က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Monday, October 11, 2010

Blood test ေသြးစစ္ျခင္း

2010/10/10
Q: ကြ်န္ေတာ့္ အမ အသက္က ၄၆ ပါ လြန္ခဲ့တဲ၂လ ေလာက္ကစၿပီး လက္မ ယားၿပီးေတာ့ လက္ေခ်ာင္းေတြ အကုန္ယားလို႔ ေသြးစစ္တာ ESR 40 ဟီမိုဂလိုဘင္က 7.5; WBC 6000 ပါ။ A few target cell လို ့ပါတယ္။ ေသြးေတာ့ မဆံုးေသးပါဘူး။ စိုးရိမ္ရပါလား။

A: Erythrocyte sedimentation rate (ESR) ဆိုတာ ေသြးနီဥ အနည္ထိုင္ႏံႈးျဖစ္တယ္။ Inflammation ေရာင္ျခင္းဆိုတာ ဘယ္ေလာက္ ျဖစ္ေနသလဲကို သြယ္ဝိႈက္ျပီး သိေစႏိုင္တယ္။ Westergren method လို႔လဲ ေခၚတယ္။ က်ား အသက္ ၅ဝ ေအာက္ = ၁၅၊ က်ား အသက္ ၅ဝ အထက္ = ၂ဝ၊ မ အသက္ ၅ဝ ေအာက္ = ၂ဝ၊ မ အသက္၅ဝ အထက္ = ၃ဝ mm/hr ေမြးစကေလးငယ္ = ဝ-၂၊ ကေလး အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ = ၃-၁၃။

တနာရီအတြင္း ေသြးနီဥေတြ ေအာက္ဆင္း-အနယ္ထိုင္ တဲ့ ႏံႈးေျပာတာပါ။ ေသြးနီဥမွာ သံဓါတ္ပါလို႔ ေလးတယ္။ ေသြးကို ေသြးျပန္ေၾကာထဲက ထုတ္၊ ေသြးမခဲေစတဲ့ ေဆးနဲ႔ေရာျပီး၊ ဖန္ျပြန္ေခ်ာင္းကေလးတခုမွာ ထည့္ျပီး တည့္တည့္ မတ္မတ္ ေထာင္ထားရတယ္။ တနာရီေနလို႔ စစ္ၾကည့္ရင္ အနီေရာင္ အခဲပိုင္းက ေအာက္မွာနဲ႔ အဝါေရာင္ အရည္ပိုင္းက အထက္မွာ ျမင္ရတယ္။

ESR မ်ားႏိုင္တာေတြက Anemia ေသြးအားနဲေနတာ၊ Endocarditis ႏွလံုးေရာင္ေနတာ၊ Kidney disease ေက်ာက္ကပ္ ေရာဂါ၊ Osteomyelitis အရိုးေရာဂါ၊ Pregnancy ကုိယ္ဝန္ေဆာင္၊ Rheumatic fever, Rheumatoid arthritis ေလးဘက္နာ၊ Syphilis ဆစ္ဖလစ္၊ Systemic lupus erythematosus ေရာဂါ၊ Thyroid disease လည္ပင္းၾကီး၊ Tuberculosis တီဘီ တို႔ ျဖစ္တယ္။

ESR သိသိသာသာ မ်ားေနတဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ Systemic infection ေရာဂါပိုး တကုိယ္လံုးျပန္႔ေနတာ၊ Giant cell arteritis ေရာဂါ၊ Hyperfibrinogenemia ေသြးေရာဂါ၊ Multiple myeloma ေရာဂါ၊ Macroglobulinemia - primary ေရာဂါ၊ Necrotizing vasculitis ေရာဂါ၊ Polymyalgia rheumatica ေရာဂါ။

ESR သိသိသာသာ နဲေနတဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ Congestive heart failure ႏွလံုးေရာဂါ၊ Hyperviscosity ေရာဂါ၊ Hypofibrinogenemia ေရာဂါ၊ အသဲနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ Low plasma protein ေရာဂါ၊ Polycythemia ေရာဂါ၊ Sickle cell anemia ေရာဂါ၊

White Blood Cell (WBC) Count က ေသြးျဖဴဥ အေရအတြက္ ျဖစ္တယ္။ ပံုမွန္ 4,500-10,000 per microliter ရွိတယ္။ ဗက္တီးရီးယားပိုးဝင္ျခင္း၊ လူကီးမီးယား-ေရာဂါ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္း အျပင္းအထံ လုပ္ျခင္း၊ ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း တို႔မွာ မ်ားေနမယ္။ ကင္ဆာေဆး၊ ဓါတ္ကင္ျခင္း၊ ခုခံအားစနစ္-ေရာဂါရွိျခင္းတို႔မွာ နဲေနမယ္။ ကိုယ္ဝန္ ရင့္ခ်ိန္မွာလဲ မ်ားေနမယ္။ ေဘလံုး ထုတ္ထားသူေတြမွာ အျမဲ-နဲနဲ မ်ားေနမယ္။ မနက္ခင္းမွာ နဲျပီး ညေနမွာ နဲနဲ ပိုမ်ားေနမယ္။ ေမြးစကေလးက ပိုမ်ားတယ္။ ေဆးဝါးေတြက အနဲ-အမ်ား ျဖစ္ေစေတတ္တယ္။

Hemoglobin (Hb) (ဟီမိုဂလိုဘင္) ဆိုတာ Red blood cell ေသြးနီဥထဲက သံဓါတ္ထဲမွာ ပါတာကို ေျပာတာပါ။ အသက္ရွဴတဲ့ ေလထဲက ေအာက္စီဂ်င္က သူနဲ႔လာ ေပါင္းရတယ္။ နည္းေနရင္ ေသြးအားနည္းတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။
• လူၾကီး ေယာက္်ား = 13.8 to 18.2 g/dL (138 to 182 g/L, or 8.56 to 11.3 mmol/L)
• လူၾကီး မိန္းမ = 12.1 to 15.1 g/dL (121 to 151 g/L, or 7.51 to 9.37 mmol/L)
• ကေလး = 11 to 16 g/dL (111 to 160 g/L, or 6.83 to 9.93 mmol/L)
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ = 11 to 12 g/dL (110 to 120 g/L, or 6.83 to 7.45 mmol/L)

Target cells ဆိုတာ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ ေသြးနီဥ ကိုေျပာတာပါ။ (HbC) ေရာဂါ၊ Asplenia ေရာဂါ၊ အသဲေရာဂါ၊ Thalassemia ေသြးေရာဂါ၊ သံဓါတ္အလြန္နဲ ေသြးအားနဲေရာဂါ ေတြမွာ ေတြ႔ရတယ္။ ေသြးနဲ႔ မဆိုင္ဘဲ ေဟာ္မုန္းနဲ႔ ပါတ္သက္တာရယ္ ခုခံအားနဲ႔ ဆိုင္တာရယ္မွာလဲ ဒီနာမယ္ကို သံုးတာ ရွိေသးတယ္။

ေမးတဲ့သူမွာ (အလာဂ်ီ) ရေနရင္ ေသြးျဖဴဥထဲက Eosinophil ဆိုတာ မ်ားေနမယ္။ ပံုမွန္ဆိုရင္ 350/mcL ထက္ မမ်ားဘူး။ (ဟီမိုဂလိုဘင္) နဲေနတာေရာ၊ ESR မ်ားေနတာေရာ Target cells ရွိတာေရာဆိုရင္ သံဓါတ္အလြန္နဲ ေသြးအားနဲေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးကုလို႔ ရပါတယ္။ လူက ျဖဴဖတ္-ျဖဴေရာ္ ျဖစ္ေနမယ္။ ေမာမယ္။ အသက္ရွဴ မဝဘူး။ အပင္ပန္း မခံႏိုင္ဘူး။ ေသြးသြင္းဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။

က်န္းမာခ်မ္းသာၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

White blood cell count (WBC) ေသြးျဖဴဥ 4,300 - 10,800 cper cubic millimeter = 4.3 to 10.8 x 109 cells/liter
Red cell count (RBC) ေသြးနီဥ 4.2 - 5.9 million cells/cmm = 4.2 to 5.9 x 1012 cells/liter
Hemoglobin (Hb) ဟီမိုဂလိုဘင္ 13 - 18 grams per deciliter for men and 12 to 16 for women = 8.1 to 11.2 millimoles/liter for men, 7.4 to 9.9 for women
Hematocrit (Hct) 45% - 52% for men and 37% - 48% for women
Mean corpuscular volume (MCV) 80 - 100 femtoliters
Mean Corpuscular Hemoglobin (MCH) 27 - 32 picograms
Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration (MCHC) 32% - 36%
Red Cell Distribution Width (RDW) 11 - 15
Platelet count 150,000 - 400,000/ cmm (150 to 400 x 109/liter)