က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Friday, October 29, 2010

Drugs and Kidneys ေက်ာက္ကပ္အေပၚ သက္ေရာက္ေစတဲ့ ေဆးေတြ

29 Oct 10, 09:32
ဆရာရွင့္ ေဆးျပင္းေတြ ေသာက္ရင္ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးတတ္တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ တားေဆးေတြ ကေရာ ေက်ာက္ကပ္ကို ပ်က္စီးေစပါသလား။ ျပီးေတာ့ ဘယ္လိုအေၾကာင္းေတြက ေက်ာက္ကပ္ကို ပ်က္စီးေစပါသလဲရွင့္။

ေဆးမွန္သမွ် ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ သက္ေရာက္မႈ၊ ထိခိုက္မႈေနရာေတြ မတူၾကဘူး။ ေက်ာက္ကပ္တခုထဲ ကြက္ျပီး ေရးပါမယ္။

ႏွလံုး၊ အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းေတာ့တာကို ေဆးစာလို ေျပာရင္ Failure “က်ရံႈးသြားတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ ဘာလို႔ က်ရံႈးသလဲ။
1. Nephrons ေခၚတဲ့ Filtering capacity စစ္ထုတ္တာ လုပ္ေပးတဲ့ေနရာကို သြားထိခိုက္လို႔ ျဖစ္ရတယ္။ အျမန္အဆန္ ျဖစ္တာက Injury ထိခိုက္လို႔၊ Poisoning အဆိပ္သင့္လို႔ ျဖစ္တယ္။ ေျဖးေျဖးျဖစ္တာက Diabetes ဆီးခ်ိဳ နဲ႔ High blood pressure ေသြးတိုးေရာဂါေတြ ျဖစ္တယ္။ ေသြးတိုးက် ေဆးေတြထဲက ACE inhibitors and ARBs ေဆးအုပ္စုေတြက ေက်ာက္ကပ္ကို တျခားေဆးေတြထက္ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးရိုး လိုက္တတ္တာလဲ မွတ္သားမိတယ္။
2. Glomerular Diseases ေခၚတဲ့ ေရာဂါေတြေၾကာင့္လဲ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးေစႏိုင္တယ္။
a. Autoimmune diseases,
b. Infection-related diseases, and
c. Sclerotic diseases ေတြပါတယ္။
ေက်ာက္ကပ္ထဲက ေသြးေၾကာ ေသးေသး ေလးေတြ စုေဝးေနတဲ့ေနရာကို ထိတာပါ။ ဆီးစစ္ရင္ ဆီးထဲမွာ Proteinuria အနယ္ပါေနမယ္။ Hematuria ေသြး ပါေနမယ္။ ဒီေရာဂါကို ကုတဲ့အခါ Immunosuppressive drugs or Steroids ေတြေပးရျပန္တယ္။
3. Inherited and Congenital Kidney Diseases ေမြးရာပါ၊ မ်ိဳးဗီဇေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါေတြလဲ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးေစတဲ့ေရာဂါေတြထဲမွာ ပါတယ္။ ဥပမာ Polycystic kidney disease (PKD) ေရာဂါ။

Immunosuppressive drugs ဆိုတဲ့ ေရာဂါျပီးစနစ္ကို သက္ေရာက္ေစတဲ့ ေဆးအမ်ိဳးအစားကလဲ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိတယ္။ Glucocorticoids, Cytostatics, Antibodies, Drugs acting on immunophilins ေတြနဲ႔ တျခား ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးေတြက ေက်ာက္ကပ္၊ ႏွလံုး၊ အသဲ၊ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ လဲရသူေတြကို ေပးတာပါ။ ေနာက္ျပီး Rheumatoid arthritis, Multiple sclerosis, Myasthenia gravis, Systemic Lupus Erythematosus, Crohn's disease, Pemphigus, Ulcerative colitis ဆိုတဲ့ ေရာဂါေတြ အတြက္ ေပးတယ္။ နာတာရွည္ အလာဂ်ီနဲ႔ ဆက္ေနတဲ့ ပန္းနာေရာဂါမွာလဲ သံုးတတ္တယ္။

မူးယစ္ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Heroin, Inhalants, MDMA, PCP ေတြသံုးရင္ေတာ့ သိသာတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ ေကာင္းေကာင္း ဖြံ႔ထြားမႈ မရွိေသးတဲ့ ကေလးငယ္ေတြမွာ Vasoactive or Diuretic drugs (Furosemide) ဆိုတဲ့ ဆီးသြားေစမဲ့ေဆးေတြ ကေလး ေပးရင္ျဖစ္ျဖစ္ မေအကေနတဆင့္ ရတာျဖစ္ျဖစ္၊ Postnatal anuria ဆိုတဲ့ ဆီးမသြားေရာဂါအထိ ရေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြက ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ေစတယ္လို႔ မွတ္မွတ္သားသား မရွိပါ။

ေဆးဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္ဝယ္လို႔ရတဲ့ ေဆးေတြထဲမွာ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္တာေတြ ပါတယ္။ ဆရာဝန္ကေန ညႊန္းမွ ဝယ္ရတာေတြထဲမွာလဲ ပါတယ္။
• Diclofenac အနာ-အကိုက္ေပ်ာက္ေဆး၊
• Furosemide or Frusemide (Lasix) ဆီးအတင္းသြားေစတဲ့ေဆး၊
• Amicip, Amikacin sulphate, Amikacin, Amoxicillin, Ampicillin, Carbenicillin, Cloxacillin, Colistin, Dicloxacillin, Gentamicin, Gentamicin, Kanamycin, Nafcillin, Neomycin, Neomycin, Netilmicin, Oxacillin, Penicillin G, Penicillin V, Piperacillin, Polymyxin B, Streptomycin, Streptomycin, Ticarcillin, Tobramycin ပဋိဇီဝေဆးေတြ
• Cox Kit တီဘီေဆး၊

အမ်ားသိ၊ အျမဲေသာက္ ေဆးေတြထဲက အနာ-အကိုက္-အဖ်ား သက္သာေဆး Pain killers ေတြကို သတိထား ေစခ်င္တယ္။ Non-Steroidal Antiinflammatory Drugs (NSAID) လို႔ ေခၚတယ္။
1. ေက်ာက္ကပ္ထဲ ဝင္တဲ့ ေသြး စီးဆင္းမႈ၊
2. စစ္ယူေပးႏွဳန္း၊
3. (ဆိုဒီယမ္) နဲ႔ (ပိုတက္စီယမ္) ေတြ စြန္႔ထုတ္ေပးမႈ၊ ဆိုတာေတြအေပၚ သက္ေရာက္ေစတယ္။

သက္ၾကီးလူနာ ၇၅ ေယာက္ကို Paracetamol 1000 mg IV ထိုးျပီးစမ္းသပ္လို႔ ေျပာႏိုင္တာပါ။ အဆိုးၾကီးေတာ့ မဟုတ္ပါ။
နဂိုအခံကိုက ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းသူေတြမွာသာ ပိုသိသာတယ္။ ကိုယ္ေရာင္တာ၊ အရည္ေတြ ေအာင္းေနတာ ျဖစ္လာတယ္။ မသိသာလွပါဘူး ၅% ေလာက္သာ မ်က္စိနဲ႔ ျမင္ရတယ္။ ေဆးျဖတ္လိုက္ရင္ ျပန္ေကာင္းပါတယ္။

လိုေတာ့လဲ “ေဆးခါးၾကီး” ေသာက္ၾကရတာဘဲ မဟုတ္ပါလား။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၉-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ