က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Monday, February 7, 2011

Skin Pressure Sore အေရထူတိုင္း မေကာင္းပါ

က်ေနာ္ေမးခ်င္တာက ေယာက္က်ား-မိန္းမ မေရြး တျခား ဘာေရာဂါမွ မရွိဘဲ ထုိင္ရတာမ်ားလုိ႔ e.g. ကြန္ပ်ဴတာသမား၊ ေဆးလိပ္ခုံက မိန္းခေလးေတြတုိ တင္ပါးမွာ ျဖစ္တဲ့ အမည္းကြက္ေတြ ေပ်ာက္ေအာင္ ဘာေဆးလိမ္းရမလဲ ေျပာျပေပးပါ။ ေဆးနာမည္ပါ တခါတည္း ေဖာ္ျပျပေပးပါ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ၾကာၾကာ ဖိထိုင္ရလို႔ အဖိခံရတဲ့ ေနရာမွာ နဂိုအေနလို႔ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ၊ ညိဳ-မဲ-ထူ-ခ်ပ္လာတာကို ေမးတယ္ ထင္ပါတယ္။ Skin Pressure Sore ေခၚတယ္။ ေဆးစာမွာေတာ့ အနာျဖစ္မွသာ ဘာလုပ္ရမယ္ဆိုျပီး ေရးတယ္။ အဲလိုျဖစ္ၾကသူေတြကို အထူးျပဳစုမႈ မလုပ္ရင္ အေတာ္ကိုဆိုးတာ ျဖစ္ႏိုင္လို႔ပါ။ အိပ္ယာထဲ အၾကာၾကီးလွဲေနရတဲ့ နာတာရွည္-လူနာေတြအတြက္ (စပါရွယ္-နာ့စ္) ငွားျပီး ျပဳစုၾကရတာမ်ိဳးပါ။ ဒီလိုျဖစ္တာ ကာကြယ္လို႔ ရပါတယ္။ ကာကြယ္ခ်င္စိတ္၊ ကာကြယ္ဘို႔ အသိစိတ္နဲ႔ တကယ္လဲ လုပ္မွရမယ္။

ဘာလို႔ ျဖစ္ရတာလဲ။ အဖိခံရတဲ့ေနရာမွာ ရုပ္ပိုင္းဖိအားခံရလို႔ ေသြးေကာင္းေကာင္း မေလွ်ာက္၊ ေသြးလႊတ္ေၾကာ၊ ေသြးျပန္ေၾကာထဲက ေသြးေတြ အထက္ဆန္-ေအာက္စံု ေကာင္းေကာင္း မလုပ္ႏိုင္၊ အာရံုေၾကာေတြကလဲ သူ႔အလုပ္သူ မလုပ္ႏိုင္၊ (လင့္ဖ္) ေသြးျပန္ရည္ေၾကာေတြလဲ ဒဏ္ခံၾကရတယ္။ ခံႏိုင္သေလာက္ေတာ့ ခံေသးတယ္။ မခံႏိုင္ရင္ ေရာဂါ အဆင့္ ေရာက္ေတာ့တယ္။

Prolonged pressure အၾကာၾကီး အဖိခံရတာအျပင္ Bruises or scrapes ကုတ္မိလို႔ ေသြးျခည္ဥလို႔၊ Prolonged wetness on the skin အစိုမွာေနရတာ ၾကာလို႔၊ Burns အပူေလာင္လို႔၊ Sitting or lying on hard objects မာတဲ့အရာေပၚမွာ ေနရ-အိပ္ရလို႔၊ Frostbite ႏွင္းခဲကုိက္လို႔ ဆိုတာေတြကေန ျဖစ္တာလဲ သေဘာခ်င္း အတူဘဲ။

အၾကာၾကီး အဖိခံရရင္ အရိုးအဖုလို ေနရာက စျဖစ္တယ္။ အဲလိုေနရာကလဲ အေရျပားနဲ႔ ပိုနီးကပ္ေနတယ္။ အထက္ကဖိ၊ ေအာက္ကဖိ။ ေသြးအေလွ်ာက္ နည္းေတာ့ ေအာက္စီဂ်င္မဝ၊ ခံႏိုင္ရည္ က်ေစတယ္။ ခႏၶာကိုယ္စနစ္ကေန ေသြးေတြ ပိုပို႔ေပးလာေတာ့ ေရာင္လာေစမယ္။ ေရာင္ေတာ့ ဖိအားထပ္ျဖစ္ေရာ။ ဖိအားက ေသြးအေလွ်ာက္ နည္းေစျပန္တယ္။ “မီးခိုး-ၾကြက္ေလွ်ာက္။ ေပါက္ပင္-ဘာလို႔ကိုင္းရတယ္။” ဆိုတာနဲ႔ အတူဘဲ။

ဆက္ျဖစ္လာမွာက နာမယ္။ မာလာ-ပူလာမယ္။ အေရျပား အေရာင္ ေျပာင္းလာမယ္။ ေနာက္ အပူဖူးေပါက္တာ ျဖစ္လာမယ္။ အေရျပား မာ-နီေနတယ္ဆိုတာ ေသတာလို႔ေျပာရင္ မမွားဘူး။ ဆက္ျဖစ္ရင္ အေပါက္-အနာျဖစ္ေတာ့မယ္။ အေပၚက ျမင္ရတာ ေသးေပမဲ့ ေအာက္မွာ က်ယ္ေနတတ္တယ္။ အရိုးထိေရာက္ႏိုင္တယ္။ အရိုးကိုပါ ပိုးဝင္-ဖ်က္ဆီး ခံေနရတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဖိနပ္ေပါက္တာလဲ ဒါဘဲ။

မျဖစ္ေအာင္လုပ္ရာမွာ ခပ္ေပါ့ေပါ့နဲ႔ မရပါ။ မျဖစ္ေအာင္လုပ္ဘို႔ဆိုတာ တေယာက္ခ်င္းကေန ကိုယ့္ျပႆနာကိုယ္ သိဘို႔ လိုတယ္။ အလုပ္လုပ္ၾကရတာ မတူၾကဘူးမဟုတ္လား။ ေမးတဲ့သူ ေျပာသလို ေဆးလိပ္သမ၊ ကြန္ျပဳတာ-ထိုင္ရသူ၊ နာတာရွည္-လူမမာ၊ ဒဏ္ခံၾကတာေတြမွာ မတူၾကပါ။

အေရျပားကို သန္႔ေန ေျခာက္ေသြ႔ေနေအာင္ လုပ္ပါ။ ေျခာက္ေသြ႔တယ္ ဆိုတာ အစိုမွာ အၾကာၾကီး မေနရတာ၊ အျမဲ စိုရႊဲေနတာ မျဖစ္ဘို႔ ေျပာတာပါ။ ေရေငြ႔ဓါတ္ ကင္းေနတာေတာ့ မေကာင္းပါ။ အေရျပား ေျခာက္ေသြ႔ေနတဲ့ေနရာကို အရက္နဲ႔လဲ လိမ္းႏိုင္တယ္။ ေမြ႔ယာသံုးတာလဲ သိပ္မမာေစနဲ႔။ ေမြ႔ယာ ဆိုတာ ခါးနာတတ္သူေတြ အတြက္ေတာ့ ရန္သူဘဲ။ လိုအပ္ရင္ Lubricating cream သံုးပါ။ ရာဘာ-ေလအိတ္-ကြင္းမ်ိဳး သံုးႏိုင္တယ္။

ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းတရာေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိႏိုင္တယ္။
1. Pressure ဖိအားျဖစ္ေနတာ၊
2. Traction ဆြဲအားျဖစ္ေနတာ၊
3. Friction ပြတ္တိုက္အားျဖစ္ေနတာ၊
4. Moisture စိုထိုင္းမႈျဖစ္ေနတာ၊
5. Inadequate nutrition အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ေနတာ။

ျဖစ္လာတဲ့လကၡဏာေတြ
1. နီ-ေရာင္လာမယ္၊
2. အေရျပားပါးျပီး၊ ပြန္းပဲ့လာမယ္၊ အပူဖူးေပါက္မယ္၊
3. အေရျပားတလႊာလံုးပါးကုန္မယ္၊
4. အေရျပားေအာက္က အဆီ၊ ၾကြက္သား၊ အရိုး၊ အရြတ္အထိသက္ေရာက္မယ္။

ကုသရမွာ ၅ မ်ိဳး ရွိတယ္။
1. ဖိအားျဖစ္ေနတာကို ဖယ္ရွားပါ။
2. သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ပါ၊
3. စပါယ္ရွယ္-အသံုးအေဆာင္ (ေပါင္ဒါ၊ အခုအခံ) သံုးပါ။
4. လွ်ပ္စစ္သံုးနည္း၊ အပူေပးနည္း၊ ႏွိပ္နယ္နည္း နဲ႔ Hyperbaric O2 therapy ေအာက္စီဂ်င္ေပးနည္းေတြ သံုးၾကတယ္။
5. လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ကုသပါ။

ျဖစ္လာမွေတာ့ ကုရတာက ကာကြယ္ရတာထက္ ခက္တယ္။ အနာျဖစ္မလာေအာင္၊ ျဖစ္တဲ့ေနရာ သန္႔ရွင္းေနေအာင္၊ ပိုးဝင္မလာေအာင္ ရည္ရြယ္ရမယ္။ အာဟာရ Vitamin C နဲ႔ Zinc ျပည့္ဝေနေအာင္ စားေသာက္ပါ။ အလုပ္ကေန ေျပာင္းသင့္ရင္ ေျပာင္းပါ။ အေနအထားေတာ့ ေျပာင္းရမွာ ေသခ်ာတယ္။ ပ်က္အစဥ္-ျပင္ခဏ ဆိုေပမဲ့ ပ်က္သြားတာဟာ အျပင္ရ ခက္လွတယ္။ ကံ၊ ဥာဏ္၊ ဝီရိယ၊ ဇြဲလံု႔လ ရွိရင္ေတာ့ မရႏိုင္တာ မရွိပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၇-၂-၁ဝ၁၁