine sulfate dipotassium chloride equivalent to 300 mg of fully reacted Glucosamine sulfate from USA. Adult dose: 1 to 2 capsules, 3 times daily Made in Malaysia ေဆးဘူးေပၚက ေဖၚၿပထားခ်က္ပါ။ ေဆးကို အညႊန္းအတိုင္း သံုးေနတာ ၁ လခန္႔ ရွိေတာ့မယ္။ ထူးၿခားမႈ မရွိေသးပါ။ အခ်ိန္ေပးႏိုင္တဲ့အခါမွာ ညႊန္ၾကားေပးပါရွင့္။

A: ေရးျပတာေတြ ဖတ္ယံုနဲ႔ ေျပာရရင္ Osteoarthritis ဆိုတဲ့ အဆစ္ေရာဂါတခု ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဆစ္မွာ ရွိေနတဲ့ အရိုးႏု Cartilage အားနည္း-ပ်က္စီးလာေနလို႔ပါ။ အရိုးႏုဆိုတာက အရိုးနဲ႔ အဆစ္ၾကား (ကူရွင္) လိုလုပ္ေပးေနတာပါ။ “အိုနာ” လို႔ အားမနာတမ္း ေျပာရင္ ျဖစ္ေနသူ ေဗြမယူေစလိုပါ။ အားမငယ္ပါနဲ႔ အဆစ္နာ အမ်ိဳးေပါင္း ၁ဝဝ ေက်ာ္ထဲ သူက အမ်ားဆံုးပါ။ ၄၅ ေအာက္ အမ်ိဳးသား၊ ၅၅ ေက်ာ္ရင္ အမ်ိဳးသမီး အျဖစ္မ်ားတယ္။ အသက္ရလာတာနဲ႔ အရိုးႏုေတြမွာ ေရခမ္းလာတယ္။ (ပရိုတင္း) လဲ ဒီလိုဘဲ။ (ကူရွင္) တာဝန္ မထမ္းေဆာင္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဆိုးလြန္းသူေတြမွာ အရိုးႏုဆိုတာ မရွိသေလာက္ ျဖစ္လာတယ္။

အဆစ္ကို အသံုးခ်ေလေလ၊ ထိစပ္မႈက မေခ်ာေတာ့လို႔ ကလိခံရတာမို႔ ေရာင္လာေတာ့မယ္။ ေဖါင္းလာ၊ နာလာျပီေပါ့။ အရင္လို အဆစ္ကို သံုးလို႔မရ ျဖစ္လာမယ္။ အမ်ိဳးထဲ တေယာက္မက ျဖစ္တာေတြ႔ရတယ္။ အိုနာမဟုတ္သူေတြကေတာ့ တျခား အေျခအေန-ေရာဂါ တခုခုကေန ဆက္ျဖစ္လာတာမ်ိဳး။ ဆိုပါစို႔ ကုိယ္အေလးခ်ိန္မ်ားသူ၊ အဆစ္ကို ခဏခဏ ထိခိုက္မိသူ၊ ခြဲစိတ္ခံရသူ၊ ေဂါက္၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ေဟာ္မုန္းေရာဂါ စတာေတြရွိသူ။

အဆိုးထဲက အေကာင္းလဲ ရွိပါတယ္။ (ရူမတြိဳက္)၊ (လူးပတ္စ္) အဆစ္နာေရာဂါေတြလို ျဖစ္တဲ့ေနရာတင္ မကဘဲ တျခား ေနရာေတြကိုပါ ေရာဂါ မရေဟပါ။ နာပံု-နာနည္းက ညေနပိုင္း ပိုဆိုးတယ္။ တေနကုန္ လႈတ္ရွားထားျပီးျပီကိုး။ အဲ႕႕႕ မလႈတ္ရွားဘဲ အၾကာၾကီး ေနျပန္ရင္လဲ နာျပန္ေသးတယ္။ ဆိုပါစို႔ ရုပ္ရွင္-ျပဇာတ္ ထိုင္ၾကည့္အျပီး။ ေဝဒနာသယ္ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ေတာ့ မတူၾကဘူး။ ဆိုးသူေတြ လမ္းေလွ်ာက္တာ ေထာ့နင္းနင္းျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ဒူးက ေငါထြက္ေနတယ္။

လည္ပင္းရိုး၊ ခါးရိုးမွာလဲ လာျဖစ္တာဘဲ။ ထိပြတ္မႈမ်ားရာကေန Bony spurs အရိုးစြန္းထြက္လာတတ္တယ္။ ခါးမွာ အဲဒါ လာျဖစ္ရင္ ကုိယ္တျခမ္း နာမယ္၊ ထံုက်င္က်င္ ျဖစ္လာတယ္။ အဆစ္ေသးေသးမွာ ျဖစ္ရင္ Node အဖုအထစ္မ်ိဳး လက္ထိပ္ေတြမွာ ျဖစ္လာတယ္။

• ေသြးစစ္လို႔ ဘာမွမထူးဘူး။
• X-rays ရိုက္ရင္ အရိုးႏုပါးလႊာေနတာ၊ အဆစ္ၾကားေနရာ က်ဥ္းေနတာ၊ အရိုးခြ်န္ ျဖစ္ေနရင္လဲ ျမင္ရမယ္။
• Arthrocentesis ဆိုတဲ့ အဆစ္ထဲ အပ္စိုက္ျပီး အရည္ကို စစ္ေဆးႏိုင္သလို တပါထဲ အဆစ္ထဲ Corticosteroids ေဆးထိုးႏိုင္တယ္။ စစ္ေဆးတာက ေဂါက္၊ ေရာဂါပိုးဝင္တာ ရွိ-မရွိ သိေအာင္ စစ္တာပါ။
• Arthroscopy လုပ္တာကေတာ့ အဆစ္ထဲ ကရိယာထဲ့ျပီး အဆိုးတာေတြ ေလွ်ာက္ၾကည့္တာပါ။ လိုအပ္ရင္ေတာ့ တခါထဲ ခြဲတာပါလုပ္ေပးတယ္။

ဆရာဝန္မလိုဘဲ ကိုယ္တိုင္လုပ္စရာေတြ လုပ္ကိုလုပ္ရပါမယ္။ အဆစ္အလုပ္ကို တတ္ႏိုင္သမွ် ေလွ်ာ့ခ်ပါ။ အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။ ခႏၡာကိုယ္ လွခ်င္သူေတြလို မဟုတ္ပါ။ အေလးခ်ိန္ တေပါင္က်ယံုနဲ႔ ေရာဂါကို သက္သာေစတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္း (ေရကူး၊ လမ္းေလွ်ာက္၊ မေျပးတဲ့ စက္ဘီးစီး၊ မေလးတဲ့ အေလးမ၊) လုပ္ပါ။ ျပီးခ်ိန္မွာ နာတဲ့အဆစ္ေပၚ အပူအရင္ကပ္ျပီးေနာက္ အေအးကပ္ေပးပါ။ Physical therapists ပညာရွင္ေတြအကူအညီယူႏိုင္တယ္။

• စားေဆး၊ Aspirin, Ibuprofen, Acetaminophen ေဆးေတြနဲ႔ စႏိုင္တယ္။ ဒီေဆးရိုးရိုးေတြက ေဆးအဆ လံုေလာက္ေအာင္ ေသာက္ရင္ တျခားေဆးလက္မွတ္နဲ႔ ဝယ္ရတဲ့ ေဆးေတြနဲ႔မျခား သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။
• အနာသက္သာေဆး သာမက ၾကြက္သားေျပာ့ေဆးမ်ိဳးလဲ လိမ္းႏိုင္တယ္။ Capscaicin (ArthriCare, Zostrix), Salycin (Aspercreme), Methyl saliculate (Ben-Gay, Icy Hot), Menthol (Flexall)
• Diclofenac (Voltaren Gel) လိမ္းေဆး Diclofenac patch (Flector Patch) ကပ္ေဆးေတြလဲ သံုးႏိုင္တယ္။
• Glucosamine ေဆးက အဆစ္ေတြ အနားမွာရွိေနတဲ့ဓါတ္ပါ။ စားတဲ့အစာေတြမွာ ပါေနတာပါ။ နဲေနသူေတြကို ေဆးအျဖစ္ ေပးႏိုင္တယ္။ Glucosamine နဲ႔ Chondroitin ေဆးေပးတာက အနာဆိုးသူေတြအတြက္ သိပ္ မထိေရာက္တာ ေတြ႔ရတယ္။
• Fish-oil capsules (Omega-3 capsules) သံုးႏိုင္ပါတယ္။
• Cortisone (စတီရြိဳက္)။ ဒီေရာဂါမွာေတာ့ စားေဆးထက္ ထိုးေဆးသံုးတယ္။ ခ်က္ခ်င္း သက္သာတယ္။ ခဏခဏထိုးတာေတာ့ သိပ္မေကာင္းပါ။
• Hyaluronic acid (Synvisc, Hyalgan) ထိုးေဆးကိုလဲ အဆစ္ထဲ ထိုးႏိုင္တယ္။
• Surgery ခြဲစိတ္တာက တျခားနည္းေတြနဲ႔လဲ မရ၊ နာတာကလဲ ဆိုးလွသူေတြအတြက္ပါ။
• Total knee replacement သိပ္ဆိုးသူေတြ ဒူးအစားထိုးရတယ္။

ေမးခြန္းကို ဓါတ္မွန္မရိုက္၊ Arthroscopy စတာေတြ မလုပ္ဘဲ မွန္းေျပာေနတယ္ဆိုတာ သတိျပဳေစခ်င္ပါတယ္။ တဆက္ထဲ Arthritis အဆစ္နာ နဲ႔ Rheumatism ေလးဘက္နာေတြပါ ဖတ္ေစခ်င္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Monday, October 11, 2010

Scar (1) အမာရြတ္ (၁)

Q: ဆရာရွင့္ ကၽြန္မေၿခသလံုးႏွင့္ဒူးမွာ အမာရြတ္မ်ား ရွိေနပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက ေဆာ့ကစားရင္း ျဖစ္ခဲ့တာေတြပါ။ အဲဒါ ဘယ္လို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ လုပ္လို႔ရပါသလဲရွင္။ ကၽြန္မက Multinational company တခုမွာ အလုပ္ လုပ္ပါတယ္။ အလုပ္ခြင္မွာ သူမ်ားနည္းတူ Fashionable ျဖစ္ေအာင္ဝတ္လို႔ မရေတာ့ စိတ္အားငယ္ပါတယ္။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရရင္ မိမိကိုယ္ကို Confidence နည္းေစပါတယ္။ နည္းလမ္းမ်ားရွိရင္ ညႊန္ၾကားေပးပါရွင္။

A: လူ႔ခႏၶာမွာ ဒဏ္ရာေၾကာင့္ ေရာဂါေၾကာင့္ (ဆဲလ္ နဲ႔ တစ္ရွဴး) ေတြ ထိခိုက္ပ်က္စီးသြားရင္ Healing process ျပန္ျပီး ကုစားမႈဆိုတာ သူ႔အလိုလို ရွိေနပါတယ္။ အေရျပားဆိုတာ မွန္ဘီလူးနဲ႔ ၾကည့္ရင္ အထပ္ထပ္ ရွိတယ္။ Epidermis, Dermis နဲ႔ Hypodermis ၃ ထပ္လို႔ အၾကမ္းေျပာႏိုင္တယ္။ အမာရြတ္ဆိုတာ Dermis အေရျပားရဲ႕ ေအာက္အလႊာကို ထိခိုက္လို႔ ျဖစ္တာပါ။ အေပၚယံသာ ျဖစ္ရင္ အမာရြတ္ေပၚေတာင္ မေပၚဘူး။ ေပၚတာလဲ ၾကာရင္ နဂိုအေန ျပန္ေရာက္မယ္။

အသစ္ ျပန္မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ (တစ္ရွဴး) ေတြလဲ ရွိတယ္။ Cardiac muscle cells ႏွလံုးၾကြက္သား နဲ႔ Neurones အာရံုေၾကာေတြ ျဖစ္တယ္။ Heart attack ရျပီး၊ ေသြးေၾကာပိတ္လို႔ ႏွလံုးၾကြက္သားမွာ ထိခိုက္ရင္ သူ႔အလုပ္သူ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တာ ျဖစ္တယ္။ ေလျဖတ္ရင္ သြားျပီ။

အနာက်က္ဘို႔ အဆင့္ ၃ ဆင့္ ဆက္တိုက္ ျဖစ္လာတယ္။ Inflammation ေရာင္ျခင္း၊ Proliferation ပြါးျခင္း နဲ႔ Maturation or Remodeling ၾကီးရင့္ျခင္း (ပံုျပန္ေဖၚျခင္း) တို႔ျဖစ္တယ္။ ပဌမအဆင့္မွာ ေရာဂါပိုးေတြကို ခံတိုက္ေနမယ္။ ပြါးတဲ့အဆင့္ကို “အသားႏုတက္တယ္” လို႔ အလြယ္ေခၚတယ္။ ဆိုပါစို႔ ခြဲစိတ္ကုသတဲ့ ဒါးခ်က္ စလိုက္တာနဲ႔ ေသြးထြက္ လာတယ္။ ေသြးကို တိတ္ေစမဲ့ အဆင့္ေတြ တခုျပီးတခု လုပ္လာမယ္။ တခါထဲ ေရာင္ရမ္းျခင္းျဖစ္စဥ္ ဝင္လာတယ္။ ၆-၈ နာရီအတြင္းမွာ အနာက်က္ဘို႔ျဖစ္စဥ္ တကယ္စျပီ။ ေနာက္မွ Granulation အသားႏုတက္တယ္ ဆိုတာလာတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ Remodeling ျပန္ပံုေဖၚပါမယ္။

အမာရြတ္ဆိုတာ Fibrous tissue အရြတ္တစ္ရွဴးေတြ ျဖစ္တယ္။ အမာရြတ္မွာ ပံုမွန္ရွိတဲ့ (Collagen) ပရိုတင္းမ်ိဳး ျဖစ္ေပမဲ့ ျခင္းေတာင္း ရက္ထားသလိုမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ၊ လားရာ တခုထဲကို သြားေနတာမ်ိဳး ျဖစ္လာတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ နဂိုအေနေလာက္ သိပ္ မေကာင္းေတာ့ဘူး။ ခရမ္းလြန္-ေရာင္ျခည္ကို သိပ္မခံႏိုင္ဘူး။ ေခြ်းထြက္ (ဂလင္း) နဲ႔ ကိုယ္အေမႊး ဆိုတာလဲ ျပန္ မေပါက္ေတာ့ဘူး။

Hypertrophic scars ဆိုတာမ်ိဳးက အေရျပားရဲ႕အထက္မွာ ေမာက္ၾကြေနတာမ်ိဳး။ ေနာက္ျပီး Acne ဝက္ျခံ၊ Chicken pox ေရေၾကာက္၊ Surgical scar ခြဲစိတ္ဒဏ္ရာ၊ Injuries ထိခိုက္ဒဏ္ရာေတြကေန Atrophic scar ဆိုတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္တယ္။ အေရျပားေအာက္က အဆီနဲ႔ ၾကြက္သားေတြ ထိခိုက္မိလို႔ ၾကံဳ႕သြားတာမ်ိဳး။ Keloid အမာရြတ္အသီး ဆိုတာ ျဖစ္ရင္ အၾကိတ္တခုလို ျဖစ္လာမယ္။ အရုပ္ဆိုးလွတယ္။ အမာရြတ္ထက္မက ေဘးေလွ်ာက္ ၾကီးေနတာမ်ိဳး။ အေနရလဲခက္၊ အကုရလဲ သိပ္ခက္တယ္။ ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ အၾကိတ္အုပ္စုဝင္ ေရာဂါဘဲ။

Stretch marks အမာရြတ္စဥ္းေၾကာင္းေတြ ကေတာ့ ရုတ္တရက္ ၾကီးထြားလာတာကေနျဖစ္တာ။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္တာ၊ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ ၾကီးထြာလာတာမ်ိဳး။ Acid Burn Scars ဆိုတဲ့ (အက္စစ္) ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အမာရြတ္ကလဲ အေတာ္ဆိုးတယ္။ အမာရြတ္ရိုးရိုးထက္ အဆစ္ေနရာ၊ အေကြး-အဆန္႔လုပ္ရာ ေနရာေတြမွာ လာျဖစ္ရင္ Plastic surgery နည္းေတြ လုပ္ရတယ္။ အစားထိုးရတာေတြ လိုမယ္။

အနာ-ဒဏ္ရာျဖစ္တံုးက ဆိုးဝါးသေလာက္ အမာရြတ္က လိုက္ဆိုးတယ္။ ေပ်ာက္ဘို႔ဆိုတာ ျဖစ္တံုးက အေရျပား ဘယ္ေလာက္အထိ နက္သြားခဲ့သလဲ အေပၚ မူတည္တယ္။ မီးေလာင္-အပူေလာင္ ဒဏ္ရာရရင္ ဘယ္ေလာက္ နက္သလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ မ်က္ႏွာျပင္ က်ယ္သလဲကို ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ အနာ-ဒဏ္ရာတခုဟာ မက်က္ေသးသ၍ အမာရြတ္ မျဖစ္ပါ။ အမာရြတ္ ျဖစ္လာတာ ေရာဂါ ေပ်ာက္သြားတာလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ႏွစ္သိမ့္ပါ။ ဘယ္လို ကုသမလဲ။ ေဆးပညာအရ ေျပာရရင္ အမာရြတ္ ေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္မရပါ။ သက္သာေအာင္ လုပ္နည္းေတြေတာ့ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေနပါတယ္။

Dermabrasion နည္း၊ Laser (ေလဆာ) နည္း၊ Scar Revision နည္း။ Semiocclusive ointments, Silicone gel sheeting နည္း၊ Steroid injections (စတီရြိဳက္) ထိုးေဆးနည္း၊ Needling နည္း၊ Pressure dressing နည္း၊ Collagen injections နည္း၊ Surgery ခြဲစိတ္နည္း၊ Radiotherapy ဓါတ္ကင္နည္း၊ Chemical peels နည္း။

ေဆးဆိုင္ေတြမွာ ဝယ္ရတဲ့ေဆးေတြလဲ ရွိတယ္။ Mineral oil ေတြပါတဲ့ လိမ္းေဆးေတြ၊ ဗီတာမင္ အီး၊ ဗီတာမင္ စီ၊ ၾကက္သြန္နီကထုတ္တဲ့ Mederma ေဆး၊ Lactic Acid Scar Care Products ေၾကာ္ညာ၊ Hyaluronic Acid ေၾကာ္ညာ၊ Scarring treatment and glycolic acid products ေဆးနည္း ေၾကာ္ညာတာရွိသလို Acne scars ဝက္ျခံ-အမာရြတ္ ေပ်ာက္ေအာင္ MD Forte (15% glycolic acid) ေဆးသံုးမိလို႔ ပိုအရုပ္ဆိုးသြာတယ္လို႔ ေျပာသူလဲ ရွိတယ္။ Ayurvedic (အာယုေဗဒ) နည္း၊ Homeopathy (ဟိုမီယိုပက္သစ္) နည္းေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ဘယ္ဟာမဆို “ေပ်ာက္ဘို႔ ခက္ေလ ေဆးနည္း မ်ားေလ။”

အမာရြတ္ေတြထဲမွာ ထူးျခားတာေတြ ရွိတယ္။ မ်က္စိရဲ႕ မ်က္ၾကည္လႊာမွာ Corneal ulcer အနာျဖစ္ျပီး က်က္သြားလို႔ ျဖစ္တဲ့ အမာရြတ္ကို အျပင္တိမ္လို႔ ေခၚတယ္။ မ်က္လံုး အစားထိုးရေတာ့မယ္။ တင္ပါးဆံုတြင္း အဂၤါေတြ ေရာင္ရာကေန က်က္သြားတဲ့အခါ အနာေတာ့ ေပ်ာက္ပါရဲ႕ သားအိမ္ျပြန္ က်ဥ္း-ပိတ္ေစတာမို႔ ကေလးမရႏိုင္တာ ျဖစ္ေစမယ္။

ေမးတဲ့သူအတြက္ အၾကံေပးခ်င္တာက အမာရြတ္ ေပ်ာက္ေစမယ္ ဆိုတိုင္းေတာ့ မယံုပါနဲ႔။ တပူေပၚ ႏွစ္ပူဆင့္သလို Confidence မနည္းပါနဲ႔။ လူေတြဟာ တေနမွာ အားနည္းရင္ တျခားေနရာမွာ ပိုအားသန္တတ္တယ္။ ရုပ္ရွင္ေတြမွာ အမာရြတ္နဲ႔ သရုပ္ေဆာင္ဟာ (ဗီလိန္) လုပ္ရတာမ်ားတယ္။ ဒါေပမဲ့ Mel Gibson မင္းသားဟာ The Man Without a Face ထဲမွာ ဇာတ္လိုက္ပါ။ Harry Potter မွာလဲ အမာရြတ္နဲ႔ မဟုတ္ပါလား။

ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ဇာတ္ေကာင္ေတြကို အမာရြတ္ေတြနဲ႔ ႐ုပ္ဖ်က္ေပးရတဲ့ မိတ္ကပ္ အထူးဖန္တီးတဲ့ ပညာရပ္ တခုလို႔ ခ်ီးက်ဴးတာ ဖတ္ရပါတယ္။ ျမန္မာလို ေဆးေၾကာ္ညာတခုကလဲ ရိုးသားပံုရတယ္။ “အမာရြတ္က အနာက်က္က်က္ျခင္း ေဆးလိမ္းမွ ေပ်ာက္ကင္းပါတယ္။ ျဖစ္တာၾကာျပီးမွ လိမ္းမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဇြဲနဲ႔ လိမ္းသည့္တိုင္ လံုးဝအရွင္း မေပ်ာက္ကင္း နိင္ပါဘူးတဲ့။” “ေလဆာနဲ႔ ဖ်က္ရင္ေတာ့ ေပ်ာက္တယ္။ ဘတ္ ၇ဝဝဝ ေပးရတယ္။ ဘန္ေကာက္မွာ သြားလုပ္တာ” တဲ့။ ဖတ္ရတဲ့ထဲမွာ “ေျပာက္” လို႔ ေပါင္းထားတယ္။ ေပ်ာက္တာ မဟုတ္ဘဲ “အစက္-အေျပာက္” လို႔ ထင္သြားေစႏိုင္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Blood test ေသြးစစ္ျခင္း

2010/10/10
Q: ကြ်န္ေတာ့္ အမ အသက္က ၄၆ ပါ လြန္ခဲ့တဲ၂လ ေလာက္ကစၿပီး လက္မ ယားၿပီးေတာ့ လက္ေခ်ာင္းေတြ အကုန္ယားလို႔ ေသြးစစ္တာ ESR 40 ဟီမိုဂလိုဘင္က 7.5; WBC 6000 ပါ။ A few target cell လို ့ပါတယ္။ ေသြးေတာ့ မဆံုးေသးပါဘူး။ စိုးရိမ္ရပါလား။

A: Erythrocyte sedimentation rate (ESR) ဆိုတာ ေသြးနီဥ အနည္ထိုင္ႏံႈးျဖစ္တယ္။ Inflammation ေရာင္ျခင္းဆိုတာ ဘယ္ေလာက္ ျဖစ္ေနသလဲကို သြယ္ဝိႈက္ျပီး သိေစႏိုင္တယ္။ Westergren method လို႔လဲ ေခၚတယ္။ က်ား အသက္ ၅ဝ ေအာက္ = ၁၅၊ က်ား အသက္ ၅ဝ အထက္ = ၂ဝ၊ မ အသက္ ၅ဝ ေအာက္ = ၂ဝ၊ မ အသက္၅ဝ အထက္ = ၃ဝ mm/hr ေမြးစကေလးငယ္ = ဝ-၂၊ ကေလး အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ = ၃-၁၃။

တနာရီအတြင္း ေသြးနီဥေတြ ေအာက္ဆင္း-အနယ္ထိုင္ တဲ့ ႏံႈးေျပာတာပါ။ ေသြးနီဥမွာ သံဓါတ္ပါလို႔ ေလးတယ္။ ေသြးကို ေသြးျပန္ေၾကာထဲက ထုတ္၊ ေသြးမခဲေစတဲ့ ေဆးနဲ႔ေရာျပီး၊ ဖန္ျပြန္ေခ်ာင္းကေလးတခုမွာ ထည့္ျပီး တည့္တည့္ မတ္မတ္ ေထာင္ထားရတယ္။ တနာရီေနလို႔ စစ္ၾကည့္ရင္ အနီေရာင္ အခဲပိုင္းက ေအာက္မွာနဲ႔ အဝါေရာင္ အရည္ပိုင္းက အထက္မွာ ျမင္ရတယ္။

ESR မ်ားႏိုင္တာေတြက Anemia ေသြးအားနဲေနတာ၊ Endocarditis ႏွလံုးေရာင္ေနတာ၊ Kidney disease ေက်ာက္ကပ္ ေရာဂါ၊ Osteomyelitis အရိုးေရာဂါ၊ Pregnancy ကုိယ္ဝန္ေဆာင္၊ Rheumatic fever, Rheumatoid arthritis ေလးဘက္နာ၊ Syphilis ဆစ္ဖလစ္၊ Systemic lupus erythematosus ေရာဂါ၊ Thyroid disease လည္ပင္းၾကီး၊ Tuberculosis တီဘီ တို႔ ျဖစ္တယ္။

ESR သိသိသာသာ မ်ားေနတဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ Systemic infection ေရာဂါပိုး တကုိယ္လံုးျပန္႔ေနတာ၊ Giant cell arteritis ေရာဂါ၊ Hyperfibrinogenemia ေသြးေရာဂါ၊ Multiple myeloma ေရာဂါ၊ Macroglobulinemia - primary ေရာဂါ၊ Necrotizing vasculitis ေရာဂါ၊ Polymyalgia rheumatica ေရာဂါ။

ESR သိသိသာသာ နဲေနတဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ Congestive heart failure ႏွလံုးေရာဂါ၊ Hyperviscosity ေရာဂါ၊ Hypofibrinogenemia ေရာဂါ၊ အသဲနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ Low plasma protein ေရာဂါ၊ Polycythemia ေရာဂါ၊ Sickle cell anemia ေရာဂါ၊

White Blood Cell (WBC) Count က ေသြးျဖဴဥ အေရအတြက္ ျဖစ္တယ္။ ပံုမွန္ 4,500-10,000 per microliter ရွိတယ္။ ဗက္တီးရီးယားပိုးဝင္ျခင္း၊ လူကီးမီးယား-ေရာဂါ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္း အျပင္းအထံ လုပ္ျခင္း၊ ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း တို႔မွာ မ်ားေနမယ္။ ကင္ဆာေဆး၊ ဓါတ္ကင္ျခင္း၊ ခုခံအားစနစ္-ေရာဂါရွိျခင္းတို႔မွာ နဲေနမယ္။ ကိုယ္ဝန္ ရင့္ခ်ိန္မွာလဲ မ်ားေနမယ္။ ေဘလံုး ထုတ္ထားသူေတြမွာ အျမဲ-နဲနဲ မ်ားေနမယ္။ မနက္ခင္းမွာ နဲျပီး ညေနမွာ နဲနဲ ပိုမ်ားေနမယ္။ ေမြးစကေလးက ပိုမ်ားတယ္။ ေဆးဝါးေတြက အနဲ-အမ်ား ျဖစ္ေစေတတ္တယ္။

Hemoglobin (Hb) (ဟီမိုဂလိုဘင္) ဆိုတာ Red blood cell ေသြးနီဥထဲက သံဓါတ္ထဲမွာ ပါတာကို ေျပာတာပါ။ အသက္ရွဴတဲ့ ေလထဲက ေအာက္စီဂ်င္က သူနဲ႔လာ ေပါင္းရတယ္။ နည္းေနရင္ ေသြးအားနည္းတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။
• လူၾကီး ေယာက္်ား = 13.8 to 18.2 g/dL (138 to 182 g/L, or 8.56 to 11.3 mmol/L)
• လူၾကီး မိန္းမ = 12.1 to 15.1 g/dL (121 to 151 g/L, or 7.51 to 9.37 mmol/L)
• ကေလး = 11 to 16 g/dL (111 to 160 g/L, or 6.83 to 9.93 mmol/L)
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ = 11 to 12 g/dL (110 to 120 g/L, or 6.83 to 7.45 mmol/L)

Target cells ဆိုတာ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ ေသြးနီဥ ကိုေျပာတာပါ။ (HbC) ေရာဂါ၊ Asplenia ေရာဂါ၊ အသဲေရာဂါ၊ Thalassemia ေသြးေရာဂါ၊ သံဓါတ္အလြန္နဲ ေသြးအားနဲေရာဂါ ေတြမွာ ေတြ႔ရတယ္။ ေသြးနဲ႔ မဆိုင္ဘဲ ေဟာ္မုန္းနဲ႔ ပါတ္သက္တာရယ္ ခုခံအားနဲ႔ ဆိုင္တာရယ္မွာလဲ ဒီနာမယ္ကို သံုးတာ ရွိေသးတယ္။

ေမးတဲ့သူမွာ (အလာဂ်ီ) ရေနရင္ ေသြးျဖဴဥထဲက Eosinophil ဆိုတာ မ်ားေနမယ္။ ပံုမွန္ဆိုရင္ 350/mcL ထက္ မမ်ားဘူး။ (ဟီမိုဂလိုဘင္) နဲေနတာေရာ၊ ESR မ်ားေနတာေရာ Target cells ရွိတာေရာဆိုရင္ သံဓါတ္အလြန္နဲ ေသြးအားနဲေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးကုလို႔ ရပါတယ္။ လူက ျဖဴဖတ္-ျဖဴေရာ္ ျဖစ္ေနမယ္။ ေမာမယ္။ အသက္ရွဴ မဝဘူး။ အပင္ပန္း မခံႏိုင္ဘူး။ ေသြးသြင္းဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။

က်န္းမာခ်မ္းသာၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

White blood cell count (WBC) ေသြးျဖဴဥ 4,300 - 10,800 cper cubic millimeter = 4.3 to 10.8 x 109 cells/liter
Red cell count (RBC) ေသြးနီဥ 4.2 - 5.9 million cells/cmm = 4.2 to 5.9 x 1012 cells/liter
Hemoglobin (Hb) ဟီမိုဂလိုဘင္ 13 - 18 grams per deciliter for men and 12 to 16 for women = 8.1 to 11.2 millimoles/liter for men, 7.4 to 9.9 for women
Hematocrit (Hct) 45% - 52% for men and 37% - 48% for women
Mean corpuscular volume (MCV) 80 - 100 femtoliters
Mean Corpuscular Hemoglobin (MCH) 27 - 32 picograms
Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration (MCHC) 32% - 36%
Red Cell Distribution Width (RDW) 11 - 15
Platelet count 150,000 - 400,000/ cmm (150 to 400 x 109/liter)

Friday, October 8, 2010

HIV and CD4 and Viral load စီ-ဒီ-ဖိုး နဲ႔ ဗိုင္းရပ္စ္ အေရာအတြက္

Sep 7, 2010 at 12:27 AM
Q 1: I am a seaman since 1989. I got HIV virus. In July 2010 I checked cd4 count and the result was 360. Please advice me. Do i need to take medicine and what medicine can I get? And cost of medicine? Now my health condition is good and I am working on board.
8 Oct 10, 15:16
Q 2: I want to know about ART and what is the situation in cd4 a/c and viral load. Now one of my friends has 1034 cd4 a/c and viral load 786. Please explain me how about her situation.

HIV/AIDS ေရာဂါအေၾကာင္း ေကာင္း-ဆိုး သိခ်င္ရင္ စမ္းသပ္တဲ့ နည္းတခုကို CD4 (Cluster of differentiation 4) လို႔ ေခၚတယ္။ အလြယ္ေခၚ T4 count; T-helper cells; T-suppressor cells; Cytotoxic T-cells နဲ႔ တရားဝင္ အေခၚက CD4 lymphocyte count; CD8 lymphocyte count; CD4/CD8 ratio; CD4 percent ျဖစ္ပါတယ္။

လူတိုင္းမွာ ခုခံႏိုင္စြမ္း ရွိေအာင္ လုပ္ေပးေနတဲ့ (ဆဲလ္) ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ အဲဒီဟာေတြထဲက Lymphocyte ေခၚတဲ့ ေသြးျဖဴဥတမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ HIV ပိုးဝင္လာရင္ T-cells ကို တိုက္ခိုက္တယ္။ CD4 က T cells ထဲကို HIV-1 ဝင္လာေစဘို႔ “ဧည့္ၾကိဳ” တာဝန္ယူသလို ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီ (ဆဲလ္) ေတြကို အသံုးခ်ျပီး၊ ပံုတူပြါးတာမို႔ ခုခံအားစနစ္ကို ဖ်က္ဆီးရာ ေရာက္ေစတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီ (ဆဲလ္) ေတြ နည္းေနတာဟာ ခုခံစြမ္းအားေတြ က်ဆင္းတယ္လို႔ သြယ္ဝိႈက္ျပီး ေျပာတယ္။

ေရာဂါ ျဖစ္စပိုင္းမွာေတာ့ လူဟာ ပ်က္စီး-ေျပာင္းသြားတဲ့ CD4 cells ကို အစားထိုး ေပးႏိုင္ေသးတယ္။ ေနာက္ပိုင္းၾက ဒီလို မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ CD4 cells ေတြ နည္းလာေလေလ ခုခံအား က်ဆင္းေလဘဲ။ ေနာက္ဆံုးမေတာ့ ဘာဆို ဘာမွ မခုခံႏိုင္ေတာ့ပါ။

CD4 Count ကို တခါထဲ စမ္းရတာ မဟုတ္ပါ။ ေနာက္စမ္းရင္ အေျဖ မတူတာေတြ ထြက္မယ္။ ယွဥ္ၾကည့္ရတယ္။ တေယာက္ထဲမွာေတာင္ မနက္ခင္းမွာ ညေနထက္ နည္းတတ္တယ္။ HIV မဟုတ္ဘဲ ႏူမိုးနီးယား၊ ေရယံု၊ တုပ္ေကြးတို႔လို ေရာဂါ တခုခု ရေနရင္လည္း CD4 count ခဏတျဖဳတ္ နည္းတယ္။ ကင္ဆာေဆး ေသာက္ေနရရင္လည္း နည္းတယ္။

CD4 counts 500 -1500/mm3 အတြင္းရွိတယ္။ ပံုမွန္အေရအတြက္က ဓါတ္ခြဲခမ္း တခုႏွင့္တခု မတူပါ။ 500-1200x106/L လို႔ သတ္မွတ္တာလဲ ရွိတယ္။ CD4 Count 200 cells/mm3 ရွိတာေတြ႔ရင္ AIDS ေရာဂါသည္လို႔ ေျပာတယ္။ ART ေဆး ေပးတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေဆးရံုေတြက 350 cells/mm3 ရွိကတည္းက ေရာဂါလကၡဏာ ရွိရွိ- မရွိရွိ ေဆးေပးတယ္။ CD4 နည္းေပမဲ့ က်န္းမာေနသူလဲ ရွိတယ္။ မနည္းေပမဲ့ ေနမေကာင္း ျဖစ္ေနသူလဲ ရွိျပန္တယ္။

HIV viral load test ေခၚတဲ့ ေသြးထဲမွာ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိေနသလဲ သိတဲ့ စမ္းသပ္မႈနဲ႔ပါ တြဲမွ ေရာဂါ ဆိုးလာတာ၊ ေဆးထိေရာက္တာ ပိုေသျခာတယ္။ HIV မဟုတ္တဲ့ တျခား ေရာဂါ-အေျခအေနေတြမွာလည္း ဒီနည္း သံုးပါေသးတယ္။

HIV ေရာဂါ ရလာရင္ CD4 အေရအတြက္ က်ဆင္းတယ္။ ART ေဆးေပးျပီးေနာက္ နလံထမွာ တခါ ျပန္တက္လာတယ္။ CD4 နဲ႔ VL ဆက္စပ္ေနတာ ရွိသလို တခါတေလ အဲလို မဟုတ္တာလဲ ေတြ႔ေနရတယ္။ ၁ဝ% ေလာက္မွာ VL က်ေနေပမဲ့ CD4 မတက္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ CD4 တံု႔ျပန္မႈ မရွိတာနဲ႔ ေဆးကုတာ မထိေရာက္ဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ Viral load (VL) ဟာလဲ CD4 ေလာက္ေတာ့ မတိက်ပါ။

CD4 ဟာ HIV ပိုးက ဘယ္ေလာက္ ဖ်က္ဆီးထားျပီလဲ ဆိုတာကို သိေစႏိုင္ျပီး၊ Viral load ကေတာ့ ေသြးထဲမွာ HIV ပိုး ဘယ္ေလာက္ မ်ားမ်ား ရွိေနသလဲကို သိေစတယ္။ Viral load မ်ားေနတာ မေကာင္းဘူး။ 100,000 ေက်ာ္ဆိုရင္ ေဆးကုပါလို႔ ဆိုတယ္။

အေျခခံ အက်ဆံုးအခ်က္ကို ေျပာရရင္ “ေဆးစစ္နည္းေတြဆိုတာ လူေတြလိုဘဲ Perfect မျဖစ္ၾကပါ။”

Dr. တင့္ေဆြ
၇-၉-၂ဝ၁ဝ
၈-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Thursday, October 7, 2010

Q and A October 2010 (7)

1. ၾကည့္ရတာ ေတာ္ေတာ္ပိန္တယ္
2. စအုိကြဲနာ လကၡဏာအတုိင္း
3. ေခ်ာင္းဆိုးေနတာ ၅ လေလာက္ေတာင္ရွိျပီ
4. ေရယံုလို အနာမ်ိဳးဟာ

Q: အခု ဝမ္းသြားရင္ လုံးဝေသြးမပါေတာ႔ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ (Glyvenol 400 = Tribenosidum 400mg) ေဆးကုိ ဘယ္ေလာက္ ၾကာၾကာ ဆက္ေသာက္သင္႔ပါသလဲ။ ေသြးမက်ေတာ႔ဘဲ ဆက္ေသာက္ရင္ေကာ ဘယ္လုိျဖစ္ႏုိင္ပါသလဲ။ ေနာက္ထပ္ ေရာဂါတစ္ခု အူက်တယ္ ထင္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က ဆရာဝန္တစ္ေယာက္ ဒီကုိလာတုန္းက သူ႔ကုိ ျပၾကည္႔ပါတယ္။ ေသြးေၾကာ က်တာလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ခြဲမွေပ်ာက္ပါတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ေနပူတဲ႔အခါမ်ိဳးဆုိရင္ ဥက ေအာက္ကုိ တဲြက်ၿပီး အထဲမွာလည္း စမ္းၾကည္႔ေတာ့ အေၾကာလုိအရာ ဥထဲကုိ ေရာက္ေနပါတယ္။ ဘယ္ဘက္ အျခမ္းမွာပါ။ ဒီေရာဂါႏွစ္ခု ဆက္စပ္မႈ ရွိေနပါသလား။ တစ္ခါတစ္ခါဆုိရင္ ေဘာကလည္း ေအာင္႔ပါတယ္။ အခုေတာ႔ ေဘာင္းဘီဝတ္ၿပီး ဆင္ျခင္ေနပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ေရာ ဘယ္လုိလုပ္သင္႔ပါသလဲ။

A: ေျပာတဲ့ေဆး သက္သာရင္ နားထားႏိုင္ပါတယ္။ လိပ္ေခါင္းက ေဆးေသာက္တာနဲ႔ ေပ်ာက္တာ မဟုတ္လို႔ပါ။
Q and A Hernia အူက်ျခင္း အေမး-အေျဖ နဲ႔
Epididymitis and Orchitis က်ား အေစ့-အေၾကာေရာင္ျခင္းေတြ ဖတ္ေစခ်င္ပါသည္။

October 14, 2010 7:04 AM
Q: က်ေနာ့္ အသက္က ၃၁ ႏွစ္။ လူနာတစ္ဦး ေရးထားတဲ႔ စအုိကြဲနာ လကၡဏာအတုိင္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ အရင္ကေတာ႔ ဝမ္းခ်ဳပ္ရင္ ဝမ္းသြားရခက္တယ္။ ေသြးနည္းနည္းပါတယ္။ ၃ ႏွစ္ေလာက္ ရွိပါၿပီ။ ျဖစ္လုိက္ ေပ်ာက္လုိက္ ျဖစ္ေနတာပါ။ အခုေတာ့ ဝမ္းသြားတုိင္း ေသြးပါၿပီး၊ နာက်င္မႈခံစားရတာ ၁ လ ေက်ာ္ရွိပါၿပီ။ အရင္ကလုိပဲ ေပ်ာက္မယ္ ထင္ၿပီး ေနတာရယ္၊ (႕႕႕႕႕) ႏုိင္ငံမွာ ပညာသင္ဖုိ႔ ေရာက္ေနတာရယ္ေၾကာင့္ ေဆးခန္းျပဖုိ႔ ဘာသာစကား အခက္အခဲ ရွိပါတယ္။ ေဆးဝယ္ ေသာက္ပါတယ္။ (Glyvenol 400 mg) ျဖစ္ပါတယ္။ ေသာက္တဲ႔ ေန႔ကေနစၿပီး ေသြးကေတာ့ မပါေတာ႔ပါဘူး။ ေလးရက္ေလာက္ၾကာလာေတာ့ ဝမ္းသြားတာ ခက္ခဲမႈ အရင္လုိ ျပန္ျဖစ္ခ်င္လာပါတယ္။ ဘယ္လုိ လုပ္ရရင္ ေကာင္းမလဲ။ ဒီႏုိင္ငံမွာလည္း မခြဲခ်င္ဘူး။ အဲဒီေဆးေရာ ဆက္ေသာက္ရင္ ေပ်ာက္ႏုိင္သလား။ ေဘးထြက္ ဆုိးက်ဳိး ဘာျဖစ္ႏုိင္ပါသလဲ။ အစာအိမ္ေရာင္ ေရာဂါလည္း ျဖစ္ဖူးပါတယ္။ ဒီမွာ ၂ ႏွစ္၊ ၃ ႏွစ္ေလာက္ ေနရမွာ။ အဲဒီအခ်ိန္အတြင္းမွာ ဒီအတုိင္း ေဆးေသာက္ၿပီး ေနလုိ႔ေရာ ေရာဂါဘယ္လုိျဖစ္လာႏုိင္သလဲ။

A: Glyvenol 400 = Tribenosidum 400mg ေဆးက စားေဆး၊ ထည့္ေဆး ရွိတယ္။ လိပ္ေခါင္း၊ ေသြးေၾကာထံုး ေရာဂါေတြ အတြက္သံုးတယ္။ စားေဆးကို တေန႔ ၂ ၾကိမ္ေသာက္ရတယ္။ Procto-Glyvenol က လိမ္းေဆးျဖစ္တယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး ထူးမဆိုးပါ။ လိမ္းေဆးက လိမ္းစမွာ ပူေလာင္တာ ခံစားရတယ္။

လိပ္ေခါင္း၊ ဘရင္ဂ်ီနာ၊ စအိုကြဲနာေတြကို ကုတာ ေဆးတခုထဲ မရပါ။ တခုစီသပ္သပ္ ေရးထားျပီးသား ရွိပါတယ္။ အစားအေသာက္၊ အေနအထိုင္ ဂရုစိုက္ပါ။ ေရာဂါအဆင့္အလိုက္လဲ ေဆးကုရတာကြာ ေသးပါတယ္။
Peptic ulcer ေလနာ ဆိုတာ ဘုရင္မွာလည္း ျဖစ္သည္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/05/peptic-ulcer.html

Q: က်မအသက္၂၂ နဲ ့၂၃ ၾကားမွာပါ။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၁ဝ လ ေလာက္ရွိပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္ မက်မီက ကိုယ္ အေလးခ်ိန္ ကီလို ၄၉ ေလာက္ရွိတယ္။ အိမ္ေထာင္က်ၿပီး ေနာက္ပိုင္း ၄၄ ေလာက္ပဲ ရွိေတာ့တယ္။ က်မ အရပ္က ၁၆၂ ေလာက္ ရွိတယ္။ ၾကည့္ရတာ ေတာ္ေတာ္ပိန္တယ္။ အဲဒါ ကိုယ္ဝန္တားေဆးနဲ ့ပတ္သတ္မူရွိ မရွိသိခ်င္လို႔ပါ။ က်မ အိမ္ေထာင္ က်ကတည္းက သံုးတဲ့ေဆးက Mercilon 28 လံုးကဒ္ပါဆရာ။ က်မနဲ ့မတည့္လို ့ပိန္တာမ်ားလား။ က်မ ကီလိုကို ၅ဝ ေက်ာ္ေလာက္ ျဖစ္ခ်င္တယ္။ တစ္ခ်ဳိ ့တားေဆးေတြက တည့္ရင္ဝတယ္လို ့ၾကားတယ္။ ပိန္တာဟာ တားေဆးနဲ႔ မဆိုင္ရင္လည္း ဝလာေအာင္ ဘယ္လို အားေဆးမ်ဳိး သံုးစြဲရမလဲ။ ေကသီပန္သံုးစြဲရင္ေရာ ဝႏုိင္ပါသလားဆရာ။

A: Mercilon ေဆးက (Ethinylestradiol and Desogestrel) ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲ တားေဆးပါ။ ဘယ္တားေဆးမဆို ေသာက္တဲ့သူေတြ မတူတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထင္ရင္ ေဆးနာမယ္တမ်ိဳး ေျပာင္းသင့္ ေျပာင္းႏိုင္တယ္။ တပ္အပ္ေသျခာ ေျပာတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။

အေလးခ်ိန္ က်ေစတဲ့ တျခားအေၾကာင္းခံေတြ ရွာသင့္တယ္။ အရင္ဆံုး ေရးျပီးသား စာတပုဒ္ကို ဖတ္ပါအံုး။
How to gain weight လွယံုမက ဝခ်င္ေသးရင္

အၾကံေပးခ်င္တာက ဝေစတဲ့ ဆရာဝန္မညႊန္တဲ့ အရပ္ေျပာေဆးေတြ မသံုးပါနဲ႔။ တိရစၧာန္ေတြ သံုးတဲ့ေဆးေတြ ေသာက္ေနၾကတာ ေတြ႔ရတယ္။ အရမ္းကာေရာ ဝပါေလေရာ။ ျမန္မာေဆးေတြအစြမ္း ပညာသယ္လို မသိပါ။

15 Oct 10, 16:46
Q: က်ေနာ္က ေခ်ာင္းဆိုးေနတာ ၅ လေလာက္ေတာင္ရွိျပီ။ အခု (႕႕႕႕႕) မွာ အလုပ္ လုပ္ေနတာပါ။ ဒီက ဆရာဝန္ေတြ ကေတာ့ ဘာေရာဂါမွ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာတယ္။ ရိုးရိုး အေအးမိလို႔ ေခ်ာင္းဆိုးတာလို႔ပဲ ေျပာတယ္။ ဓာတ္မွန္ ရိုက္ ၾကည့္ေတာ့လည္း ဘာမွ မထူးျခားဘူးတဲ့။ သလိပ္ကိုေတာ့ မစစ္ၾကဘူး။ ေခ်ာင္းဆိုးတာကလည္း အခ်ိန္တိုင္း ဆိုးေနတာ မဟုတ္ဘူး။ အလုပ္ ပင္ပင္ပန္းပန္း လုပ္တဲ့အခါ ျဖစ္ျဖစ္။ အရမ္း ေအးတဲ့အခါေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ခြ်ဲသလိပ္ေကာ ျပည့္ၾကပ္ လာျပီးေတာ့ အရမ္းေမာတယ္။ သလိပ္ထဲမွာလည္း ေသြးေတာ့ မပါဘူး။ သလိပ္ကေတာ့ တခါမွ မျမင္ဖူးတဲ့ သလိပ္မ်ိဳးပဲ။ အခဲလိုက္ အခဲလိုက္ ထြက္လာတယ္။ ဘာေရာဂါ ျဖစ္နိုင္သလဲ။ ဘာလုပ္သင့္သလဲ။

A: ခြ်ဲသလိပ္ေကာ ျပည့္ၾကပ္တယ္၊ ေမာတယ္၊ သလိပ္က အခဲလိုက္ အခဲလိုက္ ထြက္တယ္ဆိုရင္ တခုခုေတာ့ ျဖစ္ေနတာပါ။ ဆရာဝန္လဲ ျပထားလို႔ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ တခုခုဆိုတာ ဗိုင္းရပ္စ္ ဒါမွမဟုတ္ ဗက္တီးရီးယား ဝင္တာ ျဖစ္ေနမယ္။ (အလာဂ်ီ) ကေနတဆင့္ ဆက္လာတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ခြ်ဲသလိပ္ထြက္ေစတဲ့ Expectorant ေခ်ာင္းဆိုး ေပ်ာက္ေဆး ေသာက္ႏိုင္တယ္။ Cold သက္သာေဆး တခုခုေသာက္ပါ။ အိပ္ခ်င္ေစတာမ်ားလို႔ အားခ်ိန္မွာ ေသာက္ပါ။ သလိပ္ အေရာင္ ရွိရင္ Ampicillin/Amoxacillin တခုခု 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ဒါမွမဟုတ္ 250 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ စုစုေပါင္း ၄-၅ ရက္ ေသာက္ပါ။ ျမန္မာ ကြမ္းရြက္ပံု လွ်က္ဆားလဲ အသံုးက်ႏိုင္ပါတယ္။ မနက္ေစာေစာ (ဂ်င္း) ခ်င္း ျပဳတ္ရည္ ေသာက္ႏိုင္တယ္။

15 Oct 10, 20:27
Q: ပါးစပ္အနားတဝိုက္မွာ ေပါက္တဲ့ ေရယံုလို အနာမ်ိဳးဟာ ဘာေႀကာင့္ ၿဖစ္တယ္ဘာ၊ ေဆးလိမ္းရမယ္ဆိုတာ ေက်းဇူးၿပဳၿပီး ေၿဖႀကားေပးပါ။
A: ေရယံုေသျခာလား။ ေရယံုက နာမယ္၊ ျဖစ္တာ မၾကာဘူး။ အဖုေလးေတြ ရွိမယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ ကေနျဖစ္တာပါ။
Acyclovir, Famciclovir, Valacyclovir တခုခု ေသာက္ႏိုင္တယ္။ Penciclovir andacyclovir လိမ္းႏိုင္တယ္။ ၂ မ်ိဳးလံုး ေစ်းၾကီးတယ္၊ ရွားတယ္။ ရွာမရရင္ Chloramphenicol/Tetracycline မ်က္စဥ္း တခုခု လိမ္းႏိုင္တယ္။ ဘာမွ မလုပ္လဲ ၁ ပါတ္မၾကာ ေပ်ာက္မွာပါ။ ျပန္ေပၚတတ္တယ္။ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း လက္နဲ႔ ဖိထားေပးရတယ္။

Wednesday, October 6, 2010

Stammering စကားထစ္ျခင္း

Q: I am 33 yrs old man from Yangon. But now I am in (.....) for a visit. I am stammer. Please tell me how to cure my stammering voice. I am so disappointing about my stammering life. I am so tired to speak with others.

A: Stammering ဆိုတဲ့ စကားထစ္တာက Speech disorder စကား သာမက Communication and behavioral disorder ဆက္သြယ္မႈ နဲ႔ အမူအယာ ျပႆနာပါ တြဲေနတယ္။ အခက္အခဲ ရွိေနသူတေယာက္ဟာ စကားေျပာဘို႔ ၾကိဳးစားရင္း မ်က္ႏွာနဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာမွာ သူမ်ားနဲ႔ မတူတာပါ ျဖစ္လာေစတယ္။ လူေတြ ၁% ျဖစ္ၾကတယ္။ ေယာက္်ားေတြက ၄ ဆ ပိုမ်ားတယ္။

ဘာလို႔ ျဖစ္ရတာ အေသအျခာ မသိေသးပါ။ Genetics မ်ိဳးဗီဇ နဲ႔ Neurophysiology အာရံုေၾကာ-ဇီဝကမၼေဗဒ ႏွစ္ခုလို႔ ယံုၾကည္ၾကတယ္။ သုေတသနတခုကေတာ့ Neurological coordination of speech အာရံုေၾကာ ထိန္းညွိေပးႏိုင္မႈပါ။ မိသားစုဘဝ၊ ငယ္ငယ္က ၾကီးထြားလာပံုေတြကိုပါ ေလ့လာတယ္။ အေၾကာင္းရင္းက တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူပါ။ ျဖစ္တာလဲ တေယာက္ထဲမွာေတာင္ တယ္လီဖုန္းနဲ႔ေျပာတာ နဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ေျပာတာ မတူတတ္ပါ။

Stammering ကို အဂၤလန္-ဥေရာပ၊ Stuttering ကို အေမရိကား-ၾသစေၾတးလ်ားမွာ သံုးတယ္။ ေရာဂါလားလို႔ ေမးရင္ Disease မဟုတ္ပါ။ Disorder သာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆီအေငၚမတည့္ ျဖစ္ေနတာမ်ိဳး။ Organic အဂၤါတခုခုမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းတာလဲ မဟုတ္ျပန္ပါ။ ျဖစ္ေနတဲ့သူ စိတ္သက္သာေအာင္ စကားလံုး ေရြးေျပာေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ကုသရာမွာ ေရာဂါေတြလို ေဆးေပးနည္းနဲ႔ မရတာကို ေပၚလြင္ေစခ်င္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ Psycho speech disorder စိတ္နဲ႔ေတာ့ အေသအျခာ ဆိုင္ပါတယ္။

စကားထစ္တာဟာ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈျပႆနာလဲ ျဖစ္တယ္။ ကေလးတိုင္းလိုလို ငယ္တံုးက စကား ခပ္ထစ္ထစ္ ျဖစ္ဘူးၾကတယ္။ ကေလး ၂ဝ% ေလာက္မွာ လာျဖစ္တယ္။ သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းႏံႈးေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ K, B, T, D, M ဆိုတဲ့ အသံထြက္မွာ လာခက္တယ္လို႔ သတိထားမိသူေတြ ရွိတယ္။ မိဘေတြကေန “စကား ေျဖးေျဖး ေျပာကြာ၊ ထပ္ေျပာစမ္း၊” စသျဖင့္ အက်င့္လုပ္ ေမး-ေျပာေနရင္ ကေလးမွာ စိုးရိမ္စိတ္ ကဲလာေစမယ္။ အမူအယာေတြ မတူတာလဲ ဒီသေဘာဘဲ။ မ်က္လံုး ပိတ္ခ်ီ-ဖြင့္ခ်ီ လုပ္တာ၊ ပါးစပ္ရြဲ႕တာ။ မိဘေတြကို အျပစ္ဖို႔တိုင္းလဲ မမွန္ျပန္ပါ။ ေပ်ာက္ေနျပီးမွ ျပန္ေပၚတာလဲ ရွိတတ္တယ္။

သီခ်င္းဆို၊ ကဗ်ာရြတ္ရင္ မထစ္ဘဲ သာမန္စကားေျပာမွ ထစ္တာကို Copied style ေခၚတယ္။ သရုပ္ေဆာင္ရင္ ပီပီျပင္ျပင္ ေျပာႏိုင္-ဆိုႏိုင္တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ၾကိဳတင္ သတ္မွတ္-ေရြးခ်ယ္ျပီးသားကို ရြတ္ဆို-ေျပာျပရတာ မို႔ပါ။ ရုပ္ရွင္ အေက်ာ္အေမာ္ေတြထဲက မင္းသမီး Marilyn Monroe, Julia Roberts မင္းသား Bruce Willis, Hug Grant အဆိုေတာ္ ေတြထဲက Elvis Presley, Kylie Monogue ေတြဟာ စကားအရာမွာ ျပႆနာရွိတဲ့သူေတြပါ။

စကားေျပာရင္ အသံတခုျဖစ္ျဖစ္၊ စကားတလံုးထဲျဖစ္ျဖစ္ စကားစုျဖစ္ျဖစ္ ထပ္ေန၊ ဆြဲေန၊ ထစ္ေနတယ္။ ၾကားထဲ ရပ္ေနမယ္။ ထပ္ေနတာက "to-to-to-tomorrow" မ်ိဳး၊ ဆြဲေနတာက "mmmmmmilk" မိ်ဳး။ လူၾကား-သူၾကား စကား မၾကြယ္သူေတြ အထစ္အေငါ့မ်ိဳးနဲ႔ေတာ့ မတူပါ။

စကားထစ္တာက ေရေပၚမွာ ေပၚေနတဲ့ ေရခဲတံုးထိပ္နဲ႔တူျပီး၊ သူ႔ေအာက္ေျခမွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အႏုတ္သေဘာ ေဆာင္မႈ ရွိေနပါတယ္။ ရွက္စိတ္၊ သိမ္ငယ္စိတ္၊ ေဒါသ၊ စိုးရိမ္မႈ၊ အျပစ္လို႔ ခံစားေနမႈေတြ ရွိေနႏိုင္တယ္။ သူ႔ကိုယ္သူ ဂုဏ္ငယ္ လာတယ္။ ကုသတဲ့အခါ ဒါကို ဂရုစိုက္ေပးရတယ္။ စိုးရိမ္စိတ္၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အထင္မၾကီးမႈေတြနဲ႔ မဆိုင္ဘဲလဲ ျဖစ္ပါေသးတယ္။

ေစာေစာကုသေလ ေကာင္းေလ။ တခါထဲ ေပ်ာက္တာမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒီအျဖစ္ကို စပါယ္ရွယ္ေတြက တရက္-တခါ၊ ဒါမွမဟုတ္ တပါတ္ ၂ ခါ၊ စုစုေပါင္း အခါ ၂ဝ လာခိုင္းတယ္။
• Fluency shaping therapy စကားၾကြယ္ၾကြယ္၊ ရွည္ရွည္၊ အဆက္အစပ္ရွိရွိ ေျပာေစနည္းပါ။ ေလးေလးပင္ပင္၊ ဆြဲဆြဲငင္ငင္ ေျပာစရာေတြပါလို႔ စကားေျပာႏံႈးေႏွးေစမယ္။ ေနာက္ပိုင္းေရာက္ေတာ့ ႏံႈးတက္လာေစရတယ္။
• Modification therapy စကားထစ္တာကို ပံုစံေျပာင္းေပးနည္။ စိုးရိမ္မႈကို ေလ်ာ့ေပးတာပါ။
o အဓိကနဲ႔ သာမည အမူအယာ၊ ခံစားမႈေတြကို Identification အရင္ရွာၾကည့္ရတယ္။
o ေနာက္တဆင့္ ဒါေတြကို Desensitization ယဥ္ပါးေစေအာင္ က်င့္ေပးမယ္။
o တတိယအဆင့္မွာ Modification အသြင္ေျပာင္းေစမယ္။ သက္ေတာင့္သက္သာ ထစ္ေစမယ္။ နားေစမယ္။ ထပ္အေျပာခိုင္းမယ္။
o ေနာက္တဆင့္မွာ Stabilization သင္ထားတာေတြကို ျပန္ေလ့က်င့္ျပီး သူ႔ဖါသာ နားတာစသျဖင့္ လုပ္ခိုင္းမယ္။

Electronic fluency devices ကရိယာသံုးနည္းလဲ ရွိတယ္။ Altered auditory feedback သူေျပာခဲ့တာကို အသံတမ်ိဳးနဲ႔ ျပန္နားေထာင္ေစတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတာ့ တိုးတက္ေစပါတယ္။ Anti-stuttering medications ေဆးေပးနည္းက ျပန္ဆန္းစစ္တဲ့အခါ မသံုးသိပ္မတည့္တာ ေတြ႔လာရတယ္။

လူတေယာက္ စကားထစ္ေနတာကို ရံႈ႕ခ်တာ၊ လူညံ့လို႔ ေျပာတာ၊ ပ်က္ရယ္ျပဳတာ လံုးဝ မလုပ္သင့္ပါ။ Professional advice ပညာရွင္အၾကံမ်ိဳး မဟုတ္ေတာင္မွ အားေပးသင့္တယ္။ “ေျဖးေျဖးဘဲ ေျပာပါကြာ၊ ငါ နားေထာင္ေနမယ္။ မင္း စိတ္လို လက္ရ သက္ေတာင့္ သက္သာရွိမွ ေျပာ။” “မင္း အရင္ကထက္ တိုးတက္လာျပီဘဲ။” Self-therapy ကိုယ္တိုင္ ျပဳျပင္နည္း ေရးပါရေစ။
၁။ စကားကို ျမန္ျမန္မေျပာပါနဲ႔။
၂။ အသက္ရွဴတာ ပံုမွန္သာ ရွဴပါ။ စိတ္ပူ-ေၾကာက္ရြံ႕တဲ့အခါ “Take a deep breath အသက္ျပင္းျပင္း ရွဴလိုက္ပါ” လို႔ ေပးတဲ့အၾကံမ်ိဳး ဒီေနရာမွာ လိုက္တာထက္ မပိုေစပါနဲ႔။
၃။ စကားကို ညင္ညင္သာသာ ေျပာပါ။
၄။ Slow motion ရုပ္ရွင္ အေႏွးျပသလိုနဲ႔ စပါ။ ႏုတ္ခမ္း-လွ်ာ ေျဖးေျဖးကေလးသာ လႈတ္ပါ။
၅။ ေျပာမဲ့ စကားလံုးက ရွည္တယ္ ဆိုပါစို႔၊ ဘယ္အသံထြက္ကို ထိထိမိမိ ေျပာရမလဲ One particular syllable ေရြးျပီး Add a bounce တမင္လုပ္ ေျပာပါ။
၆။ ကိုယ္ၾကိဳက္တဲ့ စာ-ကဗ်ာ ကို အသံခပ္က်ယ္က်ယ္ ဖတ္ပါ။ ဖတ္ေနတံုးမွာ အသက္ရွဴတာ ပံုမွန္နဲ႔ သက္ေတာင့္ သက္သာ ရွိပါေစ။ အစမွာ ပံုမွန္အသံသာ ျဖစ္ပါေစ။
၇။ ကိုယ္ဖတ္သြားခဲ့တာကို ျပန္နားေထာင္ၾကည့္ပါ။
၈။ ရွည္တဲ့ သရသံ ၅မ်ိဳး (5 Long Vowel Sounds = long /a/ as in gate; long /e/ as in need; long /i/ as in nice; long /o/ as in yoke; long /u/ as in you) ကို အခ်ိန္ၾကာပါေစ ေျဖးေျဖးခ်င္း ထြက္ပါ။ ျမန္မာစာ သင္ပုန္းၾကီးမွာ “အ၊ အာ၊ အား၊” ကေန “အံ၊ အံ့၊ အံး” အထိ သရ (၂၁) လံုးရွိတယ္။ Vowel sound ေတြကို Glottis ဆိုတဲ့ “အသံထြက္တဲ့ Vocal folds ၂ ခုနဲ႔ ၾကားက ကြက္လပ္ေနရာ” အေပၚမွာ ေလဖိအား မသံုးဘဲ ထြက္ရတဲ့ အသံေတြကို ေခၚပါတယ္။

စကားထစ္သူေတြက ဥာဏ္ရည္ ပိုထက္တယ္လို႔ ထင္တာ မဟုတ္ပါ။ သူမ်ားေတြထက္ေတာ့ ထူးျပီး ညံ့မေနပါ။ လူေတာ္ေတြ အမ်ားၾကီး၊ Alice's Adventures in Wonderland ဆိုတဲ့ နာမည္ၾကီး ပံုျပင္စာအုပ္ကို ေရးခဲ့တဲ့ Charles Lutwidge Dodgson ေနာက္ျပီး၊ ႏိုင္ငံ့ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးေတြထဲမွာ ရိုမင္-အင္ပါယာ Claudius ျဗိတိန္-ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ Winston Churchill တို႔ဟာ Stammers ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ လက္ရွိ နာမယ္ၾကီးေတြထဲမွာ ေဂါက္သီး ဆူပါစတား Tiger Woods အေမရိကန္ ဒုသမတ Joe Baiden တို႔ဟာလည္း Stutters ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ မထစ္ဘဲနဲ႔ေတာ့ ထစ္ခ်င္မေနနဲ႔။

Dr. တင့္ေဆြ
၆-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Q and A October 2010 (6)

1. အပ်ိဳအတိုင္း ျပန္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ဟုတ္လား
2. ကိုယ္ဝန္ ရွိတယ္ဆိုရင္ ဘာလကၡဏာေတြၿပလဲ
3. Vacuum Aspiration နည္း သံုးလိုက္လို႔
4. Calcification ဆိုတာ ဘာလည္း
5. အစာအိမ္နဲ႔ ဒိန္ခ်င္နဲ႔ တည့္လား

September 18, 2010 3:13 PM
Q: ေယာက္်ား မရွိေတာ့ပဲနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံမႈ မရွိေတာ့တဲ့ သူေတြဟာ မိန္းမအင္ဂါ အပ်ိဳအတိုင္း ျပန္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ဟုတ္လား။

A: “မ-အဂၤါ အပ်ိဳအတိုင္း” ဆိုတာကို ဘယ္လို နားလည္သလဲ၊ ဘယ္လို လက္ခံသလဲ။ အရင္က ဆက္ဆံဘူးမွေတာ့ Medical Anatomy ေဆးပညာအရေရာ Forensic science မႈခင္းအရပါ အပ်ိဳလို႔ မေျပာႏိုင္ေတာ့ပါ။ Society and Culture လူမႈေရး ပိုင္းမွာေတာ့ “မအိုေသးတဲ့သူ အပ်ိဳေလးနဲ႔တူ” ဆိုတာကို လက္ခံၾကပါတယ္။

“ျပန္ျဖစ္တယ္” ဆိုတာ ခႏၶာေဗဒပိုင္းနဲ႔ စိတ္ပိုင္း ႏွစ္မ်ိဳးမွာ သက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္တာေတာ့ အမွန္ပါ။ အပ်ိဳစစ္ လကၡဏာေတြ ထဲက တခ်ိဳ႕အပိုင္းေတြ ျပန္အားေကာင္းလာေစႏိုင္တယ္။ ဥပမာ (ဗဂ်ိဳင္းနား) နံရံေတြဟာ အထဲကို လိင္အဂၤါျဖစ္ျဖစ္ Toy ျဖစ္ျဖစ္ ထိုးသြင္းတာ မလုပ္တာ ၾကာရင္ က်ဥ္းလာမယ္။ ေနာက္ျပီး Vagina ေမြးလမ္းေၾကာင္း၊ Uterus သားအိမ္၊ Bladder ဆီးအိမ္၊ Rectum အစာေဟာင္းအိမ္ေတြကို ခုခံ၊ ပင့္တင္ေပးေနတဲ့ ၾကြက္သားေတြနဲ႔ အရြတ္ျပားေတြ ျပန္ျပီး အားေကာင္း လာႏိုင္တယ္။ Pelvic floor exercise ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္သူဆိုရင္ နဂိုအေန ေလာက္အထိ ျပန္ရွိလာႏိုင္တယ္။

အိမ္ေထာင္သည္မ်ား တဦးနဲ႔တဦး မဆက္ဆံတာၾကာရင္ အထူးသျဖင့္ အသက္ရလာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ျပန္ျပီး ဆက္ဆံတဲ့အခါ နာက်င္တဲ့အထိ သူ႔လမ္းေၾကာင္းက က်ဥ္းေနတတ္တယ္။ တကယ္ အပ်ိဳရည္ ပ်က္ခဲ့တံုးကလိုမ်ိဳး ျပန္ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာရင္ မမွားတန္ရာဘူး။

စိတ္ပိုင္းကလဲ ႏုပ်ိဳမႈ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ “ငါ အပ်ိဳမွ မဟုတ္ေတာ့တာဘဲ” လို႔ သေဘာထားသူနဲ႔ မထားသူ မတူၾကပါ။

September 24, 2010 1:47 PM
Q: ကိုယ္ဝန္ ရွိတယ္ဆိုရင္ ဘာလကၡဏာေတြၿပလဲ။ ၿပီးေတာ့ ရာသီေပၚခ်ိန္မွာ မေပၚပဲ ၁၅ ရက္ေလာက္ ေနာက္က်ရင္ေရာ ကိုယ္ဝန္ရွိတာလား။ တကယ္လို ့ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္ ဆိုရင္ေရာ၊ ရိုးရိုးဆရာဝန္နဲ႔ ၿပရင္ သိႏိုင္ပါသလား။

A: Morning sickness ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ လကၡဏာမ်ား
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၇ဝ-၈၅% ျဖစ္တတ္။ ပ်ိဳ႔-အန္ျခင္း၊ ရင္သားနာျခင္း၊ အစာအိမ္ျပႆနာေပးျခင္း၊ အားယုတ္ျခင္း၊ မၾကာခဏ ဆီးသြားျခင္း၊ ေမာပမ္းျခင္း၊ ေသြးအနည္းငယ္ ဆင္းျခင္း၊ ယခင္ကထက္ အားအင္ျပည့္၊ အေလးခ်ိန္ တိုးလာမည္။ အေနအထိုင္ ခက္ခဲလာမည္။ အေရျပား ေျပာင္းလဲမႈမ်ားရွိမည္၊ သြင္ျပင္ လကၡဏာမ်ားႏွင့္ စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာလည္း ေျပာင္းလာသည္။

ကိုယ္ဝန္ကို ႏုေသးရင္ ဆီးစစ္မွရတယ္။ ၁၂ ပါတ္ (၃ လ) မရွိေသးဘဲ ဗိုက္ကေန စမ္းမေတြ႔ႏိုင္ေသးပါ။ Vaginal exam လုပ္ရင္ ၂ လေလာက္ရွိရင္သိတယ္။

ကိုယ္ဝန္ကို အဆင္ေျပရာမွာ ျပႏိုင္ပါတယ္။ OG ရွိရင္အပ္ႏိုင္တယ္။ Labor room/Nursing home မွာ အပ္ႏိုင္တယ္။ ေတာျမိဳ႕ေတြမွာ ရိုးရိုးဆရာဝန္ဆီအပ္ႏိုင္တယ္။ ေတာမွာ LHV/Midwife ေတြဆီမွာလဲ အပ္ႏိုင္ပါတယ္။ အပ္တဲ့ဆီကေန တဆင့္တဆင့္ လႊဲရင္ေတာ့ လႊဲတဲ့ဆီ ဆက္သြားပါ။

October 8, 2010 1:39 PM
Q: ကၽြန္မက ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ကိုယ္ဝန္ရွိမွန္း မသိေတာ့ ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္း ကစားလိုက္တာ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သလို ၿဖစ္သြားတယ္။ ဒါနဲ ့ေဆးခန္း သြားေတာ့ ဆရာဝန္က ကိုယ္ဝန္က ၁ လေလာက္ပဲ ရွိေသးတယ္ ေၿပာၿပီး ေဆး ၃ လံုး ေသာက္ခိုင္းတယ္။ ေနာက္တစ္နာရီၾကာေတာ့ Vacuum aspiration ေခၚမလားပဲ ေလဟာနယ္နည္း သံုးလိုက္တယ္ ထင္တယ္။ အခ်ိန္က ၁ဝ မိနစ္ေလာက္ပဲၾကာတယ္။ ေနာက္တစ္ပတ္ ၿပန္လာဖို ့လည္း ရက္ခ်ိန္း ေပးလိုက္တယ္။ ခုထိ ေဆးခန္းမသြားၿဖစ္ေသးဘူး။ အဲဒါ အႏၱရာယ္ရွိ ႏိုင္လား။ ေနာက္ထပ္ ကေလးယူမယ္ဆိုရင္ေရာ ဘာ effect ေတြ ၿဖစ္လာႏိုင္သလဲ။ ေဆးခန္းက ေပးလိုက္တဲ့ ပိုးသတ္ေဆးကေတာ့ အကုန္ေသာက္ၿပီးၿပီ။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခါတစ္ေလ သားအိမ္ရွိတဲ ့ေနရာက နာတယ္လို ခံစားေနရလို႔ အႏၱရာယ္မ်ား ရွိႏိုင္လား။ ၿပီးေတာ့ Vacuum Aspiration နည္း သံုးလိုက္လို ့သားအိမ္ကေရာ အရင္လို မဟုတ္ေတာ့ပဲ ပ်က္ယြင္းသြားၿပီလား။

A: Vacuum aspiration နည္းနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ကို ဖ်က္-ရွင္းနည္းက စိတ္ခ်ရပါတယ္။ သားအိမ္ကို မထိခိုက္ေစတတ္ပါ။ ေနာက္ ကေလးယူလဲ ျဖစ္တယ္။ ေကာင္းတာက ကိုယ္ဝန္ ခ်က္ခ်င္း ဆက္မယူသင့္ေသးပါ။ Follow up ေခၚတာက သားအိမ္ အေျခအေနကို ျပန္စစ္ဘို႔ပါ။ ေနာက္ဆိုရင္ သတိထားေပါ့။

15 Oct 10, 04:29
Q: Calcification ဆိုတာ ဘာလည္းဆရာ။

A: Calcification ဆိုတာ Calcium ဓါတ္ဆားေတြက Soft tisses ေတြေပၚလာျပီးစုပံုလာလို႔ မာလာေစတာျဖစ္တယ္။ လူ႔ကိုယ္ထဲမွာ ၉၉% ေသာ ကယ္လစီယမ္က အရိုးနဲ႔ သြားေတြမွာရွိျပီး က်န္တာက ေသြးထဲမွာ။ မွ်ေျခပ်က္တဲ့အခါ ေသြးလႊတ္ေၾကာ၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အဆုပ္၊ ဦးေႏွာက္ေတြမွာ မလိုဘဲ လာပံုေနတတ္တယ္။ ဓါတ္မွန္ရိုက္ရင္ အျဖဴေရာင္ အေနနဲ႔ေပၚတယ္။

October 15, 2010 5:05 PM
Q: အစာအိမ္နဲ႔ ဒိန္ခ်င္နဲ႔ တည့္လား။ ကၽြန္ေတာ္အခု အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္က အစာအိမ္ မေကာင္းပါဘူး။ ဒီကေကၽြးတာေတြကလည္း ထမင္းကအစ အရမ္းပါတယ္။ သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ သဟီးလို႔ေခၚတဲ့ (ဒိန္ခ်င္)နဲ႔ အစာအိမ္ေရာဂါ ရွိတဲ့သူနဲ႔ တည့္မတည့္သိခ်င္လို႔ပါ။

A: Yoghurt (Yogurt) ေခၚ ဒိန္ခ်ဥ္ဟာ ႏြားႏို႔ကို Fermentation အခ်ဥ္ေဖါက္ထားတာ ျဖစ္တယ္။ ႏြားႏို႔ထဲက Lactose သၾကားကေန Lactic acid ျဖစ္လာတယ္။ လုပ္တံုးကေတာ့ ဗက္တီးရီးယားပါတယ္။ ၈ဝ ဒီဂရီအထိ အပူေပးလိုက္ေတာ့ မလိုအပ္တဲ့ ဗက္တီးရီးယားေတြ ေသေစလိုက္တယ္။ Curds လို ဒိန္ခဲျဖစ္မသြားဘဲ၊ ၄၅ ဒီဂရီအထိ အေအးခံလိုက္ျပီး၊ ဗက္တီးရီးယား (ကာလ္ခ်ာ) ထည့္တယ္။ ၄-၇ နာရီထားရင္ ဒိန္ခ်ဥ္ ရတယ္။ Protein, Calcium, Vitamin B2, B6, B12 ေတြပါတယ္။ Antibiotic ပဋိဇီဝေဆးေၾကာင့္ရတဲ့ ဝမ္းေလွ်ာတာအတြက္ သူ႔ကို ေၾကြးသင့္တယ္။ မဆီပါတာလဲ မမ်ားပါ။

အစာအိမ္ေလနာနဲ႔ မသင့္လို႔ မေတြ႔ဘူးေသပါ။ ၂ဝဝ၉ မတ္လတံုးက အသစ္ျပဳျပင္ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ (ေရာဂတ္) ကေန အစာအိမ္အနာ၊ ေလနာအတြက္ ကာကြယ္ေဆးလို သံုးႏိုင္တယ္လို႔ ဂ်ပန္၊ က်ိဳတို၊ အမ်ိဳးသမီး တကၠသိုလ္က Chemist ျဖစ္သူ Dr. Hajime Hatta ကေန National Meeting of the American Chemical Society မွာ ထုတ္ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အခု ဂ်ပန္မွာ Dr. Piro နဲ႔ ကိုရီးယားမွာ Gut နာမယ္ေတြနဲ႔ ေရာင္းခ်ေနပါတယ္။

Tuesday, October 5, 2010

Q and A October 2010 (5)

1. ကိုယ္ဝန္မရေအာင္ အေရးေပၚ ေသာက္ရတဲ့ေဆးက
2. ေခၽြးအရမ္းထြက္ေနပါတယ္
3. မ်က္စိက အေဝးကိုဆိုရင္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မျမင္ရေတာ့ဘူး
4. Adrenaline နဲ႔ Hydrocortisone အေၾကာင္းကို ရွင္းျပေပးပါဦး။

Q: ဆရာရွင့္ ခါတိုင္း ရာသီလာရက္ကေတာ့ လဆန္း ၉ ရက္ေန႔ပါ။ အတူေနမိတဲ့ ရက္ကေတာ့ ဒီလ ၁ ရက္ေန႔ကပါ။ ကိုယ္ဝန္မရေအာင္ အေရးေပၚ ေသာက္ရတဲ့ေဆးက ဝယ္လို႔ မလြယ္တာနဲ႔ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္က ေျပာတဲ့အတိုင္း ေသာက္လိုက္မိပါတယ္။ စိတ္ခ်ရပါ့မလား သိခ်င္ပါတယ္။ သူေျပာတာကေတာ့ ျပီးျပီးခ်င္းကို တေန႔တလံုး ေသာက္ရတဲ့ တားေဆးကဒ္က ေဆးကို ၄ လံုး တခါထဲေသာက္ျပီးေနာက္ ၁၂ နာရီအတြင္းမွာ ၄ လံုး ထပ္ေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ အဲလို ေသာက္လိုက္မိပါတယ္ရွင့္။ အဲဒါ စိတ္ခ်ရပါသလားရွင္ သိခ်င္ပါတယ္။ ၁ ရက္အတြင္း ေသာက္တာပါ။ ေသာက္တဲ့ ေဆးကေတာ့ Marvelon 28 ပါ။

A: ေဆး အမ်ိဳးအစားအေပၚ မူတည္တယ္။ ဆက္ဆံအျပီး ၃-၅ ရက္အတြင္း ေသာက္ရတယ္။ လိုအပ္ရင္ တိုက္ရိုက္ အီးေမးလ္ ေရးပါ။ Marvelon 28 (Desogestrel 0.15 mg and Ethinyl estradiol 0.03 mg) လိင္ဆက္ဆံျပီးေနာက္ ၅ ရက္အတြင္း၊ ၄ လံုး ခ်က္ခ်င္းေသာက္ပါ။ ၁၂ နာရီျခာျပီး ေနာက္ထပ္ ၄ လံုး ထပ္ေသာက္ပါ။

11 Oct 10, 12:21
Q: ကၽြန္ေတာ္ ေခၽြးအရမ္းထြက္ေနပါတယ္။ ေနရင္းထိုင္ရင္း ေခၽြးထြက္ပါတယ္။ စေနေန႔ညေနက ႏွာေခ်လို႔ ပန္နေဒါ ေသာက္ပါတယ္။ ညဖက္ အိပ္ယာထဲမွာလဲ ေခၽြးထြက္တယ္။ တနဂၤေႏြလဲ ေနကုန္ ေခၽြးထြက္တယ္။ ေရေသာက္ လုိက္တာနဲ႔ ေခၽြးထြက္ပါတယ္။ ကိုယ္ပူတယ္ထင္လုိ႔ ေရမခ်ိဳးပဲ ေရပတ္တိုက္ေနပါတယ္။ ဒီေန႔ တနလၤာေန႔ ဆုိေတာ့ ၃ ရက္ရွိပါၿပီ။ ေရမေသာက္ရဲေအာင္ပါပဲ။ ေခၽြးက ထြက္ေနဆဲပဲ။ ေနက ေတာ္ေတာ္ပူတယ္ဆရာ။

A: ေခြ်းထြက္မ်ားသူ-နည္းသူ မတူၾကပါ။ ေမြးရာပါလို ျဖစ္ေနသူေတြ ရွိတယ္။ ေရာဂါလို႔ မေခၚပါ။ လူၾကည့္တာနဲ႔ ပခံုးေပၚမွာ တဘက္ေသးေသးတခု တင္ထားတတ္ၾကတယ္။ လက္ကိုင္းပုဝါ အျမဲေဆာင္တယ္။ အဲလိုမဟုတ္ဘဲ ေကာက္ျဖစ္တာက တမ်ိဳးစ။ ရာသီဥတုေၾကာင့္ဆိုရင္ လူအမ်ားလဲ ျဖစ္ၾကမွာဘဲ။ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ေခြ်းနဲ႔အတူ ထြက္သြား-ကုန္သြားတဲ့ ေရ နဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြ ျပန္ျဖည့္ေပးရလိမ့္မယ္။ ဓါတ္ဆားဆိုတာ ဝမ္းေလွ်ာရင္ ေသာက္ရတဲ့ ဓါတ္ဆားထုပ္ပါဘဲ။ မျဖည့္ရင္ အားယုတ္ေနမယ္။ ၾကြက္သားေတြ ေျပာ့ေနမယ္။ ေရေတာ့ ေသာက္ရပါမယ္။ ေရလဲခ်ိဳးပါ။ ႏွာေခ်-ေခါင္းကိုက္ စသျဖင့္ အတြက္ ေသာက္ရတဲ့ ေဆးေတြမွာ Pain killer ဆိုတာပါမယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးကလဲ ေခြ်းထြက္ေစတယ္။

9 Oct 10, 14:48
Q: က်ေနာ္ရဲ႕ မ်က္စိက အေဝးကိုဆိုရင္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မျမင္ရေတာ့ဘူး။ ဆိုင္းဘုတ္ေတြက ေၾကျငာစာေတြေတာင္ ဖတ္ရတာဝါးေနျပီ။ က်ေနာ္က အခုမွ အသက္ ၂၃ ပဲရွိေသးတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္နွစ္ေလာက္က မျဖစ္ဘူးေသးဘူး။ က်ေနာ္က အျမဲတမ္း ကြန္ပ်ဴတာ သံုးတယ္၊ ဂိမ္းေတြလဲေဆာ့ျဖစ္တယ္။ အခု နွစ္နွစ္အတြင္းမွာ အခု အလိုဝါးသြားေတာ့ က်ေနာ္ ဘာလုပ္သင့္သလဲ။ မ်က္မွန္တပ္သင့္လား။ မ်က္စိအားတိုးေဆးေတြလဲ ရွိရင္ ေျပာျပေပးပါဦး။ ျပီးေတာ့ ဘာအစားအစာေတြ စားရမလဲ ဆိုတာကိုလဲ ေျပာျပေပးပါဦး။ က်ေနာ့္ မ်က္စိ ျပန္ေကာင္းနိုင္ပါ့မလား။

A: ကြ်န္ေတာ္ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ မဟုတ္ပါ။ တီဗြီ၊ ကြန္ျပဴတာ၊ (လက္ပေတာ့ပ္) အသံုးမ်ားရင္ မ်က္စိအျမင္ကို ထိခိုက္တာ အမွန္ပါ။ အခ်ိန္အၾကာၾကီး သတ္သတ္-မွတ္မွတ္ ေနရာတခုမွာ Focal point အျမင္အာရံု စိုက္ထားေနရရင္ ျဖစ္တယ္။ မ်က္စိဆိုတာ အနီး-အေဝး အားလံုးအတြက္ သံုးရတာကိုး။ မ်က္စိက မွန္ဘီလူးကို ထိန္းေပးတဲ့ ၾကြက္သားေတြက တေနရာထဲမွာ အၾကာၾကီး ခ်ိန္ကိုက္ထားေနရေတာ့ ရုတ္တရက္ တျခားေနရာအတြက္ ျပင္ဆင္ဘို႔ ခက္လာတဲ့သေဘာပါ။ ဒီေတာ့ အက်င့္ကို ျပင္သင့္တယ္။ ၾကားခ်ိန္မွာ နားတာ၊ အေဝးကို ၾကည့္တာ လုပ္ပါ။ အမ်ားၾကီး သက္သာလာမယ္။ အဲလိုနားတဲ့အတြက္ ကိုယ့္ ဂိမ္း-အလုပ္ေတြမွာလဲ Fresh ျဖစ္လာေတာ့ ပိုေကာင္း ေစမယ္။ မ်က္မွန္လဲ လိုႏိုင္ပါတယ္။ မ်က္မွန္ဆရာေတြဆီ သြားရင္ ေသျခာေပါက္ မ်က္မွန္ အလုပ္ခိုင္းႏိုင္တယ္။ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ကို ျပတာ ေကာင္းတယ္။ မ်က္စိအားေဆး ဆိုတာ ဗီတာမင္ ေအ တခုသာ ရွိတယ္။ ဒါကလဲ ၾကက္မ်က္သင့္ ဆိုတဲ့ အလင္းေရာင္နဲခ်ိန္ (ညေန) မွာ ေကာင္းေကာင္း မျမင္ရတာအတြက္သာ ေကာင္းတယ္။ Vitamin A မ်ားတာေတြက အေရာင္ရွိ အသီးအႏွံေတြ၊ ၾကက္ဥအဝါ၊ ငါးၾကီးဆီ။

A: Adrenaline ဆိုတာ လူ႔ကိုယ္ထဲက လိုရင္ လိုသလို ထုတ္ေပးေနတဲ့ လူေတြ စသိခဲ့တဲ့ “ေဟာ္မုန္း” တခု ျဖစ္တယ္။ တိရစၧာန္ေတြမွာလဲ ရွိပါတယ္။ သူထြက္လာရင္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း ျမန္လာတယ္။ ထိန္႔လန္႔စရာ၊ မထင္မွတ္တာ၊ အႏၲရာယ္တခုခု က်ေရာက္ရင္ အလိုလို ထြက္လာတာမို႔ ေဆးပညာ ဗဟုသုတ ရွိသူေတြက “လန္႔လိုက္တာကြာ မင္းေၾကာင့္ (အျဒီနလင္) ၂ စက္ေလာက္ ထြက္သြားတယ္” လို႔ ေျပာတတ္ၾကတယ္။ ဘိုလိုေတာ့ fight or flight လို႔ ေျပာတယ္။

ေက်ာက္ကပ္ရဲ႕အထက္မွာ ဆက္-ကပ္ေနတဲ့ ၃ လကၼေလာက္အရြယ္ Adrenal glands ဂလင္းေတြကေန Adrenaline ၈ဝ% နဲ႔ Noradrenaline ၂ဝ% ထုတ္ေပးတယ္။ Epinephrine လို႔လဲ ေခၚေသးတယ္။ (ဆင္ပသက္တစ္) အာရံုေၾကာ စနစ္ရဲ႕ တံု႔ျပန္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ အာရံုေၾကာ (ထရန္စမစ္တာ) လဲ ျဖစ္ေသးတယ္။ ေလျပြန္က ၾကြက္သား-အႏုစားေတြကို က်ယ္ေစျပီး၊ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေသးေသးေလးေတြကိုေတာ့ က်ံဳ႕ေစတယ္။

Cardiac arrest ေခၚတဲ့ ႏွလံုးရပ္သြားတာ၊ Cardiac dysrhythmia ႏွလံုးခုန္ မမွန္တာ၊ Cardiac output ႏွလံုးေသြး ထုတ္ႏိုင္စြမ္း ေလွ်ာ့နည္းတာ မ်ိဳးအတြက္ ေဆးျဖစ္တယ္။ (အလာဂ်ီ) အျပင္းအထံျဖစ္တာေၾကာင့္ Anaphylactic Shock (ေရွာ့ခ္) ျဖစ္ရင္ Adrenaline ထိုးေဆးနဲ႔ အေရးေပၚ ကုေပးရတယ္။ Asthma ပန္းနာ ရုတ္တရက္ ၾကပ္ရင္ ဒီေဆး ထိုးရတယ္။ ထံုေဆး Bupivacaine, Lidocaine ထိုးရာမွာ ဒီေဆးနဲ႔ ေရာရင္ ေသြးထြက္ နဲေစမယ္။ ေဆးအရွိန္လဲ ၾကာေစတယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္ တမ်ိဳးေၾကာင့္ Croup လို႔ေခၚတဲ့ Laryngotracheobronchitis လည္ေခ်ာင္းက ေလျပြန္ ရုတ္တရက္က်ဥ္းျပီး (ကန္ေတာ့ပါရဲ႕) Barking cough (ေခြး) ေဟာင္သလို ေခ်ာင္းဆိုးတဲ့ေရာဂါအတြက္လဲ (စတီရြိဳက္) ေဆးနဲ႔အတူ ဒီေဆး ေပးရတယ္။

သတိထားရတာက သူ႔ေၾကာင့္ Palpitation ရင္တံု၊ Tachycardia ႏွလံုးခုန္ျမန္၊ Tremor လက္တံု၊ Hypertension ေသြးဖိအားတက္၊ Anxiety စိုးရိမ္မႈျဖစ္၊ ေခါင္းကိုက္၊ Pulmonary edema ရုတ္တရက္ အဆုပ္ေရာင္တာေတြ ျဖစ္ေစတယ္။

“Hydrocortisone ဟိုက္ဒရိုေကာ္တီဇံုး” ဆိုတာ (စတီရြိဳက္) ေဆးျဖစ္တယ္။ သိပ္အစြမ္းထက္ျပီး သိပ္သတိထား သံုးရတာမ်ိဳး။ ခက္တာက ေဆးလက္မွတ္ မပါဘဲ ဝယ္လို႔ရတယ္။ အေရျပားမွာ ယားယံတာ၊ ႏွင္းခူနာ၊ အေကာင္ ကိုက္တာ၊ တခုခုနဲ႔ မတည့္တာ၊ စအိုယားတာ၊ ေခါင္းယားတာ၊ စတာေတြအတြက္ 0.5% or 1% Hydrocortisone ေဆးေတြ ဝယ္လို႔ လြယ္တယ္။ တေန႔ ၁-၄ ၾကိမ္သံုးရတယ္။

Ointment လိမ္းေဆးညွစ္ဘူး၊ Cream ခရင္မ္၊ Lotion လိမ္းေဆးရည္၊ Liquid အရည္၊ Gel ဂ်ဲလ္၊ Spray စပေရး၊ Foam အျမွဳပ္၊ Suppositories စအိုထဲထည့္ေဆး၊ Paste ပါးစပ္ထဲထည့္ေဆး၊ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ လာတယ္။ ေဆးနာမယ္ေတြကလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး။ ဒီေဆးကို ဆရာဝန္ မညႊန္ဘဲ မသံုးသင့္ဘူး။ ေဆးကို မွ်ဥ္းျဖတ္ရတယ္။

Colitis ဆိုတဲ့ အူမၾကီးေရာင္တာအတြက္ ညတိုင္း ျဖစ္ျဖစ္ တေန႔ ၂ ခါျဖစ္ျဖစ္ ၂-၃ ပါတ္ၾကာ ေပးရတယ္။ Proctitis ဆိုတဲ့ စအို-အစာေဟာင္းအိမ္ ေရာင္တာအတြက္ တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္၊ ၂-၃ ပါတ္ ေပးတယ္။ Hemorrhoids လိပ္ေခါင္းအတြက္ တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္၊ ၂-၇ ရက္ေပးတယ္။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး Side effects ေတြ တေလွၾကီးရွိတယ္။ အေရျပား ေျခာက္-ကြဲတယ္၊ ဝက္ျခံထြက္၊ ယားယံ၊ ပူေလာင္၊ အေရျပား အေရာင္ေျပာင္း၊ အစာမေက်၊ အန္၊ ေခါင္းမူး၊ အိပ္ေရးပ်က္၊ စိတ္က်၊ အေမႊးေပါက္တာပိုမ်ား၊ ခိုက္မိရင္ ေသြးျခည္ဥပိုျဖစ္၊ ရာသီ ထိန္ႏိုင္တယ္။ ပိုဆိုးတာေတြကေတာ့ အေရျပားအနီကြက္၊ အသက္ရွဴခက္၊ ရင္က်ပ္၊ အေရျပား အနာျဖစ္၊ ေသြးယိုတာေတြ။

Fungal infection မိႈေရာဂါ ရွိေနတံုး ဒီေဆး မသံုးရပါ။ ေက်ာက္ကပ္၊ အူ၊ ႏွလံုးေရာဂါရွိေနသူ၊ ဆီးခ်ိဳ၊ လည္ပင္းၾကီး၊ ေသြးတိုး၊ ေရယံု၊ တီဘီေရာဂါရွိေနသူေတြ ဒီေဆးသံုဘို႔ အထူးသတိထားရမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္လဲ သတိျပဳပါ။ ဒီေဆးေသာက္ေနတံုး အရက္ေသာက္ ေလွ်ာ့ရမယ္။ ေဆးေပးထားသူေတြကို ဆားေလွ်ာ့စားဘို႔၊ ပရိုတင္း နဲ႔ ပိုတက္စီယမ္ မ်ားမ်ားစားဘို႔ ဆရာဝန္က ညႊန္ၾကားမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၂-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Monday, October 4, 2010

Q and A October 2010 (4)

၁။ ခါတိုင္း ရာသီလာရက္ကေတာ့
၂။ ေခၽြးအရမ္းထြက္ေနပါတယ္
၃။ မ်က္စိက အေဝးကိုဆိုရင္

Q: ဆရာရွင့္ ခါတိုင္း ရာသီလာရက္ကေတာ့ လဆန္း ၉ ရက္ေန႔ပါ။ အတူေနမိတဲ့ ရက္ကေတာ့ ဒီလ ၁ ရက္ေန႔ကပါ။ ကိုယ္ဝန္မရေအာင္ အေရးေပၚ ေသာက္ရတဲ့ေဆးက ဝယ္လို႔ မလြယ္တာနဲ႔ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္က ေျပာတဲ့အတိုင္း ေသာက္လိုက္မိပါတယ္။ စိတ္ခ်ရပါ့မလား သိခ်င္ပါတယ္။ သူေျပာတာကေတာ့ ျပီးျပီးခ်င္းကို တေန႔တလံုး ေသာက္ရတဲ့ တားေဆးကဒ္က ေဆးကို ၄ လံုး တခါထဲေသာက္ျပီးေနာက္ ၁၂ နာရီအတြင္းမွာ ၄ လံုး ထပ္ေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ အဲလို ေသာက္လိုက္မိပါတယ္ရွင့္။ အဲဒါ စိတ္ခ်ရပါသလားရွင္ သိခ်င္ပါတယ္။ ၁ ရက္အတြင္း ေသာက္တာပါ။ ေသာက္တဲ့ ေဆးကေတာ့ Marvelon 28 ပါ။
A: ေဆး အမ်ိဳးအစားအေပၚမူတည္တယ္။ ဆက္ဆံအျပီး ၃-၅ ရက္အတြင္း ေသာက္ရတယ္။ လိုအပ္ရင္ တိုက္ရိုက္ အီးေမးလ္ ေရးပါ။ Marvelon 28 (Desogestrel 0.15 mg and Ethinyl estradiol 0.03 mg) လိင္ဆက္ဆံျပီးေနာက္ ၅ ရက္အတြင္း၊ ၄ လံုး ခ်က္ခ်င္းေသာက္ပါ။ ၁၂ နာရီျခာျပီး ေနာက္ထပ္ ၄ လံုး ထပ္ေသာက္ပါ။

11 Oct 10, 12:21
Q: ကၽြန္ေတာ္ ေခၽြးအရမ္းထြက္ေနပါတယ္။ ေနရင္းထိုင္ရင္း ေခၽြးထြက္ပါတယ္။ စေနေန႔ညေနက ႏွာေခ်လို႔ ပန္နေဒါ ေသာက္ပါတယ္။ ညဖက္ အိပ္ယာထဲမွာလဲ ေခၽြးထြက္တယ္။ တနဂၤေႏြလဲ ေနကုန္ ေခၽြးထြက္တယ္။ ေရေသာက္ လုိက္တာနဲ႔ ေခၽြးထြက္ပါတယ္။ ကိုယ္ပူတယ္ထင္လုိ႔ ေရမခ်ိဳးပဲ ေရပတ္တိုက္ေနပါတယ္။ ဒီေန႔ တနလၤာေန႔ ဆုိေတာ့ ၃ ရက္ရွိပါၿပီ။ ေရမေသာက္ရဲေအာင္ပါပဲ။ ေခၽြးက ထြက္ေနဆဲပဲ။ ေနက ေတာ္ေတာ္ပူတယ္ဆရာ။
A: ေခြ်းထြက္မ်ားသူ-နည္းသူ မတူၾကပါ။ ေမြးရာပါလို ျဖစ္ေနသူေတြ ရွိတယ္။ ေရာဂါလို႔ မေခၚပါ။ လူၾကည့္တာနဲ႔ ပခံုးေပၚမွာ တဘက္ေသးေသးတခု တင္ထားတတ္ၾကတယ္။ လက္ကိုင္းပုဝါ အျမဲေဆာင္တယ္။ အဲလိုမဟုတ္ဘဲ ေကာက္ျဖစ္တာက တမ်ိဳးစ။ ရာသီဥတုေၾကာင့္ဆိုရင္ လူအမ်ားလဲ ျဖစ္ၾကမွာဘဲ။ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ေခြ်းနဲ႔အတူ ထြက္သြား-ကုန္သြားတဲ့ ေရ နဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြ ျပန္ျဖည့္ေပးရလိမ့္မယ္။ ဓါတ္ဆားဆိုတာ ဝမ္းေလွ်ာရင္ ေသာက္ရတဲ့ ဓါတ္ဆားထုပ္ပါဘဲ။ မျဖည့္ရင္ အားယုတ္ေနမယ္။ ၾကြက္သားေတြ ေျပာ့ေနမယ္။ ေရေတာ့ ေသာက္ရပါမယ္။ ေရလဲခ်ိဳးပါ။ ႏွာေခ်-ေခါင္းကိုက္ စသျဖင့္ အတြက္ ေသာက္ရတဲ့ ေဆးေတြမွာ Pain killer ဆိုတာပါမယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးကလဲ ေခြ်းထြက္ေစတယ္။

9 Oct 10, 14:48
Q: က်ေနာ္ရဲ႕ မ်က္စိက အေဝးကိုဆိုရင္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မျမင္ရေတာ့ဘူး။ ဆိုင္းဘုတ္ေတြက ေၾကျငာစာေတြေတာင္ ဖတ္ရတာဝါးေနျပီ။ က်ေနာ္က အခုမွ အသက္ ၂၃ ပဲရွိေသးတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္နွစ္ေလာက္က မျဖစ္ဘူးေသးဘူး။ က်ေနာ္က အျမဲတမ္း ကြန္ပ်ဴတာ သံုးတယ္၊ ဂိမ္းေတြလဲေဆာ့ျဖစ္တယ္။ အခု နွစ္နွစ္အတြင္းမွာ အခု အလိုဝါးသြားေတာ့ က်ေနာ္ ဘာလုပ္သင့္သလဲ။ မ်က္မွန္တပ္သင့္လား။ မ်က္စိအားတိုးေဆးေတြလဲ ရွိရင္ ေျပာျပေပးပါဦး။ ျပီးေတာ့ ဘာအစားအစာေတြ စားရမလဲ ဆိုတာကိုလဲ ေျပာျပေပးပါဦး။ က်ေနာ့္ မ်က္စိ ျပန္ေကာင္းနိုင္ပါ့မလား။

A: ကြ်န္ေတာ္ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ မဟုတ္ပါ။ တီဗြီ၊ ကြန္ျပဴတာ၊ (လက္ပေတာ့ပ္) အသံုးမ်ားရင္ မ်က္စိအျမင္ကို ထိခိုက္တာ အမွန္ပါ။ အခ်ိန္အၾကာၾကီး သတ္သတ္-မွတ္မွတ္ ေနရာတခုမွာ Focal point အျမင္အာရံု စိုက္ထားေနရရင္ ျဖစ္တယ္။ မ်က္စိဆိုတာ အနီး-အေဝး အားလံုးအတြက္ သံုးရတာကိုး။ မ်က္စိက မွန္ဘီလူးကို ထိန္းေပးတဲ့ ၾကြက္သားေတြက တေနရာထဲမွာ အၾကာၾကီး ခ်ိန္ကိုက္ထားေနရေတာ့ ရုတ္တရက္ တျခားေနရာအတြက္ ျပင္ဆင္ဘို႔ ခက္လာတဲ့သေဘာပါ။ ဒီေတာ့ အက်င့္ကို ျပင္သင့္တယ္။ ၾကားခ်ိန္မွာ နားတာ၊ အေဝးကို ၾကည့္တာ လုပ္ပါ။ အမ်ားၾကီး သက္သာလာမယ္။ အဲလိုနားတဲ့အတြက္ ကိုယ့္ ဂိမ္း-အလုပ္ေတြမွာလဲ Fresh ျဖစ္လာေတာ့ ပိုေကာင္း ေစမယ္။ မ်က္မွန္လဲ လိုႏိုင္ပါတယ္။ မ်က္မွန္ဆရာေတြဆီ သြားရင္ ေသျခာေပါက္ မ်က္မွန္ အလုပ္ခိုင္းႏိုင္တယ္။ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ကို ျပတာ ေကာင္းတယ္။ မ်က္စိအားေဆး ဆိုတာ ဗီတာမင္ ေအ တခုသာ ရွိတယ္။ ဒါကလဲ ၾကက္မ်က္သင့္ ဆိုတဲ့ အလင္းေရာင္နဲခ်ိန္ (ညေန) မွာ ေကာင္းေကာင္း မျမင္ရတာအတြက္သာ ေကာင္းတယ္။ Vitamin A မ်ားတာေတြက အေရာင္ရွိ အသီးအႏွံေတြ၊ ၾကက္ဥအဝါ၊ ငါးၾကီးဆီ။

Sunday, October 3, 2010

Q and A October 2010 (3)

1. Hydrocoele က မနာဘူးလို႔ ဖတ္ဖူးပါတယ္
2. လိင္တံ ေသးေနလို႔
3. ဗိုက္ဆာရင္ ေျခေတြလက္ေတြပါ တုန္လာတယ္
4. ကိုယ္ဝန္ရွိေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ကို
5. အပ်ိဳ စစ္-မစစ္နဲ ့ဆိုင္ပါသလား
6. တားေဆးကဒ္က ေဆးကို ၄ လံုး

3/10/2010
Q: ကြၽန္ေတာ္ ဆီးပူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီး ခဏခဏ သြားပါတယ္။ ခါး အထက္ ေနရာ နားက နာပါတယ္။ Prostitute နဲ႔ Oral sex လုပ္မိပါတယ္။ Condom နဲ႔ေတာ့ ဆက္ဆံပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ဆရာဝန္ တေယာက္နဲ႔ ျပပါတယ္။ Antibiotics စားေဆးေရာ ထိုးေဆးပါ ေပးပါတယ္။ ဆီးပူေနတာရယ္ ဆီးခဏခဏ သြားေနတာက ေကာင္းသြားတယ္။ Right testis, right groin က နာေနပါတယ္။ ဆီး စစ္ေတာ့လည္း Gonorrhea, Syphilis စတဲ့ STD ေတြ မေတြ႔ရဘူး။ HIV လည္း စစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ Testis ကို Ultra sound ႐ိုက္ပါတယ္။ Both testes are symmetrical and normal size. Both have homogeneous normal echogenicity. No Focal lesions are detected. The epididymis are normal in size and in echogenicity. No evidence of cysts seen. There is a small amount of free fluid noted in right hemiscrotum. Comments: No focal lesions of testes detected. Mild right sided hydrocoele noted. ဒါနဲ႔ ျပေနတဲ့ ဆရာက Operation လုပ္ရမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ Hydrocoele က မနာဘူးလို႔ ဖတ္ဖူးပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္လည္း အလုပ္ရွုပ္ေနလို႔ Operation လည္း မလုပ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ သူတို႔ ေျပာသလို Hydrocoele လား။ တျခား ဘာေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ။
A: ဆရာ့အျမင္အရ ေလာေလာတယ္ ခြဲဘို႔ မလိုေသးပါ။ အေစ့နဲ႔ ေပါင္ျခံနာေနတာ အရင္ ေပ်ာက္ေအာင္လုပ္သင့္တယ္။ Hydrocele ဆိုတာ ဘယ္ေတာ့ ခြဲခြဲရတယ္။ Mild ဆိုေတာ့ ပိုလို႔ေတာင္ ေနႏိုင္ေသးတယ္။ ဆီးေအာင့္တာ၊ Exposure ရွိဘူးတာ၊ နာေနတာေတြရဲ႕ အဆက္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ျပလက္စ ဆရာဝန္နဲ႔ ေဆးကုတာ ျပတ္ေအာင္လုပ္ပါ။ ခြဲတာကို ေနာက္မွလုပ္ပါ။ ၾကာလို႔လဲ Hydrocele က ဆိုးမလာႏိုင္ပါ။ ပိုးရွိေနတံုးခြဲလို႔ မေကာင္းပါ။ တကယ္လို႔ ဆရာဝန္နဲ႔ ေဝးေနရင္ ဆီးအတြက္ ေသာက္ရတဲ့ေဆးေတြ ေျပာျပရင္ ေနာက္ေဆးကို ညႊန္လို႔ရပါမယ္။
Q: ဆရာ ဆိုလိုခ်င္တာက နာေနတာ ေပ်ာက္မွ ခြဲသင့္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ျပေနတဲ့ ဆရာဝန္က ခြဲျပီးမွ နာေနတာ ေပ်ာက္မဲ့ သေဘာကို ေျပာေနတယ္။ ကြၽန္ေတာ္လည္း hydrocele မွန္း မသိပါဘူး။ ေပ်ာက္ခ်င္ေနတာပါ။ သူက နာေနတဲ့သေဘာက hydrocele ေၾကာင့္လို႔ ယူဆေနတယ္ ထင္ပါတယ္။ နာေနတာ ေပ်ာက္ေအာင္ ဘာေဆး စားသင့္ ထိုးသင့္ပါသလဲ။
A: Hydrocele မွန္ရင္ မနာပါ။ သိပ္ၾကီးလာတာေတာင္ အေလးခ်ိန္ေၾကာင့္ ခံစားရမႈသာ ရွိပါတယ္။ အေၾကာ-အေစ့ ေရာင္ရင္ နာမယ္။ အေစ့အေျခက လိမ္ေနရင္နာမယ္။ နာေနတာရဲ႕ အေၾကာင္းရင္း သိမွ ေဆးေပးတာ မွန္မယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ အေၾကာ-အေစ့ေရာင္တာျဖစ္တယ္။ STD လိင္ကတဆင့္ရတာ ဟုတ္-မဟုတ္ ျဖစ္တယ္။ ေရးျပီးသား စာတပုဒ္ ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ Doxycycline ဒါမွမဟုတ္ Ciprofloxacin ေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၂ ပါတ္ေသာက္ပါ။ အနာ-အေရာင္ သက္သာေအာင္ Ibuprofen တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ေသာက္ပါ။ ဒီေဆးကိုေတာ့ မနာရင္ ရပ္လိုက္ပါ။ ဒီေဆးကို အစာနဲ႔ ေသာက္ရင္ ေကာင္းတယ္။ “Epididymitis and Orchitis က်ား အေစ့-အေၾကာေရာင္ျခင္း”

4/10/2010 at 20:25
Q: က်ေနာ့္ လိင္တံ ေသးေနလို႔ အိမ္ေထာင္ေရး အဆင္မေျပ ျဖစ္ေနပါတယ္။ လိင္တံၾကီးေအာင္ ေဆးထိုးခ်င္ပါတယ္ ဘယ္မွာ ထိုးလို႔ရမလဲ။
A: “Penis enlargement က်ားအဂၤါ ၾကီးေစျခင္း အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၅)” ကို ဖတ္ပါ။

4/10/2010 at 2:04 PM
Q: ကြ်န္ေတာ္အသက္ (၃၅)ႏွစ္ပါ။ ညဘက္အိပ္ရင္းနဲ ရုတ္တရက္တေရးႏိုးရင္ ႏွလံုးက တလွ်ပ္လွ်ပ္နဲတုန္ပါတယ္။ ည ၁၂ နာရီမွ မနက္ ၄နာရီအတြင္း ႏိုးတဲအခ်ိန္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္တာ လြန္ခဲ့တဲ့ (၂)ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ ကတည္းကပါ။ ပံုမွန္အခ်ိန္ေတြေတာ့ မျဖစ္ပါဘူး။ တခါတေလေတာ့ ေလေအာင့္သလိုမ်ဳိး ႏွလံုးဘက္က စူးၿပီးေအာင့္ တတ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုအခ်ိန္မ်ဳိးမွာဆိုရင္ အသက္ကို အဝေတာင္မရူရဲပါဘူး။ အသက္ အရမ္းရူလိုက္ရင္ အရမ္း ေအာင့္ပါတယ္။ ျဖည္းျဖည္းျခင္း ရူရင္းနဲ႔ သက္သာသြားပါတယ္။ ေနာက္တခုက ဗိုက္ဆာရင္ ေျခေတြလက္ေတြပါ တုန္လာတယ္။ ရင္ထဲကပါ မေကာင္းခ်င္ ျဖစ္လာတယ္။ ေဆးမစစ္တာေတာ့ ၾကာပါၿပီ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အတူတူမေနပါဘူး အလုပ္က ျပည္ပမွာျဖစ္ေနလို႔ပါ။

A: အစာလမ္းမွာ ေလနာျဖစ္တာပါ။ အဆာမခံပါနဲ႔၊ အေရးေပၚစားဘို႔ အခ်ိဳ-ဘီစကစ္ သြားေလရာ ယူသြားပါ။ နဲနဲျခင္း အၾကိမ္ မ်ားစားပါ။ အစာ အမ်ိဳးအစား တူတာကို စားေလ့လုပ္တာ ေကာင္းတယ္။ ထမင္း-ေခါက္ဆြဲ-ပူရီ-ေပါင္မံု႔-ပီဇာ၊ အမ်ိဳးအစား စားေနၾကကိုသာ စားပါ။ စားတဲ့အခ်ိန္လဲ တူပါေစ။ ေဆးလဲေသာက္ရလိမ့္မယ္။ ေရးျပီးသား စာ ၂ ပုဒ္ ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။
“ေလနာ ဆိုတာ ဘုရင္မွာလည္း ျဖစ္သည္။ Peptic ulcer”
“Peptic Ulcer Diagnosis ေလနာေရာဂါကို ေဆးစစ္ျခင္း”

5/10/2010 at 23:55
Q: ကိုယ္ဝန္ရွိေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ကို ဂ်င္းနဲ႔ ထန္းလ်က္ေဖ်ာ္တိုက္တာ၊ ၿပီးေတာ့ ရွမ္းပ်ိဳေမတိုက္တာတို႔က ကိုယ္ဝန္ကို ပ်က္က်ေစႏိုင္လားဆရာ။
A: ျမန္မာေဆးနည္းေတြကို မသိတာက မ်ားတယ္။ ဒါလဲ ပါတယ္။ ေဆာရီး။

5/10/2010 at 21:10
Q: မိန္းမေတြနို ့သီးေခါင္းၾကီးျပီး အမဲေရာင္ျဖစ္ေနတာ အပ်ိဳ စစ္-မစစ္နဲ ့ဆိုင္ပါသလား။
A: “Virginity အပ်ိဳ တကယ္စစ္ပါတယ္။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၂၄)” ကိုဖတ္ပါ။

Q: ဆရာရွင့္ ခါတိုင္း ရာသီလာရက္ကေတာ့ လဆန္း ၉ ရက္ေန႔ပါ။ အတူေနမိတဲ့ ရက္ကေတာ့ ဒီလ ၁ ရက္ေန႔ကပါ။ ကိုယ္ဝန္မရေအာင္ အေရးေပၚ ေသာက္ရတဲ့ေဆးက ဝယ္လို႔ မလြယ္တာနဲ႔ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္က ေျပာတဲ့အတိုင္း ေသာက္လိုက္မိပါတယ္။ စိတ္ခ်ရပါ့မလား သိခ်င္ပါတယ္။ သူေျပာတာကေတာ့ ျပီးျပီးခ်င္းကို တေန႔တလံုး ေသာက္ရတဲ့ တားေဆးကဒ္က ေဆးကို ၄ လံုး တခါထဲေသာက္ျပီးေနာက္ ၁၂ နာရီအတြင္းမွာ ၄ လံုး ထပ္ေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ အဲလို ေသာက္လိုက္မိပါတယ္ရွင့္။ အဲဒါ စိတ္ခ်ရပါသလားရွင္ သိခ်င္ပါတယ္။ ေက်းဇူးျပဳျပီး ေျဖေပးပါေနာ္။ ၁ ရက္အတြင္း ေသာက္တာပါဆရာ။ ေသာက္တဲ့ေဆးကေတာ့ Marvelon 28 ပါဆရာ။
A: ေဆး အမ်ိဳးအစားအေပၚမူတည္တယ္။ ဆက္ဆံအျပီး ၃-၅ ရက္အတြင္း ေသာက္ရတယ္။ လိုအပ္ရင္ တိုက္ရိုက္ အီးေမးလ္ ေရးပါ။ Marvelon 28 (Desogestrel 0.15 mg and Ethinyl estradiol 0.03 mg) လိင္ဆက္ဆံျပီးေနာက္ ၅ ရက္အတြင္း၊ ၄ လံုး ခ်က္ခ်င္းေသာက္ပါ။ ၁၂ နာရီျခာျပီး ေနာက္ထပ္ ၄ လံုး ထပ္ေသာက္ပါ။

Saturday, October 2, 2010

Q and A October 2010 (2)

1. သားေလးက ၁ ႏွစ္ ၂ လ ရွိပါၿပီ
2. ႏႈတ္ခမ္းေထာင့္မွာ အၿဖဴေရာင္ အဖုေသးေသးေလးေတြက
3. ဗိုက္ခြဲ ေမြးထားသူေတြေကာ လုပ္လို႔ရပါသလား
4. ကြ်န္မ Ecee2 ကို ၁၃ ကဒ္ခန္႔ သံုးစြဲျပီးပါျပီ
5. What is the right or good healthy position of penis
6. ျဖစ္တာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ ေကာင္မေလးပါ

1 Oct 10, 13:37
Q: ကြ်န္မ အသက္ ၃၂ ႏွစ္ပါရွင့္။ Haemophilus influenza (Hib) နဲ႔ Pneumococcal Conjugate (PCV7) က BCG (တီဘီ ကာကြယ္ေဆး) နဲ႔ တူပါသလား။ USA မွာ BCG မရွိလို႔ပါ။ သားေလးက ၁ ႏွစ္ ၂ လ ရွိပါၿပီ။ Hepatitis A ေရာ ထိုးဖို႔ လိုပါသလား။ ဘယ္လုိ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ျဖစ္လာ ႏိုင္ပါသလဲရွင့္။

A:
• Pneumococcal Conjugate (PCV7) က Pneumococcal pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Bacteremia ေသြးထဲပိုးဝင္ျခင္း၊ Meningitis ဦးေႏွာက္ေျမွးေရာင္ျခင္း ေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ေဆး ျဖစ္တယ္။
• Haemophilus influenzae type b (Hib) က Severe pneumonia ျပင္းထံတဲ့ ႏူမိုးနီးယား၊ Meningitis ဦးေႏွာက္ေျမွး ေရာင္ျခင္း ေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ေဆးျဖစ္တယ္။
• BCG ဆိုတဲ့ေဆးက TB ကာကြယ္ေဆးျဖစ္တယ္။ တီဘီ ရွားလြန္းတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာ မထိုးပါ။ Hepatitis A အပါအဝင္ တျခား ကေလး ကာကြယ္ေဆးေတြလဲ အဲလိုဘဲ။ ႏိုင္ငံတခုနဲ႔တခုသာမက ျပည္နယ္ေတြ႔ပါ ထိုး-မထိုး မတူၾကပါ။

2 Oct 10, 17:32
Q: ဆရာရွင့္ ႏႈတ္ခမ္းေထာင့္မွာ အၿဖဴေရာင္ အဖုေသးေသးေလးေတြက ဘာေၾကာင့္ၿဖစ္တာပါလဲဆရာ။ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ၾကာေနပါျပီ။ ေသခ်ာၾကည့္မွၿမင္ရပါတယ္။ လ်ာနဲ႔ထိုးၾကည့္ရင္း ၾကမ္းပါတယ္။ အရမ္းလဲမမ်ားပါ။ ဘာၿဖစ္တာလဲ သိပါရေစ။

A: ႏႈတ္ခမ္း တဖက္လား၊ ႏွစ္ဖက္လား၊ ဆားဝက္ျခံ ဆိုတာ ေရးထားတယ္။ ဖတ္ပါ။ လိုရင္ ထပ္ေမးပါ။
Seborrheic Keratosis or Keratosis pilaris ဆားဝက္ျခံ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/07/blog-post_580.html

2 Oct 10, 00:59
Q: Pelvic floor exercise က ဗိုက္ခြဲေမြးထားသူေတြေကာ လုပ္လို႔ရပါသလားဆရာ။ ကြ်န္မက ဗိုက္ခြဲေမြးထားလို႔ပါ။ အိပ္ေထာက္မတင္နည္းေကာ လုပ္လို႔ရပါသလားဆရာ။

A: ကေလးဗိုက္ခြဲေမြးရင္ ဗိုက္ေရွ႕နံရံ နဲ႔ သားအိမ္ေရွ႕ပိုင္းေတြကို ခြဲစိတ္-ျပန္ခ်ဳပ္ လုပ္ရတာပါ။ Pelvic floor exercise က သားအိမ္ကို မ-ထိန္း-ပင့္တင္ ေပးထားတ့ဲ ေဘးက ၾကြက္သားေတြကို လုပ္ရတာပါ။ ခြဲစိတ္ျပီး နာတာခံ ခံႏိုင္ရည္ ရွိကတည္းက လုပ္လို႔ရပါျပီ။ ခြဲစိတ္အျပီး ေဆးရံုမွာတင္ အသက္ရွဴ ေလ့က်င့္မႈ၊ ေျခ-လက္လႈတ္ရွားမႈ၊ စတာေတြ လူနာ အေျခအေန အလိုက္ လုပ္ရပါေသးတယ္။ တျခား ကုိယ္ကာယ ေလ့က်င့္ခန္းေတြကိုေတာ့ ၁ လ ခြဲ ေနာက္မွာသာ လုပ္သင့္တယ္။ တျခားေလ့က်င့္ခန္းေတြ လုပ္ရတာမ်ိဳးဟာ တင္ပါးဆံုအတြင္းက အဂၤါေတြကို ညွစ္ထုတ္ေပးသလို မျဖစ္ေစဘို႔က အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ စိတ္ကေန ထိန္းေပးထားရပါမယ္။

Oct 2, 2010 at 2:22 PM
Q: က်မအသက္၂၂ နဲ ့၂၃ ၾကားမွာပါ။ က်မ အိမ္ေထာင္က်တာ ၁ဝ လ ေလာက္ရွိပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္မက်မီက က်မ ကိုယ္ အေလးခ်ိန္ကီလို ၄၉ ေလာက္ရွိတယ္။ အိမ္ေထာင္က်ၿပီး ေနာက္ပိုင္း ကီလိုက် က်လာတာ ၄၄ ေလာက္ပဲ ရွိေတာ့တယ္။ က်မ အရပ္က ၁၆၂ ေလာက္ရွိတယ္။ ၾကည့္ရတာ ေတာ္ေတာ္ ပိန္တယ္။ အဲဒါ ကိုယ္ဝန္တားေဆးနဲ႔ ပတ္သတ္မူ ရွိ မရွိ သိခ်င္လို႔ပါ။ က်မ အိမ္ေထာင္က်ကတည္းက သံုးတဲ့ေဆးက mercilon 28 လံုးကဒ္ပါ။ က်မနဲ႔ မတည့္လို႔ ပိန္တာ မ်ားလားေပါ့။ က်မ ကီလိုကို ၅ဝ ေက်ာ္ေလာက္ ျဖစ္ခ်င္တယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ တားေဆးေတြက တည့္ရင္ဝတယ္လို႔ ၾကားတယ္။ ဟုတ္ပါသလား။ ပိန္တာဟာတားေဆးနဲ ့မဆိုင္ရင္လည္း ဝလာေအာင္ ဘယ္လို အားေဆးမ်ဳိး သံုးစြဲရမလဲ။ ေကသီပန္ သံုးစြဲရင္ေရာ ဝႏုိင္ပါသလား။

A:
• ေကသီပန္အေၾကာင္း ဆရာမသိပါ။
• မွန္ပါတယ္၊ ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြက တခ်ိဳ႕ ပိန္၊ တခ်ိဳ႕ ဝၾကတယ္။ အခံေဟာ္မုန္း အနဲ-အမ်ား မတူၾကလို႔ပါ။
• တားေဆး ေျပာင္းသံုးနည္းက တခုျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးနာမည္ မတူတာ၊ ေဆးအမ်ိဳးအစား မတူတာ ေျပာင္းႏိုင္တယ္။ ထိုးေဆး ေျပာင္းသံုးႏိုင္တယ္။ IUCD/Copper T သားအိမ္ထဲပစၥည္းထည့္တာ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ကြန္ဒြမ္နည္းသံုးႏိုင္တယ္။
• ေနာက္တခုက အေလးခ်ိန္က်ေနတာ တျခားအေၾကာင္းေတြ စစ္ရပါမယ္။ ဥပမာ တီဘီ။
• ေနာက္တခုက အစားအေသာက္နဲ႔ ကုိယ္အေလးခ်ိန္တိုးနည္း။ ေရးျပီးသား စာတပုဒ္ ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။
Weight gain လွယံုမက ဝခ်င္ေသးရင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/05/weight-gain.html

3 Oct 10, 08:05
Q: ကြ်န္မ Ecee2 ကို ၁၃ ကဒ္ခန္႔ သံုးစြဲျပီးပါျပီ။ ဒီပမာဏေၾကာင့္ ဘယ္လုိ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲရွင့့္။ ကြ်န္မ ကေလးမရမွာ စိုးရိမ္မိပါတယ္ရွင့့့့့့္။

A: Ecee2 ရဲ႕ ပံုမွန္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြက ပ်ိဳ႕-အန္၊ အားယုတ္၊ ဗိုက္နာ၊ အစာမေက်၊ ေခါင္းကိုက္၊ ရင္သားနာ၊ ေသြးဆင္းမ်ား၊ ရာသီရက္ေျပာင္း၊ ေသြးဖိအား Blood pressure တက္တာေတြ ျဖစ္တယ္။ မၾကာခဏသံုးရင္ ရာသီရက္မမွန္၊ ရာသီေသြး အနဲ-အမ်ား မမွန္တာျဖစ္မယ္။ ဒီေဆးက မ-မ်ိဳးဥထြက္မွာကို တားတဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ အၾကာၾကီး သံုးသူေတြကို သုေတသနလုပ္ထားတာ မေတြ႔မိေသးပါ။

Q: I'm 17, male. What is the right or good healthy position of penis in underwear? When my penis is erect, it points a little bend down towards the ground. In some photos I see that men put their penis up in underwear. I can’t do like that. I'm worried that this problem is caused by penis position in underwear. Please tell me what causes this. I do masturbate about 4 or 5 times in a week for 5 years. Again, another question is that the foreskin. When the penis is not erect, the foreskin covers the whole gland. When erect, it covers half. I can pull the foreskin towards the body until the whole gland is pop outside. Is the penis is normal for a guy?

A: You are a perfect man. I mean normal. Not all are the same. When it comes to penis, it can be straight or curve downward or upward. It is perfect if it can be used correctly i.e. urination and intercourse. It is not photo show if you are not playboy model. That organ should lie comfortable inside the under ware whatever it likes. Let him choose.

Masturbation is normal. In most of the men and boy children the foreskin covers 2/3 of the glens. It is also OK if ½. Those who underwent circumcision it my cover less. The more it covers the better for protection. It should uncover the whole when necessary. You need to clean it more than the others.

Sep 28, 2010 at 10:48 PM
Q: ျဖစ္တာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ ေကာင္မေလးပါ။ အသက္ ၂၇ ႏွစ္ပါ။ ခ်က္ေအာက္ဘယ္ဘက္ ၄၅ ဒီဂရီ လက္ေလးလုံး အကြာ ေလာက္မွာ နာတာလို႔ ေျပာပါတယ္။ အတြင္းထဲက နာတာမ်ိဳးလို႔ ေျပာပါတယ္။ Google မွာ ပုံရွာၾကည့္ေတာ့ Fallopian tube ေနရာေလာက္ကလို႔ ထင္တယ္။ နာတာက ၄ ရက္ေလာက္ ရွိျပီလို႔ေတာ့ ေျပာပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ဝဝ၈ ၁ လပုိင္းေလာက္တုန္းကလည္း တစ္ခါ အဲလိုမ်ိဳး ျဖစ္ဖူးေသးတယ္။ အဲတုန္းက ေဆးခန္းျပတာ ဆရာဝန္က ဥျပြန္ ေရာင္တယ္လို႔ ေျပာျပီး ေသာက္ေဆးေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ သံခ်ေဆး ၃ ရက္ ေသာက္လုိက္ေသးတယ္။ အဲဒါဟာ ဘာေရာဂါ ျဖစ္ႏုိင္လဲဆရာ။ ျပီးေတာ့ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္တာလဲ၊ ဘာေဆးေတြ ေသာက္ဖုိ႔ လုိအပ္သလဲ ဆုိတာနဲ႔ ေဆာင္ရန္-ေရွာင္ရန္ေလးေတြ ေျပာေပးပါ။

A: အမ်ိဳးသမီး အေတာ္မ်ားမ်ား အဲဒါမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မ်ိဳးဥ ျဖစ္ျဖစ္ ျပြန္ျဖစ္ျဖစ္ သားအိမ္ျဖစ္ျဖစ္ မ်ိဳးပြါးလမ္း တေနရာမွာ ေရာင္တာပါ။ အျဖဴဆင္းမယ္။ တခ်ိဳ႕ နဲနဲ ဝါမယ္-စိမ္းမယ္။ ဆင္းတာက တခ်ိဳ႕ ယားမယ္။ တခ်ိဳ႕ အနံ႔ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ က်ဲတယ္။ တခ်ိဳ႕ ျပစ္တယ္။ ေဆးေသာက္ ေပ်ာက္ပါတယ္။ ခဏခဏျဖစ္ရင္ေတာ့ ေနာင္ ကေလးရေစမွာကို ထိခိုက္တတ္တယ္။

ေဆးက Metronidazole စားေဆး တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၅-၇ ရက္ေသာက္ပါ။ ထပ္ျဖစ္တတ္တယ္။ ထပ္ေသာက္ပါ။ မရေသးရင္ Vaginal tablet ေမြးလမ္းထဲထည့္ေဆး ထည့္ရတယ္။ Nistatin ဒါမွမဟုတ္ Clotrimazole တမ်ိဳးကို တညတခါ ၅-၆ ည ထည့္ပါ။ STD လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တာဆိုရင္ ေနာက္ထပ္ စားေဆးလိုေသးတယ္။ အမ်ားဆံုးက ေျပာထားျပီး ေဆး ၁ မ်ိဳး။ ၂ မ်ိဳးနဲ႔ ေကာင္းပါတယ္။ နာတာအတြက္ Ibuprofen စားေဆး တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ နာမွ ေသာက္ပါ။ တေန႔ ၃ ၾကိမ္ ေသာက္လို႔ရတယ္။ အစာနဲ႔ ေသာက္ပါ။ လိုေသးရင္ ေမးပါခင္ဗ်ား။

Friday, October 1, 2010

Q and A October 2010 (1)

1. မၾကာခဏ ေခ်ာင္းဆိုးတယ္
2. အသက္ရွဴ မဝလုိ႔ပါ ဆရာ
3. ဒီလမွာ ရာသီ လာတာ
4. ပန္းေသေတာ့မယ္လို ခံစားရပါတယ္
5. When I sleep with my wife

2010/9/28
Q: သူငယ္ခ်င္း တေယာက္က မၾကာခဏ ေခ်ာင္းဆိုးတယ္။ နည္းနည္း ေအးလာတာနဲ႔ ဆိုးတယ္။ ေဆးခန္း ျပရမွာလည္း ေၾကာက္ေတာ့ ေဆးေလးဘဲေသာက္ ျပီးေနတယ္။ ေပ်ာက္သြားရင္ မေသာက္ေတာ့ဘူး။ မၾကာခဏ ဘာေၾကာင့္ ေခ်ာင္းဆိုးလည္း၊ အဲဒီလို မျဖစ္ေအာင္ ဘာေတြ ေရွာင္ရမလည္း၊ ဘယ္လိုေဆးေတြမ်ား ေသာက္သင့္သလည္း။ သူငယ္ခ်င္းက မိန္းကေလးပါ။ ေနာက္တခုက သူ႔ မ်က္လံုးေတြဟာ ငုိရင္ မ်က္ရည္ မထြက္ဘူး။ မ်က္ရည္ထြက္တဲ့ေနရာ ပိတ္ေနတယ္လို႔ေတာ့ ေျပာတယ္။ မ်က္ရည္ မထြက္ေတာ့ သူငုိတဲ့အခါတိုင္း ေခါင္းမႈး၊ ေခါင္းကိုက္ျဖစ္တယ္။

A: ေခ်ာင္းဆိုးတာ ၾကာတယ္၊ ခဏခဏ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ေဆးစစ္ရမယ္။ Chest specialist အထူးကု ျပပါ။ Physician အထူးကုကိုလဲ ျပႏိုင္ပါတယ္။ အနဲဆံုး ဆရာဝန္တဦးဦး ျပပါ။ အာေခါင္ကေနစ စစ္ရမယ္။ လည္ေခ်ာင္း၊ ေနာက္ဆံုး အဆုပ္ စစ္ရမယ္။ ဓါတ္မွန္ ရိုက္ဘို႔ လိုခ်င္လိုမယ္။ သလိပ္စစ္တာ ခိုင္းခ်င္ခိုင္းမယ္။ ေခ်ာင္းဆိုး-ေပ်ာက္ေဆး အားမကိုးပါနဲ႔။ ပိုးေသတာ မပါဘူး။ အိပ္ေပါက္နဲ႔ ဖါးေကာက္သလို ျဖစ္ေနမယ္။ ဘယ္မွ မသြားႏိုင္ေသးသူဆိုရင္ Amoxacylin 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၄-၅ ရက္ေသာက္ပါ။

မ်က္ရည္ မထြက္တာက မ်က္ရည္လမ္း ပိတ္ေနတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မ်က္ရည္လမ္း ျပန္ဖြင့္ေပးလို႔ ရပါတယ္။

2010/9/30
Q: အသက္ရွဴမဝလုိ႔ပါ ဆရာ။ သတိထားမိတာ ၂ လ ၃လရွိပါၿပီ။ ကြ်န္ေတာ္ ဘာေဆးေသာက္ ဘယ္လုိ လုပ္ရမလဲဆုိတာ အၾကံဥာဏ္ေပးေစခ်င္ပါတယ္။

A: ႏွာေခါင္းထဲမွာ အလံုးလို တခုခုရွိေနသလား။ မွန္ထဲၾကည့္ပါ။ တေယာက္ေယာက္ကို ၾကည့္ခိုင္းပါ။ ရာသီဥတု အေျပာင္း အလဲမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ႏွာရည္ယိုသလား။ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ Antihistamine စားေဆး။ ရွဴေဆး သံုးရတယ္။ ေဆးဆိုင္ တိုင္းမွာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တခုက ေသြးအားနည္းေနရင္လဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ အသားအေရ ျဖဴေရာ္ေနသလား။ လိုအပ္ရင္ Hb စစ္ပါ။

September 30, 2010 9:06 AM
Q: ဆရာ ဒီလမွာ ရာသီ လာတာ ၁၆ ရက္ေန႔ကပါ။ အခု ၂၉ ရက္ေန ့မွာ ရာသီျပန္လာေနလုိ႔ပါ။ လမကုန္ေသးပဲ ရာသီ လာတာ ဘာျဖစ္လုိ႔ပါလဲ။ Ecee2 ေသာက္လုိ႔လား။ စုိးရိမ္ရပါသလား။

A: ေဆးေၾကာင့္ပါ။ ရာသီရက္လဲ ေျပာင္းသြားလိမ့္မယ္။ ေနာက္ဆိုရင္ ၾကိဳတင္မႈ ေကာင္းေကာင္းလုပ္ေပါ့။

1 Oct 10, 10:47
Q: ကြ်န္ေတာ့္ အသက္ ၂၅ ႏွစ္ၿပည့္ပါၿပီ။ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္ကို ပန္းေသေတာ့မယ္လို ခံစားရပါတယ္ခင္ဗ်ား။ လိင္တံက အရင္လိုမ်ိဳး သိ္ပ္မမတ္ေတာ့ပါဘူးခင္ဗ်ား။ ကြ်န္ေတာ္ Viagra ေဆးေသာက္လို႔ ရပါသလား။

A: ဒီအသက္မွာ ဒီအျဖစ္မ်ိဳး အလြန္မတန္ ရွားပါတယ္။ ပန္းညွိဳးခ်င္တာရဲ႕ အေၾကာင္းေတြ ျပင္လိုက္ရင္ ေဆးမပါဘဲ ေကာင္းႏိုင္ပါမယ္။ ေရးထားတာ ရွိပါတယ္။ ရွာမေတြ႔ရင္ ေျပာပါ။ Viagra ေသာက္လို႔ေတာ့ ရပါတယ္။

Oct 1, 2010 at 4:41 AM,
Q: I have one problem. When I sleep with my wife I finish very fast. Sometime as I touch to her organ my liquid comes out. If I can put my organ into hers I can’t play more than 30 seconds. I am working overseas and my wife also is working with me. We married 6 months ago. So my wife was not satisfied.

A: Don't worry. You are a normal man. It happens in early days and weeks. I hope you can read Burmese fonts there. So I included the article and 3 Q-and-As. Please try to correct. If you still have problem, ask me then.
Early ejaculation သုတ္လႊတ္ေစာျခင္း

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...