Monday, November 29, 2010

AIDS themes (ေအ-အိုင္-ဒီ-အက္စ္) ေဆာင္ပုဒ္မ်ား

Universal Access and Human Rights “အားလံုး လက္လမ္းမီေရး နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး”

(ေအ-အိုင္-ဒီ-အက္စ္) ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရး ေဆာင္ပုဒ္ AIDS themes ေတြ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကတည္းက ရွိေနခဲ့တယ္။
World AIDS Day ေန႔အတြက္သာ သံုးရမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ေဆာင္ပုဒ္ေတြကို ၁ ႏွစ္ ၂ ႏွစ္ သံုးႏိုင္ၾကတယ္။ ဥပမာ Campaigning slogans ေတြျဖစ္တဲ့ Stop AIDS - Keep the Promise ဆိုတာကို အစိုးရေတြ သူတို႔ေပးထားတဲ့ ကတိ တည္ေအာင္ တႏွစ္ပတ္လံုး သံုးၾကရတယ္။ G8 အစည္းအေဝးေတြအထိ ေရာက္တယ္။

စကတည္းကေန ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္အထိ UNAIDS က သက္ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ျပီး World AIDS Day campaign အတြက္ တႏွစ္တာေဆာင္ပုဒ္ Annual themes တခုစီ ေရြးခ်ယ္ေပးတာ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္အထိ ျဖစ္တယ္။ ၂ဝဝ၈ ၾကေတာ့ World AIDS Campaign's Global Steering Committee ကေန World AIDS Day theme တႏွစ္တြက္ တခု ေရြးေပးလာတယ္။

၂ဝဝ၅ ကေန ၂ဝ၁ဝ အတြက္ Stop AIDS. Keep the Promise ဆိုတာ ေရြးထားတယ္။ တႏွစ္တာအတြက္ Sub-theme ေဆာင္ပုဒ္ငယ္တခု ရွိေသးျပန္တယ္။

၁၉၈၈ ကတည္းကေန သုံးခဲ့တဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ေတြက -
1988 = Communication
1989 = Youth
1990 = Women and AIDS
1991 = Sharing the Challenge
1992 = Community Commitment
1993 = Act
1994 = AIDS and the Family
1995 = Shared Rights, Shared Responsibilities
1996 = One World. One Hope
1997 = Children Living in a World with AIDS
1998 = Force for Change: World AIDS Campaign with Young People
1999 = Listen, Learn, Live: World AIDS Campaign with Children & Young People
2000 = AIDS: Men Make a Difference
2001 = I care. Do you?
2002 = Stigma and Discrimination
2003 = Stigma and Discrimination
2004 = Women, Girls, HIV and AIDS
2005 = Stop AIDS. Keep the Promise
2006 = Stop AIDS. Keep the Promise – Accountability
2007 = Stop AIDS. Keep the Promise - Leadership
2008 = Stop AIDS. Keep the Promise - Lead - Empower - Deliver
2009 = Universal Access and Human Rights
2010 = Act Aware
2010 = Universal Access and Human Rights ျဖစ္တယ္။

“အားလံုး လက္လွမ္းမီေရး နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး”ဆိုတာ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္အတြက္ ေဆာင္ပုဒ္ ျဖစ္တယ္။၂ဝ၁ဝ ကမာၻ႔ (ေအ-အိုင္-ဒီ-အက္စ္) ေန႔ မေရာက္ခင္ရက္ေတြမွာ စိတ္ဝင္စားစရာ သတင္းေတြ ဖတ္ရတယ္။

ျမန္မာျပည္က သတင္းေတာ့ သိၾကတဲ့ အတိုင္းပါဘဲ။
• “အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ေဝဒနာသည္မ်ားကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အားေပးႏွစ္သိမ့္”
• “မျဖဴျဖဴသင္း ကူညီေနသည့္ HIV ေဝဒနာသည္မ်ားကို အာဏာပိုင္က ေနခြင့္မျပဳ”
• “HIV/AIDS ေဂဟာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စစ္အစိုးရ ေရးသားခ်က္ ရန္တိုက္သလို ျဖစ္ေန”
• “အဖဲြ႔ခ်ဳပ္က ကူညီေနသည့္ AISD လူနာမ်ားကို ဧည့္စာရင္း ခြင့္ျပဳျပီ”
• “ရန္ကုန္ရွိ ကဗ်ာဆရာ၊ သီခ်င္းေရး ဆရာႏွင့္ ပန္းခ်ီဆရာမ်ား စုစည္းၿပီး ေတာင္ဒဂံု ၃၇၆ မိသားစုေဂဟာမွ HIV/AIDS ႏွင့္ အတူ ေနထိုင္သူမ်ားကို ယေန႔ ေန႔လည္ လာေရာက္ အားေပးခဲ့သည္။”

Xinhua တရုပ္ အစိုးရ သတင္းဌာနကေတာ့ ဘတ္စကက္ေဘာသမား အေက်ာ္အေမာ္ (မက္ဂ်စ္-ဂြ်န္ဆင္) ကို “ကမာၻ႔ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ မက္ဂ်စ္” ဆု ေပးလိုက္တယ္ လို႔ ေဖၚျပလိုက္တယ္။ China Daily ကလဲ HIV/AIDS ေဆာင္ရြက္ ေနၾကတဲ့ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ NGO အဖြဲ႔အစည္းေတြကို တရားဥပေဒ အဆင့္အတန္း ရၾကေတာ့မယ္လို႔ ေရးသားတာ ေတြ႔ရပါေသးတယ္။

ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာမွာ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ ဒီဇဘၤာ ၁ ရက္၊ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔
“ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ဖို႔ ခြဲျခားမႈကို ေရွာင္က်ဥ္လို႔၊ ကာကြယ္ကုသေစာင္ေရွာက္စို႔” Stop AIDS. Keep the Promise” “Avoid Stigma and Discrimination: Towards Universal Access” ဆိုျပီး ေဖၚျပထားတယ္။ ကမာၻသံုး နဲ႔ေတာ့ မလြဲပါ။ ဒါေပမဲ့ "အားလံုး လက္လွမ္းမီေရး” လဲ မပါဘူး။ “လူ႔အခြင့္အေရး” ဆိုတာလဲ ေပ်ာက္ေနတယ္။

“လူ႔အခြင့္အေရး” နဲ႔ “ေအအိုင္ဒီအက္စ္” ကို တြဲျပီး သိျမင္လာၾကတာက ၂ဝဝ၃ ေအျပီလ ၆ ရက္ေန႔ က်ဴးဘားႏိုင္ငံ ဟဗားနာ မွာ လက္တင္အေမရိကား ဒုတိယအၾကိမ္ HIV/AIDS ကြန္ဖရင့္ က်င္းပျပီး ေနာက္မွာ ျဖစ္ပါမယ္။

“လူ႔အခြင့္အေရး” ဆိုတာ မၾကိဳက္တာလား မေျပာတတ္ဘူး။ အဲလို အစိုးရမ်ိဳးနဲ႔ ေနရတဲ့ ေဝဒနာသည္ေတြ “ႏူရာ-ဝဲစြဲ၊ လဲရာ-သူခိုးေထာင္း” ဆိုသလို၊ “ကုမရေသးတဲ့ ေရာဂါ ဝင္ပါတယ္ဆိုမွ အစိုးရက ေထာင္းတာပါ ခံေနၾကရတယ္။”

"သူခိုးနဲ႔ တူေသာ အစိုးရေဘးက ေဝးၾကပါေစ။"

Dr. တင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁ဝ

Saturday, November 27, 2010

World AIDS Day ကမာၻ႔ (ေအ-အိုင္-ဒီ-အက္စ္) ေန႔

• ကမာၻ႔ AIDS ေန႔ကို ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဒီဇဘၤာ ၁ ရက္ေန႔ကတည္းက AIDS ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္
o ရံပံုေငြရွာဘို႔၊
o တလြဲ အယူအဆေတြကို ပယ္ဖ်က္ဘို႔ နဲ႔
o အသိပညာ တိုးတက္ေစေရးတို႔အတြက္ သတ္မွတ္ က်င္းပေနခဲ့တယ္။

• HIV ဆိုတာ ေပ်ာက္မသြားေသးဘူး။ လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီး က်န္ေနေသးတယ္ ဆိုတာကို လူအမ်ားကို သိေစေအာင္ လုပ္ရလို႔ ကမာၻ႔ AIDS ေန႔က အေရးၾကီးတယ္။
• UNAIDS ရဲ႕ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ကေလး ၂႕၅ သန္း အပါအဝင္ လူေပါင္း ၃၃႕၃ သန္းမွာ HIV ပိုး ရွိေနၾကတယ္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္တံုးက လူနာသစ္ ၂႕၆ သန္းထပ္ရွိခဲ့ျပီး၊ ၁႕၈ သန္း ဒီေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ၾကရတယ္။
• ဒီေရာဂါ ျဖစ္သူထဲက တကယ့္ အမ်ားစုၾကီးဟာ ဝင္ေငြနည္း၊ ဝင္ေငြ အလယ္အလတ္သာရွိတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြက ျဖစ္ၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ HIV ဟာ ႏိုင္ငံတိုင္းက ေယာက္်ား-မိန္းမ-ကေလး အားလံုးကို ျခိမ္းေျခာက္ ေနတာပါ။
• World AIDS Day theme ကေတာ့ Universal Access and Human Rights “အားလံုး လက္လမ္းမီေရး နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး” ဆိုတာ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္ ျဖစ္တယ္။
• ကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္ေတြက HIV/AIDS ကုသေရး၊ ကာကြယ္ေရး ဆိုတာ “လူ႔အခြင့္အေရး” အျဖစ္ လက္ခံၾကျပီး၊ HIV/AIDS နဲ႔ ဆိုင္တာေတြကို လက္လွမ္းမီဘို႔ တန္ဘိုးရွိတဲ့ တိုးတက္မႈေတြ လုပ္ခဲ့ၾကေပမဲ့၊ လုပ္စရာေတြ တေလွၾကီး က်န္ေနေသးတယ္။ ဝင္ေငြနည္း နဲ႔ ဝင္ေငြအလတ္စားရွိ တိုင္းျပည္ေတြမွာ ဒီေရာဂါေဆး ARV ကို လူဦးေရ တဝက္ေတာင္မွ မရႏိုင္ၾကေသးဘူး။ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္တိုင္း လူသန္းမ်ားစြာ ကူးစက္ခံေနရဆဲ ျဖစ္လို႔ပါ။
• HIV/AIDS ကပ္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ဘို႔ “လူ႔အခြင့္အေရး” ဟာ အေျခခံက်တယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္ ခံရတာဟာ HIV ျပန္႔ႏွံ႔ေအာင္ အားေပးတာဘဲ။ အပယ္ခံေတြ ဥပမာ မူးယစ္ေဆး ထိုးသူေတြနဲ႔ လိင္နဲ႔ အသက္ ေမြးရသူေတြကို အႏၲရာယ္ပိုျပီး က်ေရာက္ေစတယ္။ လူတဦးခ်င္းရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေပးရင္ HIV ရွိေပမဲ့ ခြဲျခားခံရမႈ ကင္းကင္းနဲ႔ အသက္ရွင္ ေနႏိုင္ေစမယ္။
• တေယာက္ခ်င္းျဖစ္ျဖစ္၊ ကြန္ျမဴနတီလိုက္ျဖစ္ျဖစ္၊ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြျဖစ္ျဖစ္၊ HIV/AIDS ေရာဂါ ကာကြယ္၊ ေစာင့္ေရွာက္၊ ကုသေရးမွာ တကမာၻလံုးဆိုင္ရာ ရည္မွန္းခ်က္ ျပည့္မီဘို႔အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေပးဘို႔ World AIDS Day ကမာၻ႔ AIDS ေန႔ဟာ အခြင့္အလမ္းတခု ျဖစ္တယ္။
• သင္ ဘာလုပ္ႏိုင္သလဲ။ အနီေရာင္ ဖဲျပားေလး ဝတ္ထားျပီး အသိပညာျဖန္႔ေပးပါ။
• အနီေရာင္ ဖဲျပားေလးဟာ ႏိုင္ငံတကာ AIDS ေရာဂါ အသိၾကြယ္ေစဘို႔ စာနာစိတ္နဲ႔ လူတိုင္း ဝတ္ဆင္ၾကတဲ့ အထိမ္းအမွတ္ သေကၤတ ျဖစ္တယ္။ သူမ်ားေတြကိုလဲ HIV ကို စိုးရိမ္ေစဘ္ို႔၊ ကူညီၾကဘို႔၊ ပါဝင္လာၾကဘို႔ တိုက္တြန္းရာ ၾကေစတယ္။
• အနီေရာင္ ဖဲျပားေလးကို ဘယ္သူကမဆို အလြယ္တကူ ကိုယ္တိုင္ လုပ္ပါ။ တရားဝင္ ျပဳလုပ္သူဆိုတာ မရွိပါ။
• တကယ္လို႔ ဒိထက္ပိုျပီး စိတ္ဝင္စားတယ္ဆိုရင္ နီးစပ္ရာ အစီအစဥ္ေတြမွာ ပါဝင္ပါ။ တကမာၻလံုးမွာ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္။ ကုိယ္တိုင္လဲ တီထြင္လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

HIV/AIDS ဟာ ကပ္ေရာဂါ
HIV ပိုးကို ၁၉၈၁ ခုႏွစ္က စေတြ႔ခဲ့ျပီး၊ HIV/AIDS ဟာ တစ္ကမာၻလံုးကို ျခိမ္းေျခာက္ အႏၲရာယ္ ျပဳေနဆဲ ကပ္ေရာဂါ Pandemic diseases ေတြထဲက တစ္မ်ဳိး ျဖစ္တယ္။ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ Retroviridae အုပ္စုဝင္ ျဖစ္ျပီး HIV-1 နဲ႔ HIV-2 ဆိုျပီး ႏွစ္မ်ဳိး႐ွိတယ္။ HIV-1 ဟာ ပိုမို ျပင္းထန္တယ္၊ ကူးစက္လြယ္တယ္။ ကူးစက္ခံရရင္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္တြင္းက ခုခံမႈစနစ္ Immune System မွာ႐ွိတဲ့ CD4 Cell (Helper T Cells) ကို အဓိက ကူးစက္ ဖ်က္ဆီးတယ္။ ကူးစက္ခံရတဲ့ CD4 Cell ေတြကို CD8 Cell ေတြက ရန္သူပိုးမႊားလို႔ ထင္မွတ္ျပီး မွားယြင္း တိုက္ခိုက္လို႔ CD4 Cell ေတြ ေလ်ာ့နည္းေစတယ္။ က်န္းမာတဲ့လူမွာ CD4 Cell အေရအတြက္ 1200 cells/μl ႐ွိတယ္။

HIV ဆိုတာ ဘာလဲ
HIV (Human Immunodeficiency Virus) ဆိုတာ လူ႔ရဲ႕ ကိုယ္ခံစြမ္းအားကို က်ဆင္းေစတဲ့ Virus ပိုး ျဖစ္တယ္။

AIDS ဆိုတာ ဘာလဲ
AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) ခုခံအား က်ဆင္းမႈေရာဂါ ဆိုတာ HIV ပိုး ကူးစက္ခံရလို႔ ရလာရတဲ့ “ေရာဂါလကၡဏာ အစုအေပါင္း” ျဖစ္တယ္။ လကၡဏာ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ မရွိဘူး။ Opportunistic infections အခြင့္သာလို႔ ဝင္လာတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြေၾကာင့္ အသက္ အႏၱရာယ္ကို စိုးရိမ္ရတဲ့အထိ ျဖစ္ေစတယ္။

ဘယ္ေတာ့ AIDS ျဖစ္လာသလဲ
HIV ပိုးဝင္ျပီးေနာက္ ေဆးမကုသူေတြမွာ ၈-၁ဝ ႏွစ္ၾကာမွ AIDS ျဖစ္လာတယ္။

HIV ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းမ်ား
1. ပိုး႐ွိသူ ႏွင့္ လိင္တူ-လိင္ကဲြ ဆက္ဆံျခင္း၊ လူနာ ၉ဝ% က လိင္ဆက္ဆံရာက ကူးတယ္။ ၆ဝ-၇ဝ% က လိင္တူဆက္ဆံလို႔ ကူးတယ္။
2. ပိုးပါတဲ့ ေသြးသြင္းျခင္း (၉ဝ% ေက်ာ္ ကူးႏိုင္စြမ္းရွိတယ္)၊ ပိုး႐ွိသူနဲ႔ ေဆးထိုးအပ္ ေဆးထိုးျပြန္ မွ်ေဝသံုးစြဲျခင္း၊ တကတူး ေဆးမင္ေၾကာင္ ထိုးျခင္း၊ ဓါတ္အပ္ စိုက္ျခင္း၊ ကြင္းေတြတပ္ဆင္ အလွျပင္ျခင္း၊
3. ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္က ကေလးကို ကူးစက္ျခင္း (၁၅-၃ဝ%) တို႔ ျဖစ္တယ္။

အဆင့္မ်ား
Stage I ဘာ ေရာဂါလကၡဏာမွ မရွိေသးတာ။
Stage II သာမန္အေရျပား၊ အေရျပားႏု၊ အသက္ရွဴလမ္း အေပၚပိုင္းေတြမွာ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ရွိလာတာ။
Stage III ဝမ္းခဏခဏ၊ အၾကာၾကီး (၁ လ) ေလွ်ာတာ၊ ဆိုးဝါးတဲ့ ဗက္တီးရီးယားပိုးဝင္တာ၊ ႏူမိုးနီးယား၊ အဆုပ္တီဘီ ျဖစ္လာတာ။
Stage IV ဦးေႏွာက္မွာ Toxoplasmosis ေရာဂါ၊ အစာျမိဳျပြန္-ေလျပြန္-အဆုပ္မွာ Candidiasis မိႈေရာဂါ၊ Kaposi's Sarcoma ေရာဂါ ဝင္လာတာ။ ဒီလိုေရာဂါေတြက လူေကာင္းေတြဆိုရင္ ကုသရတာလြယ္တယ္။ CD4 positive T cell count အေရအတြက္က 200 per mm3 of blood ထက္နည္းမယ္။ WHO ကေန Antiretroviral (ARV) therapy ေဆးကုဘို႔ ညႊန္းတယ္။

ေဆးကုသျခင္း
• HIV ကို လံုးဝ ေပ်ာက္ကင္း ေစႏိုင္တဲ့ ေဆးဝါး ယခုအခ်ိန္ထိ မေပၚေသးပါ။
• ဗိုင္းရပ္စ္ ေပါက္ပြားတာကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးျပီး၊ CD4 Cell အေရအတြက္ ဆက္မေလ်ာ့ က်ေစလို႔ ေရာဂါ ေ႐ွ႕ဆက္ တိုးမွာကို ဟန္႔တားေပးတဲ့ ေဆးေတြသာ ႐ွိတယ္။
• HIV ပိုးေၾကာင့္ ခံစားရတဲ့ ေဝဒနာေတြကို သက္သာေစဘို႔၊
• ေရာဂါပိုး အေရအတြက္ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးဘို႔၊
• လူနာရဲ႕ သက္တမ္းကို ဆြဲဆန္႔ေပးဘို႔၊
• လူနာရဲ႕ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္ေစျပီး အလုပ္ ျပန္လုပ္ႏိုင္ေစဘို႔သာ ျဖစ္တယ္။

HIV ကူးစက္မႈ ႐ွိ-မ႐ွိ၊ အေကာင္း-အဆိုး စစ္ေဆးျခင္း
HIV antibody ကို အလွ်င္အျမန္ စစ္ေဆးေပးတဲ့ ကိရိယာ (Rapid HIV test) ကို အလြယ္တကူ ရႏိုင္တယ္။ အျခား စစ္ေဆးႏိုင္တဲ့ စမ္းသပ္နည္းေတြကေတာ့ ELISA, Western Blot နည္းေတြ ျဖစ္တယ္။ ပိုးဝင္ ျပီးခ်ိန္က HIV antibody စစ္ေဆး ေတြ႔႐ွိခ်ိန္ထိ ကာလကို Window period လို႔ ေခၚတယ္။ ဒီကာလမွာ HIV ကူးစက္ခံရမွန္း မသိႏိုင္တဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္ျပီး အျခားသူေတြကိုေတာ့ ကူးစက္ႏိုင္စြမ္း ႐ွိတယ္။ ၉၉% ေသာ HIV ကူးစက္ ခံရသူမ်ားဟာ ၃ လ အၾကာမွာ HIV antibody စစ္ေဆး ေတြ႔႐ွိႏိုင္တယ္။

ေရာဂါပိုး ဝင္ခါစမွာ ေသြးစစ္ရင္ ခ်က္ခ်င္း မေပၚဘူး။ HIV antibody test ကို စစ္ရင္ လြန္ခဲ႔တဲ့ (၃) လ မတိုင္ခင္က အေျခအေနကိုပဲ ျပတယ္။ အမ်ိဳးသား နဲ႔ အမ်ိဳးသမီး အိမ္ေထာင္ မျပဳမီမွာလဲပဲ ႏွစ္ေယာက္လံုးက ေသြးစစ္ သင့္ၾကတယ္။

HIV/AIDS ေရာဂါ အေကာင္း-အဆိုး သိခ်င္ရင္ စမ္းသပ္တဲ့ နည္းတခုကို CD4 (Cluster of differentiation 4) လို႔ ေခၚတယ္။ အလြယ္ေခၚ T4 count; T-helper cells; T-suppressor cells; Cytotoxic T-cells နဲ႔ တရားဝင္ အေခၚက CD4 lymphocyte count; CD8 lymphocyte count; CD4/CD8 ratio; CD4 percent ျဖစ္တယ္။

CD4 Count
လူတိုင္းမွာ ခုခံႏိုင္စြမ္း ရွိေအာင္ လုပ္ေပးေနတဲ့ (ဆဲလ္) ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတဲ့ထဲမွာ Lymphocyte ေခၚတဲ့ ေသြးျဖဴဥတမ်ိဳး ပါတယ္။ HIV ပိုးဝင္လာရင္ T-cells ကို တိုက္ခိုက္တယ္။ CD4 က T cells ထဲကို HIV-1 ဝင္လာေစဘို႔ “ဧည့္ၾကိဳ” တာဝန္ ယူသလို ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ (ဆဲလ္) ေတြကို အသံုးခ်ျပီး၊ ပံုတူပြါးတာမို႔ ခုခံအားစနစ္ကို ဖ်က္ဆီးရာ ေရာက္ေစတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီ (ဆဲလ္) ေတြ နည္းေနတာဟာ ခုခံစြမ္းအားေတြ က်ဆင္းတယ္လို႔ သြယ္ဝိႈက္ျပီး ေျပာတယ္။

ေရာဂါ ျဖစ္စပိုင္းမွာေတာ့ လူဟာ ပ်က္စီး-ေျပာင္းသြားတဲ့ CD4 cells ကို အစားထိုး ေပးႏိုင္ေသးတယ္။ ေနာက္ပိုင္းၾက ဒီလို မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ CD4 cells ေတြ နည္းလာေလေလ ခုခံအားက်ေလဘဲ။ ေနာက္ဆံုး ဘာဆိုဘာမွ မခုခံႏိုင္ေတာ့ပါ။

CD4 Count ကို တခါထဲ စမ္းရတာ မဟုတ္ပါ။ ေနာက္စမ္းရင္ အေျဖ မတူတာေတြ ထြက္မယ္။ ယွဥ္ၾကည့္ရတယ္။ တေယာက္ထဲမွာေတာင္ မနက္ခင္းမွာ ညေနထက္ နည္းတတ္တယ္။ HIV မဟုတ္ဘဲ ႏူမိုးနီးယား၊ ေရယံု၊ တုပ္ေကြးတို႔လို ေရာဂါ တခုခု ရေနရင္လည္း CD4 count ခဏတျဖဳတ္ နည္းတယ္။ ကင္ဆာေဆး ေသာက္ေနရရင္လည္း နည္းတယ္။

ပံုမွန္ CD4 counts 500-1500/mm3 အတြင္းရွိတယ္။ ဓါတ္ခြဲခမ္း တခုႏွင့္တခု မတူပါ။ 500-1200 x 106/L လို႔ သတ္မွတ္တာလဲ ရွိတယ္။ CD4 Count 200 cells/mm3 ရွိတာေတြ႔ရင္ AIDS ေရာဂါသည္လို႔ ေျပာတယ္။ ARV ေဆးကို တခ်ိဳ႕ ေဆးရံုေတြက 350 cells/mm3 ရွိကတည္းက ေရာဂါလကၡဏာ ရွိရွိ-မရွိရွိ ေဆးေပးတယ္။ CD4 နည္းေပမဲ့ က်န္းမာေနသူလဲ ရွိတယ္။ မနည္းေပမဲ့ ေနမေကာင္း ျဖစ္ေနသူလဲ ရွိျပန္ေသးတယ္။

HIV viral load test ေခၚတဲ့ ေသြးထဲမွာ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိေနသလဲ သိတဲ့ စမ္းသပ္မႈနဲ႔ပါ တြဲမွ ေရာဂါ ဆိုးလာတာ၊ ေဆးထိေရာက္တာ ဆိုတာ ပိုေသျခာတယ္။ CD4 ဟာ HIV ပိုးက ဘယ္ေလာက္ ဖ်က္ဆီးထားျပီလဲ ဆိုတာကို သိေစႏိုင္ျပီး၊ Viral load ကေတာ့ ေသြးထဲမွာ HIV ပိုး ဘယ္ေလာက္ မ်ားမ်ား ရွိေနသလဲကို သိေစတယ္။ Viral load မ်ားေနတာ မေကာင္းဘူး။ 100,000 ေက်ာ္ရင္ ေဆးကုပါ။

HIV ရွိရင္ CD4 အေရအတြက္ က်ဆင္းတယ္။ ARV ေဆးေပးျပီးေနာက္ နလံထမွာ တခါ ျပန္တက္လာတယ္။ CD4 နဲ႔ Viral load (VL) ဆက္စပ္ေနတာ ရွိသလို တခါတေလ အဲလို မဟုတ္တာလဲ ေတြ႔ေနရတယ္။ ၁ဝ% ေလာက္မွာ VL က်ေနေပမဲ့ CD4 မတက္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ CD4 တံု႔ျပန္မႈ မရွိတာနဲ႔ ေဆးကုတာ မထိေရာက္ဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ Viral load (VL) က CD4 ေလာက္ေတာ့ မတိက်ပါ။

အေျခခံ အက်ဆံုးအခ်က္ကို ေျပာရရင္ “ေဆးစစ္နည္းေတြဆိုတာ လူေတြလိုဘဲ Perfect မျဖစ္ၾကပါ။”

Condom (ကြန္ဒြမ္)
လိင္ဆက္ဆံမႈ ျပဳတိုင္း Latex condom (ကြန္ဒြမ္) ကို စနစ္တက် သံုးျခင္းဟာ HIV ကို ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ တခုထဲေသာ အေကာင္းဆံုးနည္း ျဖစ္တယ္လို႔ UNAIDS, WHO, UNFPA ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အျမင့္ဆံုး က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ အစည္းေတြက ေထာက္ခံခ်က္ ေပးထားတယ္။ ၉၈% ထိေရာက္တယ္။ (ကြန္ဒြမ္) ကို ရည္ရြယ္ခ်က္ ၂ ခုအတြက္ သံုးရတယ္။
1. ကိုယ္ဝန္ရမွာကို တားဘို႔နဲ႔
2. HIV အပါအဝင္ STD လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္မဲ့ (ဆစ္ဖလစ္၊ ေရယံု၊ ကလာမိုင္ဒီးယား၊ ဂႏိုရီးယား၊) ေရာဂါ မွန္သမွ်ေတြကို ကူးစက္မလာေအာင္ ကာကြယ္ဘို႔ ျဖစ္တယ္။
ဒါေပမဲ့ Genital warts လိင္လမ္း ၾကြက္ႏို႔ နဲ႔ Genital herpes လိင္လမ္း ေရယံုေတြကိုေတာ့ မကာကြယ္ႏိုင္ဘူး။

(ကြန္ဒြမ္) ကို သံုးတာလဲ စဥ္ဆက္ မျပတ္ေစရဘူး။ အသံုးျပဳနည္းလဲ မွန္ရမယ္။ နည္းအမွန္ဆိုတာ ဘာလဲ။ လိင္တခါ ဆက္ဆံတိုင္း (ကြန္ဒြမ္) အသစ္ျဖစ္ရမယ္။ (ကြန္ဒြမ္) ကို (ဗဂ်ိဳင္းနား-ပါးစပ္-စအို) နဲ႔ ထိစပ္မႈ မရွိေသးခင္ က်ားအဂၤါ သန္မာတာနဲ႔ စြပ္ရမယ္။ စြပ္တဲ့အခါ၊ (ကြန္ဒြမ္) ရဲ႕ အရင္းကို လက္နဲ႔ ကိုင္ျပီး၊ လိင္တံတခုလံုးအေပၚ ဖံုးေပးပါ၊ ေလ မခိုေစေအာင္ ဂရုစိုက္ပါ၊ အဖ်ားမွာေတာ့ ထြက္လာမဲ့ သုတ္ရည္အတြက္ ေနရာ က်န္ေနပါေစ။ ဒီေနရာက လြဲရင္ လိင္တံ တခုလံုးေပၚမွာ သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ကပ္ေနေအာင္ ရွိပါေစ။

Latex condoms ဆိုရင္ ေခ်ာဆီ မလိုပါ။ မဟုတ္ရင္ Water-based lubricants ေရအေျခခံ-ေခ်ာဆီကိုသာ သံုးပါ။ K-Y Jelly က အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။ ဆီအေျခခံ Oil-based lubricants, Petroleum jelly, Vaseline (ဗက္ဆလင္း)၊ Hand lotion, Baby oil ကအစ တျခား ဘယ္ဆီ အမ်ိဳးအစားကိုမွ မသံုးရပါ။ Silicone lubricant က အဝတ္အစားကို စြန္းထင္းေစတယ္။

Ejaculation သုတ္ရည္ ထြက္ျပီးတာနဲ႔ က်ားအဂၤါ နဂိုအေန ျပန္မက်ခင္မွာ (ကြန္ဒြမ္) ကို ခြ်တ္ပါ။ ခြ်တ္တဲ့အခါ အထဲက သုတ္ရည္ေတြ တစက္မွ ဖိတ္မက်ေစပါနဲ႔။ မ-အဂၤါထဲ ကြ်တ္က်န္ မေနေစပါနဲ႔။ တယုတယ ကိုင္ျပီး ခြ်တ္ပါ။

မထိေရာက္မႈ
ကိုယ္ဝန္ မတားႏိုင္တာ၊ ေရာဂါ မတားႏိုင္တာ ဘယ္ေလာက္ ရွိတယ္ဆိုတာ သုေတသန ရလဒ္ေတြ မတူၾကပါ။ (ကြန္ဒြမ္) အမ်ိဳးအစား၊ အရည္အေသြး၊ စြပ္နည္း-ခြ်တ္နည္း၊ အခ်ိန္၊ စဥ္ဆက္မျပတ္ သံုးတာ ဟုတ္-မဟုတ္၊ (ကြန္ဒြမ္) မသံုးခင္ ကတည္းက ေရာဂါ-ကုိယ္ဝန္ ရွိေန-မေန၊ စတာေတြပါ ထည့္စဥ္းစားရတယ္။

(ကြန္ဒြမ္) အရည္အေသြး
ခပ္ညံ့ညံ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ မေတာ္တဲ့လူေတြ နဲ႔ ခပ္ေပါေပါ ပစၥည္းေတြသာ မ်ားတယ္။ အေမရိကားမွာ Food and Drug Administration (FDA) က အသိအမွတ္ျပဳမွ ေရာင္းခြင့္ရွိတယ္။ ဥေရာပ မွာေတာ့ CE Mark ပါရတယ္။ တကမာၻလံုးမွာ ဆိုရင္ International Organization for Standardization (ISO) အမွတ္ပါမွ စိတ္ခ်ႏိုင္တယ္။ UK မွာ ဒါမ်ိဳးေတြ မပါေပမဲ့ Kitemark, British Standard Kite Mark BS EN 600 ဆိုရင္ ေကာင္းတယ္။ WHO ကလဲ ဘယ္လို စမ္းသပ္မႈေတြကို ခံႏိုင္ရည္ရွိရမယ္ ဆိုတာ သတ္မွတ္ ေပးထားတယ္။

အပိုလုပ္ေပးထားတဲ့ အေရာင္၊ အနံ႔ စတာေတြက က်န္းမာေရးအတြက္ သက္ေရာက္မႈ မရွိပါ။ Latex condom ကို အမ်ားဆံုး သံုးတယ္။ သူနဲ႔ မတည့္သူေတြက Polyurethane Condom သံုးရတယ္။ Female Condom အမ်ိဳးသမီး သံုးလဲ ရွိတယ္။ Polyurethane နဲ႔ လုပ္ထားတာပါ။ ကြင္း ၂ ခုပါတယ္။ Invisible Condom မျမင္ႏိုင္တဲ့ (ကြန္ဒြမ္) ဆိုတာ ကေနဒါမွာ ထုတ္လုပ္ဘို႔ ၾကိဳးစားေနတယ္။ အရည္တမ်ိဳးကေန Barrier gel ျဖစ္လာေစျပီး အကာကြယ္ လုပ္ေပးမွာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ေရာဂါပိုးေတြကိုေရာ သုတ္ပိုးကိုပါ ေသေစမယ္။ Spray on Condom ေဆးပန္း (ကြန္ဒြမ္) ကို ဂ်ာမနီမွာ စမ္းေနတယ္။ တခ်ိဳ႕ (ကြန္ဒြမ္) ေတြမွာ Spermicide သုတ္ပိုးေသေဆး ပါတယ္။ Foam ဒါမွမဟုတ္ Cream အေနနဲ႔ သုတ္ထား ေပးတာမ်ိဳး။ ကိုယ္ဝန္ မရမွာကို ပိုေသျခာေအာင္ လုပ္တာပါ။

သံုးေနရင္းနဲ႔ (ကြန္ဒြမ္) ေပါက္သြားရင္
ေရာဂါကာကြယ္ဘို႔ သံုးသူက (ကြန္ဒြမ္) အသစ္လဲရမယ္။ ကိုယ္ဝန္တားဘုိ႔ သံုးသူဆိုရင္ အေရးေပၚတားနည္း Emergency contraceptive (EC) လုပ္ရမယ္။ ကိုယ္ဝန္တားေဆး တခုခု သံုးေနသူေတြလဲ တကယ္လို႔ ကိုယ့္အေဖၚရဲ႕ အေၾကာင္း မသိရင္ ေရာဂါေတြ ကာကြယ္ဘို႔ (ကြန္ဒြမ္) ကိုပါ သံုးရပါမယ္။ တကယ္လို႔ HIV ပိုးရွိေနသူနဲ႔ ဆက္ဆံေနရင္း (ကြန္ဒြမ္) ေပါက္ျပဲသြားရင္ Antiviral therapy ေဆး ေသာက္ရပါမယ္။

လိင္လမ္းတမ်ိဳး (ဗဂ်ိဳင္းနား) မွာ သံုးျပီးသားကို ေနာက္တလမ္း (စအို) အတြက္ (ကြန္ဒြမ္) အသစ္သံုးဘို႔နဲ႔ Group အုပ္စုလို အဆန္းအျပား ကစားၾကရာမွာလဲ တေယာက္အတြက္ သံုးထားတာကို ေနာက္တေယာက္အတြက္ အသစ္ ျဖစ္ရပါမယ္။ သံုးျပီးသားကို စြန္႔ျပစ္တဲ့အခါ တစ္ရွဴးနဲ႔ပတ္ျပီး၊ အမိႈက္ပံုးထဲ ျပစ္ပါ။ Toilet ထဲ မျပစ္ရပါ။ Biodegradable မဟုတ္ပါ။

HIV ပိုးရွိတဲ့ သူနဲ႔ အတူေနျခင္း
HIV ပိုးရွိတဲ့သူနဲ႔ တအိမ္ထဲ ေနရတာဟာ ပိုးမရွိသူနဲ႔ ေနရတာနဲ႔က ဘာမွ သိပ္မထူးလွပါ။ ပံုမွန္-သာမန္ ထိေတြ႔မႈေတြ ေၾကာင့္ေတာ့ ဒီေရာဂါပိုး ကူးတယ္ဆိုတာ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ အရမ္းကာေရာေတာ့ မဟုတ္ပါ။
• အိမ္ေမြး တိရစၧာန္ေတြ၊ ျခင္၊ ယင္၊ ပိုးဟပ္၊ ႀကမ္းပိုးေတြကေနတဆင့္ မကူးစက္ႏုိင္ပါ။
• ပိုးရွိသူရဲ႕ ေသြးနဲ႔ ထိေတြ႔မိတဲ့ အေရျပားမွာ ပြန္းပဲ့တာ မရွိရင္ေတာ့ အေရျပားကို ေဖာက္ျပီး မဝင္ႏိုင္ဘူး။
• Social kiss သာမန္ နမ္းရံုနဲ႔ေတာ့ မကူးပါ။ Lip kiss ပါးစပ္ျခင္းနမ္းတဲ့အခါ ပါးစပ္မွာ အနာရွိေနရင္၊ သြားဖံုးေသြး ယိုေနရင္၊ ႀကမ္းႀကမ္းတမ္းတမ္း နမ္းလို႔ ပြန္းပဲ့ျပီး ေသြးထြက္လာရင္ ကူးစက္ ႏုိင္တယ္။
• ဒဏ္ရာ အနာတရ၊ ပြန္းပဲ့နာမ်ိဳးရွိေနသူမွာ အဲဒီေနရာကို ေရာဂါပိုးရွိသူရဲ႕ ေသြးနဲ႔ ထိေတြ႕မိရင္ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။
• ေရာဂါရွိတဲ့ လူမမာကို ျပဳစုုတဲ့အခါ လူနာရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္က ထြက္တဲ့ အရည္ေတြ (ဥပမာ အနာက ထြက္တဲ့ အရည္၊ ခၽြဲ၊ သလိပ္) ေတြထဲမွာ ေရာဂါပိုး အနည္းအက်ဥ္း ပါႏိုင္လို႔ ကိုင္တြယ္တဲ့အခါမွာ လက္အိတ္နဲ႔ ကိုင္တြယ္ပါ။ ျပီးရင္လဲ လက္ကို ခ်က္ခ်င္း ေဆးပါ။
• ဒဏ္ရာေတြ အနာေတြ ရွိရင္ လံုေအာင္ ပတ္တီး စီးထားပါ။
• သြားတိုက္တံ၊ လက္သည္းညွပ္၊ နဲ႔ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ ကိရိယာေတြကို မွွ်ျပီး မသံုးပါနဲ႔။
• ေဆးထိုးအပ္ေတြကို ျဖဳတ္ျခင္း တပ္ျခင္း မျပဳလုပ္နဲ႔။ အပ္ေတြကို ကေလးရွိရာ ေနရာေတြမွာ မထားပါနဲ႔။

HIV positive ကိုယ္ဝန္ေဆာင္
HIV ပိုးရွိေနတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ကေန ေမြးလာမဲ့ ကေလးကို ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္း ၁၅-၃ဝ% ရွိတယ္။ ကူးႏိုင္တဲ့ နည္းေတြက -
(၁) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုး၊
(၂) ေမြးဖြါးျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ေနတံုး (၁ဝ-၂ဝ%) နဲ႔
(၃) ႏို႔တိုက္ေနတံုး (၁ဝ-၁၅% ထပ္ေဆာင္းတယ္) ကေန ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုး အခ်င္းကေန သေႏၶသားဆီ မ်ားေသာအားျဖင့္ မေရာက္ပါ။ မိခင္က က်န္းမာေရး ေကာင္းေနရင္ အခ်င္းက အကာကြယ္ ေပးရာေတာင္ က်ေသးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ (၁) မိခင္ေလာင္းက အစာအာဟာရ ေကာင္းေကာင္း စားဘို႔ လိုတယ္။ (၂) တျခားေရာဂါ (ငွက္ဖ်ား၊ တီဘီ၊ ဆီးေအာင့္၊) မဝင္ေအာင္ ဂရုစိုက္ရမယ္။ (၃) မိခင္က HIV ေဆးကုေနရင္ ကေလးကို ကူးစရာအခြင့္အလမ္း ၂% သာရွိလို႔ ေဆးကုပါ။

ဒီလိုျဖစ္တဲ့ သား-အမိကို ခ်က္ခ်င္း ေဆးကုရမယ္။ ARV (Nevirapine or Zidovudine) ေဆးေပးရမယ္။ Nevirapine ေဆးကို ေမြးဖြါးေနတဲ့မိခင္ကို တလံုး၊ ကေလးကို ၇၂ နာရီအတြင္း ၁ လံုးေပးရမယ္။ Zidovudine ေဆးကို ကုိယ္ဝန္ ေဆာင္ေနတံုး မေမြးခင္ ၆ လမွာ ေပးထားရင္ ကူးစက္တာ နည္းေစတယ္။

အေမရိကားမွာ ဒီေဆးကို စသံုးခဲ့ျပီး၊ အခု တျခားေဆးနဲ႔ တြဲေပးေနတယ္။ ေဆးကို ကိုယ္ဝန္ ၃ လေနာက္ပိုင္းမွာ ေပးတယ္။ ဘာအကာအကြယ္မွ လုပ္မထားရင္ ကေလးဖြါးေနတံုးမွာ မိခင္ကေန ကေလးကူးဘို႔ ၁ဝ-၂ဝ% ရွိတယ္။ ေသြးနဲ႔ ေရျမႊာရည္နဲ႔ ထိရင္ ကူးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေရျမႊာအိတ္ကို ေစာျပီးေဖါက္ ေမြးမေပးရဘူး။ Episiotomy ေမြးလမ္းခ်ဲ႕ ေမြးတာလည္း ေရွာင္ရမယ္။ LSCS ခြဲေမြးနည္းက ကူးစရာလမ္း နည္းေစတယ္။

ပိုးရွိမိခင္က ႏို႔တိုက္လို႔ ကေလးကူးရတာ ၁၅% ရွိတယ္။ ႏို႔ေစာေစာ ျဖတ္သင့္တယ္။ ႏို႔မတိုက္ေလ ကူးဘို႔အခြင့္ နည္းေလ။ မၾကာေသးခင္ကဘဲ HIV ပိုးရွိသူ မိခင္ေတြက ႏို႔တိုက္တာကို WHO က တားျမစ္ လိုက္တယ္။ မေအကို ေဆးကုသမႈ ခံဘို႔နဲ႔ ကေလးမွာ ေရာဂါပိုး ရွိ-မရွိ ေစာႏိုင္သမွ် ေစာျပီး (၆ ပတ္အတြင္း) ေဆးစစ္ဘို႔ပါ အၾကံျပဳတယ္။ ကေလးက ေရာဂါပိုးရွိလို႔ ေစာေစာ ေဆးမကုရင္ ၂ ႏွစ္ထက္ အသက္ မရွည္ဘူး။

ကေလးေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ အသက္ ၈ လခန္႔မွာ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ေပၚလာ တတ္တယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ ေမြးျပီး မၾကာခင္ စေပၚ ႏိုင္တယ္။ လကၡဏာေတြက -
• ကေလးႀကီးထြားမႈ မရွိျခင္း၊ ႀကီးထြားမႈ ေႏွးေကြးမယ္၊
• အသည္း၊ ေဘလံုး၊ အက်ိတ္မ်ား ႀကီးထြားေနမယ္၊
• မႀကာခဏ ဖ်ားျခင္း၊ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ခံစားရျခင္းစတဲ့ လကၡဏာေတြ ေတြ႔ရတတ္တယ္။

သံမဏိ စည္းမ်ဥ္း ၅ ခ်က္
1. အေျခအေနမွန္ကို ရွင္းရွင္း သိေနၾကေအာင္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာပါ။ စိုးရိမ္တာ ရွိသမွ် ထုတ္ေျပာပါ။ တေယာက္ အေပၚ တေယာက္ ရိုးသားပါ။ ကုိယ္ထင္တာကို တရားသူၾကီးလုပ္ျပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မခ်ပါနဲ႔။
2. အေၾကာက္ မလြန္ပါနဲ႔။ မီးဖိုနဲ႔ အိမ္သာ အတူသံုးရတာနဲ႔ ပိုးက ကိုယ့္ဆီ ကူးမလာႏိုင္ပါ။ အတူေနေလ့ရွိၾကတဲ့ ညီအကိုလို၊ ေမာင္ႏွမလို၊ သားအမိ-သားအဖလို၊ အခန္းကို (ရွယ္) လုပ္ေနေလ့ရွိတဲ့ သူငယ္ခ်င္းလို ေနၾကတာက စိုးရိမ္စရာ နတၳိပါ။
3. HIV အေၾကာင္း က်န္းမာေရး-လူမႈေရး သုတေတာ့ ေလ့လာထားၾကပါ။ တိတိပပ ေျပာပါ့မယ္၊ “ေသြး၊ မိခင္ႏို႔၊ က်ား-သုတ္ရည္၊ မ-ဗဂ်ိဳင္းနားက အရည္၊ ” ဤေလးမည္ကေနသာ ကူးပါတယ္။ လက္ျခင္းထိ၊ ပါးျခင္းအပ္၊ ေက်ာျခင္း ကပ္ယံုနဲ႔ လံုးဝမကူးပါ။ သြားထိလို႔ ဓါတ္လိုက္မွာလား ေၾကာက္စရာ မထားပါနဲ႔။ စာအတူ ဖတ္ပါ၊ တီဗြီအတူ ထိုင္ၾကည့္ပါ။ ထမင္း တစားပြဲထဲ ထိုင္စားပါ။ ေညာင္းလို႔ ႏွိပ္နင္းေပးလဲ ေရာဂါ မရပါ၊ ကုသိုလ္သာ ရပါမယ္။
4. သူ႔ အတြင္းေရး-လံုျခံဳမႈကို ေလးစားပါ။ တစိမ္းတရံေတြကို “သူကေရာဂါသည္” လို႔ မလိုအပ္ဘဲနဲ႔၊ ႏွိမ္ခ်င္တဲ့ သေဘာနဲ႔ မေျပာပါနဲ႔။
5. စည္းကမ္း-ကလနား သတ္မွတ္ထားပါ။ ကုိယ့္ပစၥည္း လာသံုးတာကို အျပတ္ျငင္းပါ၊ အားမနာပါနဲ႔။ ေဆာရီး ေလာက္နဲ႔ မရပါ။ ပိုးရွိသူကေန ခ်တဲ့ စည္းကမ္းကိုလည္း တျခားလူေတြက လိုက္နာၾကပါ။

ဒီလိုေရာဂါအတြက္ အင္မတန္ စိတ္ထားျမင့္တဲ့ “ဆိုရွယ္-ဝပ္ကားစ္” ေတြ ျဖစ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြမွ မဟုတ္ပါ၊ ႏိုင္ငံလွည့္ျပီး၊ ကမာၻလွည့္ျပီး၊ ေရာဂါကာကြယ္ေရး အသိေပးသူေတြ မနည္းပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၇-၁၁-၂ဝ၁ဝ

Tuesday, November 23, 2010

Pulmonary eosinophilia ဆိုတာ ဘာကိုေၿပာတာလဲ သိပါရေစ

23 Nov 10, 10:08
Pulmonary Eosinophilia ဆိုတာ အဆုပ္ေရာင္-အဆုပ္နာေနတံုး ေသြး နဲ႔ တစ္ရွဴးေတြထဲမွာ Esinophils ဆိုတဲ့ ေသြးျဖဴဥတမ်ိဳး ပိုမ်ားေနတာပါ။ ဒီဟာေတြ မ်ားေစတာက အတြင္းနဲ႔ အျပင္ေၾကာင့္ ဆိုျပီး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

၁။ အျပင္အေၾကာင္းေတြကေတာ့ Loeffler syndrome ေရာဂါ၊ သန္ေကာင္၊ Tropical pulmonary eosinophilia- အပူပိုင္းအဆုပ္ေရာဂါတမ်ိဳး၊ Fungal infections မိႈေရာဂါ၊ Bronchocentric granulomatosis ေရာဂါ၊ Asthma ပန္းနာ၊ sulfonamides, Nonsteroidal anti-inflammatory drugs, L-tryptophan, antidepressants, and contraceptives ေဆးေတြေၾကာင့္ စသျဖင့္ျဖစ္ေစတယ္။

၂။ အတြင္းအေၾကာင္းေတြထဲမွာ Acute eosinophilic pneumonia ရက္တို ႏူမိုးနီးယား၊ Chronic eosinophilic pneumonia ရက္ရွည္ ႏူမိုးနီးယား၊Idiopathic hypereosinophilic syndrome ေရာဂါ၊ Churg-Strauss syndrome ေရာဂါ၊ Eosinophilic granuloma ေရာဂါေတြပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ ရင္ပတ္နာမယ္၊ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးမယ္၊ အသက္ရွဴရင္ အသံထြက္မယ္၊ ကိုယ္နဲနဲပူမယ္၊ အသက္ရွဴမဝျဖစ္မယ္၊ အနီျပင္ထြက္၊ အားယုတ္၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်၊ အေရျပားယားမယ္၊ အသက္ရွဴႏႈံးျမန္မယ္။

ေဆးကုသတာေတြထဲမွာ ေအာက္စီဂ်င္ေပးတယ္၊ Salbutamol, Albuterol ေလျပြန္က်ယ္ေဆးေတြ ထိုး-တိုက္မယ္။ စတီရြိဳက္ ပါတဲ့ရွဴေဆး ေပးႏိုင္တယ္။ စတီရြိဳက္စားေဆး တခါတေလ ေပးႏိုင္တယ္။ Albendazole, Mebendazole, Praziquantel, and Ivermectin သန္ေကာင္ေဆး၊ Itracanazole, Flucanazole and Amphotericin –B မိႈေဆးေတြ လိုတဲ့လူေတြကို ေပးမယ္။

Wednesday, November 10, 2010

Kidney Stones Home Remedies ေက်ာက္ကပ္ ေက်ာက္တည္တာ အိမ္မွာ သက္သာေအာင္

ကၽြန္ေတာ္ မေလး႐ွားမွာ အလုပ္လုပ္ေနပါတယ္ လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္က နံ႐ိုးေဘးေအာက္မွာ ေန႔တဝက္ေလာက္ မခံမရပ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ နာက်င္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အခုတခါ ထပ္နာလာပါတယ္။ (အာလ္ထြာ-ေဆာင္း) ႐ိုက္ေတာ့ ေက်ာက္ကပ္မွာ ေက်ာက္တည္ေနပါတယ္။ တဖက္က တစ္လံုး ေနာက္တဖက္က သံုးလံုး႐ွိေနပါတယ္။ အ႐ြယ္အစားက ေသးလို႔ မခြဲပဲ ထုတ္လို႔ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ 4 mm ကေန10 mm ၾကားေလာက္႐ွိပါတယ္။ ကုန္က်စရိတ္က လုပ္အားခနဲ႔ ဘယ္လိုမွ အဆင္မေျပပါဘူး။ ေက်ာက္ကပ္မွာ ေက်ာက္တည္ရင္ဘယ္နည္းဘယ္ပံုနဲ႔ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္ပါသလဲ။ ၿပီးေတာ့ ေစ်းသက္သာတဲ့ ကုသနည္း။ ဆိုးက်ိဳးနည္းတဲ့ ကုသနည္း၊ ေနာက္ၿပီး ေနာက္ထပ္ ၆ လ ေလာက္ၾကာမွ ျမန္မာျပည္ ျပန္ၿပီး ကုသမယ္ ဆိုရင္ေရာ အႏၱရာယ္႐ွိႏိုင္ပါသလား။

• ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ တေန႔ ၃ လီတာ။
• သံပုရာရည္ ေဖ်ာ္ေသာက္ပါ။
• အုံးရည္ ေသာက္ပါ။
• ပ်ားရည္နဲ႔ ပင္စိမ္းရြက္ ေဖ်ာ္ေသာက္ပါ။
• လိမ္ေမာ္သီး-ရည္၊ သလဲသီး-သလဲေစ့ စားပါ။
• ေရႊဖရံု၊ မံုလာဥဝါ၊ မက္မြန္သီး၊ ကန္ဇြန္းဥ၊ စပ်စ္သီး၊ သေဘၤာသဖန္းသီး၊ ဖရဲသီး၊ စားပါ။
• မံုလာရြက္-ေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္ပါ။
• ဗိုလ္စားပဲ Kidney beans စားပါ။
• ဗီတာမင္ ဘီ ၆ တေန႔မွာ 100 to 150 mg ေသာက္ပါ။
• ဗီတာမင္ ေအ မနည္းေစနဲ႔။
• အစပ္၊ တည္ခ်ဥ္၊ ခရမ္းခ်ဥ္၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ဂ်ံဳအျပည္နဲ႔လုပ္တဲ့အစာေတြ၊ ပဲ၊ ပဲပုတ္၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ ပန္းမံုလာ၊ မံုလာဥဝါ၊ ေလွ်ာ့စားပါ။
• အရက္၊ ကာဗြန္ထည့္ထားတဲ့ ေရနဲ႔ ေဖ်ာ္ရည္ေတြ ေရွာင္ပါ။
• အသား၊ ဆား ေလွ်ာ့စားပါ။
• Calcium ေဆး မစားနဲ႔။
• ကိုယ္လက္ လႈတ္ရွားပါ။

1. နာတာခံႏိုင္ေနရင္ ကိစၥမရွိေသးပါ။ နာလာရင္ အေရးေပၚေသာက္ဘို႔ Buscopan ေဆးျပားနဲ႔ Buscopan ထိုးေဆးက ခ်က္ခ်င္း သက္သာေစမယ္။ ခရီးသြားရင္ ေဆာင္ထားသင့္တယ္။
2. ေဇာေခြ်းျပန္ေအာင္နာရင္ လူကိုယ္အေလးခ်ိန္လိုက္ျပီး ထိုးေဆး ၂-၃-၄ လံုး တခါထဲ ေရာထိုးရတယ္။ ၅-၁ဝ မိနစ္အတြင္း သက္သာသြားမယ္။ ခဏအိပ္ေပ်ာ္သြားမယ္။
3. ေက်ာက္ေပ်ာ္ေစဘို႔ အိႏၵိယမွာ Cystone တိုင္းရင္းစားေဆး သံုးၾကတယ္။ ေစ်းလဲခ်ိဳတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Friday, November 5, 2010

Q and A November 2010 (5)

1. ခ်က္ရဲ႕ ဘယ္ဖက္နားကို တခါတေလ ထိမိရင္ နာနာေနပါတယ္ရွင္
2. ပန္းေသ (သို႔) ပန္းညိုး ျဖစ္ေနျပီလားဆိုျပီး
3. ဒါေပမဲ့ ဒူးေတြ နာပါတယ္
4. ေသြးသားေျပာင္းလဲမႈက
5. အခုကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနပါတယ္

Q: သမီး ခ်က္ရဲ႕ ဘယ္ဖက္နားကို တခါတေလ ထိမိရင္ နာနာေနပါတယ္ရွင္။ ဘာေရာဂါမ်ား ျဖစ္နိုင္မလဲဆိုတာ သိရပါမလား ရွင္။ တခါတခါ ထိမိရင္ နာပါတယ္ရွင္။ အလုပ္ခ်ိန္ေၾကာင့္ အအိပ္အစား မမွန္ပါဘူး ဆရာ၊ ဝမ္းလဲ ခ်ဳပ္တက္ပါတယ္။ သမီး အစာမေၾကလို႕ anticid အရည္ ဝယ္ေသာက္ပါတယ္ အဲဒီ့ေနာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္တာပါ။
ဗိုက္ ဘယ္ဘက္ျခမ္းက နာတာ သိပ္စိုးရိမ္စရာ မရွိလွပါ။ အထက္ပိုင္းဆိုရင္ အာအိမ္၊ ေအာက္ပိုင္းဆိုရင္ ဝမ္းသြားတဲ့ေနရာ ျဖစ္တယ္။ ခ်က္ အထက္-ေအာက္ ေျပာတာပါ။ ထိလို႔နာတာနဲ႔ မထိဘဲနာတာ မတူပါ။ မိန္းကေလးဆိုရင္ ရာသီ-ေမြးလမ္း ဆိုတာေတြပါ ထည့္စဥ္းစားရမယ္။

A: မစမ္းသပ္ရတာမို႔ မွန္းျပီး ရမ္းကုရေတာ့မွာဘဲ။ ဝမ္းမွန္ေအာင္ လုပ္ပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ၊ အသီးအရြက္-အသီးအႏွံ မ်ားမ်ား စားပါ။ လိုအပ္ရင္ မန္က်ီးမွည့္ေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္ပါ။ သေဘၤာသီးမွည့္စားပါ။ ဝမ္းလြယ္ေစတဲ့ ဗမာေဆးေသာက္ပါ။ အစာစားတာ အခ်ိန္မွန္ပါေစ။ အမ်ိဳးအစားလဲ မွန္တာေကာင္းတယ္။ အလုပ္ေၾကာင့္ ထမင္းစားခ်ိန္မရရင္ ဘီစကစ္၊ ႏြားႏို႔၊ ေခ်ာ့ကလက္ တခုခုစားလိုက္ပါ။ Antacid ေဆးကို အစာေျခအရည္ မ်ားသူေတြ ေသာက္ရတယ္။ နာတာကို သက္သာေစဘို႔ Diclofenic, Buscoapn စားေဆးတခုခု ေဆာင္ထားျပီး၊ နာခ်ိန္မွာ ေသာက္ပါ။ အျမဲေသာက္စရာမလိုပါ။ မိန္းကေလးျဖစ္လို႔ ျဖဴဆင္းတာ ရွိ-မရွိ (လိုရင္) ေျပာပါ။ ရာသီမမွန္တာရွိလဲ (လိုရင္) ေျပာပါ။

2010/11/27
Q: ေမးခြန္းေမးဖို ့ရန္အတြက္ အခုလို အခြင့္အေရးရတာကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ က်မရဲ ့အမ်ိဳးသားက အသက္၃၆ ႏွစ္ ရိွပါျပီ။ အိမ္ေထာင္သက္ ကေတာ့ ၇ ႏွစ္ရိွပါျပီ။။ သမီး ၁ ေယက္ ရိွပါျပီ။ သမီးေမြးကတည္းက ဘာေဆးမွမစားပဲနဲ ့ကေလး မရပါဘူး။ ေနာက္၁ ခ်က္က ၂ လေက်ာ္ရိွသြားပါျပီ လိင္ဆက္ဆံဖို ့အတြက္ (႕႕႕႕႕) က မရဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။။ အဲ့ဒါ သူက ပန္းေသ (သို႔) ပန္းညိုး ျဖစ္ေနျပီလားဆိုျပီး စိတ္ဓာတ္က်ပါတယ္။
၁) တကယ္လို႔ ပန္းေသတယ္ဆိုရင္ က်န္းမာေရးထိခိုက္တတ္ပါသလား။
၂) ပံုမွန္ ျပန္ျဖစ္လာေအာင္ ေဆးေတြ ရိွပါသလား။

A: ဆရာေရးထာတာေတြ ဖတ္ျပီးျပီလား။ ပန္းေသ-ပန္းညွိဳးေတြအတြက္ သံုးတဲ့ Viagra ေဆးဟာ က်ားအဂၤါကို သန္မာလာေစတာ မွန္သလို ေဆးရွိန္ ရွိေနတံုး ဆက္ဆံခ်င္စိတ္လဲ ေပၚေစတယ္။ သုတ္လႊတ္ျမန္ေနသူမ်ားလဲ တခါျပီး ေနာက္တခါ ဆက္ဆံခ်င္စိတ္ ေပၚဘို႔ သံုးႏိုင္ပါတယ္။

2010/11/27
Q: ကြ်န္မ အစ္ေမက ၄၈ ႏွစ္မွာ အေရျပားေရာဂါဆန္း ျဖစ္ျပီး ပယ္တီစလံုး ေဆးေတြ အမ်ားၾကီး ေသာက္ထားပါတယ္။ အခုေတာ့ ၅၅ နွစ္ပါ။ ေဆးေတာ့ မေသာက္ရေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒူးေတြ နာပါတယ္။ ဘာေဆးမ်ား ေသာက္သင့္ပါလဲ။

A: ဒူးနာတာ ဘယ္ေလာက္ၾကာျပီလဲ။ တဖက္ထဲလား။ ဘယ္ေလာက္အထိ နာသလဲ။ အဲဒါအတြက္ ဘယ္ေဆး ေသာက္ေနသလဲ။

November 27, 2010 9:01 AM
Q: ေသြးသားေျပာင္းလဲမႈက ဘယ္အသက္အရြယ္ကေန ဘယ္အသက္အရြယ္အထိ ရွိႏိုင္လဲ။ ေနာက္ တကို္ယ္႔လုံး ယားယံျပီး ယားယံျပီး ရင္ အမဲစက္အဖက္ေတြထြက္ထြက္လာပါတယ္။ ဒါက ဘာေရာဂါကို ဦးတည္ေနပါသလဲ ခင္ဗ်ား။
A: ေသြးသားေျပာင္းလဲမႈဆိုဆာ ဘာကို တိတိက်က် ေျပာခ်င္တာပါလဲ။ ယားယံျပီး ရင္ အမဲစက္အဖက္ေတြ ထြက္တာ ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ၊ ျဖစ္ေနတာ ဘယ္ေလာက္ၾကာ၊ ဆိုတာေတြ သိရမွ ေျပာရတာ ေကာင္းပါမယ္။

2010/11/27
သမီး အခုကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ဆရာကိုစာပို ့ျပီးေနာက္ပိုင္းမွ သိရတာမို ့ ဘယ္လိုေဆးမ်ိဳး တြဲဖက္ျပီး သံုးသင့္တယ္ဆိုတာ နည္းလမ္းေလးေပးပါအံုးေနာ္။ ေပ်ာ္ေပမယ့္ ေနာက္ဆက္တြဲအတြက္ စိုးရိမ္လို ့ ေကာင္းေကာင္း အိပ္မေပ်ာ္ဘူးဆရာ။ ကိုယ္ဝန္က တစ္လပဲ ရွိေသးပါတယ္။

ANC (Antenatal Care) ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း ကို ဖတ္ပါ။

Thursday, November 4, 2010

Q and A November 2010 (4)

1. ဆက္ဆံၿပီးတိုင္း နာနာေနလို႔
2. မခြဲတာနဲ႔ ခြဲတာ ဘယ္ဟာ ပိုေကာင္းမလဲ
3. နားေရာဂါ ခံစားေနရတာ
4. က်ီးေပါင္းတက္ေနတယ္
5. ေသြးေၾကာထံုးတာလို႔ ေျပာပါတယ္
6. Metronidazole ေသာက္ေဆးက
7. ေပါင္ၾကားက အေရၿပားက ခဏခဏ

November 22, 2010 6:30 PM
အိမ္ေထာင္သက္ ၃ႏွစ္ရွိပါၿပီခင္ဗ်ာ။ ကၽြန္ေတာ္က အသက္ ၂၇ ႏွစ္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးက ၃၅ ႏွစ္ပါ။ အရင္က ဆက္ဆံၿပီးရင္ တစ္ခါတစ္ေလမွ အမ်ိဳးသမီးက ဗိုက္နာတတ္ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္း နာတာ စိတ္လာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ တစ္ခါတစ္ေလမွာ နာတာက ေလေအာင့္သလို နာတတ္ပါေသးတယ္။ ေလေဆး ေသာက္လိုက္ရင္ ေပ်ာက္သြားတတ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆက္ဆံၿပီးတိုင္း နာတတ္ပါတယ္။ ေရေႏြးအိပ္ ကပ္ရပါတယ္။ နာတာကလဲ ဝမ္းဗိုက္တျပင္လံုး နာတာပါ။ နားနဲ႔ကပ္ နားေထာင္ၾကည့္ရင္ အထဲမွာ ေလသံေတြလို ၾကားရတတ္ပါေသးတယ္။ နာပံုနာနည္းက ေလနာသလို ျဖစ္ေပမယ့္ ဆက္ဆံၿပီးတိုင္း နာနာေနလို႔ အေတြး ပြားစရာျဖစ္ေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕က (႕႕႕႕႕) မွာ ေနပါတယ္။ ကေလး မရႏိုင္ေသးလို႔ ဒီက ဆရာဝန္နဲ႔ေတြ႕ၿပီး စမ္းသပ္မွႈေလးေတြ လုပ္ခ်င္ပါတယ္။ ဘယ္လို ေမးရမလဲ။ မီးဖြားအထူးကုလား၊ သားအိမ္အထူးကုလား။

ဆန္းေတာ့ ခပ္ဆန္းဆန္းဘဲဗ်။ ဆက္ဆံျပီးေနာက္မွ နာတာဆိုရင္ ဆက္ဆံေနတံုးနာတာမ်ိဳးနဲ႔ မတူဘူး။ ဆက္ဆံေနခ်ိန္ နာတာဆိုရင္ ေမြးဖြါးလမ္းမွာ ပိုးတခုခုဝင္ေနလို႔ျဖစ္တယ္။ အခုက ေလလို႔ ထင္တာ ျဖစ္ေတာ့ျဖစ္ႏိုင္ပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ နာတာက နဲနဲဆန္းေနတယ္။ ေလဆိုရင္ ဒီအခ်ိန္မဟုတ္ဘဲ ဆာခ်ိန္၊ စားျပီးခ်ိန္စျဖင့္ နာမယ္။ နားနဲ႔ကပ္ နားေထာင္လို႔ ေလသံၾကားရတာေတာ့ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ အစာအိမ္၊ အူေတြက အျမဲလိုလို လႈတ္ရွားေနတယ္။ အစာ စားျပီးခ်ိန္နဲ႔ ဝမ္းပ်က္ခ်ိန္ ပိုမ်ားမ်ား လႈတ္ရွားတယ္။
နာတာက ေအာင့္သလိုလား၊ ရစ္နာတာလား၊ ခန္႔မွန္းေျခ ဘယ္ႏွစ္မိနစ္ေလာက္ ၾကာတတ္သလဲ။ ဝမ္း-ေလ မွန္ပါသလား။ ေလနာ မိသားစုရာဇဝင္ ရွိသလား။
ေနာက္ ကေလးမရတာက စိတ္အားေတာ့မပ်က္ပါနဲ႔။ ၾကိဳးစားရလိမ့္မယ္။ ရွိရင္ေတာ့ Fertility clinic ဆိုရင္ အတိအက်ဘဲ။ ေနာက္တမ်ိဳးက OG သားဖြါးမီးယပ္အထူးကု။ စမ္းသပ္မႈေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးလုပ္ရတယ္။ Infertility ကေလးမရႏိုင္ျခင္း ကို ဖတ္ေစခ်င္တယ္။

23 Nov 10, 10:23
အဆီက်ိတ္ေတြက မခြဲတာနဲ႔ ခြဲတာ ဘယ္ဟာ ပိုေကာင္းမလဲဆရာ။
အဆီက်ိတ္ Lipoma or Cyst ေတြကို ခြဲမွသာ ေပ်ာက္ပါမယ္။ မခြဲေသးရင္ ၾကီးၾကီးလာႏိုင္တယ္။ ၾကီးမွခြဲေတာ့ အနာၾကီးမယ္။ ၾကီးလာရင္ သူ႔ေအာက္ကို သြားဖိတာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာကို မေျပာင္းပါ။

23 Nov 10, 14:00
ကြ်န္ေတာ္နားေရာဂါ ခံစားေနရတာ ၂ လေက်ာ္ ၃ လေလာက္ ရွိပါျပီး။ ေဆးထည့္ ေဆးေသာက္ေတာ့ေပ်ာက္ျပီ။ ဒါေပမယ့္ နားအူးတာက က်န္ေနတယ္။ နားအူးတာ တစ္ခါတစ္ခါ ႏွလံုးေတာင္ ခုန္တယ္ဆရာ။

နားေရာဂါျဖစ္တံုးက ဘယ္ေနရာကုိ သြားထိသလဲ။ Ear drum နားစည္ေခၚတာ မထိရင္ ျပႆနာမၾကီးပါ။

24 Nov 10, 19:03
ကၽြန္ေတာ့္အေမ ဇက္ေၾကာဘက္မွာ က်ီးေပါင္းတက္ေနတယ္လို႕ေျပာပါတယ္။ ဘယ္ဘက္ မ်က္လံုး အေၾကာေတာင္ လိုက္လာပါတယ္။ အဲဒါ ဘယ္လိုကုသသင့္ပါသလဲ။ ဘယ္ေဆးရံုမွာ ကုသသင့္ပါသလဲဗ်ာ။ ကုန္က်စရိတ္ကေကာ ဘယ္ေလာက္ရွိႏိုင္မလဲ။
ျဖစ္တဲ့သူ အသက္။ ဘယ္လိုစစ္ေဆးလို႔ ဒီေရာဂါနာမည္သိရတာလဲ။ ျဖစ္တာ ဘယ္ေလာက္ၾကာျပီလဲ။

24 Nov 10, 20:28
ကြ်န္ေတာ့္ ေျခေထာက္တေကာက္ေကြးမွာ ေသြးေၾကာကၾကီးေနပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြကေတာ့ ရပ္ျပီး အလုပ္လုပ္ရလို႔ ေသြးေၾကာထံုးတာလို႔ေျပာပါတယ္။ တစ္ခါခါ ယားတက္ပါတယ္။ ဘယ္လိုကုသရပါမလည္းလို႔ လမ္းညြန္ေပးပါအံုး ခင္ဗ်ား။
ျဖစ္တဲ့ေနရာက ဘယ္ေလာက္မ်ား-ၾကီးသလဲ။ တေၾကာထဲလား။ မ်ားသလား။ ျဖစ္တဲ့သူ အသက္။
Varicose veins ေသြးေၾကာထံုးျခင္း ကို ဖတ္ပါ။

25 Nov 10, 14:46
ဆရာရွင့္ Metronidazole ေသာက္ေဆးက အစာနဲ ့နီး(သို ့)ေဝး ဘယ္လိုေသာက္ရမယ္။ မတည့္ေသာအစာရိွရင္ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။
Metronidazole ေသာက္ေဆးကို အစာနဲ႔နီးရင္ ပ်ိဳ႕ခ်င္တာ၊ မူးခ်င္တာ သက္သာေစတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ထမင္းစား ပ်က္တတ္တယ္။ ေဆးရပ္ရင္ ျပန္ေကာင္းပါတယ္။

25 Nov 10, 18:42
ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ ေပါင္ၾကားက အေရၿပားက ခဏခဏ သူ ့အလိုလို ကြဲတယ္။ ၁ ပတ္ေလာက္ေနရင္ ျပန္ေကာင္းသြားတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရတာလဲ။ ဘာေဆးကို စြဲေသာက္ရမွာလဲဆိုတာ ေက်းဇူးၿပဳ ေျဖၾကားေပးပါ။ အမ်ားအားၿဖင့္က ညာဘက္ပါ။ ၁ စင္တီခန္႔ပါ။ ေနာက္ျပီးေတာ့ လိင္တံ ထိပ္ဖ်ားက အေရျပားကလဲ သူ ့အလိုလို ကြဲတတ္ပါတယ္။ ၂ ပတ္ခန္႔ ၾကာရင္ သူ႔့ အလိုလို ေကာင္းတတ္ပါတယ္။ စျဖစ္တာက လြန္ခဲ့တဲ့ ၇ နွစ္ခန္႔ကပါ။
အေရျပားကြဲတာ မျမင္ရဘဲ ေျပာရရင္ ဗီတာမင္ ေအ နဲ႔ စီ ေသာက္ပါ။ အလွဆီစစ္စစ္လိမ္းပါ။ ဗီတာမင္ ေအ ကိုတေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ စီ ကို တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ေသာက္ပါ။

Wednesday, November 3, 2010

Q and A November 2010 (3)

1. အသားေတြ ယားယားေနပါတယ္ရွင္
2. Aspirin 80mg ကို တေန႔ ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ ေသာက္ႏိုင္ပါသလဲ
3. သမီးရဲ့ အသက္က ၁၉ႏွစ္ ျပည့္ျပီးပါျပီ
4. ကိုယ္ဝန္ဘယ္ နွစ္လမွာ စေရွာင့္သင့္လဲဆိုတာကို သိပါရေစရွင့္
5. ကၽြန္မ သားေလးက ၂ လသားပါ
6. အရမ္းဖ်ားျပီး အန္တယ္၊ ဝမ္းအရမ္း သြားရင္
7. မိန္းကေလးေရာဂါမ်ားအေၾကာင္း သိလိုပါသည္ရွင့္
8. ဦးေႏွာက္ခြဲစိတ္မႈက ေသေရးရွင္ေရး မဟုတ္ရင္ လုပ္သင့္ပါသလား
9. လက္ေခ်ာင္းဟာ ျပန္တည္႔ေအာင္လုပ္လို႔ ရပါသလား
10. ေရကူးတာ ၾကာသြားလို႔ အေအးမိပါတယ္

24 Nov 10, 20:46
Q: ကြ်န္မ အသားေတြယား ယားေနပါတယ္ရွင္။ ေလေအး ထိရင္ပိုယားပါတယ္။ မကုတ္ရင္ အဖုမေတြ႕ရဘူး။ ကုတ္မွ အဖုေလးေတြ ထြက္လာပါတယ္။ ကုတ္မိရင္ ပိုယားလို႕မဆံုးေတာ့ပါဘူး။ ပခံုးမွ ေပါင္အထိ ယားပါတယ္။

A: ျဖစ္တဲ့သူ အသက္။ ျဖစ္တာ ဘယ္ေလာက္ၾကာျပီလဲ။ ဘယ္ေဆးေသာက္ေနလဲ။ သက္သာလား။ (အလာဂ်ီ) ျဖစ္တာပါ။ မတည့္တာေပါ့။ မတည့္တယ္ဆိုတာ ရာသီဥတု၊ အစားအေသာက္၊ အနံ႔အသက္၊ ေဆးဝါးေတြကေန ျဖစ္ေစတတ္တယ္။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူၾကဘူး။

ျဖစ္ရင္ ယားမယ္။ အနီျပင္ထြက္မယ္။ ဒိထက္ဆိုးသူေတြမွာ ဆီးသြားခ်င္၊ ဝမ္းသြားခ်င္ ျဖစ္လာမယ္။ ဂဏာမျငိမ္ျဖစ္မယ္။ စိတ္ရႈတ္လာမယ္။ အသက္ရွဴတာ၊ ႏွလံုးခုန္တာ ေျပာင္းလာမယ္။ သတိခ်ိဳ႕ယြင္းလာမယ္။ အဆိုးဆံုးက (ေရွာ့ခ္)ရမယ္။ ယားတဲ့အဆင့္ဆိုရင္ စားေဆးနဲ႔ရတယ္။ (အင္တီဟစ္တမင္း) Antihistamine (Cyclizine, Cinnarizine, Meclozine Hydrochloride, Promethazine) ေဆး တခုခု ေသာက္ရတယ္။ နာမည္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ လာမယ္။

Hydroxyzine 25 mg တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ေသာက္ႏိုင္တယ္။ စိတ္ျငိမ္ေစခ်င္ရင္၊ အိပ္ေစခ်င္ရင္ 50 to 100 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္အထိ ေသာက္ပါ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြက ေခါင္မူး၊ အိပ္ခ်င္၊ မ်က္စိဝါး၊ အာေခါင္ေျခာက္၊ ေခါင္းကိုက္၊ မ်က္လံုး-ေမး-လွ်ာ-လည္ပင္း ၾကြက္သားေတြ လႈတ္ျခင္း၊ လက္တံု၊ စိတ္မရွင္း၊ တက္ျခင္း။

Cetirizine ေဆးကို အမ်ားဆံုး သံုးတယ္။ (အလာဂ်ီ) ရရင္ ကိုယ္ထဲက အလိုလိုထြက္လာတဲ့ Histamine ေၾကာင့္ လူဟာ ႏွာေျခ၊ ယားယံ၊ မ်က္ရည္ယို၊ ႏွာရည္ယို၊ ျဖစ္မယ္။ အေအးမိ လကၡဏာေတြပါဘဲ။ တခ်ိဳ႕မွာ အနီျပင္ေတြ ထြက္မယ္။
ဒီေဆး ေသာက္ရင္ ကားမေမာင္းသင့္ဘူး ေတြးေတာတာကို ထိခိုက္တယ္။ အရက္ ေရွာင္ရမယ္။

FDA က ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအတြက္ pregnancy category B သတ္မွတ္တယ္။ ကေလးကိုမထိခိုက္ပါ။ ႏို႔တိုက္ေနရင္လဲ ႏို႔ထဲပါေစမယ္။ ေဆးကို အစာနဲ႔ နီးနီး-ေဝးေဝးေသာက္ႏိုင္တယ္။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြက ႏွလံုးခုန္ ျမန္ေစတယ္။ အားယုတ္တယ္၊ အအိပ္ပ်က္တတ္တယ္။ စိတ္လႈတ္ရွားမႈ ပိုတယ္။ စိတ္မရွင္းျဖစ္မယ္၊ မ်က္စိၾကည့္တာကို သက္ေရာက္တယ္။ ဆီးသြား နည္းေစတယ္။ အာေခါင္ေျခာက္တယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္တတ္တယ္။

ယားတဲ့ေနရာကို Calamine lotion လိမ္းႏိုင္တယ္။ ေတာ္ေတာ့ဟာကို ေဆးမေသာက္ဘဲ သက္သာေစႏိုင္တယ္။

2010/11/25
Q: ဆရာရွင္ Aspirin 80mg ကို တေန႔ ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ ေသာက္ႏိုင္ပါသလဲ။ Aspirin က အဆစ္ေရာင္ က်ေစပါသလား။

A: Aspirin က သတၲိ သံုးမ်ိဳး ရွိတယ္။ ၁။ ကိုယ္ပူတာ က်ေစတယ္။ ၂။ ေရာင္ေနတာ ေလ်ာ့ေစတယ္။ ၃။ နာတာ-ကိုက္တာ သက္သာေစတယ္။

Aspirin dosage for Aches and Fever ကိုယ္ပူ၊ ကိုက္ခဲ၊ နာက်င္၊ အဆစ္နာ၊ = လူၾကီး 300-1000 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္။ အတိုး-အေလ်ာ့ လုပ္ႏိုင္သည္။
Heart Health ႏွလံုးေရာဂါအတြက္ = Aspirin တေန႔ 75 mg daily မွ 325 mg အထိေပးသည္။
Acute MI ရက္တို ႏွလံုး-အဆို႔ရွင္ မေကာင္းသည့္ေရာဂါ = တေန႔ 160 မွ 325 mg daily ရက္ ၃ဝ ဆက္တိုက္ေသာက္ပါ။ လိုအပ္လ်င္ ေနာက္ထပ္ ရက္ ၃ဝ ဆက္ေသာက္ပါ။
Anticoagulant ေသြးမခဲေစလိုျခင္း = တေန႔ 75mg

2010/11/30
Aspirin 80 mg ကို တေန႔ ၃ၾကိမ္ေသာက္တာ အေရာင္မက်ေသးပါ။ Ibuprofen ေၿပာင္းေသာက္ရမလား ဆရာ။ ဘယ္ေလာက္ mg ေသာက္ရမလဲ။ Aspirin က အဆစ္ေရာင္က်ေစပါသလားဆရာ။ ESR 53 ၿဖစ္ေနလို႔။ လက္ဆစ္ေရာင္ တာက်ခ်င္လို႔႔ဆရာ။ Ibuprofen ကလဲ တခါေသာက္ ဘက္ေလာက္ mg ေသာက္ရမလဲ။

Aspirin က သတၲိ သံုးမ်ိဳး ရွိတယ္။ ၁။ ကိုယ္ပူတာ က်ေစတယ္။ ၂။ ေရာင္ေနတာ ေလ်ာ့ေစတယ္။ ၃။ နာတာ-ကိုက္တာ သက္သာေစတယ္။
Aspirin dosage for Aches and Fever ကိုယ္ပူ၊ ကိုက္ခဲ၊ နာက်င္၊ အဆစ္နာ၊ = လူၾကီး 300-1000 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္။ အတိုး-အေလ်ာ့ လုပ္ႏိုင္သည္။
Aspirin dosage for Heart Health ႏွလံုးေရာဂါအတြက္ = တေန႔ 75 mg daily မွ 325 mg အထိေပးသည္။
Aspirin dosage for Acute MI ရက္တို ႏွလံုး-အဆို႔ရွင္ မေကာင္းသည့္ေရာဂါ = တေန႔ 160 မွ 325 mg daily ရက္ ၃ဝ ဆက္တိုက္ေသာက္ပါ။ လိုအပ္လ်င္ ေနာက္ထပ္ ရက္ ၃ဝ ဆက္ေသာက္ပါ။
Aspirin dosage for Anticoagulant ေသြးမခဲေစလိုျခင္း = တေန႔ 75mg

လူၾကီးအတြက္ အမ်ားဆံုး Ibuprofen တခါေသာက္ 800 milligrams တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ စုစုေပါင္း တေန႔ 3200 mg per day

Nov 25, 2010 at 7:11 AM
Q: သမီးရဲ့ အသက္က ၁၉ႏွစ္ ျပည့္ျပီးပါျပီ။ သမီးက (႕႕႕႕႕) မွာေနပါတယ္ ညညဆို အိပ္ဖို႔က ေတာ္ေတာ္ခဲယဥ္းတယ္ဆရာ။
မီလီဖိုက္ ၂ လံုး ေသာက္ေတာင္ အိပ္မေပ်ာ္ဘူး။ ကူညီပါအံုး စိတ္လႈပ္ရွားမူ ရွိရင္လဲအိပ္မရဘူး။ ျပီးေတာ့ သူမ်ားေတြလို တက္ၾကြမူလဲ မရွိဘူး။ အျမဲတမ္း စိတ္ပင္ပန္းတယ္။ စိတ္အလုိမက်ဘူး။ ေနာက္ျပီးေတာ့ဆရာ သမီးရဲ့ ေျခလက္ေတြက ကိုက္တယ္။ ညအိ္ပ္ခါနီး ပိုဆိုးတယ္ဆရာ။

A: (မီလီဖိုက္) ေဆးက စိတ္ျငိမ္ေဆးျဖစ္မယ္ထင္တယ္။ ေဆးနာမည္ စာလံုးေပါင္း သိရမွ ေသျခာမယ္။ (ေဗလီယမ္) လိုေဆး ျဖစ္မယ္ ထင္တယ္။ တခါတေလ ေသာက္တာ ကိစၥမရွိပါ။ ေဆးက စြဲသြားတတ္တယ္။ ေရးျပတာကို ဖတ္ေတာ့ စိတ္ကို တခုခု လုပ္ေပးစရာ လိုေနတယ္။ စိတ္လႈတ္ရွားမႈ မ်ားတာ၊ စိတ္ပင္ပန္းတာ၊ အိပ္မရတာ၊ တက္ၾကြမႈ နည္းတာေတြ။ စမ္းသပ္တာ မလုပ္ရတာမို႔ မွန္းျပီးဘဲ အၾကံေပးပါမယ္။

တစ္အခ်က္ စိတ္မပ်က္ပါနဲ႔။ ငါေကာင္းလာမယ္လို႔ လံုးဝမွတ္ထင္ ယံုၾကည္လိုက္ပါ။ ဒီအရြယ္၊ ဒီလိုေနရာမွာ ေနရသူေတြမွာ ဒီလိုခံစားရတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

စိတ္ကို ကုသရာမွာ (ေကာင္ဆယ္လိန္း) ဆိုတဲ့ အေမး-အေျဖလုပ္တာ ပါတယ္။ ဒီေတာ့ အခ်ိန္ရရင္ ဆရာ့ဆီ အီးေမးလ္ ေရးျပီး စိတ္ထဲျဖစ္ေပၚ ခံစားရတာ မွန္သမွ် ေရးပါ။ ျပန္ေျဖရင္း ကုသမႈ လုပ္ပါမယ္။ ကိုယ္ေရးအေျခအေန၊ ရာသီ စတာေတြပါ ေရးျပလို႔ရတာမ်ိဳးလဲ ထည့္ေရးပါ။ အလုပ္ခ်ိန္လဲပါပါေစ။ ဒါမွ ေဆးနဲ႔ အလုပ္ခ်ိန္ ကိုက္ေအာင္ ညႊန္းရမွာ။

ေျခလက္ ကိုက္တာအတြက္ အနာသက္သာေဆး တမ်ိဳးမ်ိဳးေသာက္ပါ။ Paracetamol, Ibuprofen ေဆးျပားကုိ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္အထိ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ Ibuprofen ဆိုရင္ ေဆးနဲ႔ အစာနီးပါေစ။

ဘာသာေရးအရ စိတ္ျငိမ္ေစတာမ်ိဳး အားကိုးႏိုင္တယ္။ စာဖတ္ႏိုင္ရင္လဲ ေကာင္းတယ္။ ဘာစာျဖစ္ျဖစ္ မအိပ္ခင္ ဖတ္ပါ။
ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း သိခ်င္တယ္။ လက္ေကာက္ဝတ္မွာ လက္မဘက္က ခုန္ေနတာကို ဖါသာစမ္းပါ။ တမိနစ္မွာ ဘယ္ေလာက္လဲ။ ဘယ္ဘက္ရင္ပတ္က ႏွလံုးခုန္တာလဲ စမ္းႏိုင္ပါတယ္။ ပံုမွန္ တမိနစ္မွာ ၇ဝ-၈ဝ ရွိတယ္။

ပူပင္စရာမ်ိဳး တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေလွ်ာ့ပါ။ အေပ်ာ္ရွာပါလို႔ ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ပါ။ ဘာမဆို စိတ္က အေရးပါတယ္။ ဦးေဆာင္တယ္။ သက္သာရရတယ္ဆိုတာလဲ စိတ္ဘဲ။ ခံစားေနတာလဲ စိတ္ဘဲ။ စိုးရိမ္စိတ္ရွိရင္လဲ ေျပာျပပါ။ ေျပာႏိုင္တာဘဲ ေျပာပါ။ ဆရာဝန္ကုိ ေျပာျပလိုက္ရတဲ့အတြက္ ေသာက မပိုေစခ်င္ပါ။ အေဝးကေန ေဆးမန္းနဲ႔ ကုလိုက္တယ္။ ကိုယ္ေရာ စိတ္ပါ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာပါေစ။

24 Nov 10, 22:59
Q: ဆရာရွင့္ ကြ်န္မ အမ်ိဳးသားနွင့္ လိင္ဆက္ဆံတိုင္း ၿပီးေၿမာက္သည္းအဆင့္ကို ေရာက္ပါသည္ရွင့္။ ကိုယ္ ဝန္ဘယ္ နွစ္လမွာ စေရွာင့္သင့္လဲဆိုတာကို သိပါရေစရွင့္။

A: သီအိုရီအရ ေျပာရရင္ ကိုယ္ဝန္ႏုစဥ္ (၃ လအထိ) ဆက္ဆံတာက ပ်က္ေစမလား၊ ပိုးဝင္မလား စိုးရိမ္ႏိုင္ျပီး၊ ေနာက္ဆံုး ၃ လ မွာ ဆက္ဆံရင္ ေစာေစာေမြးတတ္တယ္လို႔ မွန္းၾကတယ္။ ေယဘုယ်ေျပာရရင္ ေရွာင္ရမဲ့ ကာလ မရွိပါ။ လက္ေတြ႔ကို ေျပာရရင္ (ပိုေဇရွင္) ေရြးဘို႔ လိုတယ္။ တိုက္ရိုက္ အီးေမးနဲ႔ေမးရင္ ေရးထားတာကို ပို႔ေပးပါမယ္။ အမ်ားဖတ္စာ အေနနဲ႔ေတာ့ တင္ဘို႔ မသင့္လို႔ ထင္လို႔ပါ။

25 Nov 10, 12:42
Q: ဆရာရွင့္ ကၽြန္မသားေလးက ၂ လသားပါ။ ေရက်က္ေအးကို လံုးဝမေသာက္ပါ။ အရင္က ပ်ားရည္နဲ႕ေဖ်ာ္ၿပီး တိုက္ေတာ့ ေသာက္ပါတယ္ အခုပ်ားရည္ကုန္ေတာ့။ ေရကိုလံုးဝ မေသာက္ေတာ့ ဝမ္းက ၂ ရက္ ၁ ခါေလာက္ပဲ သြားၿပီး အရမ္းညစ္ရပါတယ္။

A: ဒီအရြယ္ေလးေတြက အက်င့္ကို လိုက္တယ္။ ခ်ိဳတာကို အက်င့္ရေနခဲ့လို႔ပါ။ ျပန္ျပင္ေပးရမယ္။ တေျဖးေျဖး ျပင္ပါ။ ပ်ားရည္ မရေသးရင္ သၾကား၊ ဂလူးကို႔စ္ နဲနဲနဲ႔ ေဖ်ာ္ပါ။ တေျဖးေျဖး အခ်ိဳေလွ်ာ့ေပးပါ။

ေရအဝင္နည္းရင္ ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္ေနရင္ ဝမ္းျခဴပါ။ ဝမ္းႏုပ္ေဆး မတိုက္ပါနဲ႔။ စအိုေလးထဲကို ဝမ္းျခဴေတာင့္ Ducolax ရွာရရင္ ထည့္ပါ။ ကေလးအရြယ္-လူၾကီးအရြယ္ လာတယ္။ ကေလး ဆိုတာေတာင္ အသက္မတူလို႔ အေတာင့္ကို ကေလးစအိုနဲ႔ အေနေတာ္ေအာင္ ျပဳျပင္ပါ။

ေဆးဆိုင္က ရွာမရရင္ ဆပ္ျပာကို အေနေတာ္ပံု လုပ္ပါ။ ၂ လကၼမေလာက္ဆို ရတယ္။ ေရနဲ႔ ႏူးျပီး စအိုထဲ ထည့္ပါ။

ဆရာမ အသိရွိရင္လဲ ရာဘာ-ဆီးျခဴပိုက္ အငယ္စားကို ကေလးစအိုထဲ ၂ လကၼမေလာက္ သြင္းျပီး ၾကက္ဆူဆီ၊ (ပါရဖင္ဆီ) တခုခုကို ေဆးထိုးပိုက္နဲ႔ ၁ဝ-၁၅-၂ဝ စီစီ ထည့္ေပးႏိုင္တယ္။ အဆီရွာရ ခက္ေသးရင္လဲ ဆပ္ျပာရည္ ခပ္ေႏြးေႏြး (ကိုယ္အပူခ်ိန္ေလာက္) ကို ၂ဝ-၃ဝ စီစီထည့္ျပီး ဝမ္းျခဴႏိုင္တယ္။ ၃-၁ဝ မိနစ္ပိုင္းအတြင္း ဝမ္းရွိတာ ထြက္လာလိမ့္မယ္။

8 Nov 10, 08:26
ကေလးငယ္တစ္ေယာက္ဟာ အရမ္းဖ်ားျပီး အန္တယ္၊ ဝမ္းအရမ္း သြားရင္ ဘာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပါသလဲဆရာ။ ဆရာဝန္က ေျပာတယ္ ေသြးေဖါက္ၾကည့္ေတာ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္နိုင္တယ္လို႔ေျပာတယ္ေက်းဇူးျပဳျပီးရွင္းျပေပးပါ ကေလးက အသက္ ၈ ႏွစ္ရွိ ပါတယ္။

ေသြးေဖါက္ၾကည့္တာက ေသြးမံႈ (platelet) နဲေနတာဆိုရင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္မယ္။ ဖ်ားတာ၊ အန္တာ၊ ကိုက္ခဲတာေတြ အျပင္ ဆိုးရင္ ေသြးယိုလာမယ္။ ႏွာေခါင္း၊ သြားဖံုးကေနယိုႏိုင္တယ္။ ဆီးထဲလဲ ပါတတ္တယ္။ အမ်ားဆံုးက ေသြးျခည္ဥေလးေတြ ထြက္တယ္။ ေသြးမံႈ (platelet) နဲတာအေပၚ မူတည္ျပီး ေဆးရံုတက္ျခင္ တက္ရမယ္။ ေသြးသြင္းျခင္ သြင္းရမယ္။ ေသြးမံႈကိုသာ သြင္းမွာ။ လိုအပ္ရင္ Drip သြင္းရမယ္။ သိပ္မဆိုးရင္ ေသြးယိုတာ၊ ေသြးဖိအားက်တာ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ္။ ေရမ်ားမ်ား၊ ဓါတ္ဆားရည္တိုက္ရမယ္။

7 Nov 10, 09:07
ဆရာရွင့္ မိန္းကေလးေရာဂါမ်ားအေၾကာင္း သိလိုပါသည္ရွင့္ အထူးသၿဖင့္ သားအိမ္အလံုးတည္သည့္ ေရာဂါ ရွိ-မရွိကိုို ဘယ္လို သိနိုင္ပါသလဲ။ အဲဒီေရာဂါအစမွာ ဘယ္လိုခံစားရသလဲဆိုတာ ေၿဖၾကားေပးေစလိုပါသည္ရွင့္။

သားအိမ္အလံုးတည္တာမွာ အနည္းဆံုး ၂ မ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ သားအိမ္ကေနျဖစ္တာနဲ႔ မ်ိဳးဥအိမ္ကျဖစ္တာ။ အပ်ိဳၾကီး၊ အိမ္ေထာင္ရွိေပမဲ့ ကေလးမရွိသူ၊ ကေလးနည္းသူေတြမွာ သားအိမ္က အသားလံုးျဖစ္တတ္တယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္အလံုးက အရြယ္-အေျခအေန မေရြးျဖစ္တတ္တယ္။ ရာသီျဖစ္စဥ္အေပၚ သက္ေရာက္တာ ရွိသလို တခ်ိဳ႕မွာ မသက္ေရာက္ဘူး။ အမ်ားဆံုးက ၾကီးလာတာေတာင္ မနာဘူး။ သိသာလာမွာက ဗိုက္-ဆီးစပ္မွာ ကုိယ္ဝန္လိုဘဲ အလံုးစမ္းရတာျဖစ္တယ္။ ၾကီးၾကီးလာမယ္။ ႏွစ္နဲ႔ခ်ည္ၾကာတယ္။ ဗိုက္နဲ႔ ေမြးလမ္းေၾကာင္းစမ္းသပ္မႈကေန သိသာတယ္။ အေကာင္းဆံုးက Ultrasound ရုိက္ရတယ္။

7 Nov 10, 03:51
ဦးေႏွာက္ခြဲစိတ္မႈက ေသေရးရွင္ေရး မဟုတ္ရင္ လုပ္သင့္ပါသလားခင္ဗ်ာ။ ဦးေခါင္းပုိင္း ခြဲစိတ္ျပီးရင္ လူနာက အေကာင္း ျပန္မျဖစ္ေတာ့ဘူးဆုိတာ ဟုတ္ပါသလား။

ဦးေႏွာက္ကို ခြဲစိတ္ရတဲ့ ေရာဂါ သိရမွာ ေျပာႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဦးေႏွာက္အထူးကုဆရာဝန္ကသာ ေျဖႏိုင္မွာပါ။ အေျခခံအားျဖင့္ ဆရာဝန္ကေန ခြဲတာ နဲ႔ မခြဲဘဲေနတာကို အေကာင္း-အဆိုး ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။

Nov 6, 2010 at 1:22 PM
ကၽြန္ေတာ္တို႔က (႕႕႕႕႕) ကပါ။ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္ဟာ လက္ခလယ္ လက္္ေခ်ာင္း က်ိဳးေတာ့ အစိုးရ ေဆး႐ံု သြားျပတာ ဆရာဝန္ခြဲေပးၿပီး ျပန္ဆက္ေတာ႔ မတည္႔ဘဲလြဲေနပါတယ္။ ေကြးဆန္႔လို႔ေတာ့ မရေတာ႔ပါဘူး။ နည္းနည္းေတာ့ ထံုက်င္ပါတယ္ တစ္ႏွစ္ေလာက္ေတာ႔ၾကာပါၿပီ။ အဲ႔ဒါ လက္ေခ်ာင္းဟာ ျပန္တည္႔ေအာင္လုပ္လို႔ရပါသလား။ ဒါမွမဟုတ္ ဒီထက္ပိုၿပီး ဘယ္လို ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ လာႏိုင္ပါသလဲ ေျပာျပေပးပါခင္ဗ်ာ။

တႏွစ္ရွိတာကို ျပန္ျပင္ဘို႔ မလြယ္ပါ။ က်ိဳးတဲ့ေနရာက တစ္ရွဴး (အရိုး-အရြတ္-အေၾကာ) ေတြ အမာရြတ္လို ျဖစ္သြားျပီ။ ခိုင္သြားျပီ။ မတည့္လဲ မတည့္တဲ့အတိုင္း ခိုင္သြားျပီ။ လက္ခလယ္လို ခပ္ေသးေသးဆိုေတာ့ ပိုက်ဥ္းေျမာင္းတယ္။ ထံုတာကလဲ အာရံုေၾကာေလးေတြ ထိခိုက္သြားလို႔ပါ။ အေကြး-အဆန္႔မရတာက အဆစ္ကိုပါ သြားထိခိုက္လို႔ ျဖစ္တယ္။ ဒါ့အျပင္ လက္ဖဝါးဖက္မွာ ျဖစ္ရင္ ေကြးတာကိုလုပ္တဲ့ အရြတ္ေၾကာ၊ လက္ဖမိုးဖက္ဆိုရင္ ဆန္႔တာလုပ္တဲ့ အရြတ္ေၾကာ ထိခိုက္ သြားတတ္တယ္။ အေကြး-အဆန္႔ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ သက္သာလာလိမ့္မယ္။ ျပန္တည့္ေအာင္၊ ျပန္အလုပ္ လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ရခ်င္ ရႏိုင္ပါတယ္။ Bone/Physio specialist အရိုး-အေၾကာအထူးကုနဲ႔ ေသျခာလုပ္ရမယ္။ ေလ့က်င့္ခန္း ဖါသာလုပ္ပါ။ ပူတဲ့ ဗမာလိမ္းေဆးလဲ လိမ္းေပးပါ။
8-11-2010

November 08, 2010 2:01 PM
စျဖစ္တာက ေရကူးတာ ၾကာသြားလို႔ အေအးမိပါတယ္။ ဖ်ားမွာစိုးလို႔ေဆးေတြေသာက္ေပမဲ့ အေအးမိၿပီးဖ်ားပါတယ္။ ေဆးခန္းျပပါတယ္။ ႏွာေစး၊ ေခ်ာင္းဆိုး က်န္ပါတယ္။ ႏွာေစးတာက မသက္သာပဲ ႏွပ္ညွစ္တိုင္း ႏွာရည္အဝါေရာင္ေတြ ထြက္လာပါတယ္။ နားကလည္း ကိုက္လာ၊ မ်က္စိကလည္းေအာင့္၊ သြားနာသလိုလည္း ျဖစ္လာပါတယ္။ ဘယ္ဘက္ ေခါင္း တျခမ္းလံုးက ေလးၿပီး ေခါင္းငံု႕လိုက္ရင္ က်ဥ္သလိုမ်ိဳးျဖစ္လို႔ ၂ ရက္အၾကာမွာ နား၊ ႏွာေခါင္း ဆရာဝန္နဲ႔ သြားျပပါတယ္။ ENT ဆရာဝန္က ခရင္းခြလိုပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ နားရဲ႕အေနာက္ပိုင္း အေရွ႕ပိုင္းကို စမ္းသပ္ပါတယ္။ နားရဲ႕ အေရွ႕က အသံပိုၾကားရၿပီး နားအေနာက္ပိုင္းက အသံတိုးတိုးပဲ ၾကားရပါတယ္။ ေခါင္းေပၚကိုတင္ၿပီး စမ္းေတာ့ အသံ လံုးဝ မၾကားရေတာ့ပါဘူး။ နားထဲနဲ႔ ႏွားေခါင္းထဲကိုလည္း ကိရိယာနဲ႔ ၾကည့္ပါတယ္။ အားလံုးၾကည့္ၿပီးသြားေတာ့ အာရံုေၾကာ အားနည္းလို႔ ႏွားေခါင္းကျဖစ္တာက နားကို သြားထိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အေအးမမိဖို႕လည္း မွာပါတယ္။

VIT B DENK (Vitamin B 1 100mg & B 6 200 mg)
NEUROGIN (Organic Ginkgo biloba leaf extract (EGb 761) 60 mg)
ALLERDAY 120 (Fexofenadine hydrochloride 120mg)
VITACEE (Vitamin C 500 mg)
FLUMOX (Amoxicillin and flucloxacillin capsules) ဒီေဆးေတြေပးထားပါတယ္ဆရာ။ ရန္ကုန္ကပါဆရာ။ ဘာျဖစ္တယ္ ဆိုတာ ေသေသခ်ာခ်ာလည္း သိခ်င္လို႔ပါ။ နာတာရွည္ေရာဂါမ်ိဳး ျဖစ္မွာ ေၾကာက္လို႔ပါ။

မပူပါနဲ႔ အေအးမိရာကေန ေခါင္းခြံမွာ အထဲရွိေနတဲ့ ေလခိုအေခါင္းေတြအထိ ပိုးဒဏ္ခံရလို႔ပါ။ အသံလိႈင္းပို႔တာကို သြားထိခိုက္တာပါ။ ျပန္ေကာင္းမွာပါ။ ေဆးေတြ ေပးတဲ့အတိုင္း ေသာက္ပါ။ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ေနပါ။ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အစာ ေကာင္းေကာင္းလဲ စားပါ။ မွ်တစာကို ေျပာတာပါ။ ခဏခဏ အေအးမိရင္ေတာ့ သတိထားပါ။ လမ္းေတြဆို႔တာ ျဖစ္သြားတတ္တယ္။ လိုအပ္ေသးရင္ ႏွာေခါင္းထဲ ပန္းရတဲ့ေဆး ေပးပါလိမ့္မယ္။ ေရေႏြးေငြ႔ရွဴတာလဲ ေကာင္းတယ္။
၈-၁၁-၂ဝ၁ဝ

Tuesday, November 2, 2010

Q and A November 2010 (2)

၁။ ကိုယ္ဝန္ရမွာ စိတ္ပူေနျပီး စိတ္မခ်မ္းမသာ
၂။ ကၽြန္မ သားေလးက ၂ လသားပါ
၃။ အေမမွာ အသဲၾကီးေရာဂါရွိပါတယ္
၄။ ေခါင္းေတြ ခဏခဏမူးေနတတ္ပါတယ္
၅။ အတူ မေနေတာ့ရင္ေကာ တားေဆးကပ္ကို မေသာက္ပဲ
၆။ လိင္အဂါၤမွာ အေရျပား ရွည္ေနျခင္းဟာ

Nov 12, 2010 at 2:58 PM
Q: ကၽြန္ေတာ္က အသက္ ၂၅ ျပည္႔ျပီး ယခုတုိင္ ပညာသင္ၾကားလွ်က္ရွိေသာ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ပါ။
ကၽြန္ေတာ႔္ ခ်စ္သူနဲ႔ တစ္ခါတစ္ရံ လိင္စိတ္ျပည္႔ဝေအာင္ သူမ လက္နဲ႔သုံးတာမ်ိဳး သူမအဂါၤကို ထိတိုက္ပြတ္မိတာမိ်ဳး လုပ္မိပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံတဲ႔ပုံမ်ိဳး အထိ စည္းမေက်ာ္ၾကပါဘူး။ လိင္တံကို သူမလက္၊ သူမ မအဂၤါကို ကၽြန္ေတာ႔လက္ျဖင္႔ ျဖစ္ျဖစ္ ပြတ္တုိက္ျပီး သုတ္ရည္ ထြက္သည္အထိ လုပ္ခဲ႔ၾကျဖစ္တာ ႏွစ္ခါ သုံးခါ မကေတာ႔ပါ။ ယခု ကၽြန္ေတာ္႔ သုတ္ရည္မ်ား သူမ အဂါၤကိုပါ ေပသြားတဲ႔အတြက္ ကိုယ္ဝန္ရမွာ စိတ္ပူေနျပီး စိတ္မခ်မ္းမသာ ျဖစ္ေနၾကလို႔ပါ။

A: ျဖစ္ဘို႔ အခြင့္အလမ္း အေတာ္ၾကီး နည္းပါတယ္။ တကယ္လို႔ ေပစြန္းတာျဖစ္သြားရင္ ခ်က္ခ်င္း ေရေဆးႏိုင္တယ္။ အၾကံေပးခ်င္တာက တဆင့္တဆင့္ တက္လာတတ္တာမို႔ အကာအကြယ္ ယူထားေစခ်င္တယ္။ သူ႔ကို ေဆးေသာက္ခိုင္းတာ၊ ကြန္ဒြန္သံုးတာ တခုခုေပါ့။ ပိုအဆင္သင့္မွာက ရက္ေရြးပါ။ သူ ရာသီမလာခင္ ၅-၇ ရက္နဲ႔၊ လာျပီး ၅-၇ ရက္အတြင္းဆိုရင္ ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္ပါ။

19 Nov 10, 12:54
Q: ကၽြန္မသားေလးက ၂ လသားပါ။ အခု မနက္ပိုင္းနဲ႕ ေန႕လည္ဆို လံုးဝ မအိပ္ပါဘူးရွင့္။ အိပ္ရင္လည္း မိနစ္ ၂ဝ က အမ်ားဆံုးပဲ။ အဲတာဘာျဖစ္လို႕ပါလဲရွင့္။ ဝမ္းသြားရင္လည္း အရမ္းညစ္ရပါတယ္။ ဝမ္းမသြားတာ ၂ ရက္ ရွိပါၿပီ။

A: ဒီအရြယ္မွာ အိပ္ခ်ိန္-ႏိုးခ်ိန္ မမွန္ေသးပါ။ မွန္လာပါလိမ့္မယ္။ ဝမ္းညွစ္တာေတာ့ ျပင္ရမယ္။ ေရမ်ားမ်ားတိုက္ေပးပါ။ မိခင္ တခါ ေရေသာက္ရင္ သူ႔ကိုတခါ တိုက္ပါ။ ဝမ္း တရက္မသြားရင္ ဝမ္းျခဴပါ။ ဝမ္းႏုပ္ေဆး မတိုက္ပါနဲ႔။ ဝမ္းျခဴေတာင့္ ဝယ္လို႔ လြယ္ပါတယ္။ Glycerine အလွဆီအေတာင့္မ်ိဳး။ ဝယ္မရလဲ ဆပ္ျပာႏုႏုကို ေရနဲ႔ႏွဴးျပီး အေနေတာ္ေလးလုပ္၊ လက္နဲ႔ စအိုထဲကို ၂ လကၼေလာက္ ဝင္ေအာင္ သြင္းေပးရင္ရတယ္။ အလွဆီ၊ ၾကက္ဆူဆီကိုလဲ ပိုက္ကေလးနဲ႔ သြင္းေပးလဲ ရတယ္။

19 Nov 10, 15:48
Q: ကြ်န္ေတာ့္ အေမမွာ အသဲၾကီးေရာဂါရွိပါတယ္။ ေနာက္ျပီး တီဘီလဲ ရွိပါတယ္။ အသက္က ၆ဝ နားကပ္ေနပါျပီ။ ဆရာဝန္က အသဲၾကီးတာ ၁ လေဆးေသာက္ရမယ္တဲ့။ ေနာက္ျပီးတာနဲ ့ တီဘီ အတြက္ကို ဆက္ေသာက္ရမယ္တဲ့။ အဲဒါ သက္သာေအာင္ဘယ္လိုေနထိုင္ရမလဲ။ ေဆးေတြက ပ်င္းေတာ့ အေမ့အတြက္ အဆင္မေျပမွာ စိုးလို ့ပါ။

A: အသဲ ၾကီးေနတာ အမ်ိဳးအစား သိဘို႔လိုေသးတယ္။ အဆီမ်ားတာလား ေရာင္တာလား၊ ေရာင္တာကလဲ အေၾကာင္း တခုမက ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆး ၁ လ ေသာက္ဘို႔ခိုင္းတာ တြက္ရင္ ဆိုးပံုမရပါ။ တီဘီ ေဆးေတြက သိပ္ၾကီးမျပင္းပါ။ ဆရာဝန္က ခ်ိန္ဆပါလိမ့္မယ္။ အသဲအတြက္ အဆီေလွ်ာ့ေစပါ။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ေစပါ။ တီဘီ အတြက္ အစားေကာင္းေကာင္း စားေစပါ။ ေလေကာင္းေလသန္႔ ရပါေစ။

2010/11/19
Q: ကၽြန္ေတာ္က အသက္ ၂၅ ႏွစ္ဝန္းက်င္ပါ။ ျဖစ္ေနတာက ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း ေခါင္းေတြ ခဏခဏမူးေနတတ္ပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ မျဖစ္ဖူးပါဘူး။ အခု ကြန္ပ်ဴတာေလး ခဏသံုးရင္ေတာင္ မူးေနပါတယ္။ ဇာတ္ေၾကာလည္း ထိုးလာပါတယ္။ ငယ္ငယ္ကတည္းကျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥတစ္ခုေတာ့ ရွိပါတယ္။ အဲဒါက ကၽြန္ေတာ္ သူမ်ားေတြလို လူကို ေဇာက္ထိုး ေနလို႕ မရပါဘူး။ အဲဒီလိုေနျပီးလို႔ ျပန္ထလာရင္ ေခါင္းေတြ အရမ္းမူးျပီး ခ်ာလပတ္ရမ္းေနပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္ေလးၾကာမွ ျပန္ေကာင္းသြားတာပါ။ ေနာက္ျပီး ကားစီးရင္လည္း မူးတတ္ပါတယ္။ ငယ္ငယ္ကေလးထဲက မူးတတ္တယ္။ အခုက ကြန္ပ်ဴတာေလး ခဏသံုးယံုနဲ႔ မူးေနတယ္ဆိုေတာ့ အေျခအေနမ်ား ပိုဆိုးသလားလို႕ပါ။

A: ဖတ္ၾကည့္ရတာ အမူးေရာဂါလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ဟုတ္တယ္ ေခါင္းေဇာက္ထိုး၊ ကားစီးမူးတာေတြက ဆက္ေနတဲ့ ခံစား႔မႈျဖစ္တယ္။ Vitamin B6 ေသာက္ပါ။ ကားစီးမူးတာအတြက္ Dramamine ေသာက္ပါ။ Blood pressure check လုပ္ပါ။ ေရာဂါၾကီး မဟုတ္ပါ။ ေပ်ာက္ဘို႔ေတာ့ ခက္တယ္။ နားအတြင္းထဲက Balance ထိန္းတဲ့ေနရာ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္လို႔ ျဖစ္တာပါ။

2010/11/19
Q: က်ေနာ့္ ေကာင္မေလးနဲ႕ အတူေနေနတုန္း အထဲကပူျပီးေတာ့ ခဏေနေတာ့ သူဆီက ေသြးေတြ ထြက္လာပါတယ္။ အဲဒါ ဘာျဖစ္တာပါလဲ။ တားေဆးကပ္ကလဲ တကပ္ကုန္သြားရင္ ရက္မျခားပဲ ဆက္တုိက္ ဆက္ေသာက္ရပါသလား။ အတူ မေနေတာ့ရင္ေကာ တားေဆးကပ္ကို မေသာက္ပဲ ရပ္လိုက္လို႕ရပါသလား။ တကပ္မကုန္ေသးပဲနဲ႔ ရပ္လိုက္လို႕ ရပါသလား။ ရပ္လိုက္တာနဲ႕ေကာ ေသြးဆင္းပါသလား။

A: ေသြးထြက္တာကို ေမးျမန္း-ဆန္းစစ္ျပီးမွ ေျပာလို႔ မွန္မယ္။ ေဆးကပ္ကို အရင္ေသာက္ရမဲ့ ၂၁ လံုးကုန္တာနဲ႔ ေသြးဆင္းတဲ့အထိ ရပ္ထားပါ။ ဆင္းျပီးရင္ တခါဆက္ေသာက္ပါ။ ၂၈ လံုးကပ္ဆိုရင္ ေနာက္ေသာက္ရမဲ့ အေရာင္ရင့္ေဆး ေသာက္ေနတံုး ျပန္လာႏိုင္တယ္။ တလလံုး အတူမေနရင္ ရပ္ထားႏိုင္တယ္။ ေဆးတကပ္ဆိုတာ တလတြက္သာ ျဖစ္တယ္။ တကပ္ မကုန္ခင္ ရက္လိုက္ရင္ ရက္မမွန္ဘဲ ေသြးဆင္းလာလိမ့္မယ္။

2010/11/19
Q: လိင္အဂါၤမွာ အေရျပား ရွည္ေနျခင္းဟာ ဆုိးက်ဳိးရွိပါသလား။

A: ဆိုးက်ိဳး မရွိပါ။ သန္႔ရွင္းေရး ပိုလုပ္ေပးပါ။

2010/11/17
Q: ခ်စ္သူ ၂ ေယာက္ ခရီးအတူ သြားမိလုိ႔ အတူေနျဖစ္တယ္။ Emergency pill (12hr -12hr) ေဆး ေသာက္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုမ်ိဳး ေသာက္သင့္ပါသလဲ ခင္ဗ်။ အဲဒီေဆးက အမ်ားဆံုး ၃-၅ ရက္အထိပဲ စိတ္ခ်ရမယ္ဆိုရင္ ၃ ရက္ေျမာက္မွာ တကဒ္ (၂လံုး)၊ ၇ ရက္ေျမာက္မွာတခါ (၂ လံုး) အဲလိုမ်ိဳး ေသာက္ရမွာလား ဆရာ။

A: မဟုတ္ပါ။ အျမန္ဆံုး ၁ ခါ၊ ၁၂ နာရီျခားျပီး ၁ ခါေသာက္ပါ။

Nov 20
သမီးက အေအးနဲနဲမိိတာနဲ႔ ႏွာေခါင္းက အသက္ရူလို႔ မရေတာ႔ဘဲ ပိတ္သြားပါတယ္။ မ်ိဳးရိုး လိုက္တာလား မသိဘူးဆရာ။ ထိပ္ကပ္နာျဖစ္မွာ စုိးရိမ္ပါတယ္။ အေမ႔အေဖ၊ အေမ၊ သမီး၊ သံုးေယာက္လံုး ေဆာင္းတြင္းဆိုရင္ ပုိဆိုးပါတယ္္ဆရာ။
ႏွာေခါင္းထဲကို ထည့္တဲ႔ေဆးေရ သံုးမွသာ အသက္ျပန္ရွဴလို႔ရပါတယ္ဆရာ။ သမီး အသက္ရွဴၾကပ္ရင္ အျမဲသံူးျဖစ္တာက peyinchin ဆိုတဲ့ေဆးပါ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး ေၾကာက္လို႔ပါဆရာ။ ေျဖေပးပါဦးေနာ္

Piyenchin Opthalmic Drops (Bi Yan Jing)
Smoke, Smag and Glare ေၾကာင့္ အလာဂ်ီရလို႔ rhinitis ႏွာေစးတာ၊ eyes itching, conjunctivitis မ်က္စိယား၊ မ်က္စိနာတာအတြက္ မ်က္စဥ္းျဖစ္ပါတယ္။ ၁-၂ စက္ တေန႔ ၄ ၾကိမ္ ခပ္ရတယ္။ ၆ ႏွစ္အထက္သာသံုးရတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ က်ားဆီးၾကိတ္ေရာဂါရွိသူေတြ မသံုးရပါ။ ေရတိမ္ရွိသူ မ်က္စိအထူးကုကိုျပျပီးမွ သံုးပါ။

Napholazine Hydrochloride, Boric Acid, Sodium Borate, Benzoalkium chloride, Sodium Edta Sterile water ေတြ ပါတယ္။ Food and Drug Administration ကေန စမ္းသပ္မႈ မရွိေသးပါ။

Monday, November 1, 2010

Q and A November 2010 (1)

1. ရာသီလာတာ မမွန္ဘူး
2. လိင္ဆက္ဆံျခင္း အဆင့္ထိ မေရာက္ခဲ့ဘူးပါဘူး
3. သုတ္ေရ ေျခာက္ေသြ ့ေနစဥ္မွာ ေမ့ျပီး
4. Hi Doctor
5. ecee2 ကို ၿဖစ္ၿပီး တန္းေသာက္ရတာလား
6. မိန္းကေလးေရာဂါ ရွိရင္လည္း ၂ ေၾကာင္း ၿပတယ္လို႔ သိရပါတယ္

November 09, 2010 7:52 PM
Q: ရာသီလာတာ မမွန္ဘူး။ တခါေစာတယ္။ တခါေနာက္က်တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ။ လာရင္လဲ ေသြးခဲေလးေတြပါတယ္။ တစ္ခါေလဆုိ အသားစုိင္ေလးလုိလဲပါတယ္။ လာရင္ ဗုိက္ကုိက္တယ္။ အသက္ ၂၅ အိမ္ေထာင္မရွိ။

A: ရာသီဆိုတာ မမွန္တတ္ပါ။ အိမ္ေထာင္လဲမရွိ၊ ဆက္ဆံမႈလဲ ကင္းေနသူဆိုရင္ စဥ္းစားစရာ ေဘာင္က်ဥ္းပါတယ္။ ဗိုက္ကိုက္တာ၊ ဆီးစပ္နာတာလဲ လူအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လာျဖစ္တယ္။ Ibuprofen, Paracetamol, Diclofenic, Buscopan ေဆး တမ်ိဳးမ်ိဳး နာတဲ့ရက္ေတြမွာ ေသာက္ပါ။ ေသြးခဲဆိုတာေတာ့ ျဖစ္မယ္။ အသားဆိုင္လို႔ ထင္မွတ္တာ ေနမယ္။ ကုိယ္ဝန္ပ်က္မွသာ အသားစလိုပါတယ္။ အတံုးအခဲေတြေတာ့ သူလိုကုိယ္လိုလူေတြမွာ ပါတယ္။ ရာသီရက္-လ မွန္ခ်င္ရင္ အမ်ားသံုး ကိုယ္ဝန္တားေဆး ၁ ရက္ ၁ ျပားေသာက္။ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲပါေဆးကို ၃-၄ လ ဆက္ေသာက္ပါ။

November 09, 2010 9:10 PM
Q: လက္မွာ ကိုယ့္ရဲ ့ အမ်ိဳးသား သုတ္ေရ ေျခာက္ေသြ႔ေနစဥ္မွာ ေမ့ျပီး ခ်စ္သူမိန္းကေလးကို မာစတာေဘးရွင္း လုပ္ေပးမိရင္ ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္ပါသလား။ ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိ ဘယ္လို ေစာေစာသိမလဲ။

A: သုတ္ပိုးက အျပင္မွာ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ရွင္ေနတယ္ဆိုတာ သူေနရတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္အေပၚ မူတည္တယ္။ ျမင္ရတာလဲ မဟုတ္လို႔ ေမးတဲ့သူရဲ႕ျဖစ္စဥ္တံုးက အထဲဝင္-မဝင္ ေျပာမရပါ။ ေကာင္းတာက ၅ ရက္အတြင္းဆိုရင္ အေရးေပၚ တားနည္း သံုးပါ။ မလာရင္ Urine for pregnancy test ဆီးစစ္ပါ။

Nov 9, 2010 at 2:27 PM
Q: ကၽြန္ေတာ္က အသက္ ၂၄ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ အလုပ္က interior design ဆြဲပါတယ္။ အေညာင္းထိုင္တဲ့ အလုပ္မ်ိဳးပါ။ ဒီမနက္ ၁ဝ နာရီေလာက္မွာ ပံုဆြဲရတာ ေညာင္းလို႔ မတ္တတ္ရပ္ၿပီး တစ္ဖက္ကိုအလွည့္ (ခါးခ်ိဳးတာ မဟုတ္ပါ) ရုတ္တရက္ ဘယ္ဘက္ ရင္ဘတ္ ေအာင့္သြားတယ္ ေလကို တအားရႈသြင္းထားရင္ တင္းတင္း ေအာင့္ေအာင့္ ႀကီးၿဖစ္ေနပါတယ္။ ဘယ္ဘက္ ဘက္ေမာင္း လည္ပင္းေတြပါ ေအာင့္လာသလိုမ်ိဳး ခံစားရပါတယ္ (အရင္က မခံစားဖူးပါ) ဘယ္လိုေရာဂါ ၿဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ။ ဘယ္လို စစ္ေဆးကုသမႈမ်ိဳး ခံယူသင့္ပါသလဲ။

A: သိပ္မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ေျပာတဲ့အတိုင္း လႈတ္ရွားလိုက္စဥ္က ၾကြက္သားနဲ႔ အာရံုေၾကာ နာသြား-ထိသြားတာပါ။ အၾကီးအက်ယ္ မထိခိုက္ေစႏိုင္ပါ။ ေလာေလာဆယ္ အနာသက္သာေဆး Pain killer တခုခုကို အစာနဲ႔ နီးနီးေသာက္ပါ။ Neurobion စားေဆးကိုလဲ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္ေသာက္ပါ။ နာတဲ့ေနရာကို ဗမာေဆး ပူတာတခုခုလဲ လိမ္းလို႔ရပါတယ္။

Nov 10, 2010 at 10:03 AM
Q: Hi Doctor, Kindly find attached, Pls help me.

A: တစ္အခ်က္ စိတ္မပ်က္ပါနဲ႔။ က်ားအဂၤါၾကီးေအာင္ ေလစုပ္ကရိယာသံုးတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ကိုယ္တိုင္သံုးသူတဦးရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳကို သိရလို႔ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ခြဲစိတ္တာ မလုပ္ခင္ တျခားနည္းနာေတြ လုပ္ေစခ်င္တယ္။ ဆရာေရးတဲ့ ဒီအေၾကာင္းအရာ စာေတြ ဖတ္ျပီးျပီလား။ Viagra ေဆးက အင္မတန္ ထိေရာက္ပါတယ္။ သံုးဘူးသလား။ အဲဒီႏိုင္ငံမွာ နာမယ္တမ်ိဳးနဲ႔လဲ ေရာင္ႏိုင္တယ္။ (အင္တာနက္) ကေနရွာလဲရမွာပါ။ အိႏၵိယမွာ Vigora, Biovigora, Kamagra စသျဖင့္ နာမယ္ေတြနဲ႔ ေရာင္းတာ ေစ်းမဆိုးပါ။ ၅ဝ-၁ဝဝ အားလာတယ္။ ၅ဝ ဆိုရင္ကို ရႏိုင္ပါတယ္။ အေရးၾကီးတာက စိတ္ခိုင္မာပါ။ လိုေသးရင္ ေမးပါ။

၁။ ခြဲစိတ္တာကို သိပ္စိတ္မေစာေစခ်င္ပါ။ ခြဲစိတ္နည္းကို ေတာ္ေတာ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ မလုပ္ၾကပါ။
၂။ Viagra ေဆးက လိုတဲ့ အခ်ိန္မွာသာ ေသာက္ရမယ္။ အျမဲေသာက္ေနစရာ မလိုပါ။ မိန္းမနဲ႔ အတူေနမယ္ဆိုရင္ အခ်ိန္ မတိုင္ခင္ ၁၅ မိနစ္၊ နာရီဝက္ ၾကိဳေသာက္ပါ။ တရက္ထဲမွာ ေနာက္ထပ္ေသာက္စရာ မလိုပါ။ ၾကားရက္မွာလဲ ေသာက္စရာ မလိုပါ။ ၅ဝ အားသာ ေသာက္ပါ။ အသက္ သိပ္ၾကီးသူေတြသာ ၁ဝဝ အားလိုတယ္။ အျမဲအတူေနခ်င္တိုင္းလဲ လိုခ်င္မွ လိုပါလိမ့္မယ္။ ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး မေျပာပေလာက္ပါ။ ေဆးေသာက္ျပီး မၾကာခင္ မ်က္ႏွာ ခပ္ရွိန္ရွိန္း ျဖစ္လာတယ္။ ေသြး ပိုေလွ်ာက္ေစလို႔ပါ။ ႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီ ေဆးေသာက္သူေတြ ေဘးေတြ႔တယ္ဆိုတာ သိပ္မၾကားရေသးပါ။ လိုေသးလဲ ေမးပါ။

Q: ဆရာ ecee2 ကို ၿဖစ္ၿပီး တန္းေသာက္ရတာလားဆရာ။ ၁၂ နာရီၾကား ေဆးႏွစ္လံုးစလံုး ေသာက္ၿပီး အဲဒီေန႔ တန္းၿဖစ္ရင္ ထပ္ေသာက္ရလားဆရာ။ ေဆးတစ္လံုး ေသာက္ၿပီး ေနာက္တစ္လံုး မေသာက္ခင္ ၾကားေကာ ၿဖစ္လို႔ရလား ဆရာ။

A: ၁။ ဒီေဆးက ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆး မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္တားေဆးျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ျဖစ္ျပီးသားကို မပ်က္ေစႏိုင္ပါ။ ဒီေဆးထဲမွာ progesterone or oestrogen ေဟာ္မုန္းေတြ အမ်ားၾကီးပါတယ္။ ဥျဖစ္လာမွာကိုတားတယ္၊ ဥနဲ႔ သုတ္ပိုး မေတြ႔ေအာင္ တားတယ္။ သူတို႔ႏွစ္မ်ိဳးေတြ႔ျပီးအံုးေတာ့ သားအိမ္အတြင္းနံရံမယ္ လာတြယ္မွာကို တားတယ္။

၂။ လိင္ဆက္ဆံမႈျဖစ္ျပီး ၃-၅ ရက္အတြင္း ေဆးေသာက္တယ္ဆိုရင္ ဆက္ဆံတာ ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ျဖစ္ျဖစ္ တားႏိုင္တယ္။ ေဆးေသာက္ထားတာနဲ႔ ၃-၅ ရက္အတြင္း လိင္ဆက္ဆံမႈက အခ်ိန္အရ အၾကံဳးဝင္ေနရင္ ကာကြယ္ႏိုင္မယ္။ ဆိုလိုတာက ေနာက္ဆံုးအၾကိမ္ လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔ တြက္ရမွာပါ။

၃။ ေဆး ၂ လံုးစလံုး ေသာက္ထားမွ ေသျခာတယ္။ ပဌမ ၁လံုးနဲ႔ ဒုတိယ ၁ လံုးၾကား ဆက္ဆံမိတာလဲ အၾကံဳးဝင္ပါမယ္။

၄။ ေနာင္မွာလဲ ဆက္ဆံဘို႔ရွိႏိုင္သူဆိုရင္ ဒီေဆးမ်ိဳးေသာက္၊ ရာသီလဲလာျပီးရင္ တေန႔ ၁ လံုး၊ တလ ၂၁ လံုး ေသာက္ရမဲ့ေဆး ဆက္ေသာက္ေနရမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ တျခားနည္းလမ္းတခုခုကို သံုးရမယ္။

November 09, 2010 5:40 PM
Q: ကြ်န္ေတာ္တို႔ စံုတြဲက လိင္ဆက္ဆံျခင္း အဆင့္ထိ မေရာက္ခဲ့ဘူးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ oral sex နဲ႕ အျခားေသာ နည္းလမ္း ေတြနဲ႔ သုတ္ထြက္ေအာင္ေတာ့ လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အလြန္ဆံုးေျပာရရင္ ကြ်န္ေတာ့္ သုတ္ရည္နဲ႔ သူ႔ vagina နဲ႔ ထိမိေကာင္း ထိမိနိဳင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အတြင္းလမ္းေၾကာင္းထဲအထိေတာ့ မဝင္ပါဘူးခင္ဗ်။ ဒါေပမယ့္ အခု သူက ရာသီ မလာတာ ဆယ့္ငါးရက္ေက်ာ္ေနပါျပီ ခင္ဗ် အထက္ပါအေၾကာင္းအရာေတြက ကိုယ္ဝန္ရရွိေစနိုင္ပါလား ရာသီ မလာတာကေရာ ဘယ္လို အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္လဲ။ ကိုယ္ဝန္ရရွိသြားရင္ အျမန္ဆံုးဘယ္လို နည္းလမ္းမ်ားနဲ႔ သိရွိနိဳင္ပါလဲခင္ဗ်ာ။

A: ကိုယ္ဝန္ဟုတ္-မဟုတ္ အေသအျခာ မေျပာႏိုင္ပါ။ Urine for pregnancy test နဲ႔ စမ္းပါ။ မ်ဥ္း ၂ ေၾကာင္းေပၚရင္ ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္။

November 09, 2010 11:58 AM
က်မ အသက္ ၃၃ နွစ္ ရွိပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၁ နွစ္ေလာက္ပဲ ရိွပါေသးတယ္။ ဒီ ၁ ပါတ္ထဲမွာမွ ၿဖစ္တာပါ။ ရာသီ မလာတာ ၁ လေက်ာ္ေလာက္ေတာ့ ရွိပါၿပီ။ ဆီးစစ္ၾကည့္မလို႔ ေနာက္ထပ္ ၁ ပါတ္ေလာက္ ေစာင့္ၾကည့္ ေနေသးတဲ့ အခ်ိန္ပါ။ က်မမွာ ငယ္ငယ္ေလးထဲက လူၾကီးေတြက ေၿပာတာ မိန္းကေလးေရာဂါ ေသြးအားနည္းတာ ရွိတယ္လို႔ ေၿပာဘူးပါတယ္။ အမ်ိဳးသားနဲ႔ ေသာၾကာေန႔ ညက ဆက္ဆံတာ က်မက ေမွာက္လိုက္ မိပါတယ္။ (ဒူးေထာက္တာ မဟုတ္ပါဘူး) ဆက္ဆံၿပီးေတာ့ ေသြးဆင္းပါတယ္။ ေသြးဆင္းတာက အမ်ားၾကီး မဟုတ္ပါဘူး။ ခါတိုင္း ဆက္ဆံၿပီးေတာ့ သုတ္ရည္ ၿပန္ထြက္သလိုပါပဲ။ ၁ ခါ တည္းထြက္တာပါ။ စိတ္ထဲမွာ သုတ္ရည္လို႔ပဲ ထင္ေနတာ။ ပက္လက္က်ေတာ့ မဆင္းပါဘူး။ ဆီးစစ္ၾကည့္ရင္ မိန္းကေလးေရာဂါ ရွိရင္လည္း ၂ ေၾကာင္း ၿပတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဟုတ္ပါသလား။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ရင္ေရာ လႏုရင္ေရာ ဘယ္လို လကဏာမ်ဳိးပါလဲ။

ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိ Urine for pregnancy test စမ္းေတာ့ ၂ ေၾကာင္းျပရင္ ကိုယ္ဝန္ရွိတာပါ။ တျခား အေၾကာင္း ေတြေၾကာင့္ ၂ ေၾကာင္း မျပႏိုင္ပါ။ ေသြးအားနည္းတာဆိုရင္ အသားအေရ ျဖဴေရာ္ေရာ္ေနမယ္။ ေမာတတ္တယ္။ တကယ္လို႔ ကိုယ္ဝန္ ရွိေနျပီး ေသြးနဲနဲေလးဆင္းတာ ကိစၥမရွိတတ္ပါ။ ပ်က္တာဆိုရင္ ေသြးမ်ားမ်ား ဆင္းလာမယ္။ ဆီးစပ္ နာမယ္။ ဆင္းတာက တေျဖးေျဖး အတံုးအခဲလို ဆင္းလာမယ္။ အဲဒါဆိုရင္ နာလာမယ္။ ခါးကိုက္မယ္။ သာမန္အားျဖင့္ ေမွာက္လွ်က္ ဆက္ဆံတာေၾကာင့္ ပ်က္တာျဖစ္ခဲပါတယ္။ ဒူးေထာက္အေနအထားလဲ အဲလိုပါဘဲ။ ေကာင္းတာက ဆီးစစ္ပါ။ လိုေသးရင္ ေမးပါ။

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...