က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Thursday, December 9, 2010

Zinc သြပ္ဓါတ္

Dec 10, 11:58
ကၽြန္ေတာ္က ရန္ကုန္ကပါ။ ကၽြန္ေတာ့္ကို ဆရာဝန္တေယာက္က ဇင့္ပါတဲ့အားေဆး ေသာက္ဖို႔ ညႊန္းခဲ႔ပါတယ္။ အဲ႔ဒီ ဇင့္ဓါတ္ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာ သိပါရေစ။ ဇင့္ေဆးၿပားေရာ သီးသန္႔ေသာက္လို႔ရပါသလား။

လူေတြအတြက္ အားေဆးဆိုရင္ အမ်ားအားျဖင့္ (ဗီတာမင္) ေတြလို႔ သိၾကတယ္။ ဒါအျပင္ ဓါတ္ဆားေတြလဲ လိုပါတယ္။ ဥပမာ ေသြးအား ေကာင္းဘို႔ သံဓါတ္ကို အေတာ္မ်ားမ်ား သိၾကတယ္။ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ မျဖစ္ေစတဲ့ (အိုင္အိုဒင္း) ကိုလဲ တခ်ိဳ႕သိၾကတယ္။ အလားတူ မပါမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ ဓါတ္ဆားမ်ိဳးစံုထဲမွာ (သြပ္ဓါတ္) လဲပါတယ္။

လူရဲ႕ဇီဝျဖစ္စဥ္မွာ လိုအပ္တဲ့ (အင္ဇိုင္း) ေပါင္း ၁ဝဝ ေလာက္မွာ သူပါတယ္။ ေရာဂါျပီးစနစ္၊ (ပရိုတင္း) တည္ေဆာက္မႈ၊ အနာက်က္ေစမႈ၊ DNA မ်ိဳးဇီဇတည္ေဆာက္မႈ နဲ႔ (ဆဲလ္) ေတြ ပြါးမ်ားမႈေတြမွာ သြပ္ဓါတ္ ပါရတယ္။ အနံ႔နဲ႔ အရသာ အာရံုခံရာမွာလဲ သူ႔အခန္းပါတယ္။

ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္၊ ကေလးငယ္ဘဝ၊ လူငယ္ဘဝေတြမွာ ပိုလိုတယ္။ အသက္ ၆လေအာက္ ကေလး တေယာက္မွာ တေန႔ကို 2 mg လိုျပီး၊ ၁၄ ႏွစ္သားေရာက္ရင္ 11 mg လိုတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္ခ်ိန္ေတြမွာ 13-14 mg လိုတယ္။

Zinc သြပ္ဓါတ္ နည္းေနသူေတြမွာ ၾကီးထြားမႈ ေႏွးတယ္၊ အစားပ်က္တယ္၊ ေရာဂါျပီးစနစ္ကို ထိခိုက္တယ္။ ဆိုးသူေတြမွာ ဆံပင္ၾကြတ္တယ္။ ဝမ္းေလ်ာတယ္၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈ ေနာက္က်တယ္၊ ပန္းေသတာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ပိန္တယ္၊ အနာက်က္တာ ေႏွးတယ္၊ အရသာ ပ်က္တယ္၊ စိတ္ ထိုင္းမိႈင္းတာေတြလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။

သြပ္ဓါတ္ဟာ Oysters (76.7 mg) ကမာ-မုတ္ မွာ အမ်ားဆံုးပါတယ္။ Red meat အမဲ-ဆိတ္-ဝက္-သိုးသား၊ (8.9 mg)၊ ဝက္သား (4.2 mg)၊ ၾကက္သား (2.7 mg)၊ ပဲေတြမွာ (1.3 mg)၊ အမ်ားဆံုးပါတယ္။ Whole grains ျပဳျပင္မထားတဲ့ ဂ်ံဳ-ဆန္-ေျပာင္း အေစ့အဆံ၊ Milk products ႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္စာ၊ Cereals အသင့္စားႏိုင္တဲ့ မနက္စာ၊ Lean meats အဆီထုတ္ အသား၊ Fish ငါး၊ Beans ပဲ၊ Eggs ဥ၊ Cashews သီဟိုဠ္သရက္ေစ့၊ Almonds ဗာဒံေစ့၊ Nuts တျခားအေစ့အဆံေတြမွာလဲ ပါတယ္။

သံဓါတ္ေဆး မ်ားသူေတြမွာ သြပ္ဓါတ္နည္းေစတတ္တယ္။ သြပ္ဓါတ္ မ်ားျပန္ရင္လဲ Copper ေၾကးဓါတ္ နည္းေစျပန္တယ္။

အေအးမိလို႔ ေသာက္ရ-ငံုရတဲ့ Cold lozenges ေဆး၊ ႏွာခါင္းထဲ ထည့္ရတဲ့ ေဆးေတြထဲမွာ ပါေနတယ္။ Zinc-containing nasal gels or sprays ကို ၾကာရွည္သံုးရင္ အနံ႔မရျဖစ္သြားတတ္တယ္။ သြတ္ဓါတ္လြန္ကဲသူ အဆိပ္သင့္သူေတြမွာ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္တယ္၊ အစားပ်က္မယ္၊ ဗိုက္နာမယ္၊ ဝမ္းပ်က္မယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္။

Quinolone antibiotics (Cipro) and Tetracycline (Achromycin) ေဆးေတြနဲ႔ တခ်ိန္ထဲ တြဲေပးတာ မေကာင္းဘူး။ အဆစ္နာအတြက္ေပးတဲ့ Penicillamine ေဆးလဲ အဲလိုဘဲ။ Chlorthalidone and Hydrochlorothiazide ေဆးေတြက သြပ္ဓါတ္ကို မ်ားမ်ား စြန္႔ထုတ္ေစတယ္။

သတ္သတ္လြတ္ စားသူေတြမွာ သြပ္ဓါတ္ဟာ ၅ဝ% နည္းေနတတ္တယ္။ အရက္စြဲေသာက္သူေတြမွာလဲ ၃ဝ-၅ဝ% နည္းေနတယ္။

သြပ္ဓါတ္ပါ ေဆးနာမည္ေတြ ေရးေပးလိုက္ပါတယ္။
• Zinc Tablets
• Ferrous Fumarate 152+Folic acid 750mcg+Zinc sulphate
• Activecal-Forte Tablets = Calcitrol 0.25 mcg. + Calcium 500 mg. + Zinc 7.5 mg. + Magnesium 100 mg
• Haematinic with Zinc Tablets
• B complex with zinc capsules
• Multivitamin, minerals fortified with Methylcobalamin, Vitamin C and Zinc Tablets
• Boneshell Forte = Calcium 210mg + Calcitrol 0.25mcg + Calcium Citrate 1000mg + Zinc Sulpha 7.5mg
• Calcitrol 0.25 mcg + Calcium Citrate 250 + Zinc 7.5
• HG-CAL drugs = Calcium Citrate, Magnesium Hydroxide, Zinc Sulphate, Vitamin D3
• Zinc Sulfide, Zinc Sulphide
• Zinc Sulphate 20mg
• Carbonyl 100 mg + Folic Acid 1.5 mg + Vitamin B 12 15 mcg + Vit. C 75 MG + Zinc Sulphate 61.8 mg

Recommended Dietary Allowances (RDAs) for Zinc သြပ္ဓါတ္ တေန႔တာ လုိအပ္ခ်က္
အသက္ 0-6 months = 2 mg ထက္မနည္း၊ 4 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
အသက္ 7 months- 3 years = 3 mg ထက္မနည္း၊ – 5 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
အသက္ 4-8 years = 5 mg ထက္မနည္း၊ – 12 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
အသက္ 9-13 years = 8 mg ထက္မနည္း၊ – 23 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
အသက္ 14-18 years = 11 mg ထက္မနည္း၊ – 34 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
အသက္ 18 years and above = 11 mg ထက္မနည္း၊ – 40 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ Pregnancy = 12 mg ထက္မနည္း၊ – 34 mg ထက္မမ်ားသင့္၊

Dr. တင့္ေဆြ
၉-၁၂-၂ဝ၁ဝ