Monday, February 28, 2011

Q and A February 2011 (9)

1. ပ်ိဳ႕တတ္သည့္ ေဝဒနာကို ခံစားေနရပါသည္
2. လည္ပင္း အက်ိတ္ ၅ လုံး ေလာက္ ေပါက္ေနပါတယ္
3. ကိုယ္ဝန္ေဆာင္က ၿမန္မာေဆး ေသာက္လို႔ရလား
4. ကန္႔လန္႔ ခြဲတာနဲ႔ ေဒါင္လိုက္ခြဲတာ ဘာကြာျခားမႈရွိသလဲ
5. ဆက္ဆံျပီးျပီးခ်င္း ေနာက္လမွာပဲ ရာသီေသြး ရပ္ပါသလား
6. အိမ္ေထာင္က အရမ္းေပြလြန္းလုိ႔
7. အမာရြတ္ကို ကုသရင္ အရွင္းေပ်ာက္ပါသလား
8. လံုးပတ္ဟာ ေသးပါတယ္
9. ခြဲေမြးရင္ ခါးရိုးဆစ္ ထံုေဆးထုိးတာ
10. တားေဆးမ်ားကို ခုနစ္ႏွစ္နီးပါး ေသာက္သံုးခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ဟု ေျပာပါတယ္

2011/2/8
Q 1: ကၽြန္ေတာ့္ အသက္က ၃ဝ ႏွစ္ ရွိပါျပီ။ လြန္ခဲ့သည့္ ၇ ႏွစ္ေလာက္က အစာအိမ္ေရာဂါကို ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ လြန္ခဲ့ေသာ ၃ ႏွစ္ ဝန္းက်င္ခန္႔က စ၍ ပ်ိဳ႕တတ္သည့္ ေဝဒနာကို ခံစားေနရပါသည္။ အစာစားတာ မ်ားလြန္းရင္ အစာမေၾကပဲ ပ်ိဳ႕ျပီး ျပန္အန္တတ္ပါသည္။ အဆာလြန္တဲ့အခါလည္း ေလေတြ ပ်ိဳ႕ပ်ိဳ႕တတ္ပါသည္။ ေရငတ္ လြန္းရင္လည္း ပ်ိဳ႕ပါသည္။ စကား မနားတမ္း ေျပာလြန္းရင္လည္း ပ်ိဳ႕ပါသည္။ သြားတိုက္လ်င္လည္း ပ်ိဳ႕၍ စားထားသည့္မ်ားကို ျပန္အန္ပါသည္။ စားစရာတစ္ခုခုကို ထည့္ဝါးေနလ်င္ ပ်ိဳ႕ခ်င္စိတ္ ေပ်ာက္သြားျပန္ပါသည္။ ျမန္မာျပည္သို႔ အလည္ ျပန္ေရာက္သည့္ အခိုက္တြင္ ဆရာဝန္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျပီး ေဆးကို ၂ လ၊ ၃ လခန္႔ စဲြေသာက္ခဲ့ဖူးပါသည္။ ထူး၍ မသက္သာပဲ ေဆးေၾကာင့္ ဆံပင္ပို ကၽြတ္ျခင္း၊ ခႏၵာကိုယ္ ေလးလံထိုင္းမွိဳင္းျခင္းမ်ား ျဖစ္၍ ဆက္မေသာက္ျဖစ္ေတာ့ပါ။ တိုင္းရင္း ေဆးဆရာႏွင့္လည္း ျပသ၍ ျမန္မာေဆးကို ေသာက္ၾကည့္ပါသည္။ မသက္သာပါ။

ဖတ္ခ်င္လဲဖတ္ဖူးမွာပါ။ မဖတ္ရေသးရင္ေတာ့ ဖတ္ေစခ်င္တယ္။ လိုတာေတြ လိုက္နာပါ။
1. Peptic Ulcer Diagnosis ေလနာေရာဂါကို ေဆးစစ္ျခင္း
2. Peptic ulcer ေလနာ ဆိုတာ ဘုရင္မွာလည္း ျဖစ္သည္
3. Gastroesophageal reflux disease (GERD) အခ်ဥ္ရည္ အထက္ဆန္ျခင္း
4. Acid Reflux အူက်တာ မဟုတ္တဲ့ (ဟာနီယာ) ေနာက္လိုေသးတာ ေမးပါ။ ေသာက္ဘူးတဲ့ေဆး နာမယ္ေတြ မွတ္မိရင္လဲ ေျပာပါ။

Feb 27, 2011 at 3:46 AM
Q 2: အသက္ ၂၆ နွစ္ပါ။ က်ေနာ့္ဘယ္ဘက္ လည္ပင္း အက်ိတ္ ၅ လုံး ေလာက္ေပါက္ေနပါတယ္။ အရင္ကလည္း အဲလုိ ျဖစ္ဖူးပါတယ္၊ ဘာမွမလုပ္ပဲ သူ႔အလုိလုိ ျပန္ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ ျဖစ္တာ ၃ နွစ္ရွိပါျပီ။ တစ္နွစ္ကုိ တစ္ၾကိမ္ ေပါက္ျပီး ၂ လ ၃ လေလာက္ၾကာတတ္ပါတယ္။ အခု ၃ ၾကိမ္ေျမာက္ ေပါက္ျခင္းပါ။ အရင္က လည္ပင္းမွာပဲ ေပါက္တာ ဆုိေတာ့ ေနရတာ အဆင္ေျပပါတယ္။ အခုေမးရုိးေအာက္မွာပါ ေပါက္လာေတာ့ ေနရတာ အဆင္မေျပဘူး။ အက်ိတ္ေတြက နာေတာ့ မနာဘူး။ ဘယ္လုိ အက်ိတ္ အမ်ဳိးအစားလည္း၊ ဘယ္လုိလုပ္သင့္တယ္ ဆုိတာလည္း အၾကံ ေပးေစလုိပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ေယာက်္ားေလးအဂၤါ အေရးျပားဖုံးေနတာ အခုအရြယ္မွ ျဖတ္လုိ႔ အဆင္ေျပပါ့မလား။

ဓါတ္ပံု နဲ႔ ေရာဂါရာဇဝင္အရ လည္ပင္းအက်ိတ္ေတြက (လင့္ဖ္-ႏုတ္) တက္ေစ့ေတြေရာင္တာ ျဖစ္ပါမယ္။ တက္ေစ့ ေရာင္တယ္ဆိုတာ သူ႔မွာ ေရာဂါျဖစ္တာလဲ ရွိသလို အမ်ားဆံုးက သူနဲ႔ဆိုင္တဲ့ မူလေနရာမွာ ေရာဂါရွိလို႔ သူ႕ဆီေရာက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေပၚျပီးေပ်ာက္၊ ေပ်ာက္ျပီး ျပန္ေပၚတာဆိုရင္ ဆိုးဝါးတဲ့ ဥပမာ (ကင္ဆာ) မဟုတ္ႏိုင္ပါ။ လည္ပင္းက တက္ေစ့ေတြဟာ ပါးစပ္၊ လွ်ာ၊ လည္ေခ်ာင္း၊ အဆုပ္ စတဲ့ နီးစပ္ရာေတြနဲ႔ ဆက္ေနတယ္။ “Neck lumps လည္ပင္း အက်ိတ္” ကို ဖတ္ျပီးျပီလား။ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြမ်ားလို႔ ေရာဂါ ေသခ်ာေအာင္ စစ္ေဆးရမယ္။ ဆရာဝန္ျပပါ။ အနည္းဆံုး ဓါတ္မွန္ရိုက္သင့္တယ္။ တီဘီ မဟုတ္တာ ေသျခာေစဘို႔ပါ။ လိုေသးရင္ Biopsy အသားစထုတ္ျပီးစစ္တာ လုပ္ပါမယ္။ ခပ္လြယ္လြယ္ေျပာရရင္ ပိုးတခုခုဝင္ရာကေန ဆက္ျဖစ္တာ ထင္ပါတယ္။ Antibiotic ပဋိဇီဝ ပိုးႏိုင္ေဆး တခုခုကို ေဆးတပါတ္လည္ေအာင္ ေသာက္ရမယ္။ ဥပမာ Amoxacillin 250 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၅-၇ ရက္။ တခ်ိန္ထဲမွာ Paracetamol ကိုပါ ေသာက္သင့္တယ္။ မနာေပမဲ့ ေရာင္တာသက္သာေစဘို႔ပါ။
Phimosis ပန္းငံုတာကို အရြယ္မေရြးျပဳျပင္ႏိုင္ပါတယ္။ လုပ္ဘို႔အၾကံေပးပါတယ္။ “Phimosis ပန္းငံုတယ္ဆိုတာ” ကို ဖတ္ပါ။

Feb 19, 2011 at 1:48 PM
Q 3: ကိုယ္ဝန္ေဆာင္က ၿမန္မာေဆးေသာက္လို႔ရလား။ အစာေၾကေဆးတို႔ လွ်က္ဆားတို႔လိုဟာမ်ိဳးေပါ့။ ဘယ္အခ်ိန္မွာ Ultrasound ရုိက္ရင္ ေယာက္်ားေလး-မိန္းကေလး သိႏုိင္လဲ။

• ျမန္မာေဆးေတြကို ကြ်န္ေတာ္ သိပ္မသိပါ။ လွ်ာကေတာ့ သိပါတယ္။ ငန္တာေတြ မ်ားတတ္တယ္။ ေသြးတိုးတာနဲ႔ ေျခ-လက္-မ်က္ႏွာ ေဖါေရာင္ေနသူမ်ား လံုးဝမတည့္ပါ။
• ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ဗိုက္ထဲက ကေလး က်ားမ ခြဲမေပးပါ။ ဥပေဒကတားျမစ္ထားပါတယ္။
• လုပ္ခြင့္ရွိတဲ့ဆီမွာ အမ်ားဆံုး ကုိယ္ဝန္ ၁၈-၂၂ ပါတ္မွာ Ultrasound ရုိက္ၾကတယ္။
• ကေလးရဲ့ အျပင္လိင္အဂၤါေတြ ရွာၾကည့္ပါတယ္။
• လိင္တံ ျမင္ရင္ Turtle sign ေျပာတယ္။ က်ားအစိႏွစ္လံုးၾကားက ျပဴထြက္ေနသလို ျဖစ္လို႔။
• မအဂၤါႏွဳတ္ခမ္းသားအၾကီး၊ မ-အစိေတြ ျမင္ရရင္ Hamburger Sign လို႔ ေခၚတယ္။
• Absence of Penis = Girl theory လို႔လဲ သံုးေလ့ရွိတယ္။
• 3D Ultrasound ဆိုရင္ ၁၂-၁၄ ပါတ္ဆို တိက်ျပီ။ ၁၁ ပါတ္မွာ ရိုက္ရင္ တဝက္ေလာက္မွားတတ္တယ္။

Feb 20, 2011 at 4:28 PM
Q 4: က်မ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၄ ရက္ေနမွာ ခြဲျပီး သားအိမ္ထုတ္တာ သားဥျပြန္ေတာ့ ခ်န္ထားေသးတယ္။ ေဆးရံုကေန ၁၈ ရက္
ေန႔က ဆင္းပါတယ္။ ေဆးရံုမွာတံုးက အေျခအေနေတြ အကုန္ေကာင္းပါတယ္။ ၁၈ ရက္ ညကေနစျပီး ေသြးလိုလိုနဲ႔ သားငံရည္ နည္းနည္းဆင္းေနတယ္ဆရာ။ အဲဒါအႏၱရယ္ရွိလား သိခ်င္လို႔ပါ။ ေဆးရံုက ျပန္ခ်ိန္းထားတာ မတ္လ ၂ ရက္ ေန႔မွာ ျဖစ္တယ္။ တကယ္လို႔ စိုးရိမ္ရတဲ့လကၡဏာဆိုရင္ ေဆးရံုျပန္သြားျပခ်င္တယ္။ ျပီးေတာ့ဆရာ ဗိုက္ခြဲတဲ့အခါ ကန္႔လန္႔ ခြဲတာနဲ႔ေဒါင္လိုက္ခြဲတာ ဘာကြာျခားမႈရွိသလဲဆိုတာသိခ်င္တယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ ႏွစ္က က်မသူငယ္ခ်င္းက ေဒါင္လိုက္ ခြဲျပီးသားအိမ္ ထုတ္တာ သူကေတာ့ ခြဲျပီး သတိရတာနဲ႔ နာက်င္မႈမရွိဘူး က်မကေတာ့ ကန္႔လန္႔ခြဲတာျဖစ္ျပီး အခုထိ အထိုင္အထ အသြားအလာမွာ နာက်င္မႈရွိေနေသးတယ္။ အဲကြာျခားခ်က္ကို သိခ်င္လို႔ပါ၊ အဲဒီသူငယ္ခ်င္းကလည္း ေမးခိုင္းလို႔ပါ သူက သားအိမ္ထုတ္ျပီးေနာက္ ဒူးဆစ္ေတြနာတယ္ လက္နဲ႔ ေခါက္ရင္ေတာင္ နာတယ္တဲ့။ အဲဒါ သားအိမ္ ထုတ္လိုက္လို႔ျဖစ္တာလားဆိုတာ သိခ်င္လို႔ပါ၊ သူလည္း သားအိမ္ပဲထုတ္ျပီး သားဥျပြန္ ရွိတယ္။ သားငန္ေရကို အဂၤလိပ္လို ဘယ္လိုေခၚပါသလဲ။

• ခြဲစိတ္အျပီး ၄ ရက္အၾကာ တခုခုဆင္းတာေပါ့။ သားငံရည္ေျပာတာက အလြယ္ေခၚတာေပါ့။ မမွားပါ။ ေဆးစာနဲ႔ ေျပာရင္ ဆင္းတာက ဘာလဲ ၾကည့္ရမယ္။ အျဖဴ၊ အရည္၊ ခပ္ဝါဝါ၊ ခပ္စိမ္းစိမ္၊ ပန္းေရာင္၊ အညိဳ၊ ေသြး၊ အဖတ္၊ ခပ္ပ်စ္ပ်စ္ စတာေတြ သိရမယ္။ ၂ မ်ိဳး ေရာတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရိုးရိုးေျပာရင္ Vaginal Discharge ဘဲေျပာတယ္။ White discharge, Mucus discharge, Bleeding ထပ္ေျပာမယ္။
• ခြဲတာက သားအိမ္ထုတ္တာမွာ Cervix သားအိမ္အဝ ေခၚတဲ့ တခ်ိဳ့ ကလဲ သားအိမ္ေခါင္းလဲ ေခၚၾကတယ္၊ အဲဒါကို ဘယ္လိုလုပ္သလဲ မေျပာတတ္ပါ။ ခ်န္တဲ့အခါ ခ်န္တယ္။ ထုတ္ခ်င္လဲ ထုတ္ပါေသးတယ္။ Cervix ကေန ေစာေစာက ေျပာတာေတြ ဆင္းႏိုင္တယ္။ မက်န္ရင္လဲ သားအိမ္ထုတ္ျပီး ျပန္ပိတ္-ခ်ဳပ္တဲ့ အတြင္း ခ်ဳပ္ရိုးကေနလဲ တခုခု ဆင္းႏိုင္ပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးက သတိထားစရာေရာ မလိုတာပါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• အနာတခု မက်က္ခင္မွာ ထြက္တာမ်ိဳးက ဘာမွ ထူးလုပ္စရာမလိုပါ။ ညွီနံ႔ေလးနဲနဲသာရွိမယ္။ ကိုယ္မပူဘူး။ အထဲခ်ဳပ္ရိုးကို ထိရင္ မနာဘူး။ သန္႔ရွင္းေရးသာ ဂရုစိုက္ပါ။ ေပးထားမဲ့ ေဆးရည္သာသံုးပါ။ မရွိရင္ အေပ်ာ့စား ပိုးသတ္ေဆးရည္ ဥပမာ Savlon, Dettol ကို ေရနဲ႔ေရာ သံုးပါ။ ေဆးအျပင္စားေတြ မထည့္ပါနဲ႔။
• တကယ္လို႔ ပိုးဝင္တာဆိုရင္ ကိုယ္ပူမယ္။ အနံ႔ဆိုးမယ္၊ ဆင္းတာမ်ားမ်ားလာမယ္။ နာမယ္။ ဆရာဝန္ျပန္ျပပါ။ လိုအပ္ရင္ Antibiotics ေပးမယ္။
• ခြဲေၾကာင္း-ခ်ဳပ္ရုိး ကန္႔လန္႔နဲ႔ ေဒါင္လိုက္။ ေဒါင္လိုက္ခြဲတာ သမားရိုးက်ျဖစ္တယ္။ ကန္႔လန္႔က ခ်ဳပ္ရုိး အျမင္လွေအာင္ ျဖစ္တယ္။ အတြင္းခံအထိ လွန္မွ ျမင္ရမယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို ခြဲထာမွန္းေတာင္ ၾကာရင္ မသိရသလိုဘဲ။
• နာတာ။ ကန္႔လန္႔ခြဲရတာရဲ့ ေကာင္းခ်က္က ခြဲရတဲ့သူအတြက္ သက္သာတယ္။ အထဲ အဂၤါေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အဂၤါေတြကို ထိကိုင္ရတာ သက္သာေစတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လူနာ နာတာ သက္သာႏိုင္တယ္။ Pain killer တခုခု ေသာက္ပါ။
• သားအိမ္ထုတ္ျပီးေနာက္ ဒူးဆစ္ေတြ နာတာက ခြဲတာနဲ႔ ဆိုင္ႏိုင္-မဆိုင္ႏိုင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Spinal anesthesia ခါးရိုးဆစ္ ထံုေဆးနဲ႔ ခြဲသူတိုင္း ခါးေအာက္ပိုင္းမွာ တခုခု ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္တတ္တယ္။ လူနာျဖစ္တံုးက အိပ္ရာထဲ ရက္ၾကာသူေတြမွာ ေအာက္ပိုင္း တခုခု ျဖစ္တတ္ေသးပါတယ္။
• သားအိမ္ထုတ္ေတာ့ ခ်န္ထားတာကို Ovaries မ်ိဳးဥအိမ္ေခၚပါတယ္။ Utrine tubes သားအိမ္ျပြန္လဲ ျဖတ္ပါလိမ့္မယ္။ က်န္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဘာလို႔ သားအိမ္ ထုတ္ရသလဲအေပၚ မူတည္ပါတယ္။

Feb 20, 2011 at 4:46 PM
Q 5: ၁။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေယာက္်ားနဲ႔ ဆက္ဆံျပီးတာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ရွိျပီဆိုရင္ ဆက္ဆံျပီးျပီးခ်င္း ေနာက္လမွာပဲ ရာသီေသြး ရပ္ပါသလား။ ဆက္ဆံျပီး နွစ္လ သံုးလ ၾကာမွ ရပ္ပါသလား။ (ၾကားလမ်ားတြင္ မဆက္ဆံပဲနဲ႔ )
၂။ အကယ္၍ ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္ဆိုပါက ဘယ္လို လကၡဏာမ်ား ျပပါသလဲ။

• ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္ဆိုတာ ဆက္ဆံတာ ၁ ၾကိမ္ထဲနဲ႔လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• က်ားသုတ္ပိုးနဲ႔ မမ်ိဳးဥေတြ ေတြ႔ဆံု-ေပါင္းစပ္-သေႏၶျဖစ္-သားအိမ္မွာ လာကပ္တာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ရျပီ။ ဒိေနာက္ ရာသီေသြး ဆိုတာ မဆင္းေတာ့ပါ။ ဆက္ဆံတဲ့လက ခ်က္ခ်င္းစတယ္။ ဆက္ဆံမႈ အၾကိမ္နဲ႔ မဆိုင္ပါ။
• ရာသီေသြးမဟုတ္ဘဲေတာ့ ေသြးဆင္းႏိုင္ေသးတယ္။
• Morning sickness ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ လကၡဏာမ်ား နဲ႔ Pregnancy Tests ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္ျခင္း ေတြကို ဖတ္ပါ။

24 Feb 11, 14:07
Q 6: က်မ အသက္ ၃ဝ ပါ၊ အသက္ ၂၃ က ပထမ အိမ္ေထာင္က အရမ္းေပြလြန္းလုိ႔ ကြာရွင္းလုိက္တာပါ။ မိန္းမေပြလုိ႔ က်မရဲ့ မိန္းမကုိယ္က အရမ္းယားယံလုိ႔ ေဆးခမ္းျပတာ ေဆးအဖုတေတာင့္္ထဲ့လုိက္တာ ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ အခု က်မမိသားစု သစၥာရွိ အမ်ဳိးသားနဲ႔ ေနတဲ့အခါ ေနာင္ သားအိမ္က တခုခုျပန္ျဖစ္ႏုိင္မလား။ ကေလးရွိရင္ေရာ ထိခုိက္ႏုိင္ပါသလား။ အခု အိမ္ေထာင္ဖက္နဲ႔ က်မ ေနာင္က်န္းမာေရး တခုခုထိခုိက္ႏိုင္ပါသလား။

၁။ အရင္ျဖစ္ဘူးတဲ့ ေရာဂါဟာ ေဆးကုလို႔ ေပ်ာက္တာျဖစ္ေနတာမို႔ သိပ္လဲ စိတ္မေကာင္း၊ ခံပ်င္းတာ မျဖစ္ပါနဲ႔။ ဒီေခတ္မွာ ကာလသားေရာဂါလို႔ အလြယ္ေခၚတာေတြထဲက B ပိုးနဲ႔ HIV မဟုတ္တာေတြက ကုသရ လြယ္ပါတယ္။ ေမြးလာမဲ့ ကေလးကိုလဲ ေဆးကုျပီးရင္ အႏၲရာယ္ မရွိေစႏိုင္ပါ။
၂။ ေဆးစစ္၊ ေသြးစစ္တဲ့အခါ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ မရွိရင္ စိတ္ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

Sat 2/26/2011 8:10 PM
Q 7: လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၂ဝ ေလက္က ေရေႏြးပူေလာင္ထားတဲ့ အမာရြတ္ကို ကုသရင္ အရွင္းေပ်ာက္ပါသလား။ ကုသစရိတ္ ခန္႔မွန္းေခ်နဲ႔ ေနရာေလး ညႊန္ျပေပးပါ။

အမာရြတ္က ဘယ္အထိနက္သလဲ၊ တျခားေနရာနဲ႔ ကပ္ေနသလား၊ ဥပမာ လက္ေခ်ာင္းခ်င္း၊ လႈတ္ရွားမႈကို ထိခိုက္သလာ။ ဥပမာ အေကြး-အဆန္႔။ ရုပ္ဆိုးတာကိုသာ ကုဘို႔လိုတာလား။ ဒါေတြအေပၚမူတည္ျပီး ကုရပါမယ္။
အေရျပား၊ အသားအစားထိုးခ်င္ ထိုးရမယ္။ ေလဆာနဲ႔ ရခ်င္ရမယ္။ ကုန္က်တာကလဲ အဲဒီဟာေတြအေပၚ မူတည္ပါမယ္။ ျဖစ္တဲ့သူက ဘယ္တိုင္းျပည္မွာလဲ မသိလို႔ မွန္းမေျပာတတ္ပါ။ ျပည္တြင္းကဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္ သိပ္မသိပါ။
Scar အမာရြတ္ ကိုလည္းဖတ္ပါ။

Feb 28, 2011 at 12:31 AM
Q 8: ကြ်န္ေတာ့္ အသက္၂၂ပါ။ လိင္တံရဲ့ လံုးပတ္ဟာ ေသးပါတယ္။ လိင္တံဟာ ပိန္ပိန္ ရွည္ရွည္ ပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီ့အတြက္ လံုးပတ္ကိုၾကီးေစမယ့္ ေဆးမ်ားရွိရင္ သိခ်င္ပါတယ္။ ေဆးကို ဘယ္လို သံုးရမယ္ ဆိုတာနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ ၾကာၾကာ သံုးစြဲရမယ္ ဆိုတာကိုပါ ေျပာျပေပးေစလိုပါတယ္။

Penis enlargement က်ားအဂၤါ ၾကီးေစျခင္း အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၅) ကို ဖတ္ပါ။

24 Feb 11, 13:58
Q 9: က်မက အိမ္ေထာင္သယ္ အသက္ ၃ဝ ပါ။ ဒူးေအာက္ပုိင္းက သိပ္မေကာင္းလုိ႔ ကေလးရွိလုိ႔ ခြဲေမြးရင္ ခါးရိုးဆစ္ ထံုေဆး ထုိးတာ ေနာင္ ခါးေအာက္ပုိင္း တခုခုျဖစ္ႏုိင္မလား သိပရေစေနာ္။

ဒူးေအာက္ပုိင္းက မေကာင္းတာ သိပ္မတိက်လို႔ ေျပာမရေသးပါ။ ခါးထံုေဆး Spinal anesthesia (SA) ကို ေမ့ေဆး-ဆရာဝန္က စစ္ေဆး၊ ဆံုးျဖတ္ပါလိမ့္မယ္။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ခါးထံုေဆးနဲ႔ အဆင္မေျပရင္ ရိုးရိုးထံုေဆး၊ ေမ့ေဆးေတြလဲ ရွိပါတယ္။

2011/1/19
Q 10: Trimetazidine hydrochloride sustained release tablets 60 mg ကို တစ္ေန႔ တစ္လံုး ေသာက္ေနရပါတယ္။ ေဆးစဲြ ေသာက္သည္မွာ ၆ လေက်ာ္ရိွပါျပီ။ ေဆးမေသာက္ေသာေန႔တြင္ ပံုမွန္လႈပ္ရွား သြားလာရတာေတာင္မွ အလြန္ ပင္ပန္း ႏြမ္းနယ္ သကဲ့သို႔ ခံစားရပါတယ္။ ေအအစ္အိုလည္း ၃ဝဝ ရိွပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ အဆစ္မ်ား ေယာင္ကိုင္း ေနပါတယ္။ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္လ ေက်ာ္ထိ စိတ္က်ေရာဂါ ေပ်ာက္ေဆးမ်ားကို သံုးစဲြခဲ့ျပီး ယခု ျပင္ပတြင္ ေရာက္ရိွေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စစ္ေဆးစဥ္က ႏွစ္ေနရာ ႏွလုံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ေနပါတယ္တဲ့။ တားေဆးမ်ားကို ခုနစ္ႏွစ္နီးပါး ေသာက္သံုးခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ဟု ေျပာပါတယ္။ ကေလးမရိွပါ။ အသက္ ၃၃ ႏွစ္ရိွပါျပီ။ တစ္ခါတစ္ရံ ဘယ္ဘက္ ရင္ဘတ္ ေအာက္က စူးစူးျပီး ေအာင့္တာ အသက္ရႈေတာင္ မွားပါတယ္။ အရမ္း မၾကာပါဘူး။ တစ္မိနစ္ေတာင္ မၾကာဘူး ထင္ပါတယ္။ အရမ္းေအာင့္ နာက်င္ရင္ အေရးေပၚေသာက္ရန္ဆိုျပီးေတာ့ (Isosorbide mononitrate tablets bp 20 mg) ကိုလည္း ေပးထားပါတယ္။ အဲဒီေဆးက ေသာက္ျပီး ရင္ေခါင္းအရမ္းကိုက္လို႔ပါ။ တားေဆးေတြကို ေသာက္လို႔ ခုလိုႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းတယ္ဆိုတာ ဟုတ္မဟုတ္နွင့္ ေဆးကို ဆက္သံုးသင့္ မသင့္နွင့္ ေဆးရဲ့ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို သိခ်င္ပါတယ္။ တစ္ဘက္ကလည္း စိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေနတာလား ဆိုျပီး ေတြးမိလို႔ပါ။

• Contraceptive pills ကုိယ္ဝန္တားေဆး မသံုးသင့္သူမ်ား
• Combined pill ေဆးႏွစ္မ်ိဳးတြဲ စားေဆး
• Progestogen-only pill (POP) ေဆးလံုး
• Pills and Pregnancy ကိုယ္ဝန္နဲ႔ တားေဆး
• Acute Myocardial Infarction - AMI ႏွလံုးသားေလးေတြ မနာက်င္ၾကေစဖို႔

Q and A February 2011 (8)

1. အိမ္ေထာင္ က်ခါစပါ
2. ကပ္ပယ္အိတ္မွာ အက်ိတ္ကေလးေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္
3. အားအင္ေတြ ကုန္ခမ္းသလိုခံစားရတယ္
4. အေမမွာ ဆီးခ်ဳိေရာဂါမ်ား ျဖစ္ေနသလားလို႔
5. ခြ်ဲက်ပ္တာ အဂၤလိပ္လို
6. ရင္သားအလွျပဳျပင္ျခင္းနဲ႔ပတ္သတ္ျပီးေတာ့လည္း
7. ေလးငါးနွစ္က အကာအကြယ္မဲ့ ဆက္ဆံမိျပီး
8. Protinet ဆိုတဲ့ ပရိုတိန္းအားေဆးကို
9. Ranitidine နဲ႔ Vave ဆိုတဲ့ အအန္ေပ်ာက္ေဆးေတြ

Feb 28, 2011 at 12:33 AM
Q 1: လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါ တခါတရံ ဗိုက္ေအာင့္ေနပါတယ္။ သားအိမ္က ေအာင့္တာပါ။ ရာသီလာလို႔ ေအာင့္သလိုမ်ိဴး၊ အျမဲတမ္း မၿဖစ္ပါ။ ကြ်န္မ စိုးရိမ္တာက သားအိမ္မွာ ျပႆနာရွိမွာ စိုးလို႔ပါ၊ ကြ်န္မအသက္ ၂၆ ရွိပါၿပီ၊ ခုမွ အိမ္ေထာင္ က်ခါစပါ။ အပ်ိဳဘဝ မွာလည္း ရာသီလာစဥ္ ပထမရက္မွာ မခံမရပ္ႏိုင္ေအာင္ ေအာင့္ေလ့ရွိပါတယ္။ အခုေအာင့္တာေရာ စိုးရိမ္စရာ ရွိပါသလား၊

• အမ်ိဳးသမီး ေမြးလမ္းေရာဂါ မဟုတ္တာကို ဖယ္ထုတ္ရပါမယ္။ သားအိမ္အ၀၊ သားအိမ္၊ သားအိမ္ျပြန္မွာ ေရာင္ရင္လဲ ျဖစ္တယ္။ အျဖဴဆင္းႏိုင္တယ္၊ တခ်ိဳ႕ယားမယ္။ ေဆးစား-ေဆးထည့္ရင္ ေပ်ာက္ပါတယ္။
• ဒါမွမရရင္ သားအိမ္ေရာဂါ တမ်ိဳး မဟုတ္တာ ဖယ္ရအံုးမယ္။ Ultrasoung ရိုက္ရင္သိႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္လွမ္းမီရင္ OG နဲ႔ ျပသင့္တယ္။
• ပဌမဆံုး Metronidazole 1 tablet 3 times a day for 5-7 days ေသာက္ပါ။ ေဆး၀ယ္လို႔ ရမယ္ထင္ပါတယ္။ ေဆးက နဲနဲခါးတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ေဆးေသာက္ေနတံုး အစားပ်က္၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္တယ္။ လူတိုင္းမျဖစ္ပါ။ ေနာက္ မရေသးရင္ Doxycycline 100 mg two times a day for 5-7 days ေသာက္ပါ။ ၂ မ်ိဳးလံုး တြဲေသာက္ရင္လဲ ရတယ္။
• ရာသီလာလို႔ နာတာအတြက္ Ibuprofen, Buscopan tablet တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ရာသီမလာခင္ ၁-၂ ရက္ ၾကိဳေသာက္ပါ။
• အျဖဴဆင္းတာက ယားတာနဲ႔တြဲရင္ Vaginal (Clotrimoxazole) tablet or cream ၅-၆-၇ ည ဆက္တိုက္ ေမြးလမ္းထဲကို ထည့္ရမယ္။
• ခင္ပြန္းနဲ႔ နားလည္မႈယူပါ။
1. Dyspareunia (1) ဆက္ဆံခ်ိန္မွာ နာက်င္တာ (၁) အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၂၀)၊
2. Dyspareunia (2) ဆက္ဆံခ်ိန္မွာ နာက်င္တာ (၂) အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၄၅) ကိုလည္းဖတ္ပါ။

Feb 27, 2011 at 11:03 PM
Q 2: ကၽြန္ေတာ့္ အသက္ အခု ၃၇-ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ ျပည္ပမွာေနပါတယ္။ ဒီစာနဲ႔အတူ ဓာတ္ပံုပါထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ကပ္ပယ္အိတ္မွာ အက်ိတ္ကေလးေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေလး ငါးႏွစ္ခန္႔ရွိပါၿပီ။ စျဖစ္ခါစက ဝက္ျခံဖုေလးလိုပါပဲ။ နီနီရဲရဲေလးပါ။ နည္းနည္းလည္း ယားပါတယ္။ အခု ျပည္တည္ေနသလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနၿပီး ညွစ္ၾကည့္ေတာ့လည္း ဘာမွ မထြက္ပါဘူး။ ကိုင္ၾကည့္ရင္ နည္းနည္း မာပါတယ္။ အျခား ဆီးျပႆနာေတြေတာ့ မျဖစ္ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက ကပ္ပယ္အိတ္ဟာ သူမ်ားေတြ ထက္ပိုၿပီး တြဲက်ေနပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္ေလးကို တြဲပါတယ္။ ဘယ္လိုလဲ၊ ဘယ္လို ျပဳျပင္ရမလဲ။

ဓါတ္ပံုနဲ႔ပို႔တာ အမ်ားၾကီး အေထာက္အကူရပါတယ္။ အျမင္နဲ႔ ေရာဂါရာဇဝင္အရ ရွားပါးတဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
အနာလံုးေလးေတြအတြက္ Biopsy အသားစျဖတ္ယူ စစ္ေဆးတာလုပ္မွ ေရာဂါနာမည္ ေသခ်ာပါမယ္။
ျပည္ရွိႏိုင္တာ၊ ပိုးဝင္တာ ေပ်ာက္ဘို႔ ေဆးေသာက္သင့္ပါတယ္။ Doxycycline 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၅-၇ ရက္ ေသာက္ပါ။ အလံုးေလးေတြ ေပ်ာက္ေသးမယ္ မထင္ပါ။ ပိုးေသသြားပါမယ္။
ကင္ဆာလို ဆိုးတာ မဟုတ္ႏိုင္ပါ။ ထူးျခားမႈရွိရင္ ေျပာပါ။
တြဲက်ေနတာ ေရာဂါမဟုတ္ပါ။ လူတိုင္းနီးနီး ဘယ္-ညာ မတူၾကပါ။ ကုသစရာလဲ မလိုပါ။

Feb 28, 2011 at 11:36 AM
Q 3: ကြ်န္ေတာ္ အလုပ္ပင္ပန္းလို႔လား အိပ္ေရးမဝလို႔လား အားအင္ေတြ ကုန္ခမ္းသလိုခံစားရတယ္။ လိင္စြမ္းအင္ေတြလဲ က်ဆင္းသလိုဘဲ။ ေဆာင္းပါးေတြလဲ ဖတ္ပါတယ္။ သုတ္လြတ္ျမန္တဲ့ ေဝဒနာလဲ ခံစားရတယ္။ ၾကာၾကာ ထိန္းလို႔မရဘူး။ ျပန္မာဖို႔ကို အေတာ္ၾကိဳးစားယူေနရတယ္။ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္အရြယ္ဆိုေတာ့ ေဆးလဲ မေသာက္ခ်င္ေသးဘူး။ သုတ္လြတ္ ျမန္တာက အရမ္း ျမန္တယ္လို႔လဲ မဟုတ္ဘူး။ ၄ မိနစ္ ငါးမိနစ္ေလာက္ေတာ့ ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ျပန္ရဖို႔ ေတာ္ေတာ္ ေစာင့္ယူရတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ မမာေတာ့ဘဲ ပင္ပန္းျပီး အိပ္ေပ်ာ္သြားတယ္။ အဲဒါေရာဂါေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ထင္တယ္။ စိတ္ေၾကာင့္မ်ားလား။ မိန္္းမကိုလဲ ေက်နပ္ေစခ်င္တယ္။

• ၄-၅ မိနစ္ဆိုရင္ မဆိုးပါ။ စိတ္ကို အားတင္းပါ။
• အသက္ ၃ဝ ဟာ အေကာင္း ဆံုးစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါမယ္။ အားနည္းေနလဲ ျပန္ေကာင္းဘို႔ အရြယ္ေကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။
• Foreplay အခ်ိန္ သူ႔ကိုေပးပါ။
• သူ႔အတြက္ က်ားလိင္အဂၤါ မသံုးေသးခင္ Stimulation, Masturbation, Oral နည္းေတြ လုပ္ေပးပါ။
• ကိုယ့္ ကိုယ္အား၊ စိတ္အား ေကာင္းေအာင္ နားပါ။
• အိပ္ယာထခ်ိန္မွာ ေနၾကည့္ပါ။
• လိုလာေတာ့မွ တခါတေလ ေဆးသံုးပါ။ ေဆးက ေဘးထြက္အတြက္ စိုးရိမ္စရာ မလိုသေလာက္ပါ။
• ဒီနည္းရွိေနတယ္လို႔ စိတ္ထဲမွာ သိထားျပီးျဖစ္ေနတာဟာ တကယ္ေဆးမေသာက္ဘဲ အားပိုရွိေစ-ရေစပါတယ္။
• အဆင္သင့္ရွိေနတာ သိထားသူဟာ ေၾကာင့္က်စရာမရွိ ေနာက္ဆံုးလက္နက္ မသံုးဘဲ ရႏိုင္တယ္။

2011/2/28
Q 4: ကၽြန္မအေမက အခု အသက္ ၅၅ ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။ အနည္းငယ္ ၀ပါတယ္။ အေမ့ကို က်န္းမာေရး သတိထားၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ လ ကစၿပီး အေမက အနည္းငယ္ ပိန္လာပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ည သန္းေခါင္ေက်ာ္ ခ်ိန္မွာလည္း ဗို္က္ဆာတာ၊ ေရငတ္တာ ျဖစ္လို႔ ထၿပီး စားရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အိမ္သာတက္ၿပီး မနက္ အိပ္ရာထလို႔ ၾကည့္ရင္ အိမ္သာေၾကြခြက္မွာ ပုရြက္ဆိတ္ေတြ တက္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒါ အေမမွာ ဆီးခ်ဳိေရာဂါမ်ား ျဖစ္ေနသလားလို႔ စိုးရိမ္မိပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳလကၡဏာ၊ သတိထားရမည့္ အခ်က္၊ ေနထိုင္ပံုေတြကို ဘယ္လို ေနထိုင္ရမယ္ ဆိုတာ၊ ေနာက္ၿပီး ေဆးခန္းျပလို႔ ေဆးစစ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ဘယ္လို ဆရာ၀န္၊ ဘယ္လိုေျပာျပၿပီး ေဆးစစ္ ခံယူသင့္ပါသလဲ။

"Diabetes ဆီးခ်ိဳ" ကို ဖတ္ပါ။
Physician သမားေတာ္ကို ျပရပါမယ္။

2011/2/28
Q 5: ခြ်ဲက်ပ္တာ အဂၤလိပ္လို ဘယ္လိုေခၚပါသလဲ။

Just to say tightness of chest or he/she can't breathe properly or say I doubt something is obstructing in his/her chest. Dyspnea is medical term. A patient can also complain of difficult breathing.

2011/2/27
Q 6: အခုေခတ္စားေနတဲ့ ရင္သားအလွျပဳျပင္ျခင္းနဲ႔ပတ္သတ္ျပီးေတာ့လည္း သိခ်င္ပါတယ္။ ေနတာက (႕႕႕႕) ႏိုင္ငံမွာပါ။ သူငယ္ခ်င္း အမ်ိုဳးသမီးကေတာ့ ခြဲစိတ္စရာမလိုပဲ ေဆးထိုးလို႔ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သတ္ျပီး ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳး ရွိမရွိနဲ႔ ထိုးေဆး၊ ေသာက္ေဆး လိိမ္းေဆးေတြ အမ်ိဳးမ်ိဴးထဲက ဘယ္ဟာက ဘယ္လို အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိတယ္ဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလဲ လိမ္းေဆးက အျမဲမသံုးရင္ နဂိုရွိရင္းထက္ ပိုရုပ္ဆိုးတယ္တဲ့့။ TV မွာလဲ ေႀကာ္ျငာေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳးပဲ။ ဒီမွာလဲ ေတာ္ေတာ္ကို ေခတ္စားပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္မို႔ ဒီအေႀကာင္းနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ဘေလာ့ တင္ေစခ်င္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္လဲ လွခ်င္ေပမယ့္ ေသခ်ာ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳး အစရွိတာေတြ မသိပဲ အရမ္း မလုပ္ရဲဘူး။ ကိုယ့္လိုပဲ သိခ်င္သူေတြ ရွိမယ္လို႔လဲ ထင္ပါတယ္။

ေဆးထိုးနည္း မသံုးေစခ်င္ပါ။ ဒီစာ ၂ ပုဒ္ ကိုဖတ္ျပီး အေကာင္းဆံုးကို လုပ္ၾကည့္ပါ။ လိုေသးတာ ေမးပါ။
1. Breast enlargement ကေလးအတြက္မို႔ မေသးခ်င္တာ ရင္သားပါ
2. Breast Massage ရင္သား ႏွိပ္နယ္ျခင္း

2011/2/25
Q 7: ကၽြန္ေတာ္ အသက္(၃၂)နွစ္ပါ။ လိင္ဆက္ဆံတာမ်ား တစ္ညမွာ ႏွစ္ၾကိမ္ေလာက္ ဆက္သြားရင္ လိင္တံက ယားသလိုလို နာသလိုလိုနဲ႔ အနီစက္ေတြ အဖုေသးေတြ ထိပ္ဖ်ားရဲ႕ ေအာက္ေျခနားမွာ ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ ေရမ်ား ထိလိုက္ရင္ အရမ္းနာပါတယ္။ ဆီးသြားလ်င္ ဆီးဝါျခင္း၊ ဆီးက်န္ျခင္းမ်ာ းလကၡဏာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုအခ်ိန္ေရာက္လွ်င္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းကို မလုပ္ေတာ့ဘဲ သံုးေလးရက္ နားလိုက္လွ်င္ ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္သြားျပီး အနာေရာ အနီစက္မ်ားပါ ေပ်ာက္သြားပါသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ေလးငါးနွစ္က အကာအကြယ္မဲ့ ဆက္ဆံမိျပီး သူမ၏ အဂၤါတြင္ မထင္မွတ္ဘဲ ကာလသားေရာဂါ လကၡဏာကို စေတြ႔ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အသိ ေနာက္က်သြားခဲ့ပါသည္။ ေရာဂါကူးျပီး ယားယံရာက စတင္ျပီး အေသခ်ာၾကည့္ေသာအခါ ေခါင္းၾကီးျပီး ေဆးခန္းကိုသြားျပပါသည္။ ဆရာဝန္က လိမ္းေဆးေပးျပီး ျပီးသြားပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ ေဆးစစ္ၾကတဲ့ ေဆးရံုက ေသြးယူးျပီး စစ္တဲ့ေရာဂါေတြမွာ ဆစ္ဖလစ္ရယ္၊ ဆင္ေျခေထာက္ရယ္၊ အဓိကစစ္ေၾကာင္း၊ ဘာမွ သတိေပးမခံရဘဲ pass ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆို အမ်ိဳးသမီးက ကိုယ္ဝန္ရျပီလို႔ ဆိုလာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ စိတ္ပူရပါတယ္။ ဘာေရာဂါ၊ ဘယ္အဆင့္လဲ။ အနီစက္ေတြ ေပၚေနခ်ိန္တြင္ အမ်ိဳးသမီးကို ကူးပါသလား။ ကေလးေပၚ ကူးစက္ပါသလား။ ဘယ္လိုထိ သက္ေရာက္မႈ ဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ။

ေဆးစစ္တာေအာင္ရင္ စိုးရိမ္စရာ မရွိပါ။ တကယ္ရွိရင္ Syphilis ကို တာရွည္ခံ (ပင္နစလင္) ထိုးေဆး Benzathine penicillin G ကို တခါထိုးရင္ ၂႕၄ ယူနစ္ တပါတ္တခါ၊ ေပါင္း ၃ ခါ ထိုးရတယ္။ လိင္အဂၤါအနာဟာ ဒီေဆးေတြေသာက္ရင္ ျဖစ္ေစတဲ့ပိုးေတြ ရွင္းသြားပါမယ္။
• Doxycycline တခါေသာက္ 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္ေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္
• Tetracycline တခါေသာက္ 500 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္ေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္
• Erythromycin တခါေသာက္ 500 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္ေသာက္ပါ။

လိင္ကတဆင့္ေရာဂါပိုး တေယာက္ေယာက္မွာ ရွိေနရင္ သုတ္ရည္ မထည့္လဲ (ကြန္ဒြမ္) မပါရင္ ကူးႏိုင္ပါတယ္။
ေယာက္်ားမွာ ပိုး-ေရာဂါရွိေနျပီး အမ်ိဳးသမီးမွာ အျဖဴဆင္းတာ၊ အနာျဖစ္တာ၊ ဆီးေအာင့္တာ လာမျဖစ္ရင္ အကူး မခံရေသးလို႔ပါ။ အတူျဖစ္ရင္ ႏွစ္ေယာက္လံုးေသာက္ရမယ္။ Lesions on penis က်ားအဂၤါ အနာမ်ား အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁၄) ကို လိုေသးရင္ ဖတ္ပါ။

27 Feb 11, 17:57
Q 8: အားေဆးေတြ စားတဲ့အခါ တစ္ရက္က မနက္စားလိုက္၊ ေနာက္တစ္ရက္က ညေနစားလိုက္ အဲတာဟာ ေဆး အာနိသင္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါသလား။ ေနာက္ျပီး Protinet ဆိုတဲ့ ပရိုတိန္းအားေဆးကို ေန႔တစ္ေန႔ရဲ႕ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေသာက္ဖို႔ အသင့္ေတာ္ဆံုးပါလဲ ခင္ဗ်ား။

PROTINET ေဆးဟာ Ayurveda အယုေဗဒနည္းနဲ႔ ေဖၚတဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္ သူ႔စာအရေတာ့ (ပရိုတင္း) ၾကြယ္ဝတယ္၊ အစားပ်က္တာ၊ အသဲအားနည္းတာ၊ ေသြးအားနည္းတာ၊ ေခ်ာင္းဆိုးတာ၊ အားနည္းေတာေတြအတြက္ ေကာင္းပါသတဲ့။
PROTINET အရည္ဆိုရင္ 10 to 15 ml ကို အစာစားျပီး တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ေရနဲ႔ ေသာက္ပါ။
အားေဆးေတြ စားတဲ့အခါ တစ္ရက္က မနက္စားလိုက္၊ ေနာက္တစ္ရက္က ညေနစားလိုက္ အဲတာဟာ ေဆးအာနိသင္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါသလား။
ေဆးညႊန္အတိုင္း ေသာက္တာသာ ေကာင္းပါတယ္။ ေယဘုယ်ေျပာရရင္ အားေဆးေတြက အစာစားျပီခ်ိန္ မနက္-ညေန ပံုမွန္ ေသာက္ရပါတယ္။ မတူတာေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ ဘယ္အရာမဆို ပံုမွန္ကေကာင္းတယ္။ လူ႔ကိုယ္က ပံုမွန္ ျဖစ္ေအာင္ အျမဲၾကိဳးစားတယ္။ အစာေျခအရည္က ထြက္ရမဲ့အခ်ိန္ ေရာက္ရင္ ထြက္လာတယ္။

Feb 27, 2011 at 9:21 AM
Q 9: ၂ဝဝ၇ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းေလာက္က Pylo kit တပတ္ေသာက္ေဆးကို ၃ ရက္စာေလာက္ပဲ ေသာက္ၿဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါေသာက္ၿပီး အန္လို႔ ဆက္မေသာက္ၿဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ ၂ဝဝ၈ ခု ၁၁ လ ပိုင္း ေလာက္က Ranitidine နဲ႔ Vave ဆိုတဲ့ အအန္ေပ်ာက္ေဆးေတြ ေသာက္ခဲ့ဘူးပါတယ္။ ၂ဝ၁ဝ ခု ၅ လပိုင္း ခြင့္ၿပန္တုန္းက ေဆးခန္းၿပခဲ့ပါတယ္။ အဲတုန္းကလည္း Polyamine, Nuri gramler, Ranitidine, Vave ေဆးေတြ ေသာက္ခဲ့ဘူးပါတယ္။

ေျပာျပတဲ့ေဆးေတြက Trade names ေတြျဖစ္လို႔ မေျပာတတ္ပါ။ Ranitidine တခုသာ ေဆးနာမယ္ျဖစ္တယ္။ သူ႔ကို အစာအိမ္ေလနာအတြက္ သံုးတယ္။ Histamine-2 blocker ျဖစ္တယ္။ အစာအိမ္ထဲက အက္စစ္ ထြက္မွာကို တားဆီးတယ္။ အစာအိမ္၊ အူသိမ္အစအနာေတြအျပင္ Zollinger-Ellison syndrome နဲ႔ Gastroesophageal reflux disease (GERD) ေရာဂါေတြအတြက္လဲ ေပးပါတယ္။

Sunday, February 27, 2011

Thalassemia (1) (သာလာဆီးမီးယား) ေသြးအားနည္းေရာဂါ (၁)

Feb 27, 2011 at 7:09 PM
ဆရာရွင့္ ေက်းဇူးျပဳျပီး Thalassemia အေၾကာင္းကို သိခ်င္လို႔ပါ။

Anemia ေသြးအားနည္းေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးထဲက တမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ နာမည္္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ Mediterranean Anemia နဲ႔ Homozygous Beta Thalassemia ေခၚတယ္။ မ်ိဳးဗီဇလိုက္တယ္။ ေအာက္စီဂ်င္ကို သံုးေပးတဲ့ ေသြးနီဥထဲက Hemoglobin (ဟီမိုဂလိုဘင္) ထုတ္လုပ္တာမွာ ျပႆနာရွိတာ ျဖစ္တယ္။ ေသြး နီရတာက သူရွိလို႔ျဖစ္ေတာ့ သူနည္းရင္ ျဖဴေဖ်ာ့ေနမယ္။ (ဟီမိုဂလိုဘင္) ဆိုတာ သံဓါတ္နဲ႔ လုပ္ထားတယ္။ ဒီေရာဂါရွိေနသူမွာ (ဟီမိုဂလိုဘင္) က ျပိဳကြဲလြယ္ေနလို႔ သက္တမ္းမကုန္ခင္ ပ်က္စီးေနၾကတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ မလံုေလာက္ေတာ့ဘဲ၊ ေသြးအား နည္းလာတယ္။

အမ်ိဳးအစား ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။
1. Thalassemia trait အမ်ိဳးက သူကိုယ္တိုင္ ေရာဂါမျပေပမဲ့ သူ႔မ်ိဳးဆက္ကို သယ္ေဆာင္ေပးေနတယ္။ သူကိုယ္တိုင္ ျဖစ္ရင္လဲ ေသြးအားနည္းတာ နဲနဲေလာက္သာ ျဖစ္မယ္။ Hemoglobin A2 ဆိုတာေတြ ပိုမ်ားေနမယ္။
2. Thalassemia major က (ေမဂ်ာ) ဆိုတာနဲ႔အညီ ဆိုးတယ္။ ေမြးေမြးခ်င္း ေကာင္းေပမဲ့ ၃ လ နဲ႔ ၈ လ အၾကား ေရာဂါျပမယ္။ ျဖဴဖတ္ျဖဴေရာ္ ျဖစ္လာမယ္။ သိပ္မအိပ္ဘူး။ ႏို႔စို႔ နည္းမယ္။ အန္တာ ပိုမယ္။ မကုဘဲ ထားရင္ ၈ ႏွစ္သား အထိသာ အသက္ရွင္မယ္။ ျဖဴေရာ္တာအျပင္ ေခါင္းကိုက္မယ္၊ အားယုတ္မယ္၊ အသက္ရွဴ မဝဘူး၊ Jaundice အသားဝါ ျဖစ္လာမယ္၊ Spleen ေဘလံုးၾကီးလာမယ္။ မ်က္ႏွာရိုး ပံုမွန္မဟုတ္၊ ၾကီးထြားမႈ ေႏွးမယ္။

Alpha (အာလ္ဖါ) နဲ႔ Beta (ဘီတာ) ဆိုျပီး ၂ မ်ိဳးခြဲထားတယ္။ Alpha က အာဖရိကားတိုက္နဲ႔ အေမရိကားမွာေတြ႔ရမယ္။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ၊ တရုတ္မွာလဲ ရွိတယ္။ Beta အမ်ိဳးက ေျမထဲပင္လယ္ေဒသက ဂရိ၊ တူရကီ၊ ဆစ္စလီကြ်န္း၊ အီတလီ ေတာင္ပိုင္း၊ ေကာ္စီကာ၊ ဆိုက္ပရပ္စ္၊ ေမာလ္တာ၊ ႏိုင္ငံ-ေဒသေတြမွာ မ်ားတယ္။ တရုတ္၊ ေတာင္အာရွ ေဒသေတြမွာလဲ ရွိတယ္။

တကမာၻလုံးမွာ Beta thalassemia trait ရွိေနသူေပါင္း သန္း ၆ဝ ကေန ၈ဝ အထိရွိမယ္။ စာရင္း အတိအက် ေကာက္ရင္ ပိုမ်ားႏိုင္တယ္။ Beta thalassemia major ကို Cooley's anemia ေခၚေသးတယ္။

ေသြးစစ္တာနဲ႔ ေရာဂါ ရွိ-မရွိသိတယ္။ ေသြးနီဥေတြဟာ ေသးေနမယ္။ နည္းေနမယ္။ ပံုသဏၭာန္ ေျပာင္းေနမယ္။ တျခား ေသြးအားနည္းေရာဂါ Sickle-cell anemia နဲ႔ မတူဘူး။ Thalassemia က အရည္အတြက္နဲ႔ Sickle-cell anemia (ဆစ္ကယ္လ္-ဆဲလ္) ေသြးအားနည္းေရာဂါက အရည္အေသြးဆိုျပီး မတူၾကတာပါ။ တခါတေလ ထပ္ေနတတ္တယ္။

• Thalassemia trait ရွိေနသူကို ကုသေပးစရာ မလိုပါ။ အလြန္ဆံုး သံဓါတ္ေဆးသာ ေသာက္ခိုင္းမယ္။
• Thalassemia major ရွိေနသူေတြကို ေသြးသြင္းေပးေနရတယ္။ တလတခါ ဆိုသလို သြင္းေနရတတ္တယ္။
• Desferal ေဆးထိုးျပီး ေသြးထဲမွာ ပိုေနတဲ့သံဓါတ္ေတြကို ရွင္းထုတ္ေပးႏိုင္တယ္။
• လိုအပ္ရင္ Splenectomy ေဘလံုး ခြဲထုတ္ေပးမယ္။
• Beta thalassemia ေရာဂါရွိသူေတြကို Iron chelation ေဆးေပးတယ္။ Deferoxamine ကို အေၾကားေဆး၊ ဒါမွမဟုတ္ အေရျပားေအာက္ ထိုးေပးရတယ္။ အေမရိကားမွာ Deferasirox စားေဆးနဲ႔ ဥေရာပမွာ Deferoprone စားေဆးသံုးတယ္။
• ေသြးသြင္းေနရရင္ သံဓါတ္ေဆး မေသာက္ရပါ။
• Bone marrow transplant ကို ကေလးေတြမွာ လုပ္ေပးတယ္။

ေသဆံုးရတဲ့ အေၾကာင္းက Heart failure ႏွလံုး အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တာ ျဖစ္တယ္။ အသဲလဲ ထိခိုက္မယ္။ ေရာဂါပိုး ဝင္လြယ္မယ္။ အသက္ ၂ဝ နဲ႔ ၃ဝ ၾကား ျဖစ္တတ္တယ္။ သိပ္မဆိုးသူေတြမွာ အသက္ ပိုရွည္ပါတယ္။ ဆိုးဝါးတဲ့ Alpha thalassemia major ရွိသူကေန Stillbirth ကေလးအေသ ေမြးႏိုင္တယ္။

ဆိုးတဲ့ထဲမွာ ေကာင္းတာေလးေတြ ရွိေသးတယ္။ ငွက္ဖ်ားထူရာေတြမွာ ေတြ႔တတ္ျပီး၊ ငွက္ဖ်ားကို ပိုျပီးခံႏိုင္ရည္ ရွိၾကတယ္။ β thalassemia ကိုသယ္ေဆာင္ေနသူေတြဟာ Coronary heart disease ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ျဖစ္တာ နည္းတယ္။

ကာကြယ္ဘို႔ကေတာ့ လက္မထပ္ခင္ Genetic counseling မ်ိဳးဗီဇ နဲ႔ Prenatal screening ေဆးစစ္မႈေတြ လုပ္ရပါမယ္။ အိမ္ေထာင္ေရးမွာ ႏွလံုးသားအျပင္၊ ဆရာဝန္ကိုလဲ အကူအညီ ေတာင္းပါ။

• Thalassemia (2) (သာလာဆီးမီးယား) ေသြးအားနည္းေရာဂါ (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/05/thalassemia.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၈-၂-၂ဝ၁၁

Pregnancy and Painless childbirth ဗိုက္မနာဘဲ ကေလးေမြးျခင္း

ကေလး ေမြးရတယ္ဆိုတာ တကယ္နာပါတယ္။ သားအိမ္ ၾကြက္သားေတြဟာ စိတ္ကေန ထိန္းမရဘဲ ေမြးခါနီးရင္ ညွစ္လို႔ နာရတာ ျဖစ္တယ္။ ဒီအနာမ်ိဳးကို Painkillers အနာသက္သာေဆးေတြက မႏိုင္ဘူး။ ဘိန္းပါတဲ့ Morphine အုပ္စုေဆး ကသာ ထိေရာက္တယ္။ ေမြးဖြါးျဖစ္စဥ္ အေစာပိုင္းမွာသာ သံုးရျပီး ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး မ်ားလွတယ္။ သိပ္မသံုးၾကပါ။

နာတာကလဲ ေစာေစာပိုင္းမွာ နာလိုက္၊ နားလိုက္၊ ေနာက္ နာတာၾကာျပီး နားတာက တိုလာတယ္။ နာပံု-နာနည္းကလဲ တိုးသထက္ တိုးနာတယ္။ ေစာေစာက စကားစျမီေျပာေနတဲ့ လူနာ ရံႈ႕မဲ့လာမယ္၊ ေနာက္ ေအာ္လာမယ္၊ အသံ က်ယ္သထက္ က်ယ္လာတယ္။ ေမြးေပးမဲ့ ဆရာဝန္-ဆရာမေတြက မသနားလို႔ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ေက်နပ္မႈ ရေနၾကတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ေမြးလူနာဟာ ေမြးဖြါးျဖစ္စဥ္ ပံုမွန္ ျဖစ္ေနတာကို သတိထားေနလို႔ပါ။ Progress တိုးတက္မႈ ျဖစ္စဥ္က အေတာ္ အေရးၾကီးတယ္။ လူနာ ေအာ္သံ တိတ္သြားရင္ မၾကိဳက္ခ်င္ဘူး။ တနာရီတခါစမ္းလို႔ သားအိမ္အဝဟာ လက္ ၁လံု၊ ၂ လံုး စသျဖင့္ တိုးတိုး ပြင့္ရမွာက တန္႔ေနရင္ မၾကိဳက္ခ်င္ဘူး။

အခ်က္ (၇) ခ်က္ျပည့္စံုမွ ကေလး ေမြးလမ္းကေန ထြက္ပါမယ္။
1. Os full သားအိမ္အဝ လံုးဝပြင့္မယ္၊ ၁ဝ စင္တီမီတာ၊
2. Membranes rupture ေရမႊာေပါက္မယ္၊
3. Show ေသြးနဲနဲနဲ႔ အခြ်ဲ ဆင္းမယ္၊
4. Desire to urinate and defecation ဆီးသြားခ်င္၊ ဝမ္းသြားခ်င္ ျဖစ္လာမယ္၊
5. Anal pressure စအို ဝိုင္းလာမယ္၊
6. Bulge ညွစ္ေနခ်ိန္မွာ အျပင္ကစူလာေနတာ ျမင္ရမယ္၊
7. Urge မျဖစ္မေန ညွစ္ခ်င္လာမယ္။

မျဖစ္မေန ညွစ္ခ်င္လာတယ္ဆိုတာကို မိခင္ေလာင္းက ထိန္းမရပါ။ နာမယ္မွန္း သိလ်က္နဲ႔ သူ႔ချမာ ညွစ္ပါမယ္။

အနာသက္သာဘို႔ အေထာက္အကူ ေပးႏိုင္တာေတြ ရွိပါတယ္။ ေရ၊ သစ္သီးရည္ မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အုံုးရည္ေသာက္ပါ။ အစားမာ လိုတာထက္ ပိုမစားပါနဲ႔။ ကေလးဖြါးေနတံုး ေပ်ာ္စရာ၊ ရီေမာစရာေတြ ေျပာဆိုေပးတာ ေကာင္းတယ္။ တခ်ိဳ႕က ဝါသနာပါရင္ ကဘို႔ေတာင္ အၾကံေပးတယ္။

ကေလးေမြးတာ အနာသက္သာေအာင္ လက္ခံထားတဲ့ နည္းေတြ ရွိတယ္။
1. ေအာက္စီဂ်င္ နဲ႔ ႏိုက္ထရပ္စ္ေအာက္ဆိုက္ အေရာကို ရွဴတာ ကေလးေရာ မိခင္ေလာင္းပါ စိတ္ခ်ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ နာတာအကုန္ မသက္သာေစပါ။
2. Epidural analgesia (အပီဂ်ဴရယ္) ခါးထံုေဆး၊ အထိေရာက္ဆံုးနည္း ျဖစ္တယ္။ ကေလး-မိခင္ စိတ္ခ်ရတယ္။ တကမာၻလံုးမွာ သံုးတယ္။ သံုးဘူးသူ ၈၅% မိခင္ေတြက လိုလားႏွစ္ျခိဳက္ၾကတယ္လို႔ ဆိုတယ္။

Epidural analgesia (အပီဂ်ဴရယ္) ခါးထံုေဆးနည္း
ေမ့ေဆး-ဆရာန္ကသာ လုပ္ေပးမယ္။ ခါးရိုးမၾကီးထဲမွာ ဦးေႏွာက္ကေန ေအာက္ကို တန္းဆင္းေနတဲ့ အာရံုေၾကာမၾကီး ရွိတယ္။ ခါးရိုးဆစ္ေတြရဲ႕ေနာက္က အထက္-ေအာက္တန္းေနတဲ့ ျပြန္လိုေနရာထဲမွာ အကာသံုးလႊာနဲ႔ ဖံုးေနတာ ျဖစ္တယ္။ ဒီအာရံုေၾကာမၾကီးကေန ဘယ္-ညာ ႏွစ္ဘက္ကေန အာရံုေၾကာေတြ ထြက္ျပီး ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ ေနရာေတြကို အလုပ္လုပ္ ေပးေနတာပါ။ အဖံုးလႊာေတြထဲက အျပင္ဆံုးအလႊာရဲ႕ အျပင္ေနရာထဲကို Indwelling catheter (ကသီတာ) ေဆးထိုးပိုက္ ေသးေသးေလးနဲ႔ သြင္းျပီး Diluted anaesthetic drugs ထံုေဆး ထိုးေပးရတယ္။ သတ္မွတ္ ထားတဲ့ Lumber vertebrae ခါးရိုးဆစ္ ႏွစ္ခုၾကားကေန ထိုးတာပါ။ Indwelling catheter ကို ဆြဲမထုတ္ဘဲ ထားရတယ္။ ေအာက္ပိုင္းက ထံုေနေပမဲ့ လူနာက လံုးဝ သတိေကာင္းေနတယ္။

လုပ္စရာ လုပ္ျပီးတာနဲ႔ Epidural catheter ကိုထုတ္တယ္။ ဆက္ေတာ့ ထံုေနပါအံုးမယ္။ ဘာလုပ္လုပ္ အႏၲရာယ္ဆိုတာ ရွိတာပါ။ ဒီလိုလုပ္ရတာမွာ ေသြးဖိအားက်မယ္၊ ကေလးကို သတိထားရမယ္၊ အဆင္မသင့္လို႔ အာရံုေၾကာထိမွာကို သတိၾကီးရတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ေခါင္းကိုက္ေနတတ္တယ္။ ကေလးေမြးျဖစ္စဥ္ကို ၾကည့္ျပီးမွ ဒီနည္းလုပ္မယ္-မလုပ္ဘူး ဆံုးျဖတ္ရတယ္။

ဒီနည္းကို Regular labor ေမြးလမ္းက ေမြးတာ၊ Cesarean Section ကေလး ဗိုက္ခြဲေမြးတာ Induced labors ကေလး တမင္ ေမြးလာေအာင္ လုပ္တာ၊ Forceps ညွပ္ဆြဲေမြးတာ၊ Vacuum ေလဟာနယ္နဲ႔ စုပ္ေမြးတာေတြမွာ သံုးပါတယ္။

ကေလးေမြးတာမွာ မနာေအာင္ တမင္လုပ္ေပး ေမြးတာကို Twilight sleep ေခၚၾကတယ္။ အႏုတ္ဘက္ကေန ေထာက္ျပတာေတြလဲ သိဘို႔ သင့္ပါတယ္။
• မိခင္ျဖစ္မဲ့သူဟာ သူ႔ရဲ႕ Sense of responsibility တာဝန္ရွိတတ္မႈကို ေမ့ထားရာက်တယ္။
• ေနာင္လဲဘဲ ကေလးဖြါးရတာ သာယာမႈလို႔ ထင္မွတ္ႏိုင္တယ္။
• ခရစ္ယန္ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ႕က Sin against the will of God မေကာင္းမႈလို႔ ေျပာတယ္။
• သဘာဝတရား မတားသင့္ဘူး။
• ေမြးတဲ့အခါ သဘာဝအရ နာတာဟာ မိခင္နဲ႔ကေလးၾကား စည္းေႏွာင္မႈတခု ျဖစ္တယ္။
• ဗိုက္ခြဲေမြးရသူေတြမွာ ပိုလို႔ေတာင္ ရွိမယ္။
• ဒီလို စည္းေႏွာင္မႈမ်ိဳး ဖခင္ေတြက ဝယ္ယူမရႏိုင္ၾကပါ။
• ေဆးမွန္သမွ် ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး မကင္းပါ။ ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ (ပါရာစီတေမာ) ကေန ကာရံမသင့္ရင္ ေသေစႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာရင္ ျငင္းဘို႔ ခက္တယ္။

မနာေအာင္ ေမြးနည္းကို ၁၈၄၆ ကတည္းက စခဲ့တာပါ။ ဘုရင္မၾကီး Queen Victoria ကလဲ အနာမခံႏိုင္လို႔ ေမ့ေဆး-ထံုေဆး သံုးခ်င္ခဲ့တယ္။ Fanny Longfellow က ပဌမဆံုး မနာေအာင္ ေမြးနည္းသံုးခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ First lady ျဖစ္တယ္။

ကေလးေမြးျပီးျပီးခ်င္း ေနာက္ကေလး မယူခ်င္ေတာ့ပါဘူး ေျပာသူ ရွိသလို၊ ႏုတ္အာၾကမ္းသူေတြက သူနာေနတံုးမွာ သူ႔ေယာက္်ားကို က်ိန္ဆဲတတ္တယ္။ ကေလးကိုလဲ သန္႔ရွင္း၊ သစ္လြင္ေနတဲ့ အႏွီးျဖဴေလးနဲ႔ပတ္ျပီး မိခင္လက္ထဲ အပ္လိုက္ရင္ေတာ့ ျပံဳးႏိုင္သူေတြက မ်ားပါတယ္။

“ညီးကို ေမြးေပးရတာ ဒို႔အိပ္ေရး မပ်က္ဘူး။ ေနာက္ တေယာက္ ေမြးရင္လဲ ဒီအခ်ိန္ဘဲ လာခဲ့ေနာ္” လို႔ ေျပာရင္ -
“ဟုတ္ကဲ့ရွင့္” လို႔ ေျဖပါတယ္။

Pain relief during labor ကေလးေမြးရင္ မနာခ်င္ http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/04/pain-relief-during-labor.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၇-၂-၂ဝ၁၁

Saturday, February 26, 2011

Japanese encephalitis ဂ်ပန္-ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါ

Feb 26, 2011 at 10:24 AM
ဂ်ပန္-ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါအေၾကာင္း အေသးစိတ္သိခ်င္လို႔ပါ။ ၂ဝ၁ဝ ခုနစ္လပိုင္းက က်မေမာင္ေလး ဒီေရာဂါကို ခံစားခဲ့ရပါတယ္။

၁၉၃၄ တံုးက ဂ်ပန္-ပညာရွင္ Hayashi ကေန စေတြ႔လို႔ Japanese B encephalitis လို႔ နာမယ္ေပးခဲ့တယ္။ အမ်ိဳးကြဲ ၄ မ်ိဳး ရွိတယ္။

ဂ်ပန္-ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါ Japanese encephalitis virus (JEV) က (ဗိုင္းရပ္စ္) ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ Arbovirus မ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ Culex tritaeniorhynchus နဲ႔ Culex vishnui groups ျခင္ကေနကူးတယ္။ လူကေန လူကို မကူးပါ။ ျခင္က စပါးခင္းေတြမွာ ေပါက္လို႔ ေတာပိုင္းမွာ ေရာဂါမ်ားတယ္။ ျမင္း၊ ဝက္၊ ငွက္ေတြကလဲ ပိုးသယ္ေပးႏိုင္တယ္။ ဇြန္လကေန စက္တဘၤဘာလအတြင္း ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။

(အာစီယန္) ေရာဂါလို႔ ေခၚရမလားဘဲ။ မေလးရွား၊ ျမန္မာ၊ စကၤာပူ၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ လာအိုစ္၊ ကေမၻာဒီးယား၊ ထိုင္း၊ ဗီယက္နမ္၊ ဘရူႏိုင္းလ္၊ ASEAN ၁ဝ ႏိုင္ငံလံုးမွာ ျဖစ္တယ္။ တရုပ္၊ တိုင္ဝမ္၊ ဘဂၤလားဒက္ရွ္၊ အိႏၵိယ၊ နီေပါ၊ သိရိလကၤာ၊ ၾသစေတးလ်၊ ပါကစၥတန္၊ ပါပူအာ-နယူးဂီနိ၊ ပစိဖိတ္ကြ်န္းေတြမွာလဲ ျဖစ္တယ္။

ေယာက္်ားေလးက မိန္းကေလးေတြထက္ နဲနဲ (၁႕၅ း ၁႕ဝ) ပိုျဖစ္တယ္။ ပိုးဝင္ရံုဝင္တာက လူရြယ္ပိုင္းမွာ အျဖစ္မ်ားျပီး၊ လကၡဏာ ေပၚတာက ကေလး (၂-၁ဝ ႏွစ္) ေတြနဲ႔ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ ပိုမ်ားတယ္။ လူ ၂၅ဝ ျဖစ္ရင္ ၁ ေယာက္သာ လကၡဏာျပတယ္။

တျခား St. Louis encephalitis and West Nile encephalitis ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါေတြနဲ႔ ဆင္တူတယ္။ ပိုးရွိတဲ့ျခင္ ကိုက္ခံရရင္ နီးစပ္ရာ (လင့္ဖ္-ႏုတ္) တက္ေစ့ေတြဆီ ေရာက္မယ္။ ေနာက္ ေသြးထဲကို ပိုးေတြ ေရာက္မယ္။ ႏွလံုး၊ အဆုပ္၊ အသဲ နဲ႔ တျခား ေနရာေတြကို ပ်ံ႕ႏွံ႔မယ္။ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာရံုေၾကာဆီ မေရာက္ခင္ ရက္နဲနဲနဲ႔ ေကာင္းသြားႏိုင္တယ္။

ပိုးရွိတဲ့ျခင္ ကိုက္ခံရျပီးေနာက္ ၄-၁၅ ရက္မွာ လာျဖစ္တယ္။ ဖ်ားမယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္၊ ခ်မ္း-တံုမယ္၊ ပ်ိဳ႕-အန္မယ္၊ ၾကြက္သားေတြ နာမယ္။ လည္ပင္း ေတာင့္တင္းေနမယ္။ အားယုတ္ေနမယ္၊ ၾကာရင္ စိတ္အေျခအေန ထိခိုက္လာတယ္။ စိတ္ရႈတ္ေထြးေနမယ္၊ စိတ္မတည္ျငိမ္တာကေန တက္တဲ့အထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြျဖစ္ရင္ ၆ဝ% ကတက္တယ္။ လက္တံုတာ၊ အလိုလိုကိုယ္-လက္လႈတ္တာ၊ စကားမေျပာခ်င္တာ၊ (ရီဖလက္စ္) တံု႔ျပန္မႈ လြန္ကဲေနမယ္၊ မ်က္စိအထဲမွာ ေရာင္မယ္။ (ပိုလီယို) သူငယ္နာ-အေၾကာေသနဲ႔ ဆင္တူတယ္။

ကံမေကာင္းသူေတြမွာ ဦးေႏွာက္ထဲက Thalamus (သဲလ္မတ္စ္)၊ Basal ganglia (ေဘဆယ္လ္-ဂင္ဂလီယာ)၊ Brain stem (ဘရိန္း-စတမ္)၊ Cerebellum (ဆယ္ရီဘယ္လမ္) Hippocampus (ဟစ္ပိုကင္းမ္ပတ္စ္) နဲ႔ Cerebral cortex (ဆယ္ရီဘရယ္-ေကာတက္စ္) ေတြကို ေရာက္မယ္။

စစ္ေဆးရင္ M protein နဲ႔ E protein ေတြေတြ႔မယ္။ ေသြးနဲ႔ ခါးရိုးဆစ္ထဲက အရည္ စစ္ေဆးတာနဲ႔ ေရာဂါကို ေသျခာ ေစရတယ္။ ေမြးမဲ့ကေလးကို ကူးတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ျဖစ္လာသူထဲက ၅-၁ဝ% ေသဆံုးႏိုင္တယ္။ ဆင္းရဲတဲ့ေနရာေတြမွာ ၃၅% ေသဆံုးႏိုင္တယ္။ တကမာၻလံုး ၁ ႏွစ္ကို တေသာင္း ေသရတယ္။ အာရွမွာ တႏွစ္ကို လူနာသစ္ ၃ ေသာင္းကေန ၅ ေသာင္း ေတြ႔ေနရတယ္။ ေသဆံုးႏံႈး ၁ဝဝဝ မွာ ၃ ေယာက္ကေန ၆ဝဝ အထိရွိတယ္။

(ဗိုင္းရပ္စ္) က ျဖစ္တာမွန္သမွ် တိက်တဲ့ ကုသေဆး မရွိပါ။ ေထာက္ကူမႈေတြသာ လုပ္ေပးရပါတယ္။ ကုသေဆးသစ္ Rosmarinic acid, Arctigenin, Curcumin, Minocycline ေတြလဲ စမ္းသပ္ေနပါတယ္။

တခါျဖစ္ဘူးရင္ တသက္စာ ကာကြယ္ျပီးသား ခံႏိုင္ရည္ရသြားတယ္။ ကေန႔အထိေပၚတဲ့ ကာကြယ္ေဆးက Genotype III virus ကို အေျချပဳထားတာျဖစ္တယ္။ အဂၤလန္မွာ ကာကြယ္ေဆး ၃ မ်ိဳးသံုးတာထဲက IXIARO သာ တရားဝင္ ျဖစ္တယ္။ ၂ ခါထိုးရမယ္။ ေနာက္ေဆးသစ္ေတြလဲ စမ္းေနပါျပီ။

ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ေနာင္အလားအလာဆိုတာ ျဖစ္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ အမ်ိဳးအစား၊ အသက္၊ ကိုယ္ခံက်န္းမာေရး စတာေတြေပၚ မူတည္တယ္။ ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္ ထိသူေတြမွာ ေနာင္မွာလဲ နားအၾကားခ်ိဳ႕ယြင္းတာ၊ စိတ္လႈတ္ရွားမႈရွိေနတာ၊ ကိုယ္တျခမ္း အားနည္းတာေတြ က်န္ေနႏိုင္တယ္။ ျဖစ္တဲ့သူထဲက ၃၃-၅ဝ%မွာ အာရံုေၾကာထိခိုက္မႈ က်န္ေနတတ္တယ္။ ၁ ႏွစ္ေလာက္အထိ ၾကာႏိုင္တယ္။ တက္တာ၊ လႈတ္ရွားမႈခ်ိဳ႕ယြင္းတာ၊ ၇၅%ေလာက္မွာ ၅ ႏွစ္ အထိ နဲနဲေလး က်န္ေနႏိုင္ေသးတယ္။ ဗီတာမင္ ဘီ၊ Nrurobion ေဆးေတြ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ အထူးကုဆရာ၀န္နဲ႔ ျပသေနသင့္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၂-၂ဝ၁၁

Teeth Grinding သြားၾကိတ္ျခင္း

25 Feb 11, 19:49
Dr, I would like to know about Grinding Teeth. What is cause by? And how can I do for not grinding teeth when sleeping deeply in night time. How can I protect not for not to grinding teeth?

အိပ္ေနတံုး ေန႔ျဖစ္ျဖစ္ ညျဖစ္ျဖစ္ သိစိတ္နဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ မသိစိတ္နဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ သြားၾကိတ္တာကို ေျပာတာပါ။ Bruxism လို႔လဲ ေဆးစာမွာ ေခၚတယ္။

ဘာလို႔ျဖစ္သလဲဆိုတာ ဆရာဝန္ေတြက တေယာက္ယူဆတာကို ေနာက္တေယာ္က သေဘာတူခ်င္မွ တူၾကတယ္။ စိတ္ဖိအားမ်ားတာ၊ အစားအေသာက္၊ အိပ္တဲ့အေနအထား၊ စတာေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆတာကေတာ့ မ်ားတယ္။

ကိုယ္က်န္းမာေရးနဲ႔ေရာ သြားက်န္းမာေရပါ ဆိုင္တယ္။ အေၾကာင္းရင္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ စိတ္ဖိအားကို အရင္ဆံုး သတၲဳခ်တယ္။ သြားဆရာဝန္ကေတာ့ သြားေန တခုနဲ႔တခု အေနမက်လို႔ ျဖစ္တာလို႔ ေျပာမယ္။ ကေလးေတြလဲ ၁၅-၃ဝ% ျဖစ္တာဘဲ။ အက်င့္လိုပါေနတာလဲ ရွိတယ္။ ငယ္သြားရွိတံုးအက်င့္ရွိတာ သိပ္စိုးရိမ္စရာ မလိုပါ။

Reflex တံု႔ျပန္မႈ မဟုတ္ဘူး Habit အက်င့္လို႔ ေထာက္ျပတာ ရွိတယ္။ အိပ္ေရး မမွန္တာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ရတယ္။ အရက္၊ Antidepressants စိတ္မက်ေဆးေတြကေန ပိုဆိုးေစႏိုင္တယ္။ နာတာရွည္ ျဖစ္ေနသူေတြမွာ သြားကိုလာ ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြမွာ အေအးမိတာ၊ ပိုးဝင္တာေတြေၾကာင့္ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

• ကုေပးရတာရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္က သြားေတြကို ထိခိုက္တာ နည္းေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။
• Mouth guards and splints ဆိုတာေတြ အသံုးခိုင္းတယ္။ ေဒၚလာ ၂ဝ ကေန ၁ဝဝဝ ေပးရသတဲ့။
• Taste-based biofeedback method ကုနည္းတမ်ိဳးလဲရွိတယ္။ ပိတ္ထားတဲ့အိတ္ေလးထဲမွာ မၾကိဳက္မဲ့အရသာ Hot sauce, Vinegar, Denatonium benzoate ထည့္ေပးထားလို႔ သြားၾကိတ္ရင္ အိတ္ကေပါက္ထြက္ျပီး လူက သတိ ရွိလာေစဘို႔ ရည္ရြယ္တာျဖစ္တယ္။
• Botulinum toxin (Botox) ေဆးထိုးနည္းလဲ သံုးတယ္။
• Caffeine ေကဖင္းေတြပါတဲ့ Colas ကိုလာ၊ Chocolate ေခ်ာ့ကလက္နဲ႔ Coffee ေကာ္ဖီေလ်ာ့ စားေသာက္ပါ။
• Chewing gum ပီေက ဝါးတာ ဆင္ျခင္ပါ။
• အရက္ ေလ်ာ့ပါ။
• စားစရာ မဟုတ္တာေတြ ဥပမာ ခဲတံကိုက္တဲ့အက်င့္ ေဖ်ာက္ပါ။ ေနရင္း-ထိုင္ရင္ သြားၾကိတ္တဲ့ အက်င့္ ေျပာင္းပါ။
• Stress စိတ္ဖိအား မ်ားေနရင္ ေလ်ာ့ပါ။ ေဖ်ာက္ပါ။
• သြားအထူးကု-ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။
• Dental Night Mouth Guard, splint called the NTI-tss ေခၚတဲ့ ကရိယာသံုးခိုင္းတယ္။
လူတိုင္းအဆင္ေျပတာေတာ့ မဟုတ္ျပန္ဘူး။
• Uoga deep-breathing exercises ေယာဂ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• မ်က္ႏွာမွာ ေရေႏြးပူဆြတ္ထားတဲ့အဝတ္ကပ္ေပးပါ။
• ေခါင္းအံုးကို ေခါင္းနဲ႔ လည္ပင္းေနရာေအာက္ကျမွင့္ထားျပီးအိပ္ပါ။

Dr. တင္ေဆြ
၂၆-၂-၂ဝ၁၁

Bee pollen ပန္းဝတ္မံႈ အာဟာရ

25 Feb 11, 21:32
တရုတ္ကထုတ္တဲ့ Bee pollen ေဆးကို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေတြ ေသာက္လို႔ ရပါသလား။ ဆရာဝန္ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကေတာ့ မေသာက္ခိုင္းပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ လူေတြက ပိုလန္ေဆးကို ေသာက္ရင္ ကေလးေကာ လူၾကီးပါ ေမြးျပီးတာနဲ႔ က်န္းမာေရး ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒါ ေသာက္သင့္ မေသာက္သင့္နဲ႔ ေသာက္လို႔ ရမယ္ဆိုရင္ေကာ ဘယ္လို အတိုင္းအတာထိ ေသာက္သင့္သလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးတဦးက ေမးခိုင္းလို႔ပါ၊

ပ်ားေကာင္ေတြက ပန္းေတြကေန ဝတ္ရည္စုပ္ယူၾကတယ္။ လူေတြက ပ်ားေကာင္ေတြဆီကေန စပါယ္ရွယ္နည္း သံုးျပီး ထုတ္ယူၾကျပန္တယ္။ ပန္းဝတ္မံႈရည္ အာဟာရမွာ Vitamins ဗီတာမင္၊ Minerals ဓါတ္ဆား၊ Enzymes အင္ဇိုင္းမ္၊ Amino acids အမိုင္ႏို-အက္စစ္ေတြ ပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Increase energy အားျဖစ္ေစတယ္၊ Boost the immune system ေရာဂါျပီး-စနစ္ ေကာင္းေစတယ္၊ Fight the effects of aging အိုစာတာကို ခံခ်ႏိုင္တယ္လို႔လဲ ဆိုပါေသးတယ္။

တိတိက်က် ထပ္ေျပာေသးတာက Protein ပရိုတင္း၊ Carbohydrates ကာဗြန္ဟိုက္းရိတ္၊ Fatty acids ဖက္တီး-အက္စစ္ ေတြနဲ႔အတူ Vitamin ဗီတာမင္ A, C, D, E ေတြတင္မကဘူး Lecithin, Beta-carotene နဲ႔ Selenium ဆိုတာေတြပါလို႔ Antioxidant effects ရေစပါသတဲ့။

ငယ္ရုပ္ဆင္ေပးႏိုင္တယ္၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်ေစမယ္၊ အမ်ိဳးသားေရာ အမ်ိဳးသမီးပါ လိင္စိတ္ ပိုေစမယ္၊ အားယုတ္တာ သက္သာမယ္၊ အေရျပားနဲ႔ ၾကြက္သား တင္းေနေစမယ္ေတြလဲ စာရင္းရွည္မွာ ပါေသးတယ္။ ပ်ိဳ႕တာ၊ အိပ္ေရးပ်က္တာ၊ (အင္ဖက္ရွင္) ဝင္တာ၊ ေဆးအျပင္းေတြေၾကာင့္ ေရာဂါျပီးစနစ္ က်တာ၊ ေသြးဖိအား က်တာ၊ ေသြးအား နည္းတာ၊ ႏွလံုး-ေရာဂါ၊ ကင္ဆာ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္တာေတြကို ေကာင္းေစတယ္။ အားကစားလုပ္ရာ ပိုေကာင္းေစတယ္၊ စိတ္ေရာဂါ၊ Just about everything (၉၆) ပါး အကုန္လို႔ပါ ေျပာလိုက္ေတာ့တယ္။

Allergies (အလာဂ်ီ) ကို ကုႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာတာေတာ့ လြန္သြားပံုရတယ္။ မဟုတ္ဘူး၊ ေျပာင္းျပန္လို႔ ဆိုသူက ဆိုတယ္။ ပန္းဝတ္မႈံ အနံ႔က တခ်ိဳ႕အတြက္ အလြန္ေမႊးေပမဲ့ တခ်ိဳ႕က မတည့္လို႔ ပန္းနာေတာင္ျဖစ္ႏိုင္တာ ေသျခာတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေထာက္ျပထားတယ္။ Plant enzymes အပင္ေတြက (အင္ဇိုင္း) က Human metabolic function လူ႔ ဇီဝျဖစ္စဥ္နဲ႔ မကိုက္ဘူးတဲ့။

ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြ မ်ားေတာ့ မမ်ားပါ။ အေမရိကားမွာ လူ ၅% က ပ်ားရည္၊ ပန္းဝတ္မံႈနဲ႔ မတည့္လို႔ (အလာဂ်ီ) ရၾကတယ္။ ပန္းဝတ္မံႈအမ်ိဳးမ်ိဳးကေန စုေဆာင္းတာမို႔ တမ်ိဳးနဲ႔တမ်ိဳး မတည့္တာေတြ ပါေနတတ္တယ္။ ဥပမာ ဂႏၶမာပန္းနဲ႔ ေနၾကာပန္း။

သံုးခ်င္သူေတြ နာမည္ရတာထက္ အသိအမွတ္ျပဳခံထားရတဲ့ ကုမၸဏီက ထုတ္တာသာ ဝယ္ပါ။ အမံႈ႔ကိုဝယ္ရင္ Freeze dried Bee Pollen ေအးခဲထားသာမွ ဓါတ္မပ်ယ္မယ္။

မ်က္စိေတာ့ မရွန္ပါ၊ သူတို႔ ေရးတာထဲမွာ ကိုယ္ဝန္အတြက္ ေကာင္းတယ္လို႔ သီးသန္႔ေရးတာ မေတြ႔ပါ။ ကိုယ္ဝန္မွာ လိုတာက သံဓါတ္နဲ႔ (ပရိုတင္း) မ်ားရမွာျဖစ္ပါတယ္။

Dr. တင္ေဆြ
၂၆-၂-၂ဝ၁၁

Friday, February 25, 2011

Neurofibromatosis ေကာ္ဖီေရာင္ အသားပိုေလးေတြ

24 Feb 11, 12:07
Neurofibromatosis type-2 ဆိုတာ ဘာေရာဂါကို ေခၚတာပါလဲ။ မေန႔က ေဆးရံုမွာ ေဆးစစ္ရင္း ဆရာဝန္က အဲဒီေရာဂါ ရွိတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အသက္ ၃၇ပါ။ ရင္ဘတ္မွာ ေကာ္ဖီေရာင္ အစက္ေလးနဲ႔ အသားပိုေလးေတြ ေတြ႔လို႔။ တကိုယ္လံုး ရွာၾကည့္ေတာ့ သံုးေလး ေနရာေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါ စိုးရိမ္ရတဲ့ ေရာဂါလား။ ကင္ဆာေတြဘာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါလား။ အသားပို ဆိုေပမယ့္ ၾကြက္ႏို႔လိုမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ပဲ သူက ေပ်ာ့ည့ံည့ံ အသားပိုေလး ျဖစ္ေနပါတယ္။

Neurofibromatosis ဟာ ေမြးရာပါ အာရံုေၾကာေရာဂါတခု ျဖစ္တယ္။ အသားပိုလို႔ ခပ္လြယ္လြယ္ေခၚတဲ့ (တစ္ရွဴး) ေတြ လိုတာထက္ ပိုျပီး၊ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ပြါးမ်ား-တိုးပြါးလာတာဟာ Tumor အမ်ိဳးအစားထဲမွာ ပါတယ္။ ဒီအုပ္စုကုိ ကင္ဆာနဲ႔ ကင္ဆာ-မဟုတ္တာဆိုျပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိတာမွာ အခုေရာဂါက ကင္ဆာ-မဟုတ္ အုပ္စုထဲကပါ။

ေဆးစာမွာ cafe-au-lait spots လို႔ ေခၚတာမို႔ ေမးတဲ့သူကေန ေကာ္ဖီေရာင္ အစက္ေလးလို႔ ေဖၚျပခ်က္က တကယ့္ ကြက္တိပါဘဲ။ စစခ်င္း ေကာ္ဖီေရာင္ ခပ္ညိဳညိဳ အစက္အေပ်ာက္ေလးကို စေတြ႔တာခ်ည္းဘဲ။ ဘယ္လိုမွလဲ မေနဘူး။ ယားလဲမယား၊ နာလဲ မနာပါ။ မ်က္ႏွာ၊ လက္၊ ေပါင္၊ ကိုယ္ ဘယ္ေနရာမွမဆို ေပၚႏိုင္တယ္။ ေပ်ာ့စိစိနဲ႔ ေဘးနႈတ္ခမ္းက သိပ္ေခ်ာေမြ႔တာမို႔ Coast of California (ကာလီဖိုးနီးယား) ကမ္းေျခလို႔ တင္စားတယ္။

သံုမ်ိဳး ရွိတယ္။
1. အမ်ိဳးအစား (၁) က ၉ဝ% နဲ႔ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ (ခရိုမိုဇုမ္း ၁၇) မွာ ျပႆနာျဖစ္တယ္။
2. အမ်ိဳးအစား (၂) ကို Central neurofibromatosis ေခၚတယ္။ ၁ဝ%၊ (ခရိုမိုဇုမ္း ၂၂) မွာ ျပႆနာျဖစ္တယ္။
3. တတိယအမ်ိဳး Schwannomatosis ဆိုတာ ၁ နဲ႔ ၂ ေရာျဖစ္တာ။

ကေလး ေမြးေမြးခ်င္း ေခါင္းကို ေပၾကိဳးနဲ႔ တိုင္းတယ္။ နည္းတာ မေကာင္းသလို မ်ားတာထဲမွာ ဒီေရာဂါလဲ ပါတယ္။ ကေလးဘဝ ကတည္းက ေရာဂါစေတြ႔တာလဲ ရွိတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၃-၁၆ ႏွစ္အရြယ္မွာ သိတာမ်ားတယ္။ အဓိက အေရျပားနဲ႔ အရိုးမွာ လာေပၚတယ္။ အရိုးမွာ ျဖစ္ရင္ အရိုးပံုမမွန္တာ ေတြ႔လာႏိုင္တယ္။ ဦးေႏွာက္ နဲ႔ ခါးရိုးထဲက အာရံုေၾကာေတြမွာလဲ ျဖစ္တဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ အသက္ၾကီးရင္ မ်ားမ်ားလာတယ္။ အရုပ္ဆိုးလွတယ္။ အသက္ကို ဒုကၡမေပးဘဲ ၾကီးတဲ့အထိ ေနသူေတြ အမ်ားၾကီးဘဲ။

အမ်ိဳးအစား (၂) က နဲနဲၾကီးမွ သိတာမ်ားတယ္။ နားမွာ လာျဖစ္ရင္ အၾကားကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ ဟန္ခ်က္ကို ထိန္းရတာ ခက္ခဲႏိုင္တယ္။ လူပ်ိဳ-အပ်ိဳရြယ္မွာ နားေကာင္းေကာင္း မၾကားရင္ ဒီေရာဂါ ဟုတ္-မဟုတ္ စစ္ရမယ္။ နားထဲမွာ အသံဆူေနတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္၊ မ်က္ႏွာက နာေနမယ္၊ အားယုတ္မယ္၊ ကိုယ္ကို ထိန္းရတာ မျငိမ္ဘူး။ ဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာ နံပါတ္ (၈) ကို စစ္ရတယ္။ ငယ္ငယ္နဲ႔ မ်က္စိတိမ္ ရွိ-မရွိၾကည့္ရမယ္။ မ်က္စိျမင္လႊာ စစ္ရမယ္။ ေစာေစာကတည္းက MRI ရိုက္လို႔ ေတြ႔ရင္ ေသးေသးကတည္းက ခြဲလိုက္ႏိုင္တယ္။ လံုးဝေကာင္းသြားမယ္။

တတိယအမ်ိဳး ေခၚႏိုင္တဲ့ Schwannomatosis ျဖစ္ရင္ ဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာ နံပါတ္ (၈) ကလြဲရင္ တကုိယ္လံုးမွာ ေပါက္ႏိုင္တယ္။ အာရံုေၾကာကိုဖိလို႔ နာတာက အဓိက လကၡဏာျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕က်င္မယ္၊ ထံုမယ္။

ဆက္တြဲလကၡဏာေတြဆိုတာက
1. Seizures တက္တာ၊ အမ်ိဳးအစား (၁) ၄ဝ%၊
2. High blood pressure ေသြးတိုးတာ၊
3. Scoliosis ခါးရိုးေရာဂါ၊
4. Speech impairment စကားေျပာခ်ိဳ႕ယြင္းတာ၊
5. Optic nerve tumors မ်က္စိထိခိုက္တာ၊
6. Early or delayed onset of puberty လူပ်ိဳ-အပ်ိဳျဖစ္ ေစာ-ေနာက္က်တာ၊
7. Cancer ကင္ဆာေျပာင္းတာ ၃-၅% ျဖစ္တယ္။

သူဖါသာ မေပ်ာက္ပါ။ ရုပ္အျမင္ ေကာင္းခ်င္လို႔ ခြဲထုတ္ႏိုင္တယ္။ ဆက္တြဲ လကၡဏာေၾကာင့္လဲ ခြဲရမယ္။ ရွားရွားပါးပါး (၁) ကေန ကင္ဆာ ေျပာင္းသူေတြကို ေဆးေပးကုႏိုင္တယ္။ ေအာင္ျမင္ႏွဳန္း မဆိုးပါ။

၁၈၈၂ တံုးက ဂ်ာမန္ ဆရာဝန္ ကေန စေတြ႔တာမို႔ သူ႔နာမယ္ယူျပီး von Recklinghausen disease ေရာဂါလို႔ နာမယ္ ေပးခဲ့တယ္။ အခု အမ်ိဳးအစား (၁) ကိုသာ အဲလိုေခၚတယ္။ Neurofibromatosis Association အသင္းက အေကာင္းျမင္ ရွိတယ္။ ေနာင္ ၅-၁ဝ ႏွစ္မွာ ကုသနည္းေပၚႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၂-၂ဝ၁၁

Thursday, February 24, 2011

Angular stomatitis က်ီးကန္းပါးစပ္နာ

Feb 24, 2011 at 7:31 AM
က်ေနာ့္မွာ မႀကာခဏ (၂)လတၾကိမ္နီးပါး အရပ္ေခၚ က်ီးပါးစပ္နာ ေပါက္တတ္ပါတယ္။ ေအာက္ႏုတ္ခမ္းနဲ႔ လွ်ာဖ်ားမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အဲသလုိမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္ရမယ္၊ ဘာေဆး ေသာက္ရမယ္ဆိုတာ -

က်ီးကန္းပါးစပ္နာကို Angular stomatitis (Cheilosis or Angular cheilitis) လို႔ ေခၚတယ္။ ပါးစပ္-ေဒါင့္စြန္း ႏွစ္ဖက္လံုးမွာ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။ ကြဲေၾကာင္းေလးေတြ ဖ်ာထြက္လာမယ္။ ေသြးထြက္တတ္တယ္။ အနာအထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အနာကေန မိႈပိုးဝင္လာရင္ Candida albicans (Thrush) ျဖစ္မယ္။ ဗက္တီးရီးယားလဲ ဝင္ႏိုင္တယ္။

Vitamin B2 ဗီတာမင္ ဘီ ၂ နည္းရာကေနစတယ္။ သံဓါတ္နည္း-ေသြးအားနည္း ေရာဂါနဲ႔လဲ ဆက္ေနတတ္တယ္။ သြပ္ဓါတ္ နည္းတာကိုလဲ ထည့္စဥ္းစားရတယ္။ ကေလးေတြမွာ ျဖစ္ရင္ Anorexia nervosa အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့တာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနမယ္။ ဟိုဟာ ဒီဟာေတြနဲ႔ ေရာေနတာကို ေဆးစာမွာ Plummer-Vinson syndrome (Paterson-Brown-Kelly syndrome) လို႔ နာမယ္အရွည္ၾကီး ေပးထားတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြ မွာလဲ ျဖစ္တာဘဲ။ သြားေတြ မရွိေတာ့ ပါးစပ္က ပံုေျပာင္းလာတယ္ မဟုတ္လား။ ေဆာင္းရာသီမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။

အစာအာဟာရ နည္းသူေတြမွာ အခုလို က်ီးကန္းပါးစပ္နာက မ်က္စိနဲ႔ ျမင္ႏိုင္တယ္။ ျဖစ္တဲ့သူမွာ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္တာေတြလဲ ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ပုလိပ္မ်က္စိနဲ႔ ၾကည့္ရေသးတယ္။ ဘီ ၂ နည္းေနရင္၊ ဘီ ၁၊ ၃၊ ၆၊ ၁၂ လဲ နည္းေနေလမလား။ (စီ) တို႔ (ေအ) တို႔ေကာ မနည္းေပဘူးလား။ သြားတိုက္ေဆးနဲ႔ မတည့္တာလဲ မေမ့ရဘူး။

ကုတဲ့အခါ ဘာလို႔ျဖစ္သလဲသိမွ တိက်တယ္။ အေရးအၾကီးဆံုးက ဗီတာမင္ ဘီ (၂)၊ ေဆးေသာက္ပါ။ ၾကြယ္ဝစာစားပါ။ Vitamin B 2, Riboflavin ႏို႕ႏွင့္ ႏို႕ထြက္အစာမ်ား၊ ဥ၊ အသဲ၊ အသီးအရြက္၊ ဆန္၊ ဂ်ံဳ၊ ရိစ္။ တပါတည္း Vitamin C ရေအာင္ စိမ္းတဲ့ အသီးအရြက္-အသီးအႏွံေတြလဲ စားပါ။

အနာလိုျဖစ္ရင္
• Topical antibiotic ပိုးေသေဆးတခုခု လိမ္းႏိုင္တယ္။ အနာလိမ္းေဆးတိုင္းေတာ့ မသံုးပါနဲ႔။ မ်က္စဥ္းကို ထည့္ရင္ ပါးစပ္ထဲဝင္လဲ ကိစၥမရွိဘူး။ ဥပမာ Chloramphenicol ointment, Tetracycline ointment လိမ္းပါ။
• မိႈေၾကာင့္ျဖစ္ရင္ Antifungal creams မိႈအတြက္လိမ္းေဆး Nystatin, Imidazoles, Bifonazole, Clotrimazole, Econazole, Ketoconazole, Nizoral®, Miconazole, Tioconazole တခုခုသံုးႏိုင္တယ္။
• Antifungal drug မိႈအတြက္စားေဆး Imidazoles, Allylamines
• ေနာက္ျပီး စတီရြိဳက္နဲ႔ ေရာထားတဲ့ေဆး Clotrimazole and Betamethasone, Nystatin and Triamcinolone Acetonide သံုးႏိုင္တယ္။ ေကာ္တီဇုန္းေဆး
• စတီရြိဳက္ေဆး 1% hydro cortisone လဲလိမ္းႏိုင္တယ္။ ေရယံုဆိုရင္ မသံုးပါနဲ႔။

ျဖစ္တတ္သူေတြ Vitamin B Complex ဗီတာမင္ ဘီ အုပ္စုေဆး ၾကာၾကာေသာက္သင့္တယ္။ Malabsorption syndrome အစာစုပ္အား မေကာင္းတဲ့ေရာဂါနဲ႔ တြဲေနသူကို B complex, B-12 ထိုးေပးရမယ္။

“Fissured tongue and Aphthous ulcer လွ်ာနာ အာနာ” ေရးထားကိုလဲ တြဲပါရေစ။

“လွ်ာကြဲတာ” နဲ႔ “ပါးစပ္နာ” တြဲေရးပါရေစ။ Fissured or cracked tongue လွ်ာကြဲတာကို ပထဝီ-ေျမပံုနဲ႔ တူတယ္လို႔ ႏိႈင္းၾကတယ္။ ဒီလိုေျပာတာ ေတာ္ေသးတယ္။ ေယာက္်ား ကပ္ပဲ့အိတ္နဲ႔ တူတယ္လို႔ ေျပာတာက သိပ္မမိုက္ဘူး။

Tongue cracks ျဖစ္တာက ေမြးရာပါ ျဖစ္တတ္တယ္။ ငယ္ကတည္းကေန စတယ္။ ၾကီးလာေလ သိသာေလ။ Down syndrome ဆိုတဲ့ ေမြးရာပါ ဦးေႏွာက္ အားနည္းေရာဂါရွိသူ ၁ဝ ေယာက္မွာ ၈ ေယာက္က ဒီလို လာျဖစ္တယ္။ ဒီအခ်က္က လြဲရင္ အပူ-အစပ္စားတာ၊ ေဆးလိပ္၊ အရက္၊ စတာေတြ လႊဲခ်ရတယ္။ ပါးစပ္ အနံ႔ပ်ယ္ေဆး အျပင္းသံုးတာ၊ သြားတိုက္ေဆး အျပင္းေတြကိုလဲ လက္ညွိဳးထိုး မလြတ္ဘူး။ Malabsorption of Vitamin B ဗီတာမင္ ဘီ ကို စုပ္မယူႏိုင္တာ၊ အူမၾကီး မေကာင္းတာေတြကိုလဲ ထည့္စဥ္းစားရတယ္။

စိတ္ဖိအား မ်ားေနခ်ိန္ေတြမွာ အိပ္ေနရင္း လွ်ာကိုက္မိတတ္တယ္။ စားတဲ့ အစာနဲ႔ မတည့္တာ၊ အစာအိမ္-အက္စစ္ဓါတ္က အထက္ တက္လာတာ၊ တခ်ိဳ႕မွာ ဆီးခ်ိဳနဲ႔ တြဲေနတတ္တယ္။ မိႈေရာဂါေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊ ဗီတာမင္နဲ႔ ဓါတ္ဆား နည္းတာေတြ ပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ဆိုတာ သိဘို႔ ခက္တတ္တယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္ ကင္ဆာ မဟုတ္ပါ။

တရုပ္ တိုင္းရင္းေဆးနည္း အလိုအရ ေဘလံုးနဲ႔ အစာအိမ္ မွ်ေျခပ်က္တာတဲ့။ တရုပ္ အပ္စိုက္ ဆရာေတြက အပူကဲတာနဲ႔ (ယင္) အားနည္းတာလို႔ ဆိုတယ္။ လွ်ာေဘးေတြကျဖစ္ရင္ အသဲ၊ လွ်ာဖ်ားျဖစ္ရင္ ႏွလံုး၊ လွ်ာလည္မွာျဖစ္ရင္ ေဘလံုး၊ လွ်ာေနာက္က ျဖစ္ရင္ ေက်ာက္ကပ္လို႔ သတ္မွတ္တယ္။

ျဖစ္ေစတာက မေသျခာေတာ့ ကုရတာလဲ ခက္တယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ အခက္အခဲေတြ ဝင္လာႏိုင္တယ္။ အစားအစာေတြ ညပ္ေနတတ္တယ္။ မိႈေရာဂါဝင္လာရင္ Antifungal ေဆးေပးရမယ္။ Paracetamol တို႔ Ibuprofen တို႔လို အနာသက္သာေဆး၊ Vitamin B Complex ဗီတာမင္ဘီအုပ္စုေဆး၊ ဗက္တီးရီးယားပိုး ဝင္ရင္ ပဋိဇီဝေဆး ေပးမယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ စိုစိုစိမ္းစိမ္း စားရပါမယ္။

ပါးစပ္နာေတြထဲမွာ လူေတြအမ်ားဆံုး ျဖစ္ၾကတာကို Aphthous ulcer လို႔ ေဆးစာနဲ႔ေခၚတယ္။ အဂၤလိပ္လို Cold sores လို႔ေခၚတယ္။ ဗမာအရပ္ေခၚက ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ေနတယ္။ အပူကန္နာလို႔ ေျပာၾကတယ္။ ပါးစပ္ထဲ ဘယ္ေနရာမဆို ျဖစ္တယ္။ ေအာက္ႏုတ္ခမ္းမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ လွ်ာေအာက္လဲျဖစ္၊ ပါးေစာင္လဲ မလြတ္ဘူး။ တခုမကလဲျဖစ္။ ျဖစ္ျပီး ေပ်ာက္၊ ေပ်ာက္ျပီး ျပန္ေပါက္တတ္ ေသးတယ္။

ဘာလို႔ ျဖစ္သလဲ။ ဗီတာမင္ခ်ိဳ႕ယြင္းလို႔ မဟုတ္ပါ။ ေရာဂါပိုးဝင္လို႔ မဟုတ္ပါ။ အစာစားခ်ိန္ မမွန္သူ၊ ခရီးသြားေနရလို႔၊ ဝမ္းသြား မမွန္သူ၊ အလုပ္မ်ားသူ၊ စိတ္ရႈတ္သူေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ အားနည္းေနခ်ိန္မ်ိဳးမွာ လာျဖစ္တတ္တယ္။ အပူမ်ားတာ (ေကာ္ဖီ၊ လက္ဘက္ရည္) ေသာက္မိသူ ေတြမွာလဲ ျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ အရက္-ေဆးလိပ္လဲ စာရင္းထဲမွာ ပါတယ္။ အစပ္မ်ားတာ စားမိသူကိုလဲ ထည့္ေရးၾကေပမဲ့ တကယ္ အစပ္စားသူေတြမွာ ပိုျဖစ္တာ မေတြ႔ဘူးပါ။ ေရႊလံဘို ငရုတ္စားတဲ့ နာဂေတြ၊ ကသည္းေတြမွာ (ဗမာလဲ ပါတယ္) ထူးျဖစ္တာ မရွိပါ။

အနာပံုစံက တခါေတြ႔ဘူး၊ မွတ္ထားဘူးရင္ မလြဲႏိုင္ဘူး။ ခပ္ဝိုင္းဝိုင္းေနမယ္။ တလကၼရဲ႕ ၁ဝ ပံု ၁ ပံုကေန ၅ ပံုေလာက္ အထိ ၾကီးတယ္။ အလည္ပိုင္းက ခပ္ဝါျဖဴျဖဴနဲ႔ ခြက္ေနျပီး၊ ေဘးႏုတ္ခမ္းက နီရဲေနမယ္။ ျဖစ္ရင္ အေတာ္နာတယ္။ ပူစပ္ေနမယ္။ ေရေသာက္တာေတာင္မွ မခံခ်င္ဘူး။ ထမင္းစားရင္ သိပ္ဒုကၡေရာက္တယ္။

• ဆားရည္နဲ႔ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ပါးစပ္ေဆးပါ။
• ဗီတာမင္ ဘီအုပ္စု နဲ႔ ဗီတာမင္စီ မ်ားမ်ား ေပးတယ္။
• အနာေပၚကို Glycerin အလွဆီ လိမ္းေပးႏိုင္တယ္။
• ေထာပတ္၊ ပ်ားရည္လဲ လိမ္းၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေညာင္ရြက္ကို ၾကိတ္ျပီး လိမ္းတယ္။ ၾကက္သြန္ျဖဴလဲ သံုးၾကတယ္။
• အစာအိမ္နာေရာဂါ ရွိေနသူေတြကို အုန္းဆီ နဲနဲ ေသာက္ခိုင္းတယ္။
• သေဘၤာသီးမွည့္ စားတာ ေကာင္းတယ္။
• ဂ်ံဳစာထက္ ဆန္စာက ပိုသင့္တယ္။
• ထံုေဆးလိမ္းေဆးကို သုတ္လိမ္းလိုက္ရင္ ခဏေလာက္ မနာေတာ့ဘဲ ထမင္းစားႏိုင္လိမ့္မယ္။ ထံုေဆး ပ်ယ္ရင္ ျပန္နာမယ္။
• မေပ်ာက္ႏိုင္သူေတြကို Corticosteroids ပါတဲ့လိမ္းေဆး ေပးႏိုင္တယ္။
• Paracetamol တို႔ Ibuprofen တို႔လို အနာသက္သာေဆး ေသာက္ခိုင္းတယ္။
• Gentian violet paint ခရမ္းေရာင္ေဆး လိမ္းရင္ ပိုးဝင္တာ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။
• ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ (မနာရင္ေပါ့။)

ကုဘို႔ဆိုတာ ျဖစ္ေစတာကို ျပင္ရမွာ အဓိက ျဖစ္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၁၂-၂ဝ၁ဝ


Wednesday, February 23, 2011

Hemoglobin E ဟီမိုဂလိုဗင္ (အီး)

23 Feb 11, 09:28
ေမးခြန္းမ်ား
(၁) 23 Feb 11, 09:28
ေဟမိုဂလိုဗင္ အီး အေၾကာင္း သိပါရေစဆရာ။ မိဘက သယ္ေဆာင္သူ ျဖစ္ေနရင္ ကေလးေတြမွာ ဘယ္လို သက္ေရာက္ႏိုင္ပါသလဲ။ ဘယ္လို ကုသတားဆီး သက္သာေအာင္ လုပ္လို ့ရႏိုင္ပါသလဲ သိပါရေစ။

(၂) Sun, Aug 11, 2013 at 1:56 AM
ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ့ သားဦးရတနာကို ၁၅ ရက္ ဇူလိုင္ ႕႕႕႕႕ မွာ ေမြးဖြားပါ တယ္။ ဒုတိယေန႔မွာ အသားဝါလို႔ Phototherapy လုပ္ရျပီး၊ ေသြးေတြအျကိမ္ျကိမ္ေဖါက္လို႔ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရပါေသးတယ္။ ၂ ပါတ္ ျပည့္ေတာ့ ေမြးတဲ့ေဆးရံုက ကေလးဆရာဝန္နွင့္ follow up လုပ္ေတာ့ Result တခု အရ Hemoglobin E Disease ေတြ႔တယ္ေျပာျပီး Specialist doctor နွင့္ေတြ ့ရန္ေျပာပါတယ္။ ရက္ခ်ိန္းကလည္း လကုန္မွရပါတယ္။ အခု သားက ၃ ပါတ္ထဲမွာပါ။ စိုးရိမ္ရပါသလားခင္ဗ်ား။

Hemoglobin E (HbE) ဆိုတာ ပံုမွန္ မဟုတ္ထဲ့ (ဟီမိုဂလိုဘင္) ျဖစ္တယ္။ (ဟီမိုဂလိုဘင္) ဆိုတာက ေသြးနီဥထဲမွာရွိျပီး၊ အသက္ရွဴတဲ့ထဲက ေအာက္စီဂ်င္ကို အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ သံဓါတ္နဲ႔ လုပ္ထားတာ ျဖစ္တယ္။ အေရးပါလွတယ္။

Homozygous အမ်ိဳးအစား ရွိသူေတြမွာ Mild hemolytic anemia ေသြးအားနည္းေရာဂါ နဲနဲရွိေနတတ္တယ္။ Spleen ေဘလံုး ၾကီးေနႏိုင္တယ္။ Heterozygous အမ်ိဳးအစားက ဘာလကၡဏာမွ မျပပါ။ Hb A နဲ႔ Hb S ျပီးရင္ တတိယ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။ အသားမဲေတြနဲ႔ ေတာင္အာရွမွာ ေတြ႔ရတာ မ်ားတယ္။ Electrophoresis ဓါတ္ခြဲ-စမ္းသပ္နည္းနဲ႔သာ ေရာဂါကို ခြဲျခားလို႔ရတယ္။ Homozygous ရွိသူေတြမွာ ေရာဂါရွိလာရင္ ေသြးသြင္းေနရမယ္။

မိသားစုလိုက္ျဖစ္ရတယ္။ တားဆီးလို႔ေတာ့ မရပါ။ ေရာဂါလို႔ မသတ္မွတ္ပါ။ Iron deficiency anemia သံဓါတ္နည္း-ေသြးအားနည္း ေရာဂါလဲ ရွိမေနေအာင္ လုပ္ရမယ္။ သံဓါတ္ေဆး-အစာ ေပး-ေၾကြးမယ္။ ေသြးအထူးကုဆရာဝန္နဲ႔ ျပသ-ကုသရမယ္။

Hemoglobins (ဟီမိုဂလိုဘင္) အမ်ိဳးေပါင္း ရာနဲ႔ရွိတယ္။ Hemoglobin A, Hemoglobin A2 နဲ႔ Hemoglobin F ေတြက ပံုမွန္ေတြျဖစ္တယ္။ Hemoglobin S, Hemoglobin C နဲ႔ Hemoglobin E ေတြက ပံုမွန္မဟုတ္ဘူး။ Hemoglobin Constant Spring, Hemoglobin H နဲ႔ Hemoglobin Barts ေတြလဲ ရွိေသးတယ္။

• Hemoglobin S ကေန မ်ိဳးဗီဇရလို႔ Sickle/beta-thalassemia ေရာဂါျဖစ္မယ္။
• Hemoglobin Constant Spring ကေန မ်ိဳးဗီဇရလို႔ Alpha thalassemia ေရာဂါျဖစ္မယ္။
• Hemoglobin E ကေန မ်ိဳးဗီဇရလို႔ Hemoglobin E/beta-thalassemia ပိုဆိုးတဲ့ ေရာဂါျဖစ္မယ္။

E ß-thalassemia ေသြအားနည္းေရာဂါ မွာ ရက္တိုနဲ႔ နာတာရွည္ျဖစ္မယ္။ ဆိုးဝါးသူေတြမွာ အသဲနဲ႔ ေဘလံုးၾကီးမယ္။ ေသြးခဲပိတ္တာ ျဖစ္ရင္ ေဘလံုး ထုတ္ျပစ္ရမယ္။ လူၾကီးထြားတာ ေႏွးမယ္။ လိင္ပိုင္းေျပာင္းလဲတာ ေႏွးတတ္တယ္။ အရိုးတခုခု ျဖစ္တတ္တယ္။ သံဓါတ္ ကဲေနတာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ ႏွလံုး-အဆုပ္ေရာဂါ ဝင္တတ္တယ္။

ေသြးအထူးကုဆရာဝန္နဲ႔ ျပသေနသင့္တယ္။ Splenomegaly ေဘလံုးၾကီးေနရင္ တခ်ိန္မွာ Splenectomy ေဘလံုး ခြဲထုတ္ရႏိုင္တယ္။ Iron overload သံဓါတ္ကဲမေနေအာင္ စစ္ေဆးေနမယ္။ Cardiopulmonary disease ႏွလံုး-အဆုပ္ေရာဂါ ျဖစ္မလာေအာင္ စစ္ေဆးမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၃-၂-၂ဝ၁၁
၁၂-၈-၂ဝ၁၃

Monday, February 21, 2011

Lymphangiomas (လင္ဖန္ဂ်ီယိုးမား) လည္ပင္း အက်ိတ္ တမ်ိဳး

2/20/2011 8:42 AM
က်ေနာ့္အသက္ ၂၆ ႏွစ္ပါ။ က်ေနာ့္လည္ပင္းမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၈ လေလာက္က အက်ိတ္ေပၚပါတယ္။ အက်ိတ္ျဖစ္တဲ့ေနရာက အနည္းငယ္ ၾကီးေနရာကလြဲလို႔ ဘာခံစားမႈမွမရွိပါ။ အက်ိတ္ကလည္း လည္ပင္း ရဲ႔ ညာဘက္မွာ ဆားငံသီးေစ့ေလာက္ ရွိျပီး၊ ဒီတိုင္းၾကည့္ရင္ မျမင္ရဘဲ ေမာ့ၾကည့္မွ သိတာပါတယ္။ ဆရာဝန္ၾကီးက Lipoma (အဆီက်ိတ္) ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာျပီး ေဆးရံုတက္ ခြဲဖို႔ အၾကံေပးပါတယ္။ ခြဲတာကေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့ ၁ ပါတ္ကခြဲတာပါ၊ ထံုေဆးနဲ႔ ENT မွာခြဲပါတယ္။

ထံုေဆးနဲ႔ ဆိုေတာ့ ဆရာဝန္ၾကီးေတြ လုပ္ကိုင္ေျပာဆိုေနတာ အကုန္ ၾကားရပါတယ္။ ဆရာဝန္ၾကီးက Lipoma မဟုတ္ဘဲ muscles ေအာက္ ေရာက္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာသံၾကားပါတယ္။ ေနာက္ Biopsy လုပ္ပါတယ္၊ Biopsy Result က ေကာင္းတယ္ ဒါေပမဲ့ ျပန္ျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ ျပန္ျဖစ္ရင္ေတာ့ ေမ့ေဆးနဲ႔ ခြဲရမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ Biopsy Result ရဲ႕ conclusion မွာေတာ့ Cystic Lymphangioma neck လို႔ ေရးထားပါတယ္။ ဆရာဝန္ၾကီးကိုလဲ ေမးဖို႔ အခြင့္မၾကံဳတာမို႔ က်ေနာ့္ ေရာဂါနဲ႔ ေရွာင္သင့္တာေတြ ေျပာျပေပးပါ။

• Lymphangiomas (လင္ဖန္ဂ်ီယိုးမား) ဆိုတာ (လင့္ဖ္) ေသြးျပန္ရည္လမ္းမွာ ပံုမွန္မဟုတ္ျဖစ္လို႔ အက်ိတ္ ျဖစ္လာတာပါ။
• ေသြးျပန္ရည္စနစ္ဆိုတာတာ လူတိုင္းမွာရွိတယ္။ တကုိယ္လံုးက (တစ္ရွဴး) ေတြထဲက ပိုေနတဲ့အရည္ေတြကို ေသြးျပန္ေၾကာ စနစ္ထဲ လာထည့္ေပးေနတာျဖစ္တယ္။
• (လင္ဖန္ဂ်ီယိုးမား) က အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ငယ္သူေတြက အျဖစ္မ်ားတယ္။ အသက္ ၂ ႏွစ္ေအာက္ လည္ပင္းမွာ ျဖစ္တာ ၉ဝ% ရွိတယ္။
• ေမြးကတည္းက ျဖစ္တာလဲ ရွိတယ္။
• ေမြးျပီးမွ ျဖစ္သူေတြမွာ (အင္ဖက္ရွင္) ေရာဂါပိုးဝင္တာ၊ ခိုက္မိတာနဲ႔ (လင့္ဖ္) လမ္းပိတ္တာေတြေၾကာင့္ ဆက္ျဖစ္လာေစတယ္။
• အမ်ားဆံုးက Benign lesions ေခၚတဲ့ ကင္ဆာမဟုတ္ေရာဂါပါ။ ခပ္ေပ်ာ့ေပ်ာ့၊ ေျဖးေျဖးသာၾကီးၾကီးလာတယ္။
• Lipoma အဆီအက်ိတ္၊ Sebacious cyst ေခြ်းထြက္အက်ိတ္ေတြနဲ႔ သိပ္တူတယ္။
• Capillary အမွ်ဥ္၊ Cavernous lymphangiomas အေခါင္း နဲ႔ Cystic hygromas (ဆစ္စတစ္-ဟိုက္ဂရိုးမား) ဆိုျပီး ၃ မ်ိဳး ရွိႏိုင္တယ္။ Hemangiolymphangioma ေသြးပါတာက ေမြးရာပါ။
• Capillary lymphangiomas ေတြက (လင့္ဖ္) အမွ်ဥ္ေသးေသးေလးေတြ ျဖစ္ျပီး အေရျပားအေပၚယံမွာ ရွိတယ္။
• Cavernous lymphangiomas ေတြက (လင့္ဖ္) အေၾကာ ခပ္ေဖါင္းေဖါင္းနဲ႔ သူ႔ေဘးက (တစ္ရွဴး) ေတြနဲ႔ ေရာေနတယ္။
• Cystic hygromas ဆိုတာ ေကာက္ရိုးေရာင္ အရည္ ျပည့္ေနမဲ့ အိတ္ေသးေသးေလးေတြ ျဖစ္တယ္။
• Hemangiolymphangioma မွာ ေသြးပါမယ္။
• Microcystic lymphangiomas အေသးစားနဲ႔ Macrocystic lymphangiomas အၾကီးစား နဲ႔ Mixed lymphangiomas အေသး + အၾကီးစား လို႔ ခြဲႏိုင္ေသးတယ္။
• လည္ပင္းက (ဟိုင္းဝိုက္) အရိုးႏုရဲ႕ အထက္နဲ႔ ေအာက္ ဆိုျပီး ခြဲစိတ္-ေဆးပညာမွာ စနစ္တက် ေျပာေသးတယ္။ ေအာက္တဖက္ထဲ၊ အထက္တဖက္၊ ေအာက္ႏွစ္ဖက္၊ အထက္ႏွစ္ဖက္ နဲ႔ ေအာက္ + အထက္ ႏွစ္ဖက္။
• အမ်ိဳးအစားအလိုက္ ကုရမယ္။ Aspiration စုပ္ထုတ္နည္း၊ Surgical excision ခြဲထုတ္နည္း၊ Laser ေလဆာနည္း၊ Radiofrequency ablation ဓါတ္ေရာည္ျခည္နည္း နဲ႔ Sclerotherapy ေဆးထိုးနည္းေတြနဲ႔ ကုႏိုင္တယ္။
• ခြဲထုတ္တာ အေကာင္းဆံုးနည္းျဖစ္တယ္။
• ခြဲစိတ္တာေတာင္ Cystic hygroma ဆိုရင္ မေကာင္းတဲ့ (တစ္ရွဴး) ေတြ ထုတ္ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ မ်က္စိနဲ႔ခြဲလို႔ မရတတ္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျပန္ျဖစ္တတ္တယ္။ လူနာအေတာ္မ်ားမ်ား ႏွစ္ခါ ခြဲရတယ္။
• လည္ပင္းမွာ မဟုတ္ဘဲ ခ်ိဳင္းနဲ႔ ရင္ေခါင္းအထဲမွာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။
• ခြဲစိတ္ထုတ္နည္း လုပ္တဲ့အခါ -
1. Meticulous surgical excision အထူးဂရုစိုက္ ခြဲစိတ္နည္း ဆိုျပီး၊ လုပ္ႏိုင္တာ ေကာင္းတယ္။
2. Local recurrences အရင္ေနရာမွာ ျပန္ျဖစ္တာ၊
3. Fistula malformation မတူတဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ ႏွစ္ခုအၾကား လမ္း (ျပြန္) ျဖစ္တာ နဲ႔
4. Infection (အင္ဖက္ရွင္) ေရာဂါပိုးဝင္တာေတြ ကို သတိထားရမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၁-၂-၂ဝ၁၁

Sunday, February 20, 2011

Human Heart လူ႔ႏွလံုး

17 Feb 11, 12:10
ႏွလံုးအေၾကာင္းကို အေသးစိတ္သိခ်င္လို႔ပါ။ ႏွလံုးနဲ႕ပက္သက္တဲ့ Vocabulary ေတြရယ္ ႏွလံုးေသြး အလုပ္လုပ္ပံုရယ္၊ ႏွလံုးၾကြက္သား အေၾကာင္းေတြေရာ ျပည့္ျပည့္စံုစံု အေသးစိတ္သိခ်င္ပါတယ္။

1. Right Coronary ညာ (ကိုရိုနရီ)
2. Left Anterior Descending ဘယ္ ေရွ႕-အဆင္း
3. Left Circumflex ဘယ္ ပတ္လည္
4. Superior Vena Cava (ဆူပီးရီးယား-ဗီနာေကဗာ)
5. Inferior Vena Cava (အင္ဖီးရီးယား-ဗီနာေကဗာ)

6. Aorta (ေအရိုတာ)

7. Pulmonary Artery (ပါလ္မိုနရီ-အာထရီ)
8. Pulmonary Vein (ပါလ္မိုနရီ-ဗိန္း)
9. Right Atrium ညာ (ေအထရီယမ္)
10. Right Ventricle ညာ (ဗင္ထရီကယ္လ္)
11. Left Atrium ဘယ္ (ေအထရီယမ္)
12. Left Ventricle ညယ္ (ဗင္ထရီကယ္လ္)
13. Papillary Muscles (ပက္ပလရီ) ၾကြက္သား
14. Chordae Tendineae (ေခၚေဒး-တင္ဒီေနး)
15. Tricuspid Valve (ထရိုင္ကပ္စ္ပစ္-ဗာ့လ္ဖ္)
16. Mitral Valve (မိုင္ထရယ္-ဗာ့လ္ဖ္)
17. Pulmonary Valve (ပါလ္မိုနရီ-ဗာ့လ္ဖ္)

လူ႔ Heart ႏွလံုးဟာ အေခါင္းပါ-အခန္းပါ-ၾကြက္သားနဲ႔လုပ္တဲ့ အဂၤါ ျဖစ္တယ္။ အဖ်ားရွဴးလို႔ Cone-shaped ေခၚတယ္။ ေရွ႕မွာ Sternum ရင္ညြန္႔ရိုး၊ ေနာက္မွာ Thoracic vertebral column ရင္ေခါင္းပိုင္း-ေက်ာရိုး ရွိတယ္။ ေရွကၾကည့္ရင္ ႏွလံုးရဲ႕ ၃ ပံု ၂ ပံု က ဘယ္ဘက္ျခမ္းမွာ ရွိတယ္။ ႏွလံုးထိပ္ ခြ်န္တဲ့ေနရာကို Apex (ေအးပက္စ္) ေခၚတယ္။ ႏွလံုးဟာ Pump (ပန္႔မ္) စုတ္ထုတ္စက္ သေဘာျဖစ္တယ္။ အမွန္က စုတ္ထုတ္စက္ ႏွစ္ခုတြဲထားသလို ျဖစ္ပါတယ္။

ေယာက္်ား-လူၾကီး လက္သီးဆုပ္ အရြယ္ရွိတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ အတိုင္းအတာ ေျပာရရင္ ၅ x ၃႕၅ x ၂႕၅ လကၼ။ အမ်ိဳးသမီး ႏွလံုးက ၉ ေအာင္စ (၂၅ဝ ဂရမ္)၊ အမ်ိဳးသားေတြမွာ ၁ဝ႕၅ ေအာင္စ (၃၅ဝ ဂရမ္) ေလးပါတယ္။ (ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးႏုက ဦးေႏွာက္ထက္ ႏွလံုးသားၾကီးသူလို႔ ေရးဘူးတယ္။) အလႊာ ၃ ထပ္ရွိတယ္။ အတြင္းဆံုး ထပ္ကို Endocardium (အင္ဒိုကားဒီးယမ္)၊ အလယ္ထပ္ကို Myocardium (မိုင္ယိုကားဒီယမ္) နဲ႔ အျပင္ဆံုးက အဖံုးကို Pericardium (ပယ္ရီကားဒီယမ္) ေခၚတယ္။ အဖံုးက ႏွစ္လႊာပါ-အိတ္လိုရွိလို႔ Pericardial sac (ပယ္ဒီကာဒီရယ္-ဆက္) ေခၚတယ္။ အိတ္ထဲမွာ အရည္နဲနဲ ရွိေနတယ္။

Chambers of the Heart အခမ္း ၄ ခန္း
1. Right atrium (RA) ညာ အထက္ခန္း၊ (ရိုက္-ေအထရီယမ္)၊
2. Right ventricle (RV) ညာ ေအာက္ခန္း၊ (ရိုက္-ဗင္ထရီကယ္လ္)၊
3. Left atrium (LA) ဘယ္ အေပၚခန္း၊ (လက္ဖ္-ေအထရီယမ္)၊
4. Left ventricle (LV) ဘယ္ ေအာက္ခန္း၊ (လက္ဖ္-ဗင္ထရီကယ္လ္)၊

Valves of the Heart အဆို႔ရွင္ ၄ ခု
ႏွလံုးရဲ႕ အခန္းတိုင္းမွာ One-way valve တဖက္သြား အဆို႔ရွင္ေတြ ရွိတယ္။ ေသြးေတြကို သြားေစခ်င္တဲ့ ဘက္ကိုသာ သြားေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။ ႏွလံုးၾကြက္သားေတြကို Contract ညွစ္လိုက္ရင္ အဆို႔ရွင္ေတြ ပြင့္လာတယ္။ ျပီးရင္ ျပန္ပိတ္တယ္။
1. ညာ-အထက္ခန္းမွာ ရွိတာက Tricuspid valve (ထရြိဳင္ကပ္စ္ပစ္-ဗာ့လ္ဖ္)၊ Three-flapped, Three cusps အဖက္ ၃ ခု ပါတယ္။
2. ညာ-ေအာက္ခန္းမွာ ရွိတာက Pulmonary valve (ပါလ္မိုနရီ-ဗာ့လ္ဖ္)၊ Crescent-shaped cusps လျခမ္းပံု ၃ ခုစီ ပါၾကတယ္။ Semilunar valves လို႔လဲ ေခၚတယ္။
3. ဘယ္-အေပၚခန္းမွာ ရွိတာက Mitral valve (မိုင္ထရြယ္-ဗာ့လ္ဖ္)၊ Mitral valve မွာ Flaps အဖတ္ ႏွစ္ဖတ္ ပါလို႔ Bicuspid valve လို႔လဲေခၚတယ္။
4. ဘယ္-ေအာက္ခန္းမွာ ရွိတာက Aortic valve (ေအယိုးတစ္-ဗာ့လ္ဖ္) ေခၚတယ္။ Flaps အဖတ္ ႏွစ္ဖတ္ ပါလို႔ Bicuspid valve လို႔လဲ ေခၚတယ္။

Mitral valve (မိုင္ထရယ္-ဗာ့လ္ဖ္) ဆိုတာ မွတ္ဘို႔ ေကာင္းတယ္။ ခရစ္ယာန္ ဘာသာဝင္ေတြ သိၾကမွာပါ။ ခရစ္ယာန္ (ဘစ္ေရွာ့) ေဆာင္းရတဲ့ ဦးထုပ္တမ်ိဳးကို Bishop's mitre ကေနလာတဲ့ အသံုးအနံႈး ျဖစ္တယ္။ ေလးဘက္နာ ေခၚတဲ့ Rheumatic fever (ရူမက္တစ္) အဖ်ားကေန ဆက္ျဖစ္တတ္တဲ့ Rheumatic heart disease (ရူမက္စတစ္) ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္ရင္ Mitral stenosis (မိုက္ထရယ္-စတီႏိုးဆစ္) အဆို႔ရွင္-က်ဥ္းတာ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ ေမြးရာပါလဲ ျဖစ္တယ္။ Mitral regurgitation (မိုင္ထရယ္-ရီဂါဂ်ီေတးရွႈင္း) အဆို႔ရွင္ က်ယ္-မလံုတာက အမ်ိဳးသမီး အသက္ၾကီးသူေတြမွာ ပိုမ်ားတယ္။ ႏွလံုးေသြးလာနည္းလို႔ ျဖစ္တဲ့ Ischemic heart disease ႏွလံုးေရာဂါကေနလဲ ဆက္ျဖစ္တတ္တယ္။ Left ventricle ဘယ္ ေအာက္ခန္း ၾကီးသူေတြမွာလဲ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ Rheumatic fever ကေနလဲ ျဖစ္ေသးတယ္။

Blood Flow ေသြးလွည့္ပတ္ပံု
• တကိုယ္လံုးက ေသြးအေဟာင္းေတြဟာ ကိုယ္အထက္ပိုင္းက Superior vena cava (SVC) (ဆူပီးရီးယား-ဗီနာေကဗာ) ေသြးျပန္ေၾကာၾကီးနဲ႔ ေအာက္ပိုင္းကဆိုရင္ Inferior vena cava (IVC) (အင္ဖီးရီးယား-ဗီနာေကဗာ) ေသြးျပန္ေၾကာၾကီးကေန ႏွလံုးဆီကို ဝင္လာၾကတယ္။ ညာဘက္ (ေအထြီယမ္) က လက္ခံတယ္။
• ျပီးေတာ့ (ထြိဳင္ကပ္စပစ္-ဘာ့လ္ဖ္) ကို ျဖတ္လို႔၊ ေအာက္ဖက္က ညာဘက္ (ဗင္ထြီကယ္လ္) ကို ေသြးေတြ ေရာက္လာတယ္။
• ညာဘက္ (ဗင္ထြီကယ္လ္) ညွစ္ထုတ္ရင္ ေသြးေတြဟာ Pulmonary artery (ပါလ္မိုနရီ-အာထြီ) အဆုပ္- ေသြးလႊတ္ေၾကာကတဆင့္ အဆုပ္ေတြထဲ ေရာက္သြားတယ္။ အသက္ရွဴတဲ့ ေလထဲက ေအာက္စီဂ်င္ကုိ သံုးျပီး၊ ေသြးအသန္႔ ျဖစ္လာတယ္။
• ေအာက္စီဂ်င္ပါတဲ့ ေသြးက Pulmonary veins (ပါလ္မိုနရီ-ဗိန္း) အဆုပ္-ေသြးျပန္ေၾကာကတဆင့္ ဘယ္ဘက္ (ေအထြီယမ္) ကို ေရာက္လာတယ္။
• ဘယ္ဘက္ (ေအထြီယမ္) က Mitral valve (မိုင္ထရြယ္-ဗာ့လ္ဖ္) ကို ျဖတ္ျပီး ေအာက္က ဘယ္ဘက္ (ဗင္ထြီကယ္လ္) ထဲေရာက္တယ္။
• ဘယ္ဘက္ (ဗင္ထြီကယ္လ္) က ညွစ္ထုတ္ရင္ (ေအယိုးတစ္-ဗာ့လ္ဖ္) ကိုျဖတ္ျပီး Aorta (ေအအိုတာ) ေသြးလႊတ္ေၾကာႀကီးထဲ ေရာက္တယ္။ သူကေနထြက္တဲ့ ေသြးလႊတ္ေၾကာေတြကတဆင့္ တကိုယ္လံုးကို ေသြးအႏွံ႔ ေရာက္သြားေတာ့တယ္။

အထက္ခန္းေတြနဲ႔ ေအာက္ခန္းေတြက ေသြးကို တျပိဳင္နက္တည္း ညွစ္ထုတ္ၾကတယ္။ ႏွလံုး ညွစ္တာနဲ႔ ေလွ်ာ့တာ အလုပ္ ႏွစ္မ်ိဳးပါတဲ့ ျဖစ္စဥ္တခုကို Cardiac Cycle ႏွလံုး-သံသရာစက္ဝိုင္း ေခၚတယ္။ ျဖစ္စဥ္ တပါတ္က (ဝ႕ဂ) စကၠန္႔သာ ၾကာတယ္။ ညွစ္ထုတ္တဲ့ အဆင့္ကို Systolic phase နဲ႔ ျပန္ေလွ်ာ့ေပးတဲ့ အဆင့္ကို Diastolic phase လို႔ ေခၚတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Blood pressure ေသြးဖိအား တိုင္းတဲ့အခါ အထက္ေသြးခ်ိန္ကို Systolic Pressure (ဆစ္စတိုးလစ္-ပရွက္ရွာ) နဲ႔ ေအာက္ေသြးခ်ိန္ကို Diastolic pressure (ဒိုင္ယာစတိုးလစ္-ပဂက္ရွာ) လို႔ ေခၚတယ္။ ႏွလံုးတခါညွစ္ရင္ ေသြး 70 ml ရွိလို႔ တမိနစ္မွာ 5 Liters ရွိတယ္။ လူတေယာက္မွာရွိတဲ့ ေသြးထုထည္ ၅ လီတာနဲ႔ အတူတူဘဲ။

Heart sound ႏွလံုးခုန္သံ
ဆရာဝန္ေတြက Stethoscope (စတက္သိုစကုပ္) နားၾကပ္နဲ့႔ နားေထာင္ၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က နားက ၾကားတာကို ပါးစပ္ကေန ျပန္ေျပာရင္ “ဒုတ္-ဒုတ္” ဆိုျပီး ခပ္လြယ္လြယ္ အရင္သံေရာ ေနာက္သံကို တမ်ိဳးထဲ ေျပာေလ့ ရွိၾကတယ္။ အဂၤလိပ္ေတြကေတာ့ Lub-Dub “လပ္ဖ္-ဒပ္ဖ္” လို႔ အသံ ၂ မ်ိဳး ခြဲထြက္ၾကတယ္။ အသံေတြ ျပန္ေျပာၾကတာ သူတို႔နဲ႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ကြာတာ ဒီေနရာမွာသာ မဟုတ္ပါ။ ၾကက္တြန္တာကို “ေအာက္-အိ-အီ-အြတ္” လို႔ ေျပာတာကို သူတို႔က Cock a doodle doo လို႔ ေရးၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။ အသံကို ေဖၚျပတာ မတူတာေတာ့ ထားပါ။ ပဌမသံနဲ႔ ဒုတိယသံ ခြဲေျပာတာက စနစ္က်တယ္။

1. First Heart Sound ပဌမသံဟာ (ထရြိဳင္-ကပ္စ္ပစ္-ဗာ့လ္ဖ္) နဲ႔ (မိုင္ထရြယ္-ဗာ့လ္ဖ္) ေတြ ပိတ္တဲ့ အသံနဲ႔ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျဖစ္လာနတဲ့ ေသြးလိႈင္းေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။
2. Second Heart Sound ဒုတိယသံဟာ (ပါလ္မိုနရီ-ဗာ့လ္ဖ္) နဲ႔ (ေအယိုးတစ္-ဗာ့လ္ဖ္) ေတြ ပိတ္တဲ့ အသံနဲ႔ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျဖစ္လာနတဲ့ ေသြးလိႈင္းေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။

Pulse ဆိုတာ ရူပေဗဒ နဲ႔ ရုကၡေဗဒမွာေတာ့ တမ်ိဳးစီ ေခၚၾကတယ္။ ေဆးပညာမွာ Pulse Rates (ပါ့လ္စ္-ရိတ္) ဆိုတာ လက္ေကာက္ဝတ္မွာ စမ္းတဲ့ ေသြးခုန္ႏွဳန္းကို ေခၚတယ္။ အမွန္က ႏွလံုးခုန္တာကို အလြယ္စမ္းတာ ျဖစ္တယ္။ တျခား ေနရာေတြမွာလဲ စမ္းလို႔ရပါတယ္။ ေဟာလိဝုဒ္-ရုပ္ရွင္ေတြမွာေတာ့ လည္ပင္းစမ္းျပတတ္တယ္။

Heartbeat (ဟာ့တ္-ဘိ-တ္) တမိနစ္မွာ ၇၂ ခါခုန္တယ္။ တေန႔မွာ အခါ ၁ သိန္။ ၁ ႏွစ္ ၃၈ သန္း။ ႏွလံုးခုန္ ျမန္တာကို Tachycardia ေခၚတယ္။ ႏွလံုးခုန္ ေႏွးတာကို Bradycardia ေခၚျပီး ႏွလံုးခုန္မမွန္ရင္ Arrhythmias လို႔ ေခၚတယ္။ Heart rate (Pulse Rate) က အသက္ မတူရင္ မတူဘူး။ ကိုယ္ဝန္ ၅ ပါတ္ရွိရင္ အထဲကကေလး ႏွလံုး စခုန္ေနျပီ။ ခုန္ကာစမွာ အေမလို တမိနစ္မွာ ၈ဝ-၈၅ ခုန္ရာကေန တရက္မွာ ၃ ခါတိုးႏွဳန္းနဲ႔ ျမန္ျမန္လာတယ္။ ၉ ပါတ္ရွိရင္ ၁၇၅ အထိရွိလာတယ္။ ဒိေနာက္ ျပန္ေႏွး လာတယ္။ ပံုမွန္ Fetal heart rate ဗိုက္ထဲကေလး ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း တမိနစ္မွာ ၁၂ဝ-၁၈ဝ ရွိတယ္။ ေမြးစကေန ၆ လကေလး = ၁၃ဝ၊ တႏွစ္သား = ၁၂ဝ၊ ၃-၆ ႏွစ္သား = ၁ဝဝ၊ ၈ ႏွစ္သား = ၉ဝ၊ ၁၂ ႏွစ္သား = ၈၅၊ လူၾကီး = ၆ဝ-၁ဝဝ။

ႏွလံုးက ဘာလို႔ခုန္ေနရတာလဲ။
Electrical System ကိုယ္ခႏၶာမွာ လွ်ပ္စစ္စနစ္ နဲ႔ လွ်ပ္စစ္ကို သံုးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ Special cells စပါယ္ရွယ္ (ဆဲလ္) ေတြ ရွိေနလို႔ပါ။ Pacemaker cells (ေပ့စ္-မိတ္ကာ-ဆဲလ္) ေတြဆိုတာ ႏွလံုးထဲမွာ ရွိေသးတယ္။ Electrical impulses လွ်ပ္စစ္ (အင္မ္ပါ့လ္စ္) ေၾကာင့္ ႏွလံုးၾကြက္သားေတြ Contract ညွစ္ေစတယ္။ ေမြးရာပါ (ေပ့စ္-မိတ္ကာ-ဆဲလ္) ကို Sinoatrial node (SA node) (စိုင္ႏိုေအရီရယ္-နုတ္) လို႔ ေခၚတယ္။ ညာ-အထက္ခန္းမွာ ရွိတယ္။ သူ႔ကို Medulla Oblongata ေခၚ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း တခုက ထိန္းေပးေနတယ္။

SA node ကေန Specialized fibers (စပါယ္ရွယ္-ဖိုင္ဗာ) အာရံုေၾကာေတြ ျဖာထြက္ေနတယ္။ အေပၚခန္းေတြမွာရွိတဲ့ (ဖိုင္ဗာ) ေတြကေန အေပၚႏွစ္ခန္းလံုးကို တျပိဳင္ထဲ ညွစ္ေစတယ္။ ဝ႕၄ စကၠန္႔သာ ၾကာတယ္။ ႏွလံုး ေအာက္ခမ္းေတြကို သြားတဲ့ (စပါယ္ရွယ္-ဖိုင္ဗာ) ကို Bundle of His (ဘန္ဒယ္လ္-ေအာ့ဖ္-ဟစ္) လို႔ နာမယ္ေပးထားတယ္။ သူကေန ဆက္ ဖ်ာထြက္တာေတြကို Purkinje fibers (ပါကင္ဂ်ီ-ဖိုင္ဗာ) လို႔ ေခၚျပန္တယ္။

Autonomic nervous system (ေအာ္တိုေနာမစ္-နားဗတ္စ္-ဆစ္စတမ္) အလိုအေလ်ာက္ အာရံုေၾကာစနစ္က အာရံုေၾကာေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ ဒီစနစ္မွာလဲ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ Sympathetic nervous system (ဆင္ပသက္တစ္-နားဗတ္စ္-ဆစ္စတမ္) နဲ႔ Parasympathetic nervous system (ပါရာ-ဆင္ပသက္တစ္-နားဗတ္စ္-ဆစ္စတမ္) ေတြ ျဖစ္တယ္။ (ဆင္ပသက္တစ္) စနစ္ေၾကာင့္ ႏွလံုးခုန္တာ ျမန္ေစ-အားေကာင္းေစျပီး၊ (ပါရာ-ဆင္ပသက္တစ္) ေၾကာင့္ ေႏွးေစ-အားနည္းတယ္။

Electrical waves လွ်ပ္စစ္-လိႈင္းေတြကို တိုင္းတာလို႔ ရတယ္။ Graph (ဂရပ္) မ်ဥ္းနဲ႔ ျပတာကို Electrocardiogram (အလက္ထရို-ကာဒီယို-ဂရမ္) (ECG) (EKG) ေခၚတယ္။ မ်ဥ္းတန္းေတြကို တခုခ်င္း နာမယ္ေပးထားတယ္။
• P wave (ပီ-ေဝ့ဖ္) ဆိုတာ ႏွလံုးအေပၚခန္းေတြမွာ ညွစ္ခါနီးရွိတဲ့ Spread of electrical activity လွ်ပ္စစ္ ျပန္႔ႏႈန္း ျဖစ္တယ္။
• QRS complex (က်ဴ-အာရ္-အက္စ္-ကြန္ပလက္စ္) ဆိုတာ ႏွလံုးေအာက္ခန္းေတြမွာ ညွစ္ခါနီးရွိတဲ့ Spread of electrical activity လွ်ပ္စစ္ ျပန္႔ႏႈန္း ျဖစ္တယ္။
• T wave (တီ-ေဝ့ဖ္) ဆိုတာ ႏွလံုးေအာက္ခန္းေတြမွာ Recovery phase ျပန္က်လာခ်ိန္မွာ တိုင္းတာျဖစ္တယ္။

ႏွလံုးမွာ သူ႔ကုိယ္သူ ေသြးလွည့္စနစ္ Blood Supply ရွိတယ္။ Coronary arteries (ကိုရိုနရီ-အာထရီ) ေတြလို႔ ေခၚတယ္။ ႏွလံုးေသြးေၾကာ က်ဥ္းေရာဂါ Coronary artery disease (CAD) ဆိုတာ အဲဒီေသြးေၾကာေတြ က်ဥ္းျခင္းတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြမွာ လာပိတ္တာကို Heart attack (ဟတ္-အတက္ခ္) ရတယ္လို႔ ေခၚတယ္။

Heart (2)
5. Tricuspid Valve (ထရိုင္ကပ္စ္ပစ္-ဗာ့လ္ဖ္)
6. Pulmonary Valve (ပါလ္မိုနရီ-ဗာ့လ္ဖ္)
7. Aortic valve (ေအရိုးတစ္-ဗာ့လ္ဖ္)
8. Mitral Valve (မိုင္ထရယ္-ဗာ့လ္ဖ္)
Heart (3)
1. Superior Vena Cava (ဆူပီးရီးယား-ဗီနာေကဗာ)
2. Inferior Vena Cava (အင္ဖီးရီးယား-ဗီနာေကဗာ)
4. Tricuspid Valve (ထရိုင္ကပ္စ္ပစ္-ဗာ့လ္ဖ္)
7. Pulmonary Artery (ပါလ္မိုနရီ-အာထရီ)
8. Pulmonary Vein (ပါလ္မိုနရီ-ဗိန္း)
10. Mitral Valve (မိုင္ထရယ္-ဗာ့လ္ဖ္)
12. Aortic valve (ေအရိုးတစ္-ဗာ့လ္ဖ္)

Heart (4)
1. SA node (အက္စ္-ေအ နုတ္)
2. AV node (ေအ-ဗြီ ႏုတ္)
3. Bundle of His (ဘန္ဒယ္လ္-ေအာ့ဖ္ ဟစ္)
4. Left bundle branch ဘယ္ ဘက္သြား (ဘန္ဒယ္လ္)
5. Purkinje fibres (ပါကင္ဂ်ီး-ဖိုင္ဗာ)

Dr. တင့္ေဆြ
၂ဝ-၂-၂ဝ၁၁

Saturday, February 19, 2011

Neck Lumps လည္ပင္း အလံုးအက်ိတ္

ကၽြန္ေတာ့္ သားေလးက (၆)ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ သူ႔အသက္ (၅) ႏွစ္ေလာက္မွာ လည္ပင္းရဲ႕ညာဖက္ အေပၚနား ခ်ိဳင့္ခြက္ေလးထဲမွာ ရုတ္ခ်ည္း ထိခိုက္မႈ တစ္စံုတစ္ရာမရွိဘဲ ေဖါင္းလာပါတယ္။ ျဖစ္စမွာ အေပၚယံက စိမ္းေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကေလးမွာ နာတာ က်င္တာေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး။ စိတ္ပူတာနဲ႔ ကေလးအထူးကုေတြန႔ဲ ျပေတာ့ အရည္အိတ္ (သို႔) ေသြးေၾကာထံုးတယ္ ေျပာပါတယ္။
ေဆးေသာက္လို႔ ေပ်ာက္မွာ မဟုတ္တ့ဲအတြက္ ခြဲစိတ္ရမယ္ ေျပာတာန႔ဲ ကေလးခြဲစိတ္ ဆရာဝန္ၾကီးနဲ႔ ျပခ့ဲပါတယ္။ ေသြးစစ္ ဓါတ္မွန္ရိုက္ေတာ့ အဆုတ္ မေကာင္းဘူး (ဓါတ္မွန္အရ) ဆိုၿပီး၊ အဆုတ္ေဆး ေကၽြးၿပီး ေကာင္းမွခြဲၾကတာေပါ့ ဆိုတာန႔ဲ (ခြဲစိတ္တ့ဲအခါ ကေလးမွာ အဆုတ္ မေကာင္းရင္ တစ္ျခား ကိစၥေတြ) ပါလာမွာ စိုးလို႔ ဆိုၿပီး ရွင္းျပပါတယ္။ ေဆးေကၽြးလို႔ (၆) လျပည့္ေတာ့ ကေလး အထူးကု ဆရာဝန္က ဓါတ္မွန္ ၾကည့္ၿပီး၊ ရၿပီ ခြဲစိတ္ ဆရာဝန္ၾကီး ဆီသြားျပန္ျပပါဆိုလို႔ ျပန္ျပေတာ့လဲ ဓါတ္မွန္ ၾကည့္ၿပီး အဆုတ္ကို မၾကိဳက္တာနဲ႔ တစ္ခါ အဆုတ္ေဆး ေကၽြးဖို႔ ေျပာလာတာနဲ႔ ေဆးက ငယ္စဥ္ကတစ္ခါ၊ ခုတစ္ခါ ဆိုေတာ့ ႏွစ္ခါျဖစ္ေနတာနဲ႔ မေကၽြးေတာ့ဘူးဆိုၿပီး ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီလိုေနရင္းကေန ေန႔စဥ္ေတာ့ ၾကည့္ေနတာပါ။ တစ္ေန႔ ေရခ်ိဳးရင္း ၾကည့္ေတာ့ အဲဒီအဖုေလး ဆိုေပမယ့္ ေတာ္ေတာ္ေလး ေဖာင္းတက္ေနတာပါ။ အဲဒီအဖုေလး မရွိေတာ့တာ ေတြ႔ရလို႔ မိသားစုလည္း ေတာ္ေတာ္ကို ဝမ္းသာသြားပါတယ္။ အဲဒီရက္မွာ ထူးျခားတာဆိုလို႔ သူ႔အဖြားနဲ႔ လမ္းေလွ်ာက္ လိုက္တယ္ လက္ကို လႊဲေလွ်ာက္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ေက်ာပိုးအိတ္ မလြယ္ဘဲ ေဘးလြယ္အိတ္ကို ေျပာင္းလြယ္ျဖစ္တယ္။ သိခ်င္တာက (၁) ခုေပ်ာက္သြားတာ ေနာက္ျပန္ျဖစ္လာတာလား။ (၂) ဘာလို႔ ဒီလိုမ်ိဳး ခ်က္ျခင္း ျဖစ္လာၿပီး ဘာလို႔ ခ်က္ျခင္းဆိုသလို ျပန္ေပ်ာက္သြားတာလဲ ဆိုတာပါ။ ကေလးကေတာ့ က်န္းမာပါတယ္။

လည္ပင္းမွာ အလံုး-အက်ိတ္ေပၚတာ မၾကာခဏ ေတြ႔ရရတတ္ပါတယ္။ ငယ္သူနဲ႔ ရြယ္သူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားၾကတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါေတြ စာရင္းခ်ပါမယ္။
1. Abscess ျပည္တည္နာ၊
2. Allergic reactions (အလာဂ်ီ) တခုခုနဲ႔ မတည့္တာ၊
3. Bacterial pharyngitis လည္ေခ်ာင္းနာ၊
4. Cancer of the thyroid သိုင္းရြိဳက္-ကင္ဆာ၊
5. Carotid aneurysm (ကေရာတစ္) ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖါင္းျခင္း၊
6. Cat scratch disease ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ၊
7. Congenital cervical rib ေမြးရာပါ လည္ပင္းနံရိုး၊
8. Congenital sternomastoid tumor ေမြးရာပါ ၾကြက္သား အက်ိတ္၊
9. Focal myositis of the sternomastoid ၾကြက္သားေရာင္ေရာဂါ၊
10. Glandular fever အက်ိတ္ေရာင္ အဖ်ား၊
11. Goiter လည္ပင္းၾကီး၊
12. Graves' disease လည္ပင္းၾကီး-ေဟာ္မုန္းမ်ားေရာဂါ၊
13. Herpes infections ေရယံု၊
14. HIV (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ)
15. Hodgkin's disease လည္ပင္းအက်ိတ္-ကင္ဆာ၊
16. Leukemia လူကီးမီးယား ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊
17. Lipoma အဆီက်ိတ္၊
18. Lymphoma တက္ေစ့ ကင္ဆာ၊
19. Mouth cancer ခံတြင္းကင္ဆာ၊
20. Mumps ပသိေရာင္ေရာဂါ၊
21. Rubella (German measles) ဂ်ာမန္ ဝက္သက္ေရာဂါ၊
22. Salivary gland tumor တံေတြးထြက္ အက်ိတ္အလံုး၊
23. Sebaceous cyst အေရျပား ေခြ်းထြက္အိတ္ အက်ိတ္၊
24. Spontaneous apical lung herniation အဆုပ္ထိပိုင္း အထက္ကြ်ံျခင္း၊
25. Stone in salivary duct တံေတြးထြက္ျပြန္ ေက်ာက္၊
26. Strep throat လည္ေခ်ာင္းနာ၊
27. Submandibular tumor ေမးရိုးေအာက္ အလံုး၊
28. Swollen Lymph Nodes တက္ေစ့ေရာင္၊
29. Thyroglossal cyst ေမြးရာပါ လည္ပင္းၾကီး-အက်ိတ္-အိတ္၊
30. Thyroid cancer လည္ပင္းၾကီး-ကင္ဆာ၊
31. Thyroid nodule လည္ပင္းၾကီး ကင္ဆာမဟုတ္ အက်ိတ္၊
32. Tonsillitis အာသီးေရာင္၊
33. Tuberculosis တီဘီ-အက်ိတ္၊

Neck Lumps and Bumps အမ်ားအားျဖင့္ ကင္ဆာမဟုတ္-အက်ိတ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ Malignancy ကင္ဆာနဲ႔ Chronic infection နာတာရွည္ ပိုးဝင္တာေတြကေန ဆက္ျဖစ္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရက္သတၲ ၃ ပါတ္ထက္ ေစာတာေတြဟာ သူ႔အလိုလို သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္တဲ့ ေရာဂါပိုးဝင္တာ ျဖစ္မယ္။ ၄ ပါတ္မွ မေပ်ာက္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

အလံုး-အက်ိတ္-အနာ မွန္သမွ် စမ္းသပ္တဲ့အခါ မ်က္စိနဲ႔ စရျပီး၊ လက္နဲ႔ အေသအေျခာ စမ္းရပါတယ္။ ေနရာ၊ အေရာင္၊ အရြယ္အစား၊ ပံုသဏၭာန္၊ အေပ်ာ့-အမာ၊ အပူ-အေအး၊ ေရြ႕ရ-မရ၊ နာ-မနာ ဆိုတာေတြ သိေအာင္ လုပ္ရပါတယ္။

ေနရာဆိုတာမွာ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ တိတိက်က် သတ္မွတ္ထားတဲ့အတိုင္း ေရးမွတ္ရတယ္။ ေဆးပညာ သင္သူေတြသာ လိုအပ္တာမို႔ မေရးေတာ့ပါ။ ေမးတဲ့သူ ေရးသလို “လည္ပင္းရဲ႕ ညာဖက္ အေပၚခ်ိဳင့္ခြက္ေလးထဲမွာ” ဆိုတာ အေတာ္ သေဘာေပါက္ႏိုင္ပါတယ္။ “လည္ပင္း ေအာက္ေျခ၊ ညာဘက္ျခမ္း၊ ညွပ္ရိုးရဲ႕ အလယ္-အရင္း-အဖ်ား အထက္နား၊ လက္သန္း တလံုးေလာက္မွာ” လို႔ ဆိုရင္ ပိုတိက်လာမယ္။ ဘဲဥပံု၊ လူၾကီးလက္မ တဆစ္ေလာက္၊ ခပ္မာမာ ဆိုတာပါ ထပ္ျဖည့္ရင္ ဆရာဝန္မ်က္စိထဲ ပိုျမင္လာႏိုင္တယ္။

• အလံုးဟာ အေရျပားနဲ႔ တဆက္ထဲ၊ အေရျပားထဲမွာဆိုရင္ Sebaceous cyst ေခြ်းထြက္အိတ္-အက်ိတ္ နဲ႔ Lipoma အဆီ-အက်ိတ္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• အလံုးက အလယ္တည့္တည့္ေလာက္မွာ ပါးစပ္က မ်ိဳတဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ လွ်ာထုတ္လို႔ အလံုးက ေရြ႕လာရင္ ေမြးရာပါ လည္ပင္ၾကီးအိတ္နဲ႔ လွ်ာဆက္ေနတဲ့ျပြန္ Thyroglossal duct ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အထဲမွာ အရည္ရွိမယ္။ ပိုးမဝင္ရင္ အနာဘူး။
• Lymph nodes တက္ေစ့ေရာင္တာ အေတာ္မ်ားမ်ားျဖစ္ၾကတယ္။ နဲနဲနာမယ္၊ မာတင္းတင္း ရာဘာလိုေနမယ္၊ ကိုင္ျပီး ေရြ႔ရင္ ရခ်င္ရမယ္၊ မရတာလဲရွိမယ္။ တက္ေစ့ ေတြ႔ရင္ ပါးစပ္၊ တံေတြးထြက္အိတ္ေတြ ဆက္စစ္ပါ။ ကင္ဆာ၊ အနာ ရွာပါ။
• ကေလးေတြဆိုရင္ အာသီးေရာင္ဘူတာေမးပါ။ မ်က္ႏွာ-လည္ပင္း အနာျဖစ္ဘူးသလား။
• လည္ပင္းၾကီး-အက်ိတ္ဆိုရင္ မ်ိဳးခ်ခိုင္းေတာ့ အထက္-ေအာက္ ေရြ႕လိမ့္မယ္။
• Dermoid cyst ဆိုတာ အေရျပားမွာ အိတ္ေလးနဲ႔အက်ိတ္၊ ခြဲရင္ အထဲမွာ အေမႊးလို၊ ေခြ်းလိုပါေနတာေတြ႔မယ္။
• ေမးရိုးေအာက္နား အက်ိတ္ေတြက လူၾကီးဆိုရင္ မာျပီး၊ မနာရင္ ကင္ဆာ၊ လူငယ္-ကေလးေတြဆိုရင္ တီဘီ၊ (အင္ဖက္ရွင္)၊ Salivary calculus တံေတြးထြက္လမ္း-ေက်ာက္ စတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• မ်ိဳခ်ခိုင္းလို႔ မေရြ႔တာက Salivary gland swelling တံေတြးထြက္အိတ္၊ Branchial cyst ေမြးရာပါ (ဘရန္ခီရယ္) အိတ္၊ Cystic hygroma ေမြးရာပါ (ဆစ္စတစ္-ဟိုက္ဂရိုးမား) အလံုး၊ Carotid aneurysm (ကေရာတစ္) ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖါင္းတာ၊ Carotid body tumour (ကေရာတစ္) အက်ိတ္၊ Sternomastoid tumour (စတာႏို-မတ္စရြိဳက္) ၾကြက္သားအလံုး (ေမြးတံုးက ထိခိုက္မိတာ)၊ Laryngocoele ေလျပြန္အိတ္ (ေလမႈတ္ရင္ ပိုေဖါင္းတာမယ္)၊
• အက်ိတ္တခုမက ေတြ႔တာဆိုရင္ TB တီဘီ၊ Glandular fever အက်ိတ္ေရာင္အဖ်ား၊ HIV (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ)၊ Lymphoma (လင္ဖိုးမား-တက္ေစ့ကင္ဆာ) Metastases တေနရာမွာ ကင္ဆာျဖစ္လို႔ ျပန္႔လာတာ တခုခု စဥ္းစားပါ။ တျခားေနရာက တက္ေစ့ေတြလည္း စစ္ေဆးပါ။ ဥပမာ ခ်ိဳင္း၊ ေဘလံုး၊ အသဲ၊
• Cervical rib ေမြးရာပါ လည္ပင္းနံရိုး၊
• Subclavian artery aneurysm လည္ပင္း (ဆပ္ဖ္ကေလးဗီးယမ္း) ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖါင္းတာ၊
• Pharyngeal pouch ေမြးရာပါ (ဖရင္ဂ်ီရယ္-ေပါက္ခ်္)၊

ဒီေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြထဲက တခုခ်င္း ဖယ္ထုတ္နည္းနဲ႔ စကာတင္းေရြးရမယ္။ လိုေသးတဲ့ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးတာေတြ လုပ္ရလိမ့္မယ္။ တျခား က်န္းမာေရး အေျခအေနေတြလည္း ၾကည့္ရမယ္။ အေလးခ်ိန္က်လာ၊ ညေခြ်း ထြက္တာ၊ ကိုယ္ပူတာ၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေသြးစစ္၊ သလိပ္စစ္၊ အသာစထုတ္စစ္။

ကေလးေတြမွာ တီဘီ အျဖစ္မ်ားၾကတယ္။ ကေလးေတာင္ မဟုတ္ပါ။ မၾကာေသးခင္က အရြယ္ေကာင္း မိန္းကေလး ႏွစ္ေယာက္မွာ လာေတြ႔ေသးတယ္။ တေယာက္က ဓါတ္ပံုနဲ႔ ပို႔ေပးတယ္။ တေယာက္က ဒီမွာတင္ေတြ႔တယ္။ တီဘီ ျဖစ္တာ ေဆးပါတ္လည္ရင္ ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ တီဘီ အက်ိတ္က မခြဲရတတ္ပါ။ ပိုးမရွိေတာ့ေပမဲ့ အက်ိတ္က ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မေပ်ာက္ရွိလဲ ကိစၥမရွိပါ။ သက္သာလာတာနဲ႔ လူက ဝလာမယ္။ စားလာမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တိုးတာဟာ ေရာဂါအေျခအေန ေကာင္းလာတာကို ျပတယ္။

ငယ္ငယ္တံုးက ႏွာေစး၊ ႏွာရည္ယိုတာကေန တီဘီပိုး၊ တျခားပိုးေတြ ဝင္လာခဲ့မယ္။ အဲဒီကေန တက္ေစ့ (လင့္ဖ္-ႏုတ္) ေတြဆီ ေရာက္လာတယ္။ အာသီးလဲ ေရာင္မယ္။ တက္ေစ့ေရာင္တာမွာ အမ်ားၾကီး လိုက္ေရာင္တာနဲ႔ ေနရာကြက္ ေရာင္တာ ႏွစ္မ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။
1. Generalised Tubercular Lymphadenitis မ်ားေသာအားျဖင့္ လည္ပင္းအက်ိတ္ေတြမွာ လာျဖစ္တယ္။ နာတာရွည္ သေဘာ ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြဆီ ေရာဂါ မေရာက္တတ္ဘူး။ ကေလးက အစားပ်က္၊ သိပ္မေဆာ့ႏိုင္၊ ပိန္၊ လွ်ာကြဲ၊ နဲနဲကိုယ္ပူ၊ ညေနပိုင္းမွာ ပူတာမ်ားတယ္။ ေခါင္းေခြ်းထြက္မယ္။
2. Local Tubercular Adenitis အျဖစ္မ်ားတယ္။ လည္ပင္းမွာဘဲ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ကေလး-လူၾကီးျဖစ္မယ္။

အက်ိတ္က တေျဖးေျဖး ၾကီးလာမယ္။ တခ်ိဳ႕ၾကက္ဥေလာက္ ရွိတယ္။ ေရာင္တဲ့လကၡဏာေတြရွိလာမယ္။ နီ-နာ-မာ-ပူ-ေရာင္။ တခ်ိဳ႕မွာ ျပည္တည္လာတယ္။ ျပည္အေရာင္ မတူတာေတြရွိႏိုင္တယ္။

တခ်ိဳ႕ ကေလး-လူငယ္ေတြမွာ ဗိုက္ထဲက တက္ေစ့မွာ လာျဖစ္ၾကတယ္။ Tabes Mesenterica ေခၚတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ အူသိမ္ တီဘီနဲ႔ ေရာေနတယ္။ ဗိုက္နာ-ဖ်ားလို႔ စစ္ရင္းမွ ေတြ႔လာတတ္တယ္။ ဝမ္းပ်က္တာ၊ အားယုတ္တာေတြလဲ ရွိမယ္။ အူတီဘီ ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ ဗိုက္ကို ေသေသျခာျခာစမ္းရင္ ဂ်ံဳနယ္ေနရသလိုရွိတယ္။ မ်က္တြင္းခ်ိဳင့္ေနတတ္တယ္။ အသားအေရ ေျခာက္မယ္။
တီဘီ အက်ိတ္ေရာင္သူေတြက သူမ်ားကို မကူးစက္ပါ။ သလိပ္ထဲ ပိုးေတြ႔တာနဲ႔ ေရာေနရင္သာ သူမ်ားကို ကူးႏိုင္တယ္။ တီဘီဆိုတာ ပိုးပါတဲ့ ႏြားႏို႔ကေနလဲ ကူးစက္လာႏိုင္တယ္။ ကေန႔ေခတ္မွာ တီဘီ ေဆးေတြ အလြန္ထိေရာက္ပါတယ္။ ၃ လ၊ ၆ လ၊ ၉ လ၊ ကုရပါတယ္။ Isoniazid, Rifampin, Pyrazinamide နဲ႔ Ethambutol ေတြက အသံုးမ်ားတယ္။ ေဆး အနည္းဆံုး ၂ မ်ိဳးတြဲေပးတယ္။ တခ်ိဳ႕ ၄ မ်ိဳး တြဲေပးရတယ္။

လည္ပင္းအက်ိတ္ကို မခြဲရတာ မ်ားပါတယ္။ ရုတ္တရက္ သက္သာသြားတာမ်ိဳးဟာ အက်ိတ္အိတ္ထဲမွာ အရည္ ရွိခ့ဲရာကေန ခမ္းသြားလို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဆုပ္တီဘီေၾကာင့္ ဒီမွာလာျဖစ္တာ ဟုတ္ႏိုင္သလို တျခားဟာလဲ ျဖစ္ႏိုင္ေသးပါတယ္။ Biopsy အသားစ ထုတ္စစ္တာ မလုပ္ဘဲနဲ႔ ဒီအက်ိတ္ဟာ ဘာလို႔ အတိအက် ေျပာမရပါ။ ကေလးက်န္းမာတာ ဝမ္းသားစရာပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၉-၂-၂ဝ၁၁

Friday, February 18, 2011

Bodily Changes ေသြးသားေျပာင္းလဲမႈမ်ား

2010/11/27
ေသြးသားေျပာင္းလဲမႈက ဘယ္အသက္အရြယ္ကေန ဘယ္အသက္အရြယ္အထိ ရွိႏိုင္လဲ။ ေနာက္ တကို္ယ္လုံး ယားယံျပီးရင္ အမဲစက္အဖက္ေတြ ထြက္ထြက္လာပါတယ္။ ဒါက ဘာေရာဂါကို ဦးတည္ေနပါသလဲ။ အသက္က (၂၃) ပါ။ ေယာက္်ားေလးပါ။ သိပ္မၾကာေသးပါဘူး ဒီႏွစ္မွ ျဖစ္တာပါ ေနပႈရင္ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ဒီေမးခြန္းကို အခုမွ ျပန္ေတြ႔ရလို႔ ၾကာသြားတာ (ေဆာရီး) ဗ်ာ။

အမဲစက္ဆိုတာ အရင္ေျဖပါရေစ။ အေရျပားမွာ အေရာင္ရင့္သြားေစတာက တခုခုျဖစ္ရာကေန ေပ်ာက္လို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ ပ်က္လို႔ ေျပာင္းလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တခုခုျဖစ္တယ္ဆိုတာ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့။ ထိခိုက္တာ၊ ပိုးဝင္တာ၊ အနာျဖစ္တာ၊ ေဆးနဲ႔ မတည့္တာ၊ အစံုပါ။ ယားတဲ့ လကၡဏာ ဆိုတာက မ်ားေသာအားျဖင့္ (အလာဂ်ီ) မတည့္ျဖစ္တာ၊ မိႈ-ဗက္တီးရီးယား-ဗိုင္းရပ္စ္-ပါရာဆိုက္ ဝင္တာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ အပ ပေယာဂ တခုမွ မပါဘဲ (ဆဲလ္) ေတြ၊ (တစ္ရွဴး) ေတြဟာ အသစ္ ျဖစ္လိုက္၊ ၾကီးရင့္လိုက္၊ ပ်က္စီးလိုက္၊ ေသသြားလိုက္ မျပတ္ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္မွာ ပ်က္စီး-ေသဆံုးတာေတြ ကြာက်ရင္လဲ ယားႏိုင္တယ္။ ယားတဲ့အဆင့္ဟာ ေရာဂါ၊ ဒါမွမဟုတ္ ျဖစ္စဥ္တခုရဲ႕ အတက္ပိုင္း (အလာဂ်ီ) လဲ ျဖစ္ႏိုင္သလို အက်ပိုင္း (ေပ်ာက္ကင္းတာ) လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ (အလာဂ်ီ) ကို ေရးထားပါတယ္။

ေသြးသား-ေျပာင္းလဲမႈ ေမးတဲ့ ဆိုလိုခ်က္ကိုေတာ့ အတိအက် မသိပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြဟာ စကားၾကြယ္သလို စကားလဲ လြယ္ၾကတယ္။ စကားအရာမွာ “ဒါဆိုရင္ ဒါဘဲ” လို႔ ပညာ-ဘာသာရပ္ ေတြမွာလို (စတင္ဒါရိုက္) စနစ္တက် သတ္မွတ္ေပးထားတာ မရွိတတ္ပါ။ ဒါေပမဲ့ စကားေျပာတဲ့အခါ ဘာသာရပ္ေတြပါ ထည့္ေျပာၾကရေတာ့ ခက္ပါေတာ့တယ္။ ပိုခက္ေသးတာက သိပၸံဘာသာရပ္ေရာ၊ ဝိဇၨာ-အႏုပညာ ဘာသာရပ္ေတြေရာ၊ သူမ်ားစကားေတြကို ဘာသာျပန္-ဖလွယ္ၾကရတာေတြလဲ ပါရတယ္။ အဲဒီ မဟာတာဝန္ကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ပညာေရး-စနစ္က ျဖည့္ဆီး မေပးႏိုင္ေသးပါ။ ဒီေတာ့ ကိုယ့္နည္း-ကိုယ့္ဟန္၊ ကိုယ့္သေဘာနဲ႔ကိုယ္၊ ၾကိဳးစားၾကရတယ္။ သူေျပာတာ မွန္တယ္။ ငါေျပာတာ မမွားဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူေရာ ကိုယ္ေရာ ဟုတ္ၾကရဲ႕လား အေမးခံရရင္ ေမးတဲ့သူကလဲ ဟုတ္ျပန္ေရာ။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရး-စနစ္ကေန (စတင္ဒါရိုက္) လုပ္တာတခ်ိဳ႕ေတာ့ ရွိပါတယ္။ “တစ္” လို႔ ေရးရမယ္ဆိုတာဟာ အမိန္႔နဲ႔ ျပ႒ာန္း လိုက္တာသာ ျဖစ္တယ္။ မၾကိဳက္လို႔ ကိုယ့္စာမွာ ကိုယ္ယူဆသလို ေရးရင္ သူငယ္ခ်င္းဆီ စာေရးတာမ်ိဳးေတာ့ ရတာေပါ့။ ကိုယ္ပိုင္ (ဆိုဒ္) မွာေတာ့ ျဖစ္တာေပါ့။ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝတာကိုပါ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး-အာဏာနဲ႔သာ လုပ္ခြင့္ ရွိေနေတာ့ (ဆင္ဆာ) က (ကင္ဆာ) လိုဘဲ ညွာတာ မရွိဘူ။ အေၾကာင္းအရာေရာ၊ သတ္ပံု-စာလံုးေပါင္းေရာ၊ ဘာေရာ-ညာေရာ အလြတ္မခံဘူး။

“ေသြးသား-ေျပာင္းလဲမႈ” ဆိုတာကို အရြယ္ ေျပာင္းလဲတာမွာလဲ သံုးတယ္။ အရြယ္ဆိုတာကလဲ အနည္းဆံုး ႏွစ္မ်ိဳး၊ လူပ်ိဳ-အပ်ိဳ ျဖစ္လာတာ နဲ႔ ေသြးဆံုးခ်ိန္ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြကို ဇီဝကမၼ-အေျပာင္းအလဲလို႔ သတ္မွတ္တယ္။ ဒီႏွစ္မ်ိဳးတင္မကဘဲ ေျပာင္းႏိုင္တာေတြ ရွိေသးပါတယ္။ ေရာဂါေဗဒ-အေျပာင္းအလဲ ေခၚတယ္။ စာ ၄ ပုဒ္ ေရးျပီးပါျပီ။
1. Puberty လူပ်ိဳျဖစ္ျပီ၊
2. Virginity (1) အပ်ိဳ တကယ္စစ္ပါတယ္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၃၃)၊
3. Virginity (2) လူပ်ိဳစစ္တယ္ ေျပာတာဘဲ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၃၈)၊
4. Menopause ေသြဆံုး-သားဆံုး။

လူ႔ အေျပာင္းအလဲေတြထဲမွာ ေသြးသား-အေျပာင္းအလဲဆိုတာ ေျပာၾကသလို ကိုယ္ခႏၶာ-အေျပာင္းအလဲ ဆိုတာလဲ ေျပာၾကတယ္။ ေဆးပညာအေနနဲ႔ေတာ့ ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္ ေျပာင္းတာကသာ ေသြးသား-အေျပာင္းအလဲနဲ႔ နီးစပ္တယ္။ Changes အေျပာင္းအလဲ နဲ႔ Reflex အလိုအေလ်ာက္-တံု႔ျပန္မႈ၊ Reaction တန္ျပန္-ျဖစ္ပ်က္တာ မတူၾကပါ။ ရွက္ရင္ မ်က္ႏွာ နီလာမယ္။ ေဒါသထြက္ရင္ မ်က္ႏွာ မဲ-ရဲတက္လာတယ္။ ေဆးအစြမ္းေၾကာင့္ ေခြ်းထြက္မယ္၊ ရင္တံုမယ္။ ျခင္ကိုက္ရင္ အနီပိန္႔ ထြက္ျပီး ယားမယ္။ ဒါေတြက ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အရွိန္ကုန္ရင္ အရင္လို ျပန္ျဖစ္ပါတယ္။

အရင္လို ျပန္မျဖစ္ေတာ့တာေတြထဲမွာ အဓိက Aging Changes အသက္ရလို႔ ေျပာင္းတာေတြ ျဖစ္တယ္။ Musculo-skeletal system အရိုး-ၾကြက္သား စနစ္ အေျပာင္းအလဲေတြက ျမင္သာတယ္။ ဆံျဖဴ၊ သြားက်ိဳး၊ မ်က္စိမံႈ၊ လက္တံု၊ ခါးကိုင္း၊ နားထိုင္း။ ဒီလိုျဖစ္တာဟာ ၃ဝ-၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္မွာလို႔ ေဆးစာက သတ္မွတ္တယ္။ အရပ္ေျပာတာနဲ႔ မကြာပါ။ ေခတ္စကားနဲ႔ Rain check လို႔ ေျပာၾကတယ္။ “အခု မရေတာ့လို႔ ေနာက္မွလာပါ” ဆိုတာမ်ိဳး။

အသက္ရလို႔ ေျပာင္းတာမွာ (ဆဲလ္) တခုခ်င္းကစတယ္။ Function လုပ္ေဆာင္တာေရာ Appearance အသြင္ သဏၭာန္ေရာ ေျပာင္းလာတယ္။ အရင္ကလို-အရင္ကေလာက္ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ “တခ်ိန္ၾက ေသရမွာဘဲ” ဆိုတဲ့ Programmed (ပရိုဂရမ္) လုပ္ထားတာကိုး။ Apoptosis ေခၚသလို Cell suicide လို႔လဲ ေခၚတယ္။ အေဟာင္းေသမွလဲ ေနာက္ အသစ္ေတြက ေပါက္ဖြါးလာႏိုင္မယ္။

(ဆဲလ္) အသစ္ ျဖစ္မလာႏိုင္ရင္ သူရွိတဲ့ Organ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းကလဲ အရင္လို မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဥပမာ အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္၊ က်ား-အေစ့၊ မ-မ်ိဳးဥအိမ္ေတြမွာ အသက္ရရင္ (ဆဲလ္) ေတြ နည္းလာၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဦးေႏွာက္မွာၾက နည္းမသြားပါ။ အမွန္က Compensate ရင္းစားရေအာင္ လုပ္ႏိုင္တာပါ။ Strokes (ဆထုပ္ခ္) ရတာ၊ Alzheimer's disease (အဇာမိုင္ယာ) ေရာဂါ နဲ႔ Parkinson's disease (ပါကင္ဆိုနဇင္) ေရာဂါရသူေတြမွာေတာ့ (ဆဲလ္) နည္းၾကပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရသူေတြမွာ Bodily Changes ကိုယ္ခႏၶာအေျပာင္းအလဲေတြ၊ Hormonal Changes ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေတြ၊ Physiologic Changes ဇီဝကမၼ-အေျပာင္းအလဲေတြ၊ တေလွၾကီးျဖစ္တယ္။ ေဆးပညာအရေတာ့ ကေလး ေမြျပီးရင္ အပ်ိဳလုပ္လို႔ မရပါ။

အရြယ္ေၾကာင့္ေရာ ေရာဂါေတြေၾကာင့္ပါ လုပ္ႏိုင္စြမ္းေတြ နည္းေစ-ေႏွးပါတယ္။ အဂၤါတခုမွာ နည္းလို႔ တျခားအဂၤါကို သြားနည္းေစတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဥပမာ Atherosclerosis ေသြးလႊတ္ေၾကာ မာ-က်ဥ္းေနလို႔ ေက်ာက္ကပ္ကို ေသြးလာမွာ နည္းေစမယ္။ ကံေကာင္းတာက အလုပ္အားလံုး အရင္လို မလုပ္ႏိုင္ေပမဲ့ အသက္ရွင္ဘို႔ လံုေလာက္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္လဲ အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္ အစားထိုးဘို႔ လွဴလို႔ရတယ္ မဟုတ္ပါလား။

အသက္နဲ႔အတူ အရိုးေတြဟာ ပါးလာ၊ အားနည္းလာတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေသြးဆံုးတဲ့ေနာက္ ပိုသိသာတယ္။ Cartilage အရိုးႏုေတြ၊ Ligaments အရြတ္ေတြ နဲ႔ Tendons ၾကြက္သားေခ်ာင္းေတြလဲ ပါတယ္။ Muscle mass ၾကြက္သား-ထုထည္ နဲ႔ Strength အားနည္းလာမယ္။ အသက္ ၇၅ ႏွစ္ရွိရင္ တဝက္သာ ရွိေတာ့မယ္။ Growth hormone ၾကီးထြား-ေဟာ္မုန္း နည္းလို႔ ၾကြက္သားထုထည္ နည္းရတာျဖစ္တယ္။ တေနကုန္ အိပ္ရာထဲ ေနရသူတေယာက္အတြက္ ၾကြက္သား ရင္းစား ျပန္ရေအာင္ ေလ့က်င့္ခန္း ၂ ပါတ္ လုပ္ေပးဘို႔ လိုတယ္။ အသက္ ၆ဝ ေရာက္သူေတြဟာ အသက္ ၂ဝ ေတြထက္ စာဖတ္ဘို႔ အလင္းေရာင္က ၃ ဆပိုသင့္တယ္။

လွ်ာက အရသာ၊ ႏွာေခါင္းက အနံ႔ရတာေတြ ၅ဝ ေက်ာ္ရင္ နည္းလာတယ္။ အေရျပားလဲ ပါးလာတယ္။ ရံႈ႔ႏိုင္-ဆန္႔ႏိုင္စြမ္း နည္းလာတယ္။ ေျခာက္ေသြ႔လာတယ္။ အေရးအေၾကာင္းေတြ ထင္လာတယ္။ အဆီလႊာလဲ နည္းလာတယ္။ ကူရွင္လို သိပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အေအး မခံႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အာရံုေၾကာ အားနည္းလာလို႔ ပူ-ေအး-ဖိ-နာဆိုတဲ့ ခံစားႏိုင္တာေတြ နည္းလာတယ္။ ေသြးေၾကာေတြလဲနည္း၊ ေခြ်းထြက္အိတ္ေတြလဲ နည္းလာတယ္။ Melanocytes အေရာင္ခ်ယ္ ပစၥည္းေတြ နည္းလာလို႔ ေနေရာင္ထိတာကို သိပ္မခံႏိုင္ေတာ့ဘူး။

Heart ႏွလံုးနဲ႔ Blood vessels ေသြးေၾကာေတြက မာလာၾကလို႔ ေသြးေလွ်ာက္တာ ေႏွးလာတယ္။ အသက္ ၅ဝ ရွိသူရဲ႕ ႏွလံုးဟာ အၾကိမ္ေပါင္း 1,261,440,000 (၁႕၂ ဘီလ်ံ) အနဲဆံုး ခုန္ခဲ့ျပီးျပီ။ ဂုဏ္ယူပါေလ။ ႏွလံုးကေန ေသြး ဂါလံေပါင္း ၂ဝဝဝ ကိုလဲ ဝင္ခ်ီ-ထုက္ခ်ီ လုပ္ခဲ့ျပီျဖစ္တယ္။ အသက္ရွဴတာ လုပ္ေပးေနတဲ့ ဗိုက္နဲ႕ရင္ေခါင္းၾကားက (ဒိုင္ယာဖရမ္) ၾကြက္သားၾကီးလဲ အားနည္းလာတယ္။ အဆုပ္ထဲက Air sacs ေလအိတ္ေလးေတြ၊ Capillaries ေသြးေၾကာေလးေတြလဲ နည္းလာတယ္။ Lungs အဆုပ္ေတြကလဲ အရင္ေလာက္ မဆန္႔ႏိုင္ေတာ့ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ Respiratory System အသက္ရွဴလမ္း-စနစ္ဟာ ေသဆံုးေတာ့မယ္ဆိုတာကို ပိုျပီးျပသႏိုင္တယ္လို႔ Framingham Heart Study က ဆိုပါတယ္။

Digestive system အစာေျခစနစ္ကေတာ့ သိပ္မခိုက္ပါ။ နဲနဲျဖစ္မွာက အစာေတြမ်ိဳတာ ပံုမွန္ျဖစ္ေပမဲ့၊ ေအာက္ပို႔ေပးတာ ေႏွးမယ္။ Lactase ဆိုတဲ့ (အင္ဇိုင္းမ္) ထြက္တာ နည္းလာလို႔ ႏို႔-ႏို႔ပါတဲ့အစာကို ေက်ခ်က္တာ ေႏွးမယ္။ စားေသာက္ရင္ ဗိုက္ကယ္၊ ဝမ္းပ်က္ေစႏိုင္တယ္။ အူမၾကီး အလုပ္မသြက္လို႔ ဝမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္။ အသဲက အရြယ္ငယ္လာ၊ (ဆဲလ္) ေတြလဲ နည္းလာလို႔ သူအလုပ္ေတြထဲက အဆိပ္အေတာက္ေတြကို ေခ်ဖ်က္တာ သိပ္မေကာင္းေတာ့တာမို႔ အရက္-ေဆးဝါး သတိထားရေတာ့မယ္။

ေက်ာက္ကပ္အရြယ္ ငယ္လာမယ္။ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ရင္ ေသြးဝင္လာတာ နည္းမယ္။ ဓါတ္ဆားေတြ စြန္႔ေပးႏိုင္တာ နည္းလို႔ ေရကိုသာ ထုတ္တာမို႔ ေရခမ္းေျခာက္တာ ျဖစ္လာမယ္။ Aldosterone ေဟာ္မုန္း နည္းလို႔ ျဖစ္တာပါ။ ဒါေပမဲ့ လူ႔ကုိယ္က လိုသေလာက္ေတာ့ ဆက္လုပ္ေပးေနတယ္။ ဆီးလမ္းက ထိန္းေပးႏိုင္တာ ေႏွးလို႔ ဆီးပိုသြားရလိမ့္မယ္။ ဆီးအိမ္ထဲမွာ ဆီးက်န္တာ၊ ဆီးသြာျပီး ရပ္ရတာ ခက္ခဲလာတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ ဆီးက်ိတ္ၾကီးလာမယ္။

• Insulin က အရင္ေလာက္ ထုတ္မေပးႏိုင္တာ့လို႔ သၾကားဓါတ္မ်ားတတ္တယ္။
• Bone marrow ရိုးတြင္းျခင္ဆီကေန ေသြးဥေတြ ထုတ္ေပးတာ နည္းလာမယ္။
• Immune system ေရာဂါျပီးစနစ္က ေႏွးလာမယ္။
• Cancer ကင္ဆာ ျဖစ္တာ ပိုလာႏိုင္တယ္။
• Vaccines ကာကြယ္ေဆးေတြ ကာကြယ္မႈေပးတာ နဲလာတယ္။
• Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Influenza တုပ္ေကြး ပိုျဖစ္လာမယ္။
• Allergy (အလာဂ်ီ) ျဖစ္ရင္ ပိုဆိုးတယ္။
• လိင္ဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲ အမ်ိဳးသမီးၾကီးေတြမွာ ေယာက္်ားအိုေတြထက္ ပိုသိသာတယ္။

အသက္ၾကီးလို႔ ေျပာင္းလဲတာေတြကို Normal Aging (ေနာ္မယ္လ္) ပံုမွန္-အမ်ိဳးအစားလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ေရာဂါေတြ ရရင္ေတာ့ အသက္ရသူေတြအတြက္ ပိုဆိုးတယ္။ “ေသရတာ အိုလို႔ မဟုတ္ပါ။” Injuries ထိခိုက္မိတာေတြ၊ Infections ေရာဂါပိုးဝင္တာေတြက အိုေနသူေတြကို ပိုဆိုးေစတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာ-စနစ္ေတြကလဲ တခုနဲ႔တခု အက်ျမန္တာ မတူပါ။ မ်က္စိမံႈေပမဲ့ နားၾကားတာ (ပါဖက္) ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ တခါတေလ အိုတာနဲ႔ နာတာ အခြဲရခက္တယ္။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ အိုစာတာမွာလဲ မတူၾကပါ။ “မင္းၾကီးမ်ား ငါ မအိုေသး” လို႔ အေလာင္စည္သူမင္းက ေၾကြးေၾကာ္ဘူးတယ္။

Chronological age ဇာတာသက္ နဲ႔ Biological age ဇီဝသက္ မတူၾကပါ။ ဇာတာလဲ ေဆး၊ က်န္းမာေရးလဲ ဂရုစိုက္ဘို႔ မေမ့ပါနဲ႔။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၈-၂-၂ဝ၁၁

Monday, February 14, 2011

Eggs and Sprite အားျဖစ္တယ္ဆိုလို႔

13 Feb 11, 15:11
ၾကက္ဥ နဲ႔ Sprite ေရာေသာက္ရင္ အားျဖ႔ည္တယ္ဆုိလုိ႔ ေန႔တုိင္းလုိ ေသာက္ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဆုိးက်ိဳးေတြက ဘာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသလဲ။

“Eggs ၾကက္ဥ အစရွာျခင္း” အေၾကာင္းေတာ့ ေရးထားပါတယ္။

မူလပိုင္ရွင္ေတြက (ေဆာ့ဖ္-ဒရင့္ခ္) လို႔ ေခၚတာကို ကြ်န္ေတာ္တို႔က “အေအး” လို႔ ေခၚလိုက္တယ္။ Cold drink လို႔လဲ သူတို႔က ေခၚတာပါဘဲ။ အရက္ေတြကို Hard drinks ေခၚလို႔ ဒါကို Soft drinks ေခၚတာပါ။ အားျဖစ္တာလို႔ေတာ့ ဘယ္သူကမွ မေခၚပါ။

နာမယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ရွိတယ္။ Soda, Soda pop, Pop, Carbonated beverage, Tonic, Coke, Fizzy drink, Mineral စသျဖင့္။ သမိုင္း ရွာရင္ အာရပ္ကမာၻက စခဲ့တယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ ၁၇ ရာစုကစျပီး ေစ်းကြက္ထဲ ဝင္လာခဲ့တယ္။ ၁၈ ရာစုၾကမွ Carbonated drinks ဆိုတာ ေပၚလာတယ္။ Phosphate soda (ဆိုဒါ) က ၁၉ဝဝ ေနာက္ၾကမွ ေပၚျပဴလာ ျဖစ္လာတယ္။

Club Soda (ကလပ္-ဆိုဒါ) ကို ဟန္ေဂရီေတြက စတယ္၊ အထဲမွာ ဆား နဲနဲပါတယ္။ ေသြးတိုး ရွိရင္ မေကာင္းဘူး။ Tonic Water ဆိုတာ နာမယ္က အားျဖစ္ေစသလိုလိုေပမဲ့ (ကာဗြန္) ပါသလို အဓိက (ကြီနင္း) နဲနဲလဲ ပါလို႔ ခ်ိဳေအာင္ လုပ္ေပး ထားရတယ္။ ျဗိတိသွ်-ကိုလိုနီေတြ ငွက္ဖ်ားေၾကာက္လို႔ ေသာက္တာကေန စခဲ့တာပါ။ ၾကြက္သား နာတတ္သူေတြ အတြက္လဲ ေကာင္းပါတယ္။

ဘယ္အရာမဆို တာရွည္ခံ၊ နံမယ္ရ၊ ေခတ္လဲ ေနာက္မက်၊ စီးပြါးေရးကလဲ တြက္ေျခကိုက္၊ ျမင္လိုက္တာနဲ႔ ဝယ္ခ်င္၊ ေအာင္ျမင္တဲ့ လူသံုး-ပစၥည္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ တံဆိပ္အတူ၊ အရည္အေသြးတူ၊ လူေတြ ဘယ္တိုင္းျပည္မွာမဆို ဝယ္ယူႏိုင္ၾကတာက (ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္း) ျဖစ္စဥ္ တစိတ္တပိုင္းပါဘဲ။ ကေန႔ေခတ္ လူေတြၾကား ေပၚျပဴလာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တဲ့ ေဖ်ာ္ရည္ဟာ ၁၉၂ဝ ကတည္းက ေပၚခဲ့တဲ့ 7 Up (ဆဲဗင္း-အပ္) ျဖစ္မယ္။ Bib-Label Lithiated Lemon-Lime Soda လို႔ စေခၚခဲ့တယ္။ Mood-stabilizing drug စိတ္အေျခအေန ထိန္းေဆးသေဘာပါ။ Hangover cure အရက္-မ်ားသြားလို႔ ျဖစ္တာေတြ ကုစားဘို႔ ရည္ရြယ္ခဲ့ပါတယ္။

Sprite ဆိုတာက Lemon-lime flavored သံပုရာ-ေရွာက္အနံ႔ထည့္ထားတဲ့ Caffeine (ေကဖင္း) မပါတဲ့ Soft drink ျဖစ္တယ္။ နာမယ္ၾကီး Coca-Cola Company ကေန ၁၉၆၁ ကတည္းက 7 Up ကို ျပိဳင္ထုတ္တာလဲ ျဖစ္တယ္။ ထုတ္ခါစမွာ Whiskey (ဝီစကီ) တို႔ Vodka (ေဗာ့ဒဂါ) တို႔နဲ႔ ေရာေသာက္ဘို႔ပါ။ အေမရိကားမွာ လူအမ်ား အသဲစြဲ ဘတ္စကက္ NBA ကို ၁၉၉ဝ မွာ Sponsor ရကတည္းက Sprite နာမယ္ ပိုၾကီးၾကီးလာခဲ့တယ္။ Naturally Tart ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ေၾကာ္ညာပါတယ္။ Tart ရဲ႕ အဓိပၸါယ္က ႏွစ္ခြ-သံုးခြ ရွိတယ္။ ခ်ဥ္စုတ္စုတ္-အရသာ၊ ဌာပနာ-သြားရည္စာနဲ႔ ေၾကးစား-မိန္းမေတြ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကလဲ ဒါမ်ိဳးမွ ၾကိဳက္တာကိုး။

ကုန္ပစၥည္း ေၾကာ္ညာစာ မဟုတ္လို႔ က်န္းမာေရးဘက္ လွည့္ပါမယ္။ Sugar-sweetened အခ်ိဳကဲ အစား-အရည္မွန္သမွ် ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ မ်ားတယ္။ ေလ့လာမႈေတြကို အေကာင္းဖက္ေရာ၊ အဆိုးဘက္ကပါ လုပ္ပါတယ္။ အခ်ိဳျဖစ္ေအာင္ High-fructose corn syrup ေျပာင္းကထုတ္တဲ့ အခ်ိဳရည္ နဲ႔ Sucrose (ဆူးခရို႕စ္) သၾကားကို သံုးတယ္။ Caffeine (ေကဖင္း) ပါတာဆိုရင္ Anxiety စိုးရိမ္စိတ္နဲ႔ Sleep disruption အအိပ္ခက္တာေတြ ျဖစ္ေစတယ္။ ေသာက္တာမ်ားမွပါ။ နဲနဲစီသာပါတဲ့ Sodium benzoate နဲ႔ Benzene ေတြက ဒုကၡ ေပးေလာက္ေအာင္ေတာ့ မပါဘူး။

၁၉၉၈ မွာ Center for Science in the Public Interest ကေန Liquid Candy: How Soft Drinks are Harming Americans' Health အစီရင္ခံစာတခု ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ အခ်ိဳရည္ေတြေၾကာင့္ Obesity အဝလြန္တာ၊ Type 2 Diabetes ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ Dental cavities သြားပိုးစားတာ၊ Heart disease ႏွလံုးေရာဂါ နဲ႔ အာဟာရ နည္းတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ၁၉၉၇-၂ဝဝ၁ အတြင္း အေမရိကားမွာ အခ်ိဳရည္ ေသာက္တာေရာ အဝလြန္တာပါ ႏွစ္ဆတိုးခဲ့တယ္။

အခ်ိဳရည္ေတြမွာ Glucose (ဂလူးကို႔စ္)၊ Fructose (ဖရပ္တို႔စ္)၊ Sucrose (ဆူးခရို႕စ္) သၾကား အမ်ိဳးမ်ိဳး ပါႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္ထဲမွာ ေနတဲ့ ဗက္တီးယားေတြက အဲဒီ သၾကားကို Ferment အခ်ဥ္ေဖါက္ေတာ့ Acid (အက္စစ္) ျဖစ္ေစတယ္။ (အက္စစ္) ကေန သြားအေပၚဖံုး ေၾကြလႊာ Enamel ကို ဖ်က္ဆီးတယ္။ ေနာက္ျပီး ေဖ်ာ္ရည္ အမ်ားစုကိုႏိႈက္က Acidic ျဖစ္ေနေသးတယ္။ pH 3.0 ေလာက္သာ ရွိၾကတယ္။ ပါးစပ္ထဲမွာ စုပ္သလို ၾကာၾကာထားရင္ သြားကို ထိခိုက္ေစတယ္။ ေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္ျပီးျပီးခ်င္း သြားတိုက္ျပန္ရင္ ပိုဆိုးႏိုင္တယ္။

ေနာက္ဆိုးေသးတာက ေသြးထဲမွာ (ပိုတက္ဆီယမ္) နည္းေစလို႔ Hypokalemia ျဖစ္ေစတယ္။ အားလံုးက လက္ခံတာ မဟုတ္ေပမဲ့ ေဖ်ာ္ရည္ေၾကာင့္ Bone density အရိုးအားနည္းတယ္လို႔ ေျပာတာလဲ ရွိေသးတယ္။ ေဖ်ာ္ရည္ေတြကေန အာဟာရဓါတ္ ဘယ္ေလာက္ရသလဲ။ တမင္ ထည့္ေပးမထားရင္ ဗီတာမင္ မပါဘူး။ ဓါတ္ဆား မပါဘူး။ ဖိုင္ဗာ၊ ပရိုတင္း ေတြလဲ မပါဘူး။ ေရ၊ ႏြားႏို႔နဲ႔ သစ္သီး-ေဖ်ာ္ရည္ အစစ္ေတြအစား ဒါေတြခ်ည္း ေသာက္ေနရင္ အာဟာရ ခ်ိဳ႕တဲ့ေစတယ္။

USDA အေမရိကန္ အစားအေသာက္အဖြဲ႕ကေန သတ္မွတ္ေပးထားတာက တေန႔မွာ (ကယ္လိုရီ) ၂ဝဝဝ ရမဲ့ အစား အစာထဲမွာ သၾကား လဘက္ရည္ဇြန္း ၁ဝ ဇြန္းထက္ မပိုရပါ။ ေဖ်ာ္ရည္ အေတာ္မ်ားမ်ားထဲမွာ သၾကား ဒိထက္ ကဲပါေနတယ္။ Caloric intake မ်ားရင္ လူကိုဝေစတယ္။ ေလ်ာ့ခ်င္ရင္ ေလ့က်င့္ခန္း မလုပ္မေန လုပ္ရလိမ့္မယ္။

အရင္က ေဖ်ာ္ရည္ေတြထဲက အခ်ိဳဓါတ္ဟာ Corn syrup ကေနရတယ္။ ၂ဝ၁ဝ ကစျပီး အေမရိကားမွာ High-fructose corn syrup (HFCS) ကို ေျပာင္းသံုးေစတယ္။ ေစ်းခ်ိဳလို႔ပါ။ HFCS ကို ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး စတာေတြ အားေပတယ္လို႔ ေထာက္ျပၾကတယ္။ ဥေရာပမွာေတာ့ သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြကေန Sugarcane ၾကံ-သၾကား မသြင္းရေအာင္ ဥေရာပထြက္ Sugar beets ကိုသာ သံုးေစလို႔ Sucrose ကေန အခ်ိဳဓါတ္ရေစတယ္။

Non-alcoholic beverage အရက္မပါ-ေသာက္စရာ အရည္ေတြမွာ ေရ၊ Carbonated water ကာဗြန္ေရ နဲ႔ Flavoring agent အနံ႔တခုခုပါတယ္။ သၾကား ဒါမွမဟုတ္ ေျပာင္းသၾကားရည္၊ Diet drinks (ဒိုင္းယက္-ဒရင့္ခ္) ေတြမွာေတာ့ Sugar substitute သၾကား-အစားထိုးတာေတြ သံုးတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Caffeine (ေကဖင္း)၊ တခ်ိဳ႕မွာ အသီးရည္၊ တခ်ိဳ႕မွာ အရက္ Alcohol 0.5% အထိ ပါတတ္ေသးတယ္။

Carbonated water ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ပါ ေရေၾကာင့္ သြားကိုေတာ့ သိပ္မထိခိုက္ေစပါ။ သူ႔ထဲမွာပါတဲ့ (ေဖါ့စဖိတ္) ေၾကာင့္ အရိုးကို ထိခိုက္ေစမွာလဲ မေျပာပေလာက္ပါ။ European Journal of Gastroenterology and Hepatology ကေနေျပာတာက အစာမေက်ျဖစ္တာ သက္သာေစတယ္၊ ဝမ္းမခ်ဳပ္ေစဘူးတဲ့။

လူ႔ကိုယ္ခႏၶာဟာ စားလိုက္ ေသာက္လိုက္တဲ့ (ဆူးခရို႕စ္) ကို (ဂလူးကို႔စ္) နဲ႔ (ဖရပ္တို႔စ္) အျဖစ္ ေျပာင္းျပီးမွ အူကေန စုပ္ယူပါတယ္။ ရိုးရိုးသၾကားကိုလဲ အဲလိုပါဘဲ။ ဒါေပမဲ့ Fructose Metabolism (ဖရပ္တို႔စ္) ဓါတ္ေျပာင္းျဖစ္စဥ္ ဆိုတာ အလြန္ျမန္လို႔ Fatty acid (ဖက္တီး-အက္စစ္) နဲ႔ Triglyceride (ထရြိဳင္-ဂလစ္ဇရိုက္) ျဖစ္တာ အသဲမွာ ျမန္-မ်ားလို႔ အဆီေတြ လာစုေစတယ္။ အရက္ မေသာက္သူေတြမွာပါ Fatty liver disease အဆီဖံုး-အသဲေရာဂါ လာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၂-၂ဝ၁၁

Saturday, February 12, 2011

Waxing ဖေယာင္းသံုးျပီး အေမႊးတံုးေစမယ္

Feb 9, 2011 at 9:48 PM
ကြ်န္ေတာ့္မွာ မ်က္ႏွာမွာေရာ၊ လက္ေတြမွာေရာ အေမႊးေတြ ထူလြန္းလို႔ ျပန္မေပါက္ေအာင္ဘာေဆး သုံးရမလဲ။ ဖေယာင္းနဲ႔ မေပါက္ေအာင္လုပ္လို႔ ရတယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါသလား။

Eyebrow waxing မ်က္ခုန္းေမႊး၊ Leg waxing ေျခသလံုးေမႊး၊ Arm/underarm waxing လက္-ခ်ိဳင္းေမႊး၊ Back waxing ေက်ာေမႊး၊ Chest waxing ရင္ပတ္ေမႊး၊ Upper Lip ႏုတ္ခမ္းေမႊး၊ Entire body wax တကိုယ္လံုးကအေမႊး၊ ဘယ္အေမႊး မဆို ဖေယာင္းနည္းနဲ႔ ႏုတ္ေပးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ နား-ႏွာေခါင္းထဲကအေမႊး၊ မ်က္ေတာင္ေမႊးေတြကိုေတာ့ မလုပ္ရပါ။

ကိုယ္ေမႊး ႏုတ္ခ်င္ရင္ Waxing ဖေယာင္းနည္းက အထိေရာက္ဆံုး ျဖစ္တယ္။ Warm waxing အပူနည္းနဲ႔ Cold waxing အေအးနည္း ဆိုျပီးရွိတယ္။ အပူနည္းက ပိုထိေရာက္တယ္။ ႏုတ္ခ်င္တဲ့ အေမႊးေတြအေပၚမွာ ဖေယာင္းရည္ ပါးပါးသုတ္၊ အေပၚမွာ စကၠဴ ဒါမွမဟုတ္ အဝတ္စကပ္ျပီး၊ အေမႊးေပါက္ရာ လမ္းအတိုင္း ဆြဲႏုတ္ရတယ္။

အခုေနာက္ပိုင္း ပိုလြယ္လာျပီ။ ဝယ္လို႔ရတယ္။ ေစ်းလဲ မၾကီးဘူး။ လွ်ပ္စစ္ မီးပလပ္ထိုးရံုဘဲ။ ဖယာင္းလဲ အဆင္သင့္ပါ၊ တစ္ရွဴး-ေပပါ ထူထူလဲ တခါထဲ ပါတယ္။ ဖေယာင္းအေနေတာ္ထည့္၊ မီးပလပ္တပ္၊ ဖေယာင္း ေပ်ာ္ရင္ မီးပိတ္၊ ခဏေစာင့္၊ ႏုတ္ခ်င္တဲ့ ေနရာေပၚ ဗူးထဲမွာပါတဲ့ သတၴဳျပားေလးနဲ႔ ဖေယာင္ရည္ကို ေကာ္ျပီးသုတ္။ ေနာက္ စကၠဴကပ္၊ ခဏေနရင္ အေမႊးေပါက္လမ္း အတိုင္းလို႔ ဆတ္ကနဲ ဆြဲခြါရံုဘဲ။ ဒိထက္ လြယ္ေသးျပန္တာက တခါသံုး ပလပ္စတစ္ အိတ္ေလးထဲမွာ ဖေယာင္းေရာ စကၠဴေရာ ကပ္ထားျပီးသာ။ ဘာမီး-လွ်ပ္စစ္မွ မလိုေတာ့ဘူး။

Benefits and drawbacks အေကာင္း-အဆိုး
အေမႊးေတြ ထူေနတာအတြက္ ေကာင္းတယ္။ ၾကာၾကာခံတယ္။ ၂-၈ ပါတ္ခံတယ္။ ရိတ္ရင္ အေျခက ပါမသြားလို႔ ရွည္လာတာ ျမန္တယ္။ ဖေယာင္းနဲ႔ ႏုတ္ျပီး ျပန္ေပါက္တာက အရင္ေလာက္ မသန္ေတာ့ဘဲ ဒီနည္းနဲ႔ ခဏခဏ ႏုတ္ရင္ အေမႊးႏုလာေစမယ္။ ဒါေပမဲ့ အနာနဲနဲခံရမယ္။ ခဏပါ။ ပိုက္ဆံပိုသံုးရမယ္။ သူမ်ားဆီမွာ မ်က္ခုန္းေမႊးအတြက္ $12 နဲ႔ တကုိယ္လံုးဆို $300 ကုန္မယ္။ တတ္ကြ်မ္းသူကေနသာ လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။ ေနာက္ဘယ္ေတာ့မွ မေပါက္ေတာ့ဘူးေတာ့ မဟုတ္ပါ။

ႏုတ္တာ လမ္းေၾကာင္းမမွန္ရင္ ေနာက္ေပါက္လာမဲ့ အေမႊးက ေကာက္ေကြးႏိုင္တယ္။ အဆင္မေျပရင္ ေသြးနဲနဲ ထြက္ႏိုင္တယ္။ နီေနႏိုင္တယ္။ ဆီးခ်ိဳ မက်သူေတြ မလုပ္သင့္ဘူး။ ေသြးျပန္ေၾကာထံုးေနသူလဲ မလုပ္သင့္ပါ။ Retin-A, Renova, Differin or isotretinoin ေဆးေသာက္ေနသူေတြလဲ ေရွာင္သင့္တယ္။ အေရျပားမွာ ကူးစက္ေရာဂါရွိေနရင္ ေဆးကုျပီးမွ လုပ္ရမယ္။ အေရျပားက သိပ္ႏု-သိပ္ပါးသူေတြ မေကာင္းဘူး။ ဥပမာ စတီရြိဳက္ေဆး လိမ္းေနသူေတြ။ ဝက္ျခံအတြက္ Roaccutane ေဆး သံုးေနရင္လဲ အေရျပားက သိပ္ေျခာက္ေနလို႔ မေကာင္းဘူး။ ၆ လေလာက္ ေစာင့္ပါ။ အေရျပားေပၚ ၾကြေနတဲ့ မွဲ႔တို႔ အသားပိုတို႔ကို ဒီနည္းနဲ႔ လုပ္မရပါ။ ေအာက္မွာ ရွေနတာ၊ အနာ၊ ေသြးျခည္ဥတာ ရွိေနရင္လဲ မလုပ္သင့္ပါ။

Oil based lotions or creams ဆီပါတာေတြ မသံုးရပါ။ သီးသန္႔ ေပါက္ေနတဲ့ အေမႊးရွိရင္ Tweezers ဒါမွမဟုတ္ Electrolysis သံုး ႏုတ္ရမယ္။ ရွည္ေနရင္ ကပ္ေၾကး၊ Electric razor တခုခုနဲ႔ အရင္ တိုလိုက္ရေသးတယ္။ မနာေစခ်င္ရင္ ဖေယာင္းနည္း မလုပ္ခင္ Ibuprofen အနာသက္သာေဆး ၁ နာရီၾကိဳေသာက္တယ္။ အဆင္မသင့္ရင္ Staphylococcus aureus ပိုးေၾကာင့္ Folliculitis အေမႊးအိတ္ေရာင္တယ္။ Antibiotics ေပးရတယ္။ ျပည္တည္တတ္တယ္။

ကိုယ္ေမႊးကို တျခား ဂရုစိုက္နည္းေတြလဲ ရွိပါတယ္။
• အေမႊးကို အေရာင္ဆိုး-ခြ်တ္နည္း Bleaching ကိုလဲသံုးတယ္။
• Shaving ရိတ္နည္းက အေမႊးကို ေနာင္ဘယ္လိုမွ မေျပာင္းလဲေစဘူး။
• Plucking ေစ်းအခ်ိဳဆံုးနည္။ အေမႊးကို ဘယ္လိုမွလဲ မေျပာင္းလဲေစဘူး။ ရိတ္နည္းထက္ ျပန္ေပါက္ဘို႔ေႏွးတယ္။ ခဏခဏႏုတ္ရင္ အေမႊးအေျခကို ထိခိုက္ေစလို႔ ျပန္ေပါက္တာ ပိုေႏွးေစတယ္။
• Sugar Waxing ဆိုတဲ့ သၾကားသံုးႏုတ္နည္းလဲ ေပၚျပဴလာျဖစ္လာတယ္။ ပူတင္း၊ ေရခဲမံု႔ စတာေတြအေပၚမွာ သံုးတဲ့ သၾကားရည္ အပ်စ္စားကို သံုးတယ္။ ေရမွာေပ်ာ္တဲ့အမ်ိဳးမို႔ ဖေယာင္းထက္ သန္႔ရွင္းရတာ လြယ္ကူတယ္။
• Depilatories ေဆးနည္းလဲရွိတယ္။ Thioglycolate နဲ႔ Sodium hydroxide or Calcium hydroxide ေဆးေတြ ေရာသံုးတယ္။ အေမႊးကို ၃-၁၅ မိနစ္အတြင္း ဂ်ယ္လီလိုျဖစ္ျပီး ေပ်ာ္သြားေစတယ္။ ဒီေဆးနည္း မလုပ္ခင္ ၂ ရက္ ၾကိဳတင္ တည့္-မတည့္စမ္းသင့္တယ္။ အေမႊးေတြ ရွင္းသြားရင္ Hydrocortisone cream (ေကာ္တီဇုန္း) ေဆး လိမ္းေပးရင္ သက္သာတာ ျမန္မယ္။
• Electrolysis လွ်ပ္စစ္နည္း။ အေမႊးအေျခထဲ အပ္ေသးေသးထည့္ လွ်ပ္စစ္နဲ႔ မီးရွိဳ႕တာပါ။ တပင္ခ်င္း လုပ္ရတာ။ ခဏခဏလုပ္ရင္ ရာသက္ပန္ အေမႊးျပန္မေပါက္ေတာ့ဘူး။ ခက္တာက လိုင္စင္ထုတ္ေပးဘို႔ တိတိက်က် သတ္မွတ္ခ်က္ မရွိေသးဘူး။ ခဏခဏဆိုတာ ၁ ႏွစ္ ၁ ႏွစ္ခဲြ ၾကာမယ္။
• Vaniqa နည္း။ ဆရာဝန္ လက္မွတ္နဲ႔မွ ဝယ္ႏိုင္တဲ့ ေဆးျဖစ္တယ္။ African sleeping sickness နဲ႔ Cancer (ကင္ဆာ) တခ်ိဳ႕အတြက္သံုးတဲ့ Eflornithine hydrochloride ေဆးပါတယ္။
• Laser ေလဆာနည္း။ ေခတ္စားတာပါဘဲ။ လူတိုင္းကို လုပ္မရသလို ရာသက္ပန္ မေပါက္မွာလဲ မဟုတ္ပါ။ အသားျဖဴသူေတြ အေမႊးနက္ေပါက္တာမ်ိဳး ပိုအဆင္ေျပမယ္။

ကေန႔ေခတ္ အမ်ိဳးသမီးေတြက ဝတ္တာစားတာမွာ အတြင္းခံကအစ တိုရံုမက ေသးေသး ငယ္ငယ္လာၾကတယ္။ ေဖၚေတာ့ ေဖၚခ်င္ေပမဲ့ နဲနဲေတာ့ အရွက္တရား ရွိေသးတယ္။ သဘာဝအတိုင္း ေပါက္ေနတဲ့ ဆီးစပ္ေမႊးကို လံုေအာင္ဆိုရင္ သိပ္ေသးမရလို႔ ေရကူးဝတ္စံု ဝတ္လို႔ မလံုမွာေတြကို ဖေယာင္းနည္းနဲ႔ ႏုတ္ၾကရတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလဲ ဒီလိုလုပ္တာ ဘာျဖစ္တယ္၊ ညာျဖစ္တယ္ ေျပာၾကတာေတာ့ ရွိတာေပါ့။

• အဲလို ပံုသြင္းသလို ႏုတ္နည္းကို American wax နဲ႔ Bikini waxing ေခၚတယ္။ (ဘီကီနီ) နဲ႔ ေရကူးဝတ္စံုအတိုင္း အံက်ပန္က် ဖံုးမဲ့ေနရာ ေအာက္မွာသာ အေမႊးရွိေနေအာင္ ႏုတ္ရတယ္။
• French waxing ျပင္သစ္နည္းကေတာ့ တမ်ိဳး။ အထက္-ေအာက္ အတန္းပံုျဖစ္ျပီး ေလယာဥ္ အဆင္းလမ္းလိုမို႔ Landing strip လို႔ ေခၚတယ္။ လက္ေခ်ာင္း ၂ ေခ်ာင္း၊ ၃ ေခ်ာင္းသာ အထက္-ေအာက္ရိွျပီး၊ ေဘးတိုက္က ၄ စင္တီမီတာသာ က်ယ္တယ္။
• ေျပာင္ေနေအာင္ ရိတ္နည္း Full Brazilian ေခၚတယ္။ ၁၉၆၆ ကေနဒါမွာ ေတြ႔ခဲ့တဲ့ အေမႊးမပါတဲ့ ေၾကာင္ေလး နာမယ္ကို အစြဲျပဳျပီး ဒီလိုနည္းကို Sphynx လို႔လဲ ေခၚၾကတယ္။ ေရွ႕ေရာ-ေနာက္ပါ အေမႊးမွန္သမွ် ႏုတ္တယ္။
• အဲေလာက္ မေျပာင္တာမ်ိဳးကို Partial Brazilian wax လို႔ ေခၚၾကတယ္။ မအဂၤါႏုတ္ခမ္းသားနဲ႔ ဝမ္းသြားေပါက္က အေမႊးေတြပါ ႏုတ္ရတာကို Playboy wax or G-waxing လို႔ နာမယ္ ေပးထားတယ္။
• မ်ဥ္းေၾကာင္းေလးလိုသာ ခ်န္ထားရင္ Thong bikinis ဆိုတဲ့ ဒီဇိုင္နာ ဘီကီနီ (Metallic Micro G String Bikini, Metallic Snakeskin Thong Bikini, Polka Dot Micro Thong, Red Cheetah Bungie Bikini, Rhinestone Micro Bikini, Sea Saw Bikini, Sequin Scrunch Butt Bikini) ေတြ ဝတ္လို႔ အဆင္ေျပမယ္။

ႏွစ္စဥ္ ေဖေဖၚဝါရီ ၁၄ ရက္ကို Saint Valentine's Day ေန႔လို႔ ခရစ္ယန္ ဘာသာဝင္ေတြက ေအဒီ ၅ဝဝ ကတည္းက သတ္မွတ္ခဲ့တယ္။ ၁၉၆၉ မွာ ပုတ္ရဟန္းမင္းၾကီးက သူေတာ္စဥ္-ျပကၡဒိန္ထဲက ဖ်က္လိုက္ေပမဲ့ ကေန႔အထိ အသဲပံု၊ ျမားနတ္ေမာင္ပံုေတြနဲ႔ အခ်စ္လက္ေဆာင္ေတြ အျပန္အလွန္ေပးၾကတယ္။ ကိုယ္ေမႊး ပံုေဖၚတာမွာ ေယာက္်ားမ်ားအတြက္ Hitler's Moustache နဲ႔ Chaplin's Moustache ဆိုတာေတြလဲ ရွိေပမဲ့ ေအာက္သြားျပီ ထင္တယ္။ မိန္းကေလးမ်ားကေတာ့ Heart အသဲပံုေဖၚျပီး၊ Valentine's Day အတြက္ (စပါယ္ရွယ္) လုပ္ၾကပါသတဲ့။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၂-၂-၂ဝ၁၁

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...