Thursday, March 31, 2011

Q and A March 2011 (8)

1. သေႏၶတားမယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုတားသင့္ပါသလဲ
2. ႏွာေခါင္းမိုးက ရြာပါတယ္
3. ေပါင္ၾကားနဲ႔ ႏႈတ္ခမ္းသားေတြ ယားပါတယ္
4. ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ေက်ာက္တည္ ေနတာတဲ့
5. အဲဒါ birds nets ေသာက္လို႔ရပါသလား

2011/3/22
Q 1: ကၽြန္ေတာ့္ ဇနီးက ႏွလံုးေသြးေၾကာ က်ဥ္းတဲ့ေရာဂါအခံ ရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သားဆက္ျခား (သေႏၶတားမယ္) ဆိုရင္ ဘယ္လို တားသင့္ပါသလဲ။ ေသာက္ေဆး၊ ထိုးေဆးနဲ႔ေရာ သင့္ေတာ္ပါသလား။ ကၽြန္ေတာ္ ၾကားဖူးတဲ့ ရာသီလာျပီး ၇-ရက္ နဲ႔မလာခင္ ၇-ရက္ဆိုတာကေရာ အတူတူေနရတာကို ေျပာတာလား။ တစ္ခ်ဳိ႕ကလည္း အဲရက္ေတြ ေရွာင္ျပီး ၾကားရက္ေတြမွာ ေနရတာလို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒါေလးပါရွင္းျပေပးပါ။ ေနာက္ျပီး ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္တာ (tester) ကေရာ ဘယ္လိုသံုးတာလဲ။ အခ်ဳိ႕ကေတာ့ အနီ ၂ ရစ္ဆို ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အခ်ဳိ႕ကၾကေတာ့ရွိရင္ အျပာ ၂ ရစ္ျပတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ဘယ္ဟာက မွန္ပါသလဲ။

• ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းတဲ့ ေရာဂါအခံရွိတယ္ဆိုရင္ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲ တားေဆးမသင့္ပါ။
Progestin-only contraceptives ေဟာ္မုန္း ၁ မ်ိဳးထဲေဆးက ပိုေကာင္းပါမယ္။
• Copper T (IUCD) ပစၥည္းထည့္တာက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ သူထဲမွာ ေဆးမပါလို႔ သက္ေရာက္စရာမရွိပါ။
• Condom (ကြန္ဒြမ္) သံုးတာလဲ ေကာင္းပါတယ္။
• ရက္ေရွာင္နည္းကိုလဲ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ Calendar method ျပကၡဒိန္နည္း ကိုဖတ္ပါ။
• Pregnancy Tests ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္ျခင္းကို ဖတ္ပါ။ ရွာရတာ မလြယ္ရင္ ေျပာပါ။

Mar 22, 2011 at 2:42 PM
Q 2: နာေခါင္း နာရည္ယုိျခင္းကို ၂ဝ၁ဝ ေအာက္တုိဘာ ကေန စျပီး ခံစားေနရတာ၊ သက္သာလိုက္ ျပန္ျဖစ္လိုက္နဲ႔ အနားက ေဆးခန္းေတြလဲ သြားျဖစ္ပါတယ္။ Your Nose is the type of sensitive and one kind of Flu ဆုိျပီး Cetirizine နဲ႔ တျခားေဆး (မမွတ္မိေတာ့ပါ) ကုိ တြဲေပးတတ္ၾကပါတယ္။ ေဆးကို ၄ ရက္မွ ၇ ရက္ အထိ ေသာက္ခုိင္းပါတယ္။ ရက္နဲနဲပဲ သက္သာျပီး ျပန္ျဖစ္တာပါဘဲ။ အနံ႔တမ်ိဳးမ်ိဳးရတုိင္း ႏွာထထေခ်ပါတယ္။ ျမန္မာေဆး စြဲေသာက္ၾကည့္တယ္ မသက္သာပါ။ စိတ္က်သလိုပါ ခံစားလာခဲ့ရပါတယ္။ အျပင္သြားရင္လဲ ဘယ္အခ်ိန္ ႏွာထေခ်မလဲ ႏွာရည္ယုိေနတာကို သူမ်ားေတြ ေၾကာက္ေနမလား စသျဖင့္ ရုပ္ဝါဒသမားေတြ ၾကားမွာ စိတ္ဓာတ္ က်လာပါတယ္။ အနီးကပ္က လူကိုေတာင္မွ အင္တာကြန္း နဲ႔ပဲ စကားေျပာျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။ လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္ေတြ ခန္႔မွန္းတာကေတာ့ Nasal Rhinitis ျဖစ္ႏုိင္တယ္တဲ့။ အဲ့လို ခံစားေနရင္းနဲ႔ ဒီလ March 2011 မွာေတာ့ အထြတ္အထိပ္လို႔ ေျပာရေလာက္ေအာင္ ႏွာေခါင္းမိုးက ရြာပါတယ္။ လည္ေခ်ာင္းအထိပါ နာလာတာနဲ႔။ Poly Clinic မွာ ျပလိုက္ပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕မွတ္ခ်က္က Flu + Allergic Rhinitis ပါတဲ့။ အြန္တဲ့ ေဆးေတြက Nasal Spray (Fluticasone Propionate 005% for 2times /a day/ 1 month), Loratadine Tablet 10mg 2 weeks, Chlorphenamine Meleate 4mg 2 weeks, Dequalinium choloride 025mg 5days (for sore throat) ပါ။ အခု ဆရာဝန္နဲ႔ ေတြ႕ျပီးတာ တပတ္ရွိသြားပါျပီ။ သိသိသာသာ သက္သာပါတယ္။ ေဆးေတြနဲ႔ ျဖန္းေဆးရဲ႕ side effect ကို သိပါရေစ။ Sensitive Nose ပတေယာက္အေနနဲ႔ ေနထုိင္သင့္တဲ့ နည္းလမ္း ေတြကိုလဲ သင္ျပေပးပါ။ စိတ္ထဲမွာ ဆုိက္ကုိ ရေနပါတယ္၊ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္က ေျပာလာတယ္ ျဖန္းေဆးေၾကာင့္ ႏွလံုကို ထိခုိက္ျပီး နာေခါင္းေရာဂါ ေပ်ာက္သြားခ်ိန္မွာ ႏွလံုးေရာဂါကို ဆက္ကုေနရပါတယ္လို႔ ဆိုလာပါတယ္။

1. Fluticasone Propionate ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = Headache ေခါင္းကိုက္၊ Throat infection လည္ေခ်ာင္း ပိုးဝင္၊ Nasal irritation ႏွာေခါင္း အေနရခက္၊ Sneezing ႏွာေျခ၊ Cough ေခ်ာင္းဆိုး၊ Nausea ပ်ိဳ႕၊ Vomiting အန္၊ Nosebleeds ႏွာေခါင္းေသြးထြက္။
2. Chlorpheniramine Maleate ေဆးကို မ်က္စိေရတိမ္မွာ လံုးဝမသံုးရ၊ အစာအိပ္လမ္းက်ဥ္း ေလနာရွိသူမသံုးရ၊ ေယာက္်ား ဆီးက်ိတ္ၾကီးသူ၊ ပန္းနာရွိသူ၊ MAO ေဆးေပးရသး၊ ေမြးစကေလး၊ ႏို႔တိုက္မိခင္၊ မသံုးရ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ႏွလံုးခုန္ေႏွး၊ ရင္တုံ၊ ႏွလံုးခုန္ျမန္၊ စိတ္ရႈတ္ေထြး၊ တက္၊ ထိန္းညွိရတာခက္၊ ေခါင္းမူး၊ အိပ္ျခင္၊ စိတ္ေပ်ာ္၊ စိတ္လႈတ္ရွား၊ သတိလစ္ျခင္၊ အားယုတ္၊ ေခါင္းကိုက္၊ စိတ္မူမွန္၊ အိပ္မရ၊ စိတ္တို၊ စိတ္မျငိမ္၊ နားအတြင္းေရာင္၊ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း၊ အရုပ္ႏွစ္ခုျမင္၊ ႏွာေခါင္း-အာေခါင္ေျခာက္၊ ႏွာပိတ္၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ နားထဲ အသံေတြၾကား၊ အစားပ်က္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ရင္ေခါင္းေအာင့္၊ ဆီးသြားရခက္၊ ဆီးေအာင့္၊ ရာသီေစာဆင္း၊ အစာပိုစားျခင္၊ လူဝ၊ ရင္က်ပ္၊ အသက္ရွဴခက္၊
3. Dequacaine ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ကေလး မေပးရ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ႏွင့္ ႏို႔တိုက္မိခင္ ဆင္ျခင္သင့္၊ ေသြးနီဥထဲက (ဟီမိုဂလိုဘင္) ကေန (ေအာက္စီဂ်င္) ကို သယ္ပို႔တာမွာ ခက္ခဲေစ၊
4. Loratadine ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ေခါင္းကိုက္၊ အာေခါင္ေျခာက္၊ ႏွာေခါင္းေသြးယို၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ ပါးစပ္မွာအနာေပါက္၊ အအိပ္ပ်က္၊ အိပ္ခ်င္ေန၊ စိတ္လႈတ္ရွား၊ အားယုတ္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဝမ္းပ်က္၊ မ်က္စိနီ-ယား။

• Rhinitis ႏွာေခါင္းေရာဂါ
• Sinusitis သို႔မဟုတ္ ကိုရီးယား ကလာသည့္ ေမးခြန္းအား ေျဖၾကားျခင္း
• Allergic rhinitis အလာဂ်ီ ႏွာေခါင္း
• Allergy သို႔မဟုတ္ မတည့္အတူေန ေတြကိုလဲ အခ်ိန္ရရင္ ဖတ္ေစျခင္ပါတယ္။

Mar 23, 2011 at 9:20 PM
Q 3: လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ပတ္က ရာသီလာပါတယ္။ ရာသီလာေတာ့ ေပါင္ၾကားနဲ႔ ႏႈတ္ခမ္းသားေတြ ယားပါတယ္။ ကုတ္လိုက္မိတယ္။ အဲဒီကေနစျပီး အသားနီ လန္သြားသလုိျဖစ္ျပီး ေဘးပတ္လည္ နီရဲျပီး အလာ့ဂ်စ္လုိျဖစ္ျပီး ႏႈတ္ခမ္းသား အၾကီးေရာ အေသးေရာ အေစ့ေနရာပါ ယားလာပါတယ္။ ယားတာက စစ္ကနဲ စစ္ကနဲ အပ္နဲ႔ထုိးသလုိ ျဖစ္ျပီး မေနႏုိင္ေအာင္ ယားတာပါ။ နဲနဲေတာင္ အထိမခံပါဘူး။ ညအိပ္လုိ႔ေတာင္ မရပါဘူး။ ျပီးခဲ့တဲ့ တနလၤာေန႔က generlog ဆိုတဲ့ေဆးကုိ လိမ္းလုိက္မိတယ္။ ေဆးထဲမွာေတာ့ triamcinolone acetonide 1 mg လို႔ ေရးထားပါတယ္။ အစားနဲနဲ မွားလိုက္တာနဲ႔ အလာ့ဂ်စ္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အနီေရာင္ျပင္လုိက္ အင္ျပင္လို တကိုယ္လံုး ျဖစ္တတ္တာပါ။ အဲအခါ အဲဒီေဆးကို လိမ္းလုိက္ရင္ ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ခုလဲ သက္သာမလားလုိ႔ လိမ္းၾကည့္လုိက္မိတယ္။ pharmacist ကုိ သြားေမးၾကည့္ပါတယ္။ သူက canesten vaginal tablet ကုိ ထည့္ဖို႔ ေပးလိုက္တယ္။ အဲေဆးမွာ clotrimazole 05g လုိ႔ ေရးထားပါတယ္။ သူက ဒါ ၁ရက္ပဲ သံုးရတဲ့ဟာလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ညဘက္ အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ အိပ္ခါနီးမွာ အဲေဆးေတာင့္ကုိ ထည့္ျပီး အျပင္ကလဲ ေပါင္ၾကားနဲ႔ အေစ့ေနရာကို လိမ္းေဆးလိမ္းျပီး အိပ္လုိက္တယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ ၁ ပတ္ လံုးမွာေတာ့ နဲနဲနဲနဲနဲ႔ အဲလုိျဖစ္ေနတုန္းပဲ အရွင္းမေပ်ာက္ေသးဘူး။ စျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းတုန္းက ေလာက္ေတာ့ မဆိုးေတာ့ပါဘူး။ ေဆးေရာင္းတဲ့ ဆုိင္ကုိပဲသြားျပီး ထပ္ေျပာျပလုိက္တယ္။ အဲဒီေဆးပဲ ထပ္ေပးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီတခါက်ေတာ့ မနက္ ၁ လံုး ည ၁ လံုး ၃ ရက္ထည့္ရမယ္တဲ့။ ေဆးက ၁ လံုးကုိ 01g ျဖစ္သြားတယ္။ ဒါနဲ႔ ညက်ေတာ့ ၁ လံုး ထည့္အိပ္လုိက္တယ္။ မနက္က်ေတာ့ ၁ လံုးထည့္လုိက္တယ္ ရံုးမသြားခင္မွာ။ ဒါေပမယ့္ ဒီတခါေတာ့ အထဲေသခ်ာ မေရာက္လုိ႔လား မသိဘူး အဝနားမွာ တစ္ဆုိ႔ဆုိ႔ျဖစ္ေနတယ္။ တေနကုန္ အဲလုိျဖစ္ျပီး အဝနားမွာ နာေနေရာ။ ေဆးေတာင့္က လက္တဆစ္ စာေလာက္ ရွိတာ။ ညက်ေတာ့ ထပ္မထည့္ရဲေတာ့ဘူး။ အသားေတြမ်ား ေဆးစားကုန္ျပီလားလုိ႔။ ေဆးထည့္ထားတဲ့ အခ်ိန္ အေပါ့သြားရင္ နဲနဲနဲနဲ ျပန္ထြက္လာတတ္တယ္ အျဖဴရည္ေလးေတြ ေဆးၾကိတ္ထားတာကုိ ေရနဲ႔ ေဖ်ာ္ထားသလုိမ်ိဳး။ ဒီေန႔ အေပါ့သြားေတာ့ အဲလုိပဲ ထြက္လာတယ္။ ေဆးေတြ ျပန္ထြက္လာတာလားလုိ႔ ၾကည့္မိေတာ့ အနီေရာင္ နဲနဲသမ္းတဲ့ ေရလုိ အရည္က်ဲက်ဲေလးေတြ နဲနဲ က်လာတယ္။ အျဖဴလုိ ျပစ္ေနတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ စိုးရိမ္တာက အထဲမွာ ဘာမ်ားျဖစ္ေနျပီလဲလို႔။ အနာျဖစ္ျပီး ေသြးေတြမ်ား ထြက္ေနသလားလုိ႔ပါ။ ယားတာကေတာ့ အဲေလာက္ မဆုိးေတာ့ဘူး။ ေဆးကလဲ ၂ ရက္စာက်န္ေနေသးတယ္။ ဆက္မထည့္ရဲေတာ့လုိ႔။ က်မနဲ႔ က်မေယာက္်ား အေရွ႕တုိင္း ႏုိင္ငံ ၁ ခုမွာ ေနပါတယ္။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၁ ႏွစ္ ျပည့္ခါနီးပါျပီ။ အသက္က ၂၉ ပါ။ အိမ္ေထာင္က်ျပီး ၁ ခါမွ ဒီလုိ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး မျဖစ္ဖူးပါဘူး။ အရင္က ရာသီလာရင္ အထဲမွာ ေလွာင္ေနေတာ့ ျပီးတဲ့ အခါ အဲလုိပဲ ယားတတ္ပါတယ္။ အဲခါက် ေသခ်ာေရေဆး ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္ေနလုိက္ရင္ baby oil လိမ္းလုိက္ရင္ ေကာင္းသြားတာပါပဲ။ အျမဲတမ္းလဲ သန္႔ရွင္းေအာင္ ေနထုိင္ပါတယ္။ သူလဲ စိတ္ညစ္တယ္ က်မလဲ တအားစိတ္ညစ္တယ္။

• Triamcinolone acetonide ေဆးက စတီရြိဳက္ေဆး ျဖစ္တယ္။ Canesten vaginal tablet ေဆးက Clotrimazole 100 mg ျဖစ္တယ္။
• မစိုးရိမ္ပါနဲ႔၊ အမ်ိဳးသမီး အေတာ္မ်ားမ်ား ျဖစ္ၾကတယ္။ မိႈပိုးျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။ ဗက္တီးရီးယားလဲ အပိုေဆာင္း ဝင္ျခင္ ဝင္တတ္ေသးတယ္။ ထည့္ေဆးက မွန္ပါတယ္။ ၆ ည ဆက္တိုက္ထည့္ပါ။ Metronidazole tablet တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၅-၇ ရက္လဲ ေသာက္ပါ။
• စတီရြိဳက္ေဆးက ယားတာ-နီတာ-ေရာင္တာလို လကၡဏာေတြ သက္သာဘို႔ျဖစ္တယ္။ ယားေစတာကိုေတာ့ မေပ်ာက္ေစပါ။
• ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲ ထည့္ေဆးမ်ိဳးက ကိုယ္ခႏၶာ အပူခ်ိန္နဲ႔ အရည္ေပ်ာ္ေစတယ္။ အထဲအထိ ေရာက္ေအာင္ ထည့္ပါ။ တခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးအစားက Applicator ဆိုတဲ့ ပလပ္စတစ္ အေခ်ာင္းေလးနဲ႔ တြဲလာတယ္။ အဖ်ားမွာ ေဆးျပားတပ္ျပီး ေမြးလမ္းထဲ ကိုယ့္ဖါသာကိုယ္ ထိုးသြင္း၊ ပလပ္စတစ္ေခ်ာင္းေလးကို ေဆးထိုးသလို ထိုးလိုက္ရင္ ေဆးျပားက်ေစတယ္။ လက္နဲ႔ ဖါသာလဲ ထည့္ႏိုင္ပါတယ္။ လက္ညွိဳးတဆံုး ထည့္ရင္ ရတယ္။ ေဆးထည့္ျပီး လွဲ-အိပ္ေနလိုက္ပါ။ အရည္ျဖစ္လို႔ ထြက္က်လဲ ကိစၥမရွိပါ။ အထဲဝင္တာေတာ့ ပိုေကာင္းတယ္။
• အလာဂ်ီလို ျဖစ္တတ္တာ၊ ယားတာအတြက္ Citrizine ညအခါ ၁ ျပား ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။
• ဆီးသြား၊ ရာသီဆင္းခ်ိန္ ေရနဲ႔ ရိုးရိုးဆပ္ျပာနဲ႔ ေဆးေၾကာပါ။ လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ဆီ တဖက္သတ္သြားပါ။ ျပီးရင္ ေျခာက္ေသြ႔ေစပါ။ အတြင္းခံ (ေကာ္တြန္) သံုးပါ။ ရာသီဥတု ပူေႏြး၊ စြပ္စိုခ်ိန္မွာ ပိုသတိရွိပါ။ မိႈက အဲဒါမ်ိဳး ၾကိဳက္တယ္။ အလုပ္၊ ရံုး၊ ပြဲလမ္းလိုမွာ အခ်ိန္ၾကာေနရရင္ အတြင္းေနရာကို ေလသလပ္ေစအာင္ တမ်ိဳးမ်ိဳး စီစဥ္ပါ။
• လူတခ်ိဳ႕မွာ အဲလိုျဖစ္တတ္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က ဒိထက္ေတာင္ ဆိုးေသးတယ္။ Lifestyle change လုပ္ရလိမ့္မယ္။ ဂရုစိုက္တဲ့အထဲ၊ ေဆးေတြကုေနတဲ့အထဲကလဲ ထပ္ျဖစ္တာ ရွိပါလိမ့္အံုးမယ္။ ဒီလိုေျပာလို႔ စိတ္ကိုပါ မထိခိုက္ေစလိုပါ။ ကုမရတဲ့ ေရာဂါ မဟုတ္ပါ။ အသက္ကို ဒုကၡေပးတဲ့ ေရာဂါ မဟုတ္ပါ။ သူမ်ားကို ကူးစက္ေစမဲ့ ေရာဂါ မဟုတ္ပါ။ စိတ္သက္သာရာ ရလိုက္ပါ။
• မိႈ၊ (အလာဂ်ီ)၊ ႏွင္းခူနာ၊ အာလံုး ဆက္စပ္ေနတယ္။ မတည့္တာက တရားခံျဖစ္တယ္။ ဘာနဲ႔ မတည့္ဆိုတာ ကိုယ္တိုင္ သိေနျပီမို႔ ေကာင္းပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြဟာ ကိုယ္တိုင္ ခံစားေနရာသူေတြက ေတာ္ေတာ့ ဆရာေတြထက္ ေရာဂါ အေၾကာင္း ပိုသိၾကတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ဒီလိုျဖစ္တာလဲ ပါတယ္။
• ေရွာင္တာ နဲ႔ ေဆာင္တာ ၂ ခု တြဲပါေလ။ မတည့္တာမွန္သမွ် ေရွာင္ပါ၊ ေဆးေတြ ေဆာင္ထားပါ။
• ေဆးဆိုတာေတြထဲမွာ (အလာဂ်ီ) အတြက္ စားေဆး နဲ႔ လိမ္းေဆး၊ မိႈအတြက္လဲ စားေဆး နဲ႔ လိမ္းေဆး၊ နာတာရွည္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ (ေကာ္တီဇုန္း) ေဆးေတြျဖစ္တယ္။ ဒီၾကာထဲ ယားလို႔ ကုပ္ရင္ ဗက္တီးရီးယား ဝင္လို႔ ပဋိဇီဝေဆးပါ လိုႏိုင္ေသးတယ္။
• (အလာဂ်ီ) အတြက္ ေဆးဆိုတာ ေဆးဆိုင္မွာ ေပါသလားမေမးနဲ႔။ Citrizine ေဆးက အသံုး အတည့္ဆံုး ျဖစ္တယ္။ Allergy သို႔မဟုတ္ မတည့္အတူေန ထဲမွာ ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။
• မိႈအတြက္ေဆးက သိပ္မမ်ားပါ။ Fungus မိႈေရာဂါမ်ား ထဲမွာ ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။
• Corticosteroids =(ေကာ္တီကို-စတီ႐ြိဳတ္) ေရာင္ျခင္း၊ နီျခင္း၊ (အလာဂ်ီ) ရျခင္း၊ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားကို သက္သာေစသည့္ ေဆးမ်ား၊ (Betamethasone; Cortisone; Dexamethasone; Hydrocortisone; Methylprednisolone; Prednisolone; Prednisone; Triamcinolone) စားေဆး၊ ထိုးေဆး၊ လိမ္းေဆးေတြ ရွိတယ္။ လိမ္းေဆးေတြမ်ာ တခ်ိဳ႕က ပဋိဇီဝေဆးနဲ႔ တြဲထားတာလဲ ရွိတယ္။ အေျပာ့-အလတ္-အျပင္းလဲရွိတယ္။ လိုအပ္ရင္ ေဆးေျပာင္းသံုးရတယ္။ နမူနာေဆးေတြ ေျပာပါမယ္။ Alphaderm cream = Hydrocortisone 1%; Aureocort ointment = Triamcinolone acetonide 01%; Betacap scalp application = Betamethasone valerate 01%; Betnovate cream/ointment/lotion = Betamethasone valerate 01%; Betnovate-C cream/ointment = Betamethasone valerate 01%; Betnovate-N cream/ointment = Betamethasone valerate 01%; Betnovate RD cream/ointment = Betamethasone valerate 0025%; Betnovate scalp application = Betamethasone valerate 01%; Bettamousse = Betamethasone valerate 012%; Calmurid HC cream = Hydrocortisone 1%; Canesten HC cream = Hydrocortisone 1%; Clarelux foam = Clobetasol propionate 005%; Cutivate cream/ointment = Fluticasone propionate; Daktacort cream/ointment = Hydrocortisone 1%; Dermacort cream = Hydrocortisone 01%; Dermovate cream/ointment = Clobetasol propionate 005%; Dermovate scalp application = Clobetasol propionate 005%; Dermovate-NN cream/ointment = Clobetasol propionate 005% (antibiotic + antifungal); Dioderm cream = Hydrocortisone 01%; Diprosalic ointment = Betamethasone dipropionate 005%; Diprosalic scalp application = Betamethasone dipropionate 005%; Diprosone cream/ointment = Betamethasone dipropionate 005%; Diprosone lotion = Betamethasone dipropionate 005%; Elocon cream/ointment = Mometasone furoate 01%; Elocon scalp lotion = Mometasone furoate 01%; Etrivex shampoo = Clobetasol propionate 005%; Eumovate cream/ointment = Clobetasone butyrate 005%; Eumovate eczema and dermatitis cream = Clobetasone butyrate 005%; Eurax hydrocortisone cream = Hydrocortisone 025%; Fucibet cream = Betamethasone valerate 01%; Fucidin H cream/ointment = Hydrocortisone acetate 1%; Haelan cream/ointment/tape = Fludroxycortide; Locoid cream/ointment/crelo/ lipocream/scalp lotion = Hydrocortisone 17-butyrate 01%; Lotriderm cream = Betamethasone dipropionate 0064%; Metosyn cream/ointment = Fluocinonide 005%; Mildison lipocream = Hydrocortisone 1%; Modrasone cream/ointment = Alclometasone dipropionate 005%; Nerisone cream/oily cream/ointment = Diflucortolone valerate 01%; Nerisone forte oily cream/ointment = Diflucortolone valerate 03%; Nystaform HC cream/ointment = Hydrocortisone 05%, 1%; Synalar cream/ointment/gel = Fluocinolone acetonide 0025%; Synalar 1 in 4 cream/ointment = Fluocinolone acetonide 000625%; Synalar 1 in 10 cream = Fluocinolone acetonide 00025%; Synalar C cream/ointment = Fluocinolone acetonide 0025%; Synalar N cream/ointment = Fluocinolone acetonide 0025%; Timodine cream = Hydrocortisone 05% (barrier +antifungal +antiseptic); Trimovate cream = Clobetasone butyrate 005% (antibiotic + antifungal); Ultralanum plain cream/ointment = Fluocortolone; Vioform-hydrocortisone cream/ointment = Hydrocortisone 1%;

Mar 23, 2011 at 8:27 PM
Q 4: က်ေနာ့္ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ရဲ႕ ျပႆနာပါ။ သူက ဗုိက္ကေအာင့္တယ္၊ ၾကာၾကာထုိင္ရင္လုိ႔မရဘူး။ ခါးကနာေနတာနဲ႔ ေဆးခန္း သြားျပတယ္ဗ်။ ေဆးခန္းက ေျပာတယ္ ေက်ာက္ကပ္ နဲ႔ ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ေက်ာက္တည္ ေနတာတဲ့။ အခု ေက်ာက္ေၾကေဆး စားခုိင္းေနတယ္။ က်ေနာ္သိခ်င္တာက ဒီလိုေဝဒနာ ခံစားေနရတဲ့ သူေတြ ဘယ္လုိ ေနထုိင္ စားေသာက္ရမွာလဲ။ ဆင္ျခင္ရမဲ့ အရာေတြကေရာ ဘာေတြလဲ။ ဘယ္လုိက်င့္ၾကံေနထုိင္မွ ေရာဂါ သက္သာေစမွာလဲ ဆုိတာေတြကိုပါ။ က်ေနာ္က မိတ္ေဆြတေယာက္ ျဖစ္ေနတာကုိ သူ႔ကုိ ျပန္လည္ေျပာျပခ်င္လုိ႔ပါ အားေပးစကားလဲ ေျပာေပးခ်င္ပါတယ္။
• Kidney stones ေက်ာက္ကပ္-ေက်ာက္ ကို ဖတ္ပါ။

31 Mar 11, 11:04
Q 5: ကြ်န္မကိုုယ္ဝန္ ၆ လျပည့္ခါနီးေနပါျပီ။ အဲဒါ birds nets ေသာက္လို ့ရပါသလား။ မေမြးခင္ေသာက္ရမလား ေမြးျပီးမွ ေသာက္တာ ပိုသင့္ေတာ္ပါသလား သိခ်င္ပါတယ္ ဆရာ။
• Bird Nest ဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သင္ရတဲ့ ေဆးနည္းေတာ့ မဟုတ္ပါ။ တရုတ္ ရိုးရာေဆးတခုျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေဆးညႊန္းမွာ ဖတ္လို႔သိရတာေကေတာ့ အသားအေရ ေကာင္းတယ္၊ ေနမေကာင္းရာက နလံထေစတယ္၊ အစာေခ်တာ အားေပးတယ္၊ (ဆဲလ္) ေတြ အသစ္ျဖစ္ေစတယ္၊ အဆုပ္အတြက္ ေကာင္းတယ္၊ ေခ်ာင္းဆိုး သက္သာေစတယ္။

HIV Tests (3) (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ) စစ္ေဆးနည္းမ်ား

Mar 29, 2011 at 3:34 PM
အရက္မူးၿပီး အႏွိပ္ခန္းသြားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ လက္မေဆးမိပဲ နာရီဝက္၊ ၁ နာရီေလာက္မွာ ပါးစပ္ထဲ လက္ႏႈိက္ အန္မိပါတယ္။ သြားတေခ်ာင္း လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ ႏွစ္ခြဲ ေလာက္က ႏႈတ္ဘူးပါတယ္။ HIV ကူးႏိုင္ေျခ ရွိမရွိ နဲ႔။ HIV ကို ဘယ္လို စစ္လို႔ ရပါသလဲ။ ဘယ္ေလာက္ၾကာမွ စစ္လို႔ ရမွာလဲ။ စစ္လို႔ရတဲ့ နည္း ၂ နည္းရွိတယ္လို႔ ၾကားဘူးပါတယ္။ Anti body ဒါမွမဟုတ္ Nucleaus (ပိုး) ကို စစ္တယ္လို႔ ၾကားဘူးပါတယ္။ ဘယ္ဟာက ပိုေကာင္းၿပီး တိက်ပါသလဲ။ ပို အခ်ိန္ေစာေစာ သိရပါသလဲ။

Tue 3/29/2011 7:18 PM
Spot test ေသြးစစ္နည္းက ျမန္တယ္ဆိုရင္ သူ႔ထက္ပိုၾကာမွ သိရတဲ့ Elisa နည္းက ပိုတိက်တယ္လို႔ သတ္မွတ္နုိင္မလား။ အထက္ပါ နည္းေတြက 99.6% အထိ မွန္ကန္တယ္လို႔ စာအုပ္မွာ မွတ္သားဖူးတယ္။ ဟုတ္ပါသလား။ အတူေနဖက္ အမ်ိဳးသမီးကို Elisa နဲ႔ စစ္ေတာ့ Postive လို႔ ေျပာပါတယ္။ အမ်ိဳးသားက မရွိပါတဲ့ ဘယ္ေလာက္ထိ မွန္္ကန္နိုင္လဲ။ ျပီးေတာ့ ေနာက္ထပ္ သံုးလခ်ိန္းျပီး ျပန္လာစစ္ခိုင္းပါတယ္။ ေသခ်ာေအာင္ ထပ္စစ္တာပဲဆိုရင္ ေနာက္တေန႔ ျပန္စစ္လို႔ ရတယ္ မဟုတ္လား။ ဘာလို႔ သံုးလခ်ိန္းတာပါလဲ။

လူထဲကို ပိုးတမ်ိဳးမ်ိဳး ဝင္လာတာနဲ႔ အဲဒါကို ခုခံတိုက္ဖ်က္ေပးမဲ့ ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ Antibody (အင္တီေဘာ္ဒီ) ခုခံအားေတြ ထြက္လာတယ္။ HIV antibody စမ္းတယ္ဆိုတာ အဲဒါေတြ Blood ေသြးထဲ၊ Saliva တံေတြးထဲ နဲ႔ Urine ဆီးထဲမွာ ရွိေန-မေန စစ္ေဆးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

HIV antibody test (အင္တီေဘာ္ဒီ) စမ္းသပ္နည္းဟာ လူၾကီးေတြမွာ HIV ရွိ-မရွိကို အသင့္ေတာ္ဆံုးနဲ႔ အသံုးအမ်ားဆံုး စစ္ေဆးနည္း ျဖစ္တယ္။ ေစ်းလဲ မၾကီးတဲ့ျပင္ တိက်တယ္။ ဒီနည္းကို ELISA (Enzyme-Linked Immunoabsorbent) နဲ႔ EIA (Enzyme Immunoassay) ေခၚတယ္။ ရွိေနတာ ရွာေတြ႔တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာက အဲဒီလူမွာ HIV ပိုး ဝင္ေနျပီ။

ဒါေပမဲ့ ခြ်င္းခ်က္ ၂ ခုရွိတယ္။
1. ပိုးရွိေနတဲ့ မိခင္ကေန ေမြးလာတဲ့ကေလးမွာ မေအဆီက (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြလဲ ပါလာတာမို႔ ၁၈ လ အထိ ေဆးစစ္ရင္ အေပါင္းလကၡဏာ ျပမယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီကေလးမွာ ပိုးရွိေနတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒီလို ကေလးမ်ိဳးေတြကို PCR test ဆိုတာ လုပ္ပါတယ္။
2. HIV vaccine trials ကာကြယ္ေဆး စမ္းသပ္တာကို ခံယူေနသူေတြမွာလဲ အဲလိုျပမယ္။

HIV ပိုး ဝင္ထားသူ အမ်ားစုဟာ ကူးစက္တာခံရျပီး ၆-၁၂ ပါတ္အတြင္း စမ္းသပ္လို႔ရတဲ့ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြရွိလာမယ္။ ၆ လ ေနမွ ေတြ႔တာ ရွားတယ္။ ဒိထက္ ပိုၾကာမယ္ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ပါ။ ဒီလို ပိုးဝင္ေနေပမဲ့ စမ္းလို႔ မေတြ႔ေသးတဲ့ ကာလကို Window period ျပဴတင္းေပါက္ကာလ၊ ၾကားကာလ ေခၚတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပိုးဝင္မယ္လို႔ သံသယဝင္တဲ့ေနာက္ ၃ လ အၾကာမွာ စမ္းတာ သင့္ေတာ္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ မေတြ႔သူဟာ ဥပမာ စိတ္မခ်ရတဲ့ လိင္-ဆက္ဆံနည္းကေန ပိုး မဝင္ခဲ့ဘူးလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ၆ လ ေနလို႔မွ မေတြ႔ရင္ေတာ့ ေသျခာပါတယ္။ ပိုးမကူးခဲ့ပါ။ ေနာက္တခါေတာ့ စိတ္ခ်ရတဲ့ ဆက္ဆံနည္းကိုသာ သံုးပါ။

သတိၾကီးဘို႔ လိုတာက Window period မွာ တကယ္လို႔ ပိုးရွိေနရင္ သူမ်ားကို ကူးႏိုင္တယ္။ Subtype B ပိုးမ်ိဳးအတြက္ HIV-1 antibody tests နည္းရဲ႕ ပ်မ္းမွ်ၾကားကာလဟာ ၂၅ ရက္ရွိတယ္။ Antigen testing နည္းဆိုရင္ ၁၆ ရက္နဲ႔ NAT (Nucleic Acid Testing) နည္းက ၁၂ ရက္ျဖစ္တယ္။ Window period မွာ Antiretroviral therapy (ဗိုင္းရပ္စ္) ေဆးေသာက္လိုက္ရင္ Antibodies ျဖစ္လာမွာကိုပါ ေႏွးေစလို႔ ၾကားကာလက ၁၂ လေလာက္အထိ ၾကာႏိုင္တယ္။

ELISA test က တိက်လို႔ မွားျပီး အေပါင္းျပတာ မရွိသေလာက္ ျဖစ္တယ္။ တၾကိမ္စစ္လို႔ အေပါင္းျပသူ အားလံုးကို Western blot (Protein immunoblot) နဲ႔ Indirect immunofluorescence assay စမ္းသပ္နည္းေတြကို ဆက္လုပ္မယ္။ ဥေရာပမွာ Line immunoassay ကိုပါ လုပ္မယ္။ ဆက္စစ္လို႔လဲ အေပါင္းျပေနရင္ ဝ႕၁% ထက္ မလြဲႏိုင္ေတာ့ပါ။ သူ႔မွာ ပိုးရွိေနျပီ။

Antigen test (P24 test) (အင္တီဂ်င္) စမ္းသပ္နည္းနဲ႔ ေသျခာေစႏိုင္တယ္။ (အင္တီဂ်င္) ဆိုတာ ကိုယ့္ပစၥည္း မဟုတ္တဲ့ ပိုးမႊားလိုဟာ ျဖစ္တယ္။ ဒါမ်ိဳး ဝင္လာရင္ ကိုယ္ခႏၶာကေန (အင္တီေဘာ္ဒီ) ထုတ္ေစမယ္။ HIV ပိုးရဲ႕ အဲလိုဟာကို Protein P24 လို႔ ေခၚတယ္။ HIV ဝင္တာနဲ႔ ၂-၈ ပါတ္အတြင္း P24 ေတြ မ်ားမ်ားလာမယ္။ ေသြးကုိ စစ္ရင္ ေတြ႔မယ္။ ေရာဂါ ရလာခ်ိန္မွာေတာ့ သူတို႔ ေပ်ာက္ေပ်ာက္သြားမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ P24 antigen test ကို အျမဲမလုပ္ဘဲ၊ စတုတၳ-မ်ိဳးဆက္ စမ္းသပ္နည္း အေနနဲ႔သာ သံုးတယ္။ Fourth generation tests ဆိုတာ P24 antigen test နဲ႔ Antibody test တြဲလုပ္တာကို ေခၚတယ္။ ပိုတိက်တယ္။

PCR (Polymerase Chain Reaction) test ဆိုတာ HIV ပိုးရဲ႕ မ်ိဳးဇီဇကို စစ္တာျဖစ္တယ္။ ပိုးဝင္ျပီးေနာက္ ၂-၃ ပါတ္ အၾကာ စမ္းလို႔ ရလာတယ္။ Viral load test နဲ႔ HIV NAAT (Nucleic acid amplification testing) လို႔လဲ ေခၚတယ္။ ပိုးရွိ မိခင္ကေန ေမြးတဲ့ ကေလးကို PCR test လုပ္ရတယ္။ အေမဆီက Antibodies ေတြရေနတယ္။ Antibody test က မတိက်လို႔၊ ေစ်းလဲၾကီးတာမို႔ လူတိုင္းကိုေတာ့ မစစ္ပါ။ ခ်မ္းသာ-တိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ေသြးလွဴရာမွာလဲ PCR test ပါ လုပ္တယ္။

• Rapid HIV tests ဆိုတာ နည္းပညာအရ ELISA tests နဲ႔တူေပမဲ့ စစ္ရတာ မိနစ္ ၂ဝ သာၾကာတယ္။ ေသြး ျဖစ္ျဖစ္ သြားရည္ ျဖစ္ျဖစ္ စစ္ႏိုင္တယ္။ Rapid Antibody Test ကို Rapid or point-of-care test ေခၚတယ္။ Qualitative immunoassays အေရအတြက္ကို စစ္တာ ျဖစ္တယ္။
• Home testing နည္းက ကိုယ့္ဖါသာကိုယ္ အိမ္မွာတင္ ေသြးျဖစ္ျဖစ္ တံေတြးျဖစ္ျဖစ္နဲ႔ စမ္းလို႔ အေျဖကို မိနစ္ပိုင္းအတြင္း သိႏိုင္တယ္။ ပိုေသျခာေအာင္ေတာ့ ဓါတ္ခြဲခမ္းမွာ ထပ္စစ္သင့္တယ္။
• Home sampling kit ဝယ္၊ ကိုယ့္ေသြးနဲ႔ စမ္းျပီး၊ ဓါတ္ခြဲခမ္း ပို႔ႏိုင္တယ္။ ရက္ သိပ္မၾကာခင္ အေျဖကို ဖုန္းဆက္ ေမးႏိုင္တယ္။ သူမ်ား မသိေအာင္ လုပ္နည္းတခုေပါ့။ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ HIV ေဆးစစ္တာကို လိႈ႔ဝွက္ဘို႔နဲ႔ ကာယကံရွင္က စမ္းျခင္မွ စမ္းဘို႔ သတ္မွတ္ ထားတယ္။
• Home Access Express HIV-1 Test ကို FDA က အသိအမွတ္ျပဳထားျပီး ျဖစ္တယ္။ OraQuick ဆိုတာ မိနစ္ ၂ဝ သာ ၾကာတဲ့ Antibody test ျဖစ္တယ္။ Blood ေသြး၊ Plasma (ပလာစမာ) ေသြးရည္ၾကည္ နဲ႔ Oral fluid ပါးစပ္က အရည္ တခုခုကို စမ္းႏိုင္တယ္။ HIV 1 နဲ႔ HIV 2 ပိုးေတြကို စမ္းတာျဖစ္တယ္။
• Uni-Gold နည္းက ၁ဝ-၁၂ မိနစ္သာၾကာတဲ့ Rapid HIV antibody test ျဖစ္တယ္။ ေသြးစက္ကို စမ္းတာ။ FDA က အသိအမွတ္ ျပဳထားတဲ့ HIV 1 ကို စစ္ေဆးနည္း ျဖစ္တယ္။
• Clearview Complete HIV 1/2 နဲ႔ Clearview HIV 1/2 Stat-Pak နည္းေတြက ေသြး၊ ေသြးထဲက (ပလာစမာ)၊ (စီရမ္) ကို စမ္းရတဲ့ အျမန္နည္း၊ ၁၅ မိနစ္သာ ၾကာတယ္။
• iDiagnostics Rapid HIV Test နည္းကို အသိအမွတ္ မျပဳရေသးဘူး။

HIV Antibodies တခါ မေတြ႔ယံုနဲ႔ ကူးစက္မႈ ကင္းတယ္လို႔ ခ်င္ခ်င္း ေျပာမရေသးပါ။ ၂-၆ ပါတ္ၾကာမွာ ေတြ႔လာ ႏိုင္တယ္။ ေဆးစစ္လို႔ အေပါင္းျဖစ္ေနသူဟာ တခ်ိန္မွာေတာ့ Antiretroviral treatment ေဆးကုဘို႔ လိုလာမယ္။ ေဆးဆိုတာက ဗိုင္းရပ္စ္ကုိ ေႏွးသြားေအာင္နဲ႔ ခုခံအားကို ထိန္းဘို႔ျဖစ္တယ္။ ပိုးရွိေနေပမဲ့ Safer sex စိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံေရး လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္အရင္က လိင္ဆက္ဆံခဲ့ဘူးသူေတြကိုလဲ အသိေပးသင့္တယ္။ အိမ္ေထာင္ျပဳမယ္ဆိုရင္လဲ ေရာဂါ အေၾကာင္း သိေအာင္လုပ္ပါ။ ကာကြယ္နည္း၊ ကုသနည္းေတြ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ပါ။

CD4 T-cell count စစ္ေဆးနည္းဟာ HIV ေရာဂါရွာတာ မဟုတ္ဘူး။ HIV-positive ပိုးရွိေနသူေတြရဲ႕ Immune system ခုခံအား-စနစ္ကို ေစာင္ၾကည့္တာသာ ျဖစ္တယ္။ ေရာဂါအေျခအေန တိုးတက္မႈ-ဆုတ္ယုတ္မႈကို တိုင္းထြာတာ ျဖစ္တယ္။ CD4 T-cell counts နည္းတယ္ဆိုတာ ဒီေရာဂါတခုထဲမွာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဗက္တီးရီးယား၊ ပါရာဆိုက္ ဝင္တာ၊ အနာရင္းတာ၊ တီဘီ ရွိတာ၊ မီးေလာင္တာ၊ ခိုက္မိတာ၊ (ပရိုတင္း) ကို အေၾကာေဆးထိုးတာ၊ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့တာ၊ အားကစား လုပ္တာ လြန္ကဲတာ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာ၊ စိတ္ပိုင္း ဖိစီးမႈမ်ားတာ နဲ႔ အထီးက်န္ ေနရတာေတြေၾကာင့္လဲ မ်ားႏိုင္တယ္။

CD4 counts ပံုမွန္ဆိုရင္ 500 ကေန 1500 CD4+ T cells/microliter ရွိတယ္။ ေယဘုယ် ေျပာရရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြက ပိုနည္းတယ္။ HIV ပိုးရွိေနသူမွာ CD4 T-cell count က 200 cells/μL ထက္ နည္းတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ Opportunistic infections အခြင့္ေကာင္းယူ ကူးစက္တာ တခုခုရွိမွသာ ၁၉၉၂ ကတည္းက AIDS လို႔ တရားဝင္ သတ္မွတ္ပါတယ္။

• HIV Acute infection ခ်က္ခ်င္းျဖစ္လာေသာ HIV ကူးစက္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/acute-hiv-infection-hiv.html
• HIV and AIDS ခုခံစြမ္းအားက် ဗိုင္းရပ္စ္ နဲ႔ ေရာဂါ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2008/10/human-immunodeficiency-virus-hiv-and_27.html
• HIV Opportunistic infections အခြင့္ေကာင္းယူျပီး ကူးစက္လာတဲ့ ေရာဂါေတြ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/hiv-opportunistic-infections.html
• HIV Summary (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ) အတိုခ်ဳပ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/hiv-summary.html

• HIV Tests စမ္းသပ္နည္းမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/hiv-tests_27.html
• HIV Tests အေမး-အေျဖ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/hiv-tests.html

Dr. တင့္ေဆြ
၃၁-၃-၂ဝ၁၁

Q and A March 2011 (9)

1. စာၾကည့္မ်ားတဲ့ ေက်ာင္းသူပါ
2. ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ ႏို႔အံုေတြက ပံုမွန္မဟုတ္ဘူးလို႔ ထင္ရပါတယ္
3. ဆီးသြား စစ္ၾကည့္တာ Positive ဆုိတဲ့ အျဖထြက္တယ္
4. ရာသီမလာတာ ၃ လ ျပည့္ေတာ့မယ္
5. မနက္ဖန္ေရာက္မွာကို ေတာ္ေတာ္ၾကီးကို ေၾကာက္လာၿပီ

16 Mar 11, 15:37
Q 1: ကၽြန္မ စာၾကည့္မ်ားတဲ့ ေက်ာင္းသူပါ။ ကြန္ပ်ဴတာလည္း အခ်ိန္အမ်ားၾကီး သံုးရပါတယ္။ အခု သတိထားမိ လာတာက ေနာက္ေက်ာ လက္ၿပင္ၾကြက္သားေတြထဲက မခံရပ္နိုင္ေအာင္ ပူလာတာပါပဲ။ မ်က္မွန္ အေဝးၾကည့္လည္း တပ္ရပါတယ္။ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ပါၿပီ။ အခုမွ အဲလိုၿဖစ္တာ သတိထားမိလာတာပါ။ စာကို အမွီမပါဘဲ မတ္မတ္ ထိုင္ၾကည့္ရင္ ခဏေနရင္ ပူလာေတာ့တာပါပဲ။ ေနာက္ေက်ာတက္တာမ်ိဴးလဲ မဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၆ လကစ သတိထားမိလာတာပါ။ ဘာၿဖစ္လို႔ အဲလိုၿဖစ္တာလဲ။ ဘယ္စာဖတ္ၿပီး ဘာေတြကို ေရွာင္ရမလဲ။ မ်က္မွန္က တပ္ကာစ ကတည္းက ပါဝါကို တိုးတာ အဆင္မေၿပလို႔ အရင္ပါဝါပဲ ၿပန္ခ်ၿပီး သံုးေနပါတယ္ရွင့္။

၁။ မ်က္စိ-မ်က္မွန္ ေသျခားစမ္းပါ။ မ်က္မွန္ဆိုင္မွာ စမ္းတာေလာက္နဲ႔ မလံုေလာက္ပါ။ မ်က္စ္ အထူးကု ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသင့္ပါတယ္။ မ်က္စိထံပ ပံုရိပ္ထင္တဲ့ေရာနဲ႔ ထင္လာတဲ့အရုပ္က တထပ္ထဲမက်ရင္ ေျပျပတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။
၂။ ေသြးဖိအား Blood pressure လဲ စစ္ပါ။ မ်က္စိအားေဆးဆိုျပီး ဗီတာမင္ေအ နဲ႔ မရေလာက္ပါ။
၃။ ကြန္ျပဴတာသံုးသူေတြနဲ႔ မ်က္စိအေၾကာင္း မဖတ္ရေသးရင္ ဖတ္ပါ။ လိုက္နာပါ။

March 16, 2011 5:59 PM
Q 2: ကၽြန္ေတာ့္ အခု အသက္ ၂၄ ႏွစ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ ႏို႔အံုေတြက ပံုမွန္မဟုတ္ဘူးလို႔ထင္ရပါတယ္။ သာမာန္ထက္ ေတာ္ေတာ္ ပိုၾကီးေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ျပီးေတာ့ ႏို႔အံုထဲမွာလဲ အၾကိတ္လို အခဲရွိတယ္။ အဲ့ဒါ ဘယ္လို လုပ္ရမလဲ မသိဘူး။ လူက ဝတယ္ ျဖစ္တာကေတာ့ ၂ ဘက္လံုးပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ ၁၇ ေလာက္ကေပါ့။ ႏို႔က စူလာျပီး အထဲမွာ အလံုးခဲလို ျဖစ္လာတယ္။ လူပ်ိဳျဖစ္တာလုိ႔ ေျပာတယ္။ အဲ့ဒါျပီးေတာ့ အက်ိတ္က မေပ်ာက္ေတာ့ဘူး။ နာတာေတြ ဘာေတြေတာ့ မရွိပါဘူး။ အက်ိတ္ကို ညွစ္ရင္ေတာ့နာတယ္။ ႏို႔ ၂ ဘက္လံုး အရြယ္က တူတူေလာက္ပဲ ထင္ရတယ္။

ႏွစ္ဖက္ကို မွန္ထဲမွာ ယွဥ္ၾကည့္ပါ။ ႏို႔ကိုလဲ လက္နဲ႔ အႏွံ႔ စမ္းပါ။ ထူးျခားေနတာ ေတြ႔သလား။ တေနရာရာလား။ တဖက္ထဲလား။ တခုလံုးလား။ တစံုလံုးလား။ အက်ိတ္ဆိုရင္ ေနရာ၊ အရြယ္အစား၊ ပံုပန္း၊ နာ-မနာ၊ ေရြ႕ရ-မရ၊ တျခား ထူးျခားမႈ ဘာရွိသလဲ။ ဥပမာ ခ်ိဳင္းမွာ အေစ့ရွိတာ၊ လိင္စိတ္ အေျပာင္းအလဲ။ လူဝလာ-ပိန္လာ စသျဖင့္။ တိုက္ရိုက္ေမးရင္ တိုက္ရိုက္ေျဖပါမယ္။ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ဆိုင္ပါမယ္။ အရြယ္ ေျပာင္းတာသာမက ေဆးဝါး၊ အစား-အေသာက္ ထဲမွာ ေဟာ္မုန္း ပါေနသလားသိပါ။ ျပဳျပင္ပါ။ ကိုယ္မသိဘဲ ဝယ္စားတာေတြမွာ ပါတာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ လူမဝေစေအာင္ အစားအေသာက္ ဂရုစိုက္ပါ။ ေလ့က်င့္ခန္း၊ အားကစား လုပ္ပါ။ ႏို႔ကို ခဏခဏ မကိုင္ မစမ္းပါနဲ႔။ လိုအပ္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

March 16, 2011 5:56 PM
Q 3: သမီး အသက္က ၁၉ ႏွစ္ပါ။ ဆရာေရးတဲ့ ဆုိက္ဒ္က မလုိခ်င္ေသာ ကိုယ္ဝန္ Unwanted Pregnancy အေၾကာင္းကုိ သမီးေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ၾကည့္ျပီးပါျပီ။ သမီး ရာသီမလာတာ တစ္လနဲ႔ ၁၅ ရက္ ရွိသြားပါျပီ။ January 23 ရက္ေန႔က လာျပီး ၂၈ ရက္ေန႔မွာ ျပီးသြားပါတယ္။ ျပီးေတာ့ Feb တစ္လလုံး မလာပဲ အခု March 16 ရက္ေန႔အထိ မလာလုိ႔ ေဆးခန္းမွာ ဆီးသြား စစ္ၾကည့္တာ Positive ဆုိတဲ့ အျဖထြက္တယ္။ Urine test နဲ႔ လည္း ကိုယ္ဘာသာ စမ္းသပ္ ၾကည့္ျပီးပါျပီ။ ေဆးခန္းက ဆရာဝန္ကလည္း သူဘာမွ မလုပ္ေပးဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ဆရာ့ဆုိက္ဒ္မွာ ေရးတဲ့ ေဆးေတြကလည္း ဒီမွာ ရွာဝယ္လုိ႔ မရဘူးျဖစ္ေနတယ္။ သမီး အားကိုး တၾကီးနဲ႔ အကူအညီေတာင္းပါတယ္။ သမီး ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ဆုိတာ အေၾကာင္းျပန္ေပးပါေနာ္။

Sorry! ဆရာက ဒီလိုျဖစ္တာအတြက္ ေဆးစာေတြသာ ေရးပါတယ္။

2011/3/16
Q 4: သမီးအသက္ ၂၃ ျပည့္ေတာ့မယ္။ ခုေလာေလာဆယ္ (႕႕႕႕႕) ႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေနတံုးက ရာသီ ပံုမွန္လာေပမဲ့ (႕႕႕႕႕) ကိုေရာက္ကတည္းက ၂ လမွတစ္ခါ ၃ လမွတစ္ခါ လာတတ္ပါတယ္။ အခု ရာသီမလာတာ ၃ လ ျပည့္ေတာ့မယ္။ ရီးစားမရွိပါဘူး (လိုမယ္ထင္လို႔ပါ။) ဘာေၾကာင့္ မလာသလဲနဲ႔ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္ရမယ္ဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။

ဒီစာ ၂ ပုဒ္ဖတ္ပါ။ လိုတာေမးပါ။
1. အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁၂) မိန္းမပီသတာ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ Amenorrhea
2. အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၂၅) Menstruation ရာသီ မမွန္ျခင္း

Apr 1, 2011 at 7:40 PM
Q 5: 20-8-2010 က တရားနာေနတုန္း ေခါင္း အေနာက္ဖက္အၿခမ္းက အေၾကာေတြ တဖ်င္းဖ်င္း ၿဖစ္လာၿပီး လူလည္း တစ္မ်ိဳးၾကီးၿဖစ္လာတယ္။ တရားနာေနရာကေန ထၿပီးထြက္လာရတယ္။ အဲဒီလိုၿဖစ္ၿပီး 2-10-2010 ေနညမွာ ဘီယာ ေသာက္ေနရင္း ထပ္ၿဖစ္ၿပန္တယ္။ ခဏပဲၿဖစ္ၿပီး ေပ်ာက္သြားၿပန္တယ္။ အရက္ ဆက္ေသာက္တာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားသြားတယ္။ မနက္က်ေတာ့ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မထနိုင္ဘူး။ အလုပ္ထဲမွာလည္း လူက ဘယ္လိုၾကီး ၿဖစ္ေနမွန္းမသိဘူး။ အလုပ္ၿပီးသြားေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြတိုက္တဲ့ အရက္ တစ္ခြက္လည္း ေသာက္ၿပီးေရာ ေခါင္းအေနာက္ဖက္အၿခမ္းက အေၾကာေတြ တဖ်င္းဖ်င္းၿဖစ္လာၿပီး လူလည္း တစ္မ်ိဳးၾကီး ၿဖစ္လာတယ္။ အသားေတြလည္း ေအးစက္လာတယ္။ ခဏခဏ အေၾကာေတြ တဖ်င္းဖ်င္းၿဖစ္လာတယ္။ လူလည္း ဘယ္လိုမွေန လို႔မရေတာ့ဘူး။ ေဆးခန္းသြားေတာ့ ေသြးတိုးေနတယ္လို႔ ေၿပာၿပီး၊ ေခါင္းကိုက္ ေပ်ာက္ေဆး ေပးလႊတ္လိုက္တယ္။ ေဆးခန္းကၿပန္လာေတာ့လည္း ခဏခဏ ထပ္ၿဖစ္ၿပန္ေရာ။ သံပုရာေရေရာ ေရေႏြးၾကမ္းေတြ မ်ားမ်ားကို ေသာက္ပစ္လိုက္တယ္။ ည ၁ နာရီၾကေတာ့ အိပ္ေပ်ာ္သြားတယ္။ ေနာက္ေန႔ အလုပ္သြားေတာ့လည္း လူကမအီမလည္နဲ႔ ဘယ္လိုၿဖစ္မွန္းကို မသိဘူး။ ေခါင္းကလည္း ေနာက္စိ နားကေန ထိုးထိုး ေနတယ္။ အိမ္သာတက္ခ်င္သလိုလို ေလလည္ခ်င္သလိုလို ၿဖစ္လာတယ္။ စိတ္ကလည္း လြတ္ခ်င္သလိုလို ၿဖစ္လာတယ္။ စိတ္ကိုၿပန္ၿပန္ထိမ္းေနရတယ္။ ညေရာက္ရင္ ထမင္း စားရင္လည္း ဘယ္လိုၾကီး ၿဖစ္မွန္းကို မသိဘူး။ မူးပဲလည္းေတာ့မလို သတိပဲလစ္ေတာ့မလို ၿဖစ္ေနတယ္။ တစ္ေအာင့္ေလာက္ ၾကာေတာ့ သက္သာသြားတယ္။ ေခါင္းကေတာ့ ေနာက္စိနားကေန ကိုက္ကိုက္ေနတယ္။ ေဆးခန္းကိုေတာ့ မၾကာခဏေတာ့ သြားသြားေနရတယ္။ မသက္သာပါဘူး။ 3-1-2011 သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္ေပးတဲ့ လင္ဇီး ပိုလန္ကို စားၿပီး ၃ ရက္ ေလာက္ၾကာေတာ့ လူက ဘာၿဖစ္မွန္းမသိကို မသိပဲနဲ႔ အားၿပတ္သလိုၿဖစ္ ႏႈတ္ခမ္းေတြၿဖဴလာ သတိလစ္ခ်င္သလိုၿဖစ္ၿပီး ဗိုက္ထဲမွာလည္း တစ္မ်ိဳးၾကီး ၿဖစ္လာတယ္။ ေလေတြလည္းအန္တယ္။ ေဆးခန္းသြားေတာ့ ဒရစ္သြင္းေပးတယ္။ ခဏပါပဲ။ ၿပန္ၿဖစ္တာပဲ။ အဲဒီလို ၿဖစ္လာရင္ လူကတစ္ကိုလံုး ေအးလာသလို ခံစားရၿပီး ဂနာမၿငိမ္ ၿဖစ္လာတယ္။ ေနာက္ေဆးခန္း တစ္ခုသြားေတာ့ xanax ေဆးေပးတယ္။ ေနာက္ေနၾကေတာ့ လက္ဖက္ရည္ ေသာက္လိုက္မိတာနဲ႔ ဘယ္လိုၿဖစ္မွန္းမသိပဲ ေခါင္းထဲက အေၾကာေတြ တဖ်င္းဖ်င္းနဲ႔ ၿဖစ္လာၿပီး လူကထကိုေၿပးရတယ္။ ေနာက္ေဆးခန္းသြားေတာ့လည္း အစာအိမ္ေဆးေတြ ေပးလိုက္ၿပန္တယ္။ မသက္သာပါဘူး။ xanax ကို ညပိုင္းေသာက္ၿဖစ္တယ္။ ေဆးေသာက္ၿပီးရင္ ေခါင္းနဲ႔ ဂုတ္က အေၾကာေတြ တစ္မ်ိဳးၾကီး ၿဖစ္လာၿပီး ေခၽြးေတြ ထြက္လာၿပီး ေနသာထိုင္သာေတာ့ရွိလာတယ္။ ေနာက္ေနၾကရင္ လူကတစ္မ်ိဳးၾကီးၿဖစ္ၿပန္ေရာ။ စိတ္ေရာဂါဆရာနဲ႔ ၿပၾကည့္ေတာ့ Imipramine 25mg ကို မနက္တစ္လံုး ညတစ္လံုး ေသာက္ရမယ္တဲ့။ စစခ်င္း ေသာက္တဲ့ေန႔ မွာ ေတာ္ေတာ္အိပ္ခ်င္တယ္။ အိပ္လိုက္ေတာ့လည္း မၾကာခဏ နိဳးၿပန္ေရာ။ ေနာက္ညေတြၾကေတာ့ သိပ္မအိပ္ေတာ့ဘူး။ ဒါနဲ႔ ထပ္သြားေတာ့ အိ္ပ္ေဆး ေပးလိုက္ၿပန္တယ္။ တြဲေသာက္တဲ့ ေဆးနာမည္က Clonazepam ေပးလိုက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း Internet မွာ Imipramine ကို ရွာၾကည့္ေတာ့ အဲဒါကိုေတြေတာ့ မေသာက္ရဲေတာ့ဘူး။ Imipramine ကိုေသာက္ေတာ့လည္း ဘယ္လိုၾကီး ၿဖစ္မွန္းကို မသိဘူး၊ အားမရွိသလို ခံစားရၿပီး ႏႈံးခ်ိေနတာပဲ။ xanax ကို ညပိုင္းပဲေသာက္ၿဖစ္တယ္။ ေခါင္းကေတာ့ သက္သာေနၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ညေနေရာက္လာရင္ၿပီဆိုရင္ ဘယ္လိုၾကီးၿဖစ္မွန္းကိုမသိဘူး။ ကိုယ့္ကို ရူးေတာ့မယ္လို႔ေတာင္ ထင္ရတယ္။ ေခါင္းကေလးလာတယ္။ ၿပီးေတာ့ ရႈေပါက္ခ်င္သလို အိမ္သာတက္ခ်င္သလို ၿဖစ္လာတယ္။ ဝမ္းလည္း နည္းတယ္။ ဆီးကလည္းဝါတယ္။ ဒီလိုၿဖစ္ေနတာ ၆ လေလာက္ ရွိၿပီ။ ေဆးခန္းလည္းစံုၿပီ။ ဆရာလည္းစံုၿပီ။ ေသြး၊ ဆီးလည္း စစ္ၿပီးၿပီ။ ဓါတ္မွန္လည္း ရိုက္ရေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘာမွလည္း မရွိဘူး။ ေသြးစစ္ေတာ့ အစာအိမ္မွာ ပိုးရွိတယ္လို႔ေၿပာတယ္။ အာရံုေၾကာ အားေဆးေတြလည္း ေသာက္ရေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ေဝဒနာကို ခံစားရတာၾကာေတာ့ မနက္ဖန္ ေရာက္မွာကို ေတာ္ေတာ္ၾကီးကိ ုေၾကာက္လာၿပီ။ ကၽြန္ေတာ့္ေရာဂါက ဘာၿဖစ္တာလဲ။ ဘာေဆးေသာက္ရမလဲ။ အရက္ မေသာက္တာလည္း ၆ လေလာက္ရွိၿပီ။ စၿဖစ္ကတည္းကေန မေသာက္ေတာ့ဘူး။

• ဆရာဝန္နဲ႔ ပံုမွန္ကုသမႈခံယူေနရမယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ေဆြးေႏြး၊ ေမးျမန္း-ေျဖၾကားဘို႔က အေတာ္ အေရးၾကီးတယ္။ စိတ္-ဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာ အထူးကု ဆရာဝန္နဲ႔ ကုသပါ။
• ဆရာဝန္ေပးတဲ့ေဆးကို ေသာက္ကိုေသာက္ရပါမယ္။
• အခ်ိန္ယူရမဲ့ေရာဂါျဖစ္လို႔ စိတ္ရွည္ပါ။ ကုသမႈကို ယံုယံုၾကည္ၾကည္၊ စြဲစြဲျမဲျမဲ လုပ္ဘို႔လိုပါတယ္။
• ေဆးမွန္သမွ် ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး၊ တြဲမေသာက္ရမဲ့ေဆး-အစာ၊ စတာေတြ ရွိၾကခ်ည္းျဖစ္တယ္။ မထူးကုဆရာဝန္က ညႊန္ရင္ ေသာက္ပါ။ အဆိုးေလး နဲ႔ အဆိုးၾကီး လဲရတာမ်ိဳးလဲ တခါတေလ လုပ္သင့္ပါတယ္။
• စိတ္ကို ၾကည္ၾကည္လင္လင္ ထားႏိုင္ေအာင္ၾကိဳးစားပါ။ ဒါမွ ဘာကိုျဖစ္ျဖစ္ အလုပ္လုပ္တာ၊ ေရာဂါကိုဆန္းစစ္တာ၊ လူမႈဆက္ဆံေရး၊ ဖို-မ ကိစၥ၊ အစအစကို အရွိအတိုင္း ျမင္ႏိုင္လိမ့္မယ္။
• ငါ့မွာ ဒါေတြ တခုျပီးတခု ျဖစ္ေနတယ္။ ေပ်ာက္လဲ မေပ်ာက္ႏိုင္ဘူး။ ေဆးေတြက ဟုတ္မွ ဟုတ္ရဲ႕လား၊ ငါ့မွာဘဲ လာျဖစ္ေနတယ္၊ စတာမ်ိဳး မေတြး၊ မထင္ပါနဲ႔။ အတတ္ႏိုင္ဆံုး အေပါင္းလကၡဏာ ဘက္ကၾကည့္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။ တရက္ထက္တရက္၊ တပါတ္ထက္တပါတ္ တိုးတက္လာတာကို အသိအမွတ္ျပဳႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။
• မိတ္ေဆြ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ ေပါင္းဘက္ရာမွာ အရက္၊ ေဆးဝါးသမားေတြ လံုးဝေရွာင္ပါ။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေန၊ ရီစရာေမာစရာေျပာတတ္သူေတြနဲ႔ တြဲပါ။ စာဖတ္တာ၊ ရုပ္ရွင္ၾကည့္၊ အင္တာနက္သံုးတာေတြမွာလဲ ေပ်ာ္စရာ၊ ရီေမာစရာ၊ ေရြးျခယ္ပါ။
• အပရိက ေရာဂါေလးေတြ ရွိလာလဲ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ လူတိုင္း အဲလိုျဖစ္တာပါ။
• အစာအာဟာရ မွ်တေအာင္စားပါ။ အိပ္ေရးဝပါေစ။ ေတြးသင့္တာထက္ ပိုမေတြးနဲ႔။
• ကိုယ္-စိတ္ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာပါေစ။

Monday, March 28, 2011

Antibiotics ပဋိဇီဝေဆးမ်ား

Antibiotics (အင္တီဘိုင္ေအာတစ္) ပဋိဇီဝေဆး ဆိုတာ သက္ရွိတမ်ိဳးကေန ေနာက္သက္ရွိ တမ်ိဳးကို ႏိုင္ေစႏိုင္တဲ့ ေဆးမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ Antimicrobials ပိုးေတြကို ႏိုင္တဲ့ေဆးေတြထဲက တမ်ိဳးသာ ျဖစ္တယ္။ Anti-viral ဗိုင္းရပ္စ္ေဆး၊ Anti-fungal မိႈေဆး၊ Anti-parasitic drugs ပါရာဆိုက္ေဆးေတြလဲ ရွိေသးတယ္။

ႏိုင္တယ္ဆိုတာ Bactericidal ေသေစႏိုင္တာနဲ႔ Bacteriostatic မ်ိဳးမပြါးေအာင္ တားႏိုင္တာ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ ဗက္တီးရီးယားေတြကို ႏိုင္ပံုႏိုင္နည္းကလဲ မတူၾကဘူး။ သၾကားဓါတ္ကေန (အင္နာဂ်ီ) ျဖစ္မလာ ေစေအာင္လဲ လုပ္တာလဲ ရွိတယ္။ (ဆဲလ္) နံရံ မျဖစ္ေအာင္လဲ လုပ္တာက လုပ္တယ္။ Antibiotic resistance ေဆးခံႏိုင္ရည္ ျဖစ္ေစႏိုင္တာက ဒီေဆးေတြရဲ႕ အားနည္းခ်က္ၾကီး ျဖစ္တယ္။

တျခားေဆးေတြလိုဘဲ နာမယ္ ၂ မ်ိဳးရွိၾကတယ္။ Generic name ေဆးနာမယ္ နဲ႔ Trade or brand name ေဆးကုမၸဏီက ေပးတဲ့နာမယ္။

Broad ဗက္တီးရီးယား အမ်ားၾကီးကိုႏိုင္တာနဲ႔ Narrow သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ပိုးကိုသာ ႏိုင္တာေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ျပီး Injectable ထိုးေဆး၊ Oral ေသာက္ေဆး၊ Topical လိမ္းေဆး-ခပ္ေဆး အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိၾကတယ္။

အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၁ဝဝ မက ရွိတယ္။
• Penicillins (ပနယ္စလင္) ဥပမာ Penicillin and Amoxicillin
• Cephalosporins (ကက္ဖလုိစပုိရင္) ဥပမာ Cephalexin (Keflex)
• Macrolides (မိုက္ခရုိလြိဳက္) ဥပမာ Erythromycin, Clarithromycin, and Azithromycin
• Fluoroquinolones (ဖလူရိုကြီႏိုလင္း) ဥပမာ Ciprofloxacin, Levofloxacin, and Ofloxacin
• Tetracyclines (တက္ထြာဆိုက္ကလင္း) ဥပမာ Tetracycline and Doxycycline
• Aminoglycosides (အမိုင္ႏိုင္ဂလိုက္ကိုဆိုက္) ဥပမာ Gentamicin and Tobramycin
• Sulfonamides (ဆာလ္ဖိုနမိုက္) ဥပမာ Co-trimoxazole and Trimethoprim

Penicillins အရင္ဆံုးေပၚတာ ျဖစ္တယ္။ Alexander Fleming ကေန 1928 မွာ ပဌမဆံုး စေတြ႔ခဲ့တာပါ။ ဗက္တီးရီးယား ေတြကို ေသေစႏိုင္တယ္။ ၄ မ်ိဳးရွိတယ္။
1. Natural Pencillins သဘာဝ ပနယ္စလင္၊ Penicillin-G ေတြက Gram-positive Streptococci နဲ႔ Staphylococci ေတြအျပင္ Gram-negative bacteria ထဲက Meningococcus ဗက္တီးရီးယားေတြကို ေသေစတယ္။
2. Penicillinase-resistant Penicillins အမ်ိဳးအစားေတြက ပနယ္စလင္ကို သက္ေရာတဲ့ Enzyme ကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိတယ္။
3. Extended spectrum Penicillins ဆိုတာ ပိုးအမ်ိဳး အမ်ားၾကီးကို ႏိုင္တယ္။
4. Aminopenicillins သဘာဝ ပနယ္စလင္ေတြထက္ ပိုျပီး ပိုးေတြကိုႏိုင္တယ္။ Ampicillin နဲ႔ Amoxicillin ျဖစ္တယ္။

Penicillins (ပနယ္စလင္) ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး၊ ဝမ္းပ်က္၊ ပ်ိဳ႕၊ အန္၊ အစာမေက်ျဖစ္တာ အမ်ားဆံုး။ ရွာရွားပါးပါး အလာဂ်ီ ရေစတယ္။ အေရျပား အနီျပင္ထြက္၊ ကိုယ္ပူ၊ Anaphylactic shock (ေရွာ့ခ္) ရတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကို ေပးလို႔ရတယ္။

Cephalosporins
ဗက္တီးရီးယားေတြအေပၚ သက္ေရာက္တာ ပနယ္စလင္နဲ႔ တူတယ္။ တည္ေဆာက္ထားတာေတာ့ မတူဘူး။ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး နဲတယ္။ ဝမ္းပ်က္၊ ပ်ိဳ႕၊ အန္၊ အစာမေက်၊ (အလာဂ်ီ) လဲ ရတတ္တယ္။

1. First generation cephalosporins ပဌမမ်ိဳးဆက္ = Cephalothin, Cefazolin, Cephapirin, Cephradine, Cephalexin, Cefadroxil ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
2. Second generation cephalosporins ဒုတိယမ်ိဳးဆက္ = Cefaclor, Cefamandole, Cefonicid, Ceforanide, Cefuroxime ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
3. Third generation cephalosporins တတိယမ်ိဳးဆက္ = Cefcapene, Cefdaloxime, Cefditoren, Cefetamet, Cefixime, Cefmenoxime,Cefodizime, Cefoperazone, Cefotaxime, Cefpimizole, Cefpodoxime, Ceftibuten, Ceftriaxone ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
4. Fourth generation cephalosporins စတုတၳမ်ိဳးဆက္ = Cefclidine, Cefepime, Cefluprenam, Cefozopran, Cefpirome, Cefquinome ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။

Macrolides
Erythromycin, Clarithromycin, Azithromycin, Roxithromycin, Troleandomycin ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
Pharyngitis အာေခါင္နာ၊ Sinusitis (ဆိုင္းနပ္စ္)၊ Bronchitis ေလျပြန္ေရာင္၊ Genital infections မ်ိဳးပြါးလမ္းေရာင္၊ Gastrointestinal tract infections အစာလမ္းေရာင္၊ Skin infections အေရျပားနာေတြအတြက္ သံုးတယ္။
Macrolides ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး၊ ပ်ိဳ႕-အန္-ဝမ္းပ်က္၊ နားကိုထိခိုက္၊

Fluoroquinolones
တည္ေဆာက္ယူတဲ့ ေနာက္ေပၚေဆး ျဖစ္တယ္။ စားေဆး၊ ထိုးေဆး ရွိတယ္။
Urinary tract infections ဆီးလမ္းေရာင္၊ Skin infections အေရျပားနာ၊ Sinusitis (ဆိုင္းနပ္စ္)၊ Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Bronchitis ေလျပြန္ေရာင္တာေတြမွာ သံုးတယ္။
Ciprofloxacin, Levofloxacin, Lomefloxacin, Norfloxacin, Sparfloxacin, Clinafloxacin, Gatifloxacin, Ofloxacin, Trovafloxacin ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
Fluoroquinolones ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး နဲတယ္။ ဝမ္းပ်က္၊ အန္၊ ဗိုက္နာ၊ ေခါင္းကိုက္၊ ေခါင္းမူး၊ အလင္းေရာင္ထိခိုက္။

Tetracyclines
Tetracycline, Doxycycline, Minocycline, Oxytetracycline ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
အသက္ရွဴလမ္းေရာင္၊ Sinuses (ဆိုင္းနပ္စ္)၊ Middle ear နားအလယ္ပိုင္ေရာင္၊ Urinary tract ဆီးလမ္းေရာင္၊ Skin အေရျပားနာ၊ Intestines အူေရာင္၊ Gonorrhoea ဂႏိုရီးယား၊ Rocky Mountain spotted fever, Lyme Disease, Typhus ေရာဂါေတြ၊ Acne ဝက္ျခံ၊ Rosacea မ်က္ႏွာနီျမန္းေရာဂါေတြမွာ သံုးတယ္။
Tetracycline ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး၊ ဗိုက္နာ၊ ဝမ္းပ်က္၊ ပါးစပ္-လွ်ာနာ၊ ေခါင္းကိုက္။ skin photosensitivity ေနေလာင္တာ မခံႏိုင္ဘူး၊ အသက္ ၈ ႏွစ္ေအာက္ကေလး မေပးသင့္ဘူး။ သြားေတြ ဝါ-ညိဳေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္လဲ မေပးသင့္ဘူး။ ရက္လြန္ေဆးက ေက်ာက္ကပ္ကိုထိခိုက္ေစတယ္။ ဗိုက္နာ၊ ၾကြက္သားနာ၊ ဝမ္းပ်က္၊ လွ်ာအနာေပါက္၊ အလာဂ်ီရေစႏိုင္၊

Aminoglycosides
Amikacin, Gentamicin, Kanamycin, Neomycin, Streptomycin, Tobramycin ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
တျခား ေဆးေတြနဲ႔မရတဲ့ Gram-negative bacteria ဗက္တီးရီးယားေတြကို ႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Penicillins တို႔ Cephalosporins တို႔နဲ႔ တြဲသံုးရင္ ဗက္တီးရီးယား အားလံုကို ႏိုင္မယ္။ ေဆးယဥ္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရက္တိုသာ ေပးတယ္။
Aminoglycosides ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး၊ Ototoxicity နားကို ထိခိုက္ေစတယ္။ Nephrotoxicity ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။

Sulfonamides (ဆာလ္ဖိုနမိုက္)
Co-trimoxazole = Septrin (TMP/SMZ) ဆီးအိမ္-ဆီးႀကိတ္ေရာင္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ႁပြန္ေရာင္ျခင္း၊ (ဆိုင္းနပ္စ္)၊ နားကိုက္ျခင္း၊ (ရွီဂဲလား) ဝမ္းကိုက္ျခင္း၊ (ဆာလ္မိုနည္းလား) ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ (ႏူမိုးနီးယား)၊ Cyclospora infection ပိုးဝင္ျခင္းေတြအတြက္ ေပးတယ္။
တျခား ဆာလ္ဖါပါ ပဋိဇီဝေဆးေတြကေတာ့ Sulfamethoxazole, Sulfisomidine (sulfaisodimidine), Sulfacetamide, Sulfadoxine ေတြ ျဖစ္တယ္။
Dichlorphenamide (DCP) နဲ႔ Dorzolamide မ်က္စဥ္းေတြ ျဖစ္တယ္။
Acetazolamide, Bumetanide, Chlorthalidone, Clopamide, Furosemide, Hydrochlorothiazide (HCT, HCTZ, HZT), Indapamide, Mefruside, Metolazone, Xipamide ဆီးသြားေစတဲ့ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။
Acetazolamide, Ethoxzolamide, Sultiame, Zonisamide အတက္ရပ္ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။

Septrin ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား = ေခါင္းကိုက္၊ အနီျပင္ထြက္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ပ်ိဳ႕-အန္၊ မိႈပိုးဝင္တတ္၊ (ပိုတက္ဆီယမ္) မ်ားေစ၊ (ဆိုဒီယမ္) နည္းေစ၊ သၾကားဓါတ္နဲ၊ အစားပ်က္၊ လွ်ာနာ၊ ေခါင္းမူး၊ စိတ္က်၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ၾကြက္သားနာ၊ တက္၊ ေက်ာက္ကပ္-အသဲထိခိုက္၊ အေရျပားအဖူးေပါက္၊ ၂ ႏွစ္ ေအာက္ကေလး မေပးသင့္။

• Amoxicillin အေမာက္ဆာစလင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/07/amoxicillin.html
• Azithromycin နဲ႔ Ofloxacin ပဋိဇီဝေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/azithromycin-ofloxacin.html
• Antibiotics and Skin infections ပဋိဇီဝေဆး နဲ႔ အေရျပားအနာမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/04/antibiotics-and-skin-infections.html
• Antibiotics for Acne ဝက္ျခံအတြက္ ပဋိဇီဝေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/05/antibiotics-for-acne.html
• Antibiotics for Viral Infections ပဋိဇီဝေဆး ေကာင္းက်ိဳး-ဆိုးက်ိဳး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/19-11-2011-taking-antibiotics-for-viral.html
• Antibiotics ပဋိဇီဝေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/03/antibiotics.html
• Doxycycline (ေဒါက္ဆီဆိုက္ကလင္း) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/08/doxycycline.html
• Staphylococcus ဗက္တီးရီးယားဆိုး (စတက္ဖလိုေကာကပ္စ္) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/03/staphylococcus.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၈-၃-၂ဝ၁၁

Ginkgo Biloba တိုင္းရင္းေဆးတမ်ိဳး

Mar 28, 2011 at 4:55 PM
Ginkgo Biloba ဆိုတာ ဘာေဆးလဲ သိခ်င္လို႕ပါ။ ဘာအတြက္ ေသာက္ရတဲ့ေဆး ဆိုတာလည္း သိခ်င္ပါတယ္။ ေက်းဇူးျပီး ေျဖေပးေစခ်င္ပါတယ္။

Herbal Medicine တရုတ္ေဆးနည္း၊ အိႏၵိယ အာယုေဗဒေဆးေတြမွာ သံုးပါတယ္။ ျမန္မာ တိုင္းရင္းေဆးထဲမွာ ပါ-မပါ မသိပါ။ Ginkgoes သစ္ပင္ဟာ ထူးျခားတဲ့ အပင္ၾကီးမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ေပ ၁ဝဝ-၁၅ဝ ေက်ာ္အထိ ျမင့္တယ္။ တရုတ္ေတြ ဂ်ပန္ေတြက Ginkgo nuts အေစ့ကို အစားအေသာက္မွာ သံုးတယ္။ ႏွစ္သစ္လို၊ မဂၤလာပြဲလို အထူးပြဲလမ္းေတြမွာ သံုးၾကတယ္။ မ်ားမ်ားစားမိရင္ေတာ့ မေကာင္းပါ။

Maidenhair tree, Kew tree, Japanese silver apricot နာမည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေခၚၾကတယ္။ Ginkgo leaves အရြက္ထဲမွာ Flavonoid glycosides and Terpenoids ေတြပါလို႔ ေဆးအသံုးက်တာ ျဖစ္တယ္။ တေန႔ကို 40–200 mg သံုးရတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ေရာဂါ ၉၆ ပါး တဝက္ေလာက္ သံုးတယ္။
• Blood Clots ေသြးခဲေရာဂါ၊
• Dementia ဦးေႏွာက္ ခ်ို႕ယြင္းေရာဂါ၊
• Alzheimer’s disease ေရာဂါျဖစ္မွာကို တားေပးတယ္။
• Memory မွတ္ဥာဏ္နည္းေရာဂါ၊
• Hemorrhoids လိပ္ေခါင္း၊
• Altitude or motion sickness ကားမူးေရာဂါ၊
• Depression စိတ္ဓါတ္က်ေရာဂါ၊
• Glaucoma မ်က္စိေရတိမ္၊
• Drug or alcohol dependency ေဆးစြဲ-အရက္စြဲေရာဂါ၊
• Pre- and post-menopausal problems ေသြးဆံုးေရာဂါ၊
• Cerebrovascular insufficiency ဦးေႏွာက္ ေသြးအေရာက္နည္းတာ၊
• Vitiligo ခရုသင္း၊

တရုတ္ေဆးနည္းမွာ Asthma ပန္းနာ-ရင္ၾကပ္အတြက္လဲ သံုးတယ္။ Increase sexual energy လိင္အားမ်ားဘို႔၊ ေယာက္်ားေတြ ကေလးမရႏိုင္တာ၊ ပန္းညွိဳးတာ ေကာင္းတယ္။ အသက္ပိုရွည္ဘို႔လဲ သံုးတယ္။ ေဆးေၾကာ္ညာေတြ အရေတာ့ အေတာ္ ေကာင္းတာေတြ ေရးထားပါေသးတယ္။ ဦးေႏွာက္ကို ေသြးေလ်ာက္တာ ပိုေကာင္းေစတယ္၊ Cholesterol ကိုလက္စေထာ အတြက္ ေကာင္းတယ္။

Side effects ေဘးထြက္ဆိုက်ိဳး
• ေသြးက်ဲေစတဲ့ေဆး Clopidogrel, Ticlopidine, Warfarin, Heparin, Ibuprofen, Aspirin ေတြနဲ႔ သံုးတာ သိပ္မေကာင္းဘူး။
• စိတ္မက်ေဆး Antidepressants ေတြနဲ႔လဲ မတြဲသင့္ဘူး။
• Pregnant women ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဆိုရင္ ဆရာဝန္မခိုင္းဘဲ မေပးရဘူး၊
• ကေလးေတြ မေသျခာဘူး၊
• Increased risk of bleeding ေသြးယိုေစႏိုင္တယ္၊
• Gastrointestinal discomfort ဗိုက္မေကာင္းတာ၊ ပ်ိဳ႕တာ၊ အန္တာ၊ ဝမ္းပ်က္တာ၊
• Headaches ေခါင္းကိုက္တာ၊ Dizziness ေခါင္းမူးတာ၊
• Heart palpitations ရင္တုံတာ၊
• Restlessness ဂနာမျငိမ္ျဖစ္တာ၊
• Epilepsy အတက္ေရာဂါရွိသူေတြ မသံုးသင့္ဘူး၊
• Diabetes ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြ မသံုးသင့္ဘူး၊
• Cyclosporine, Corticosteroids, Fentanyl, Theophylline, Methylphenidate, Azathioprine, Borage, Evening primrose, Wormwood, Metformin, Glyburide, Glimepiride, Glipizide ေဆးေတြနဲ႔လဲ တြဲမေပးသင့္ဘူး။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၈-၃-၂ဝ၁၁

Sunday, March 27, 2011

Q and A March 2011 (7)

1. DNA စစ္ခ်က္ဆိုတာ ဘာကိုေခၚပါသလဲ
2. မိသားစု ဆရာဝန္လို ျဖစ္ေနခဲ့တယ္
3. က်မလည္း ဝမ္းခ်ဳပ္တယ္
4. HIV ပိုးရွိတဲ့ မိခင္နဲ႔ ကေလးဟာ တစ္ကုတင္တည္းမွာ
5. သူမ်ား မိန္းကေလးေတြလုိ သမီးလဲ လွခ်င္လုိ႔ပါ
6. ေျခသလံုး ၾကြက္သားကေန ခါးအထိ နာက်င္ပါတယ္
7. မ်က္လံုးက ကြန္ပ်ဴတာ အျမဲၾကည့္ေနရပါတယ္
8. ကိုယ္ဝန္ပ်က္ က်သြားပါတယ္
9. အစာစားျပီးတိုင္း အန္ပါတယ္
10. ေခါင္း အရမ္းမူးေတာ့တာပဲ

2011/3/24
Q 1: DNA စစ္ခ်က္ဆိုတာ ဘာကိုေခၚပါသလဲခင္ဗ်ာ။

• DNA testing မ်ိဳးဗီဇစမ္းတာကို ေဆးစာမွာ DNA profiling လဲေခၚတယ္၊ DNA typing လဲေခၚတယ္၊ Genetic Fingerprinting လဲေခၚတယ္။
• Forensic Science မႈခင္းေဆးပညာမွာပါတယ္။
• လူတေယာက္ရဲ႕ DNA Makeup ကို ၾကည့္ျပီး သူ႔ဘယ္သူဆိုတာ သိႏိုင္လို႔ Identifier ေခၚတယ္။
• ေနာက္ေဆးစစ္နည္းတခု ျဖစ္တဲ့ Full Genome Sequencing ဆိုတာနဲ႔ မတူပါ။
• လူတဦးနဲ႔တဦး DNA sequences ေတြဟာ ၉၉႕၉% တူၾကေပမဲ့ Monozygotic twins အသြင္တူ-အမႊာကလြဲရင္ ကြဲျပားတာကို ခြဲျခားလို႔ရတယ္။
• DNA profiling technique နည္းကို ၁၉၈၄ ခုမွာ အဂၤလန္ ပညာရွင္ကေန စေတြ႔ခဲ့တယ္။
• DNA profiling process ကို အမ်ားဆံုးသံုတာက Buccal swab ပါးေစာင္က သြားရည္ကို ဂြမ္းစနဲ႔ သုတ္ယူျပီး စမ္းပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ TV channels တီဗြီၾကည့္ခြင့္ရတဲ့သူေတြ ျမင္ဘူးၾကပါလိမ့္မယ္။ အီရတ္ ေခါင္းေဆာင္ ဆဒမ္-ဟူစိန္ကို ဖမ္းမိတဲ့အခ်ိန္မွာ မီးထိုးထားျပီး ပါးစပ္ဟေပးေနရတဲ့ပံုကို။
• Blood ေသြး၊ Saliva သြားရည္၊ Semen သုတ္ရည္၊ ဒါမွမဟုတ္ တျခား (သြားပြတ္တံ၊ မုတ္ဆိတ္ရိပ္ဒါး) တေနရာရာကေန ရႏိုင္တဲ့ Fluid အရည္၊ Tissue (တစ္ရွဴး) ကိုလဲ စစ္ေဆးႏိုင္တယ္။
• RFLP analysis, PCR analysis, STR analysis နဲ႔ AmpFLP နည္းေတြရွိတယ္။
• အေမ-အေဖ စစ္မစစ္ စမ္းတာကို DNA family relationship analysis ေခၚတယ္။

2011/3/24
Q 2: အသက္ ၂၉ ရွိပါျပီ။ ဒီမွာ အလုပ္လုပ္တာ ၃ႏွစ္ၾကာသြားပါျပီ။ ေဆးခန္းမသြားပဲ ဘာေဆးေတြ ေသာက္သင့္လဲဆုိတာ အြန္လိုင္းက ရွာရင္းကေန ဆရာ့ ဝဘ္ကို ေတြ႕သြားတာဟာ ကံေကာင္းေစခဲ့ပါတယ္။ သိတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ အားလံုးကို ရွယ္လိုက္ျပီး အပတ္တုိင္း တကူးတက အေမးအေျဖနဲ႔ ေဆာင္းပါးေတြကုိ တက္ဖတ္ၾကတယ္။ ျပီးေတာ့ ကုိယ့္ေရွ႕ လာညဥ္းျပတဲ့ သူငယ္ခ်င္း ေတြကုိလဲ ဆရာ့ထဲက ဘယ္လို ေဆးညႊန္းတယ္ စသျဖင့္ ျပန္ရွယ္ေပးျဖစ္တယ္။ မမွားေအာင္ေတာ့ သူတုိ႔ကုိ မေျပာခင္ စာျပန္ဝင္ဖတ္ပါတယ္။ ကုိယ္နဲ႔ ရင္းႏွီးျပီးသား မိသားစုဆရာဝန္လို ျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ စာေတြဟာ လူၾကီးဖတ္ဖို႔ မသင့္တာ ပါခ်င္ပါလိမ့္မယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဆရာ့ကုိ ရင္းႏွီးျပီးသား ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ရယ္ စာေပဟန္ၾကီး မဖြဲ႔တတ္တာေတြရယ္ေၾကာင့္မို႔ ပါခဲ့ရင္ ခြင့္လႊတ္ေပးပါဆရာ။

ကုသိုလ္ အတူလုပ္ၾကသလိုေပါ့။ ေကာင္းတယ္။ ကိုယ့္လူမ်ိဳးေတြကို တတ္ႏိုင္တာေလးကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ဘယ္ေနရာ ေရာက္ေရာက္ လုပ္ေပးၾကရမွာဘဲ။ မိသားစု-ဆရာဝန္ ဆိုတာ သေဘာက်ပါတယ္။ စာတပုဒ္မွာ အရုပ္ထည့္ေတာ့ Family doctor တခုကို ေတြ႔မွာေပါ့။ မိသားစု-စိတ္ဓါတ္ရွိတာ ေကာင္းပါတယ္။

2011/3/24
Q 3: က်မလည္း ေဖေဖၚဝါရီ (၆) ရက္ကပဲ ဖြားၿမင္ခဲ့ပါတယ္။ ေရမႊာေပါက္တာ မသိပဲ ေရခ်ိဳးေနလိုက္မိတာ နည္းနည္း ေနာက္က်သြားၿပီး ကေလးက ေရမြန္းသြားလို႔ ေဆးရံုမွာ (၁၁) ရက္ ထားလိုက္ရေသးတယ္။ ခြဲေမြးလိုက္ရတယ္။ ခုေတာ့ လူၾကီးေကာ ကေလးေကာ ေနေကာင္းၾကပါတယ္။ က်မသမီး ဝမ္းသြားၿပီးတဲ့အခါ ေသြးစေလးေတြ နည္းနည္း ပါလာတာေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါ ဘာၿဖစ္လို႔ပါလဲ။ ေနာက္ က်မလည္း ဝမ္းခ်ဳပ္တယ္။ ေရေတာ့ ေသာက္ေပးတယ္။ ဝမ္းလြယ္ေအာင္ တၿခားဘာလုပ္ရင္ ေကာင္းမလဲ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္နဲ႔ ကေလးဖြါးျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြ လိပ္ေခါင္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါကေန ေသြးယိုတာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဝန္းခ်ဳပ္ရင္ ပိုျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ (သားအိမ္) ေနသားက်ရင္ လိပ္ေခါင္းက ဆက္မတိုးေတာ့ပါ။ ျဖစ္ခဲ့တာ က်န္ေနတာ ျဖစ္ပါမယ္။ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အသီးအရြက္-အသီးအႏွံ မ်ားမ်ားစားပါ။ မန္က်ီးမွည့္၊ သေဘၤာသီးစားပါ။ မရေသးရင္ Milk of Magnesia or Cream of Magnesia ေဆးအျဖဴရည္ကုိ ဟင္းခပ္ဇြန္း ၂ ဇြန္း ညအိပ္ရာဝင္ ေသာက္ရင္ ေနာက္ေန႔ ဝမ္းေပ်ာ့ေစတယ္။ ေန႔တိုင္းေသာက္စရာေတာ့ မလိုပါ။ ကေလးမွာ ေသြးပါတာ ေစာင့္ၾကည့္ပါ။ ေဆးအရမ္းမတိုက္ပါနဲ႔။

2011/3/24
Q 4: HIV ပိုးရွိတဲ့ မိခင္နဲ႔ ကေလးဟာ တစ္ကုတင္တည္းမွာ အၿမဲအတူအိပ္ရင္ ကေလးမွာ ကူးစက္ႏိုင္လား။

HIV ပိုးဟာ ေသြး၊ ႏို႔၊ သုတ္ရည္စတာလို ကေန ေနာက္တေယာက္ရဲ႕ ေသြးထဲကို ဝင္မွသာ ကူးစက္ပါတယ္။ အတူအိပ္ေပမဲ့ အတူအိပ္သူ ကေလးျဖစ္ျဖစ္ လူၾကီးျဖစ္ျဖစ္ အဲလိုကူးစရာလမ္း မရွိရင္ မကူးေစပါ။

2011/3/25
Q 5: သမီးက အသက္ ၂၁ နွစ္ရွိပါျပီ။ နုိင္ငံျခားက ဟုိတယ္မွာ အလုပ္လုပ္ေနတာပါ။ ရင္သား ၾကီးေအာင္ ဘာလုပ္ရမလဲ။ သမီးက ရင္သား လံုးဝမရွိပါဘူး။ သူမ်ားေတြကုိ အားက်တယ္။ ေဆးလိမ္းမယ္ ဆုိရင္ ဘာေဆး သံုးရမလဲ ဆုိတာ ေျပာျပေပးပါ။ ေဆးလဲ မထိုးခ်င္ဘူး။ သူမ်ားမိန္းကေလးေတြလုိ သမီးလဲ လွခ်င္လုိ႔ပါ။

ေရးျပီးသားစာ ၃ ပုဒ္ ပို႔လိုက္ပါတယ္။ လိုေသးရင္ေမးပါ။ ပိုျပီး လွလာပါလိမ့္မယ္။
1. Beauty of Breast ရင္သားအလွ
2. Breast Massage ရင္သား ႏွိပ္နယ္ျခင္း
3. Breast enlargement ကေလးအတြက္မို႔ မေသးခ်င္တာ ရင္သားပါ

2011/3/25
Q 6: က်ေနာ့္ အသက္က ၂၉ ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္လည္း ရွိပါတယ္။ ေသြးတိုးလည္း ရွိပါတယ္။ ဒူးကေတာ့ မနာပါ။ ဘယ္ဘက္ ေျခေထာက္ တစ္ေခ်ာင္းလံုး အေၾကာကိုက္ေနတာ ၂ ႏွစ္ေလာက္ ရွိပါၿပီ။ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပၾကည့္ေတာ့ အေၾကာ ညပ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ လမ္းေလွ်ာက္လို႔ မိနစ္ ၂ဝ ေလာက္ ၾကာသြားရင္လည္း ေျခသလံုးၾကြက္သားက က်င္ၿပီးေတာ့ နာေနပါတယ္။ ေျခသလံုး ၾကြက္သားကေန ခါးအထိနာက်င္ပါတယ္။ ထိုင္ေနရင္ေတာ့ ဘာမွ မျဖစ္ပါဘူး။ ဘယ္လို ေနထိုင္ၿပီး ဘာေဆးေတြ ေသာက္ရဘယ္ဆိုတာကို ညႊန္ျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။

ေျခသလံုးေနရာသာ ျဖစ္ရင္၊ တဖက္ထဲဆိုရင္ တမ်ိဳးစဥ္းစားရမယ္။ ခါးနဲ႔ဆက္ေနတာသိရလို႔ ခါးဂရုစိုက္ဘို႔ ခါးနာ အေၾကာင္းလဲ ဖတ္ပါ။ အေနအထိုင္သိထားရပါမယ္။ Calcium နဲ႔ Painkillers (Ibuprofen, Paracetamol, Aspirin) ေသာက္ပါ။ BP တိုးတဲ့သူမွာ အစာအိမ္နာ မရွိရင္ Aspirin နဲ႔ သင့္ပါတယ္။ Back Pain ခါးေကာင္းေမာင္းသန္ၾကေစ ကို ဖတ္ပါ။

2011/3/25
Q 7: ကၽြန္မ အသက္က၂၅ နွစ္ပါ။ ကြန္ပ်ဴတာ အျမဲၾကည့္ေနရပါတယ္။ အခု ညာဘက္ မ်က္လံုးေထာင့္ ႏွာေခါင္း ေဘးက ယားေနတာ ေပ်ာက္သြားလိုက္ ျပန္ယားလိုက္နဲ ့ျဖစ္ေနပါတယ္။ ယားလြန္းလို ့ကုတ္ရင္ ေအာင့္ျပီး နွာေခါင္း အနီးတစ္ဝိုက္ ေယာင္လာပါတယ္။ မ်က္စဥ္းေဆးေတြလည္း ရန္းမထည့္ရဲလို႔ ျမန္မာျပည္က ပါလာတ့ဲ (တက္ထရာ ဆိုက္ကလင္း) မ်က္စဥ္းေဆးေတာ့ ထည့္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါနဲ ့ မေပ်ာက္လို ့ပါ။ ဒီမွာက ဆရာဝန္ျပရင္ စမ္းသပ္ခ ေစ်းၾကီးျပီး မေပ်ာက္ပဲ ေငြကုန္မွာ စိုးလို ့ပါ။

မ်က္ရည္က်သလား၊ မ်က္ဝတ္ထြက္သလား။ မ်က္လံုးက နီေနသလား။ မ်က္စိ အၾကည့္ရခက္သလား။

2011/3/25
Q 8: သမီး အသက္ ၃၂ (႕႕႕႕႕) မွာ စာရင္းကိုင္လုပ္ပါတယ္။ Last Tuesday က ကိုယ္ဝန္ပ်က္ က်သြားပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ရွိမွန္း လံုးဝ မသိပါဘူး။ ရာသီ ပံုမွန္လာ ေနပါတယ္။ Urine test 2 ႀကိမ္ စစ္ပါတယ္ အဲဒီတုန္းက ကိုယ္ဝန္ မရွိေသးဘူး။ Feb 5 မွာ ရာသီ လာပါတယ္။ March 14 မွာ ရာသီလာပါတယ္ ဒီ Period ႏွစ္ခု ႀကားမွာလည္း ေသြးနည္းနည္း ဆင္းေနပါတယ္။ March 14 မွာ ရာသီ စလာေတာ့ 14 and 15 ရက္ေန႔မွာ လံုးဝ မနာဘူး။ 16, 17 & 18 ရက္ေန႔မွာ အလြန္အမင္း နာလာလို႔ Mefenamic တေန႔ သံုးလံုး ေသာက္ပါတယ္။ ေရေႏြးအိတ္ ကပ္ပါတယ္။ 19 ရက္ ေန႔မွာ မနာေတာ့ပါဘူး။ ရာသီရပ္စၿပဳေနပါျပီ။ 19 ရက္ေန႔မွာဘဲ Clinic သြားျပပါတယ္။ အတြင္းဘက္ကို ႏိႈက္စမ္းျပီး သားအိမ္က ပံုမွန္ အေနအထားလို႔ ေျပာျပီး ပိုေသခ်ာေအာင္ Woman and children's hospital ကို လဲႊလိုက္ပါတယ္။ 22 ရက္ေန႔ ေန႔လည္ 3-4 နာရီၾကား office မွာ ခံုကေန ထလိုက္တာ ေသြး အခဲလိုက္ ဆင္းလာတယ္။ Wash room ကို ၅ ခါ သြားရပါတယ္။ သြားတိုင္း ေသြးခဲ ဆင္းပါတယ္။ နာက်င္မွု မရွိသလို ေပါ့ပါးသြားတယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္။ အခဲဆင္းတာ ရပ္သြားပါတယ္။ အရည္ကေတာ့ ဆင္းေနတုန္းပဲ။ ၂၄ ရက္ေန႔ Hospital ကို အသြားမွာ အခဲျပန္ဆင္းလာပါတယ္။ ဆရာဝန္က အတြင္းဘက္ကို ႏိႈက္စမ္းသလို Camera ကို သားအိမ္ အတြင္းထည္႔ျပီး ၾကည္႔ပါတယ္ အျဖဴစက္ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ Cancer လို႔ သံသယ ရွိပံုရတယ္ဆရာ။ ျပီးေတာ့ Urine test မွာ ႏွစ္လိုင္းေပၚေနတယ္။ ဒါေပမယ္ ကေလးက Naturally ထြက္က်သြားျပီလို႔ ေျပာပါတယ္။ အတြင္းမွာ ဘာမွ မက်န္ေတာ့လို႔ Operation လုပ္ဆရာ မလိုဘူးေျပာပါတယ္။ Co-amoxiclav 625mg ကို တေန႔ ႏွစ္လံုး 1 week ေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ Afer 2 week က်ရင္ တေခါက္ျပန္ျပရပါမယ္။ ကေလးရႏိုင္ပါေသးလား။ ဘယ္လို ျဖည့္စြက္စာ စားရပါမလဲ။ Cevit, Folic acid and Furamin-BC ကိုေရာ ဆက္ေသာက္ရမွာလား။ ေနာက္တၾကိမ္ ရာသီ လာရင္ ေသာက္ရန္ Mefenamic acid 250gm and Antacid double strength tablet ကို ေပးထားပါတယ္။ သားအိမ္ျခစ္စရာ လိုပါသလား။

Sorry for abortion!
ကင္ဆာလို႔ သံသယရွိတယ္ဆိုတာ ဆရာဝန္ကေျပာတာလား၊ ကိုယ္ကထင္တာလား။ အျဖဴစက္ဆိုတာ မွန္းမရပါ။ ကေလး တခါပ်က္ျပီးလဲ ကေလးရႏိုင္ၾကပါတယ္။ ဆင္းစရာရွိတာ မကုန္ရင္ သားအိမ္ျခစ္တာ၊ စုတ္ထုတ္တာ တခုခုလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ မကုန္ေသးရင္ ဗိုက္ (ဆီးစပ္) တာျပီး နဲနဲ ဆင္းေနမယ္။ ကုန္သြားရင္ ဘာမွလုပ္စရာမလိုပါ။ ရာသီထိန္ရက္တိုတာမို႔ ဆင္းစရာလဲ မ်ားမွာ မဟုတ္ပါ။ အားေဆးေတြ ေသာက္တာ ေကာင္းပါတယ္။ Furamin BC နဲ႔ Folic acid သာ အေရးၾကီးပါတယ္။ အစားအစာ ပံုမွန္စားပါ။ သိတဲ့အတိုင္း မွ်တစာေခၚတယ္။

2011/3/26
Q 9: က်ေနာ့္ မိန္းမ ကိုယ္ဝန္ရွိေနတာ ၂ လရွိေနပါျပီ။ အစာစားျပီးတိုင္း အန္ပါတယ္။ ေန႔တိုင္းအန္ေနတာပါ။ သူ႔မွာ ခဏခဏ ေခါင္းကိုက္တဲ႔ေရာဂါရွိပါတယ္ ေခါင္းကိုက္တဲ႔အခါတိုင္းလည္း ပ်ိဳ႕အန္တတ္ပါတယ္။ အရည္ေသာက္ေသာက္ အစာစားစား ပ်ိဳ႕အန္ပါတယ္။ ဘာေဆးေတြေသာက္ျပီးေတာ႔ ဘယ္လိုေနထိုင္သင္႔တယ္ဆိုတာကုိ -

Morning sickness ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္အန္ျခင္း ကို ဖတ္ပါ။

2011/3/26
Q 10: က်မ Computer သံုးတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ၁ နာရီ၊ ၂ နာရီ စာရင္းတြက္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ မိနစ္ ၃ဝ၊ ၁ နာရီ သံုးၿပီးရင္ ေခါင္း အရမ္း မူးေတာ့တာပဲ။ အခု အဲလိုျဖစ္တာ ၂ လ ေလာက္ရွိၿပီ။ သံုးၿပီးတာနဲ ့ေခါင္းမူးလာတယ္။ အဲ့ဒါ မ်က္လံုး အားနည္းတာ ပါလား။ က်မ မ်က္မွန္ မသံုးပါဖူး။ အခုမ်က္မွန္သံုးဖို ့လိုအပ္ပါသလား။ ဘယ္လိုလုပ္ရပါ ့မလဲ။ အလုပ္ေၾကာင့္မို႔ အဲ့ဒါေတြ မလုပ္မျဖစ္လုပ္ရတာမို႔ပါ။

သိရသေလာက္နဲ႔ေတာ့ မ်က္မွန္ဟာ အေျဖပါလို႔ မေျပာႏိုင္ေသးပါ။ ေသြးဖိအား စစ္ရမယ္။ ေသြးအား နည္း-မနည္း သိျခင္ေသးတယ္။ ေခါင္းကိုက္တာေကာ ရွိသလား။ အမူးေရာဂါ တျခားဟာလဲ ထည့္စဥ္းစားရမယ္။ မ်က္မွန္ဆိုင္မွာ သြားစမ္းရင္ေတာ့ ပါဝါနဲနဲေလးျဖစ္ျဖစ္ အတပ္ခိုင္းဘို႔ မ်ားတယ္။ မ်က္စိအတြက္ဆိုရင္ မ်က္စိ အထူးကုဆရာဝန္ကို တိုင္ပင္တာ အေကာင္းဆံုးပါ။

Monday, March 21, 2011

Q and A March 2011 (6)

1. အစက ဘယ္ဘက္္ပဲ ေအာင့္ၿပီး အခု ညာဘက္ပါ ေအာင့္ပါတယ္
2. ေဆးကို ၁ဝ ရက္ ျပည့္ေအာင္ ေသာက္ျပီးပါျပီ
3. ရာသီမလာတာ ၁ ပတ္ေက်ာ္သြားပါျပီ
4. ဓါးၾကမ္းၾကမ္းေတြနဲ႔ ၾကံဳခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း
5. စအိုက အနည္းငယ္ နာက်င္ပါတယ္
6. ၾကြက္နို႔ေရာဂါ ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ
7. ဓါတ္မတည့္တဲ့ေရာဂါ Pollen Allergy ေၾကာင့္
8. သေႏၶတားေဆးကို ေသာက္ရမွာေတာ့ ဟုတ္ပါျပီ၊ ဘယ္ရက္ကေန ဘယ္ေဆးလံုးကို
9. Dicliofenic ၁ဝ လံုးပါ တစ္ကဒ္ ဝယ္ထားပါတယ္

Mar 21, 2011 at 7:43 AM
Q 1: ကြ်န္ေတာ့္မွာ ေဝွးေစ့ ႏွစ္ဘက္စလံုး ေအာင့္ေနပါတယ္။ ၄ လေလာက္ရွိပါၿပီ။ အစက ဘယ္ဘက္္ပဲ ေအာင့္ၿပီး အခု ညာဘက္ပါ ေအာင့္ပါတယ္။ အခုႏိုင္ငံၿခားမွာ အလုပ္လုပ္ေနပါတယ္။ ေဆးရံု ၂ ရံု ၿပၿပီးပါၿပီ။ လက္နဲ ့စမ္းၿပီး NO PROBLEM လို႔ေၿပာပါတယ္။ Ultrasound မရိုက္ပါ။ ေသာက္ေဆး ေပးပါတယ္။ မသက္သာပါ။ အၿမဲ မနာေပမယ့္ နာရင္ အရမ္းနာပါတယ္။ ေဝွးေစ့ ႏွစ္ဘက္က အရြယ္အစား တူပါတယ္။ ဘယ္လက္က ညာဘက္ထက္ ေအာက္ကို က်ေနပါတယ္။ စိုးရိမ္ရပါသလား။ (ေနာင္အခါ ကင္ဆာ၊ ပန္းေသ)။ ခြဲခ်င္ေပမယ့္ ေဆးရံုက ခြဲမေပးပါ။ ဘယ္လို ေနထိုင္သင့္ပါသလဲ။ ဘာသာစကား သိပ္မရေတာ့ ေနာင္ ၁ ႏွစ္ႀကာရင္ ၿမန္မာၿပည္ ၿပန္မွပဲ ေဆးရံုတက္ရင္ အဆင္ေၿပႏိုင္မလား။ ေပးတဲ့ ေသာက္ေဆးစာက (႕႕႕႕႕) လို ေရးထားလို႔ မဖတ္တက္ပါ။ ေဆးလံုး အဝါေရာင္ေပၚမွာ HMP (တဘက္မွာ MCL) အၿပာေရာင္ေပၚမွာ GYNTEX အစိမ္းေရာင္ေပၚမွာ SLT (တဘက္မွာ DA) ေရးထားပါတယ္။ စြဲေသာက္ သင့္ပါသလား။

• ေဆးေတြကို မွန္းလို႔ မရပါ။ ထားပါ။
• ေဝွးေစ့ေနရာ နာတာက အမ်ားဆံုး အေစ့-အေၾကာ ေရာင္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ နာမယ္။ နဲနဲ ေရာင္ေမယ္။ တဖက္၊ ႏွစ္ဖက္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အတြင္းခံဝတ္ပါ၊ ျဖစ္တဲ့ေနရာ လႈတ္ရွားမႈ နည္းေအာင္ေနပါ။ သိပ္နာရင္ ေရခဲတင္ေပးပါ။
• Ciprofloxacin 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၅ ရက္၊ နာတာရွည္ျဖစ္သူ ၁-၃ လ၊ ဒါမွမဟုတ္ Doxycycline 100 mg for တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၇-၁၄ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္ Tetracycline 500 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္ ေသာက္ပါ။ Paracetamol ဒါမွမဟုတ္ Ibuprofen ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္ တြဲေသာက္ပါ။
• ခြဲစရာ မလိုပါ။ ျပန္ျဖစ္လဲ ဒီေဆးနည္းေတြထပ္လုပ္ပါ။
• ခြဲရမဲ့ေရာဂါေတြဆိုတာက မုတ္၊ အူက်တာေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာေတြက မနာဘူး။ Hydrocele မုတ္က ၾကီးသထက္ ၾကီးမယ္။ Hernia အူက်တာဆို က်သထက္ က်လာမယ္။
• တဖက္နဲ႔တဖက္ ေအာက္က်ေနတာ မညီတာ ဘာမွမျဖစ္ပါ။ လူအေတာ္မ်ားမ်ား အဲလိုပါဘဲ။
• ကင္ဆာ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ပန္းေသေရာဂါလဲ မျဖစ္ပါ။ ခဏခဏျဖစ္ရင္ေတာ့ ကေလးရဘို႔ ခက္တတ္တယ္။
• မရေသးရင္ ေျပာပါ။ Hernia အူက်ျခင္း နဲ႔ Varicocele (ေဗရီကိုဆီးလ္) ေတြကို ဖတ္ပါ။

Mar 21, 2011 at 9:41 AM
Q 2: ဆရာေျပာတဲ့ ေဆးထဲက Ciprofloxacin (Cipro) 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၇-၁ဝ ရက္၊ ဆိုတဲ့ေဆးကို ၁၀ ရက္ ျပည့္ေအာင္ ေသာက္ျပီးပါျပီ။ ေရာဂါအေျခအေနက မထူးျခားဘူး။ ေရာဂါက တခါၾကည့္တာထက္ တခါထပ္ၾကည့္တာ ပိုပိုမ်ားလာသလိုပါပဲ။ ခုဆိုပံုထဲက အနာပံုစံမ်ိဳး စအိုပတ္လည္မွာေနရာအနွံ ျဖစ္ေနျပီ။ ဘယ္လိုုမ်ား ထပ္ျပီး လုပ္ရမလဲ။

• Doxycycline 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္ေသာက္ၾကည့္ပါအံုး။ Paracetamol လဲ တေန႔ ၂ ၾကိမ္ေသာက္ပါ။ ဗီတာမင္ စီ လဲ ၂ ၾကိမ္ေသာက္ပါ။ ဝမ္းသြားျပီးတိုင္း Dettol ကို ေရေရာထားတာနဲ႔ သန္႔ေပးပါ။
• ခံစားရတာ ေျပာပါအံုး။ ယားတာ၊ နာတာ စသျဖင့္။
• ေနာက္ခံ က်န္းမာေရး ထူးတာရွိလဲ ေျပာပါ။

2011/3/20
Q 3: ညီမက (႕႕႕႕႕) ကပါ အခု အသက္ ၂၄ ထဲေရာက္ပါျပီ။ ညီမ ခ်စ္သူနဲ႔ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ ဆက္ဆံျပီး၊ ေနာက္ေန႔ ရာသီ လာပါတယ္။ အမွန္ဆို ရာသီလာဖို႔ ၂ ရက္လိုပါေသးတယ္ရွင့္။ ၁၅ ရက္ေန႔မွာ Ecee2 တားေဆးကို ေသာက္ပါတယ္။ အခုလ ရာသီမလာတာ ၁ ပတ္ေက်ာ္သြားပါျပီ။ အဲဒါ ညီမကိုယ္ဝန္ရွိလာမွာကို ေၾကာက္မိလို႔ပါ။ ရာသီလာေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ရမလဲ ေျပာျပေပးပါဦးရွင္။

• ဆက္ဆံျပီးေနာက္ ရာသီလာရင္ EC ေဆး ေသာက္စရာမလိုပါ။ ေဆးေၾကာင့္ ရာသီ ရက္ေျပာင္းတာ ျဖစ္ပါမယ္။ ေစာင့္ပါ။
• စိတ္ေစာရင္ Urine pregnancy test ဆီးစစ္ပါ။
• ေနာက္အခါေတြအတြက္လဲ ျပင္ဆင္ထားပါ။ နည္းေတြ ေရးထားပါတယ္။ အသင့္ဆံုးနည္း ေရြးပါ။

2011/3/20
Q 4: ကၽြန္ေတာ့္ အမ်ိဳးသမီးဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္က ကေလးမီးဖြားခဲ့ပါတယ္။ အဲအခ်ိန္က ေတာနယ္သာသာ ျမိဳ႕ေလးမွ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ားက ေမြးလမ္းေၾကာင္းခ်ဲ႕ရန္ ခြဲစိတ္ျပီး ျပန္လည္ခ်ဳပ္ေပးလိုက္ပံုမွာ အင္မတန္ လက္ရာ ၾကမ္းပါတယ္။ ဆရာ့ေဆာင္းပါးဖတ္ရေတာ့မွ ျပန္လည္ျပဳျပင္ရႏိုင္တယ္ဆိုတာ သိရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ အမ်ိဳးသမီးကဲ့သို႔ ဓါးၾကမ္းၾကမ္းေတြနဲ႔ ၾကံဳခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း ၾကည့္ေကာင္းေအာင္ ျပန္ျပင္ရႏိုင္ပါသလား။ အမာရြတ္က အျပင္လိုက္ၾကီး လို ျဖစ္ေနတာပါ။ အဲဒီအတြက္ ျပန္လည္ျပဳျပင္ရင္ ရႏိုင္ မရႏိုင္နဲ႔။ ခ်ဳပ္ရိုးေျဖ အနာက်က္ျပီး ရက္မည္မွ်ခန့္ လင္မယား အတူမေနသင့္သလဲဆိုတာေလး ျပန္ၾကားေပးပါ။

• ေကာင္းေကာင္း ျပဳျပင္လို႔ရပါတယ္။ မၾကာပါ။ ထံုေဆးနဲ႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။
• ခ်ဳပ္ျပီး အနာအေျခအေနအေပၚ မူတည္ျပီး အတူေနတဲ့ရက္ ေစာင့္ရပါတယ္။ ၂-၃ ပါတ္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• တကယ္လို႔ ဆီးအိမ္က်တာပါ ရွိေနရင္ ကြ်မ္းက်င္ ဆရာဝန္နဲ႔သာ ျပဳျပင္ပါ။ ခါးထံုေဆးနဲ႔လုပ္တာ မ်ားတယ္။
• တင္ပဆံုတြင္းအဂၤါ သန္မာေစတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းပါ လုပ္ေစပါ။

Mar 20, 2011 at 6:55 PM
Q 5: က်ေနာ္ အသက္ က ၂၈ ရိွပါၿပီ။ ေသြး က ''O" ေသြးပါ။ အခု က်ေနာ္ ဝမ္းသြားရင္ ေသြးအရည္ေတြပါေနလို႔ပါ။ က်ေနာ္က နိုင္ငံၿခားမွာ အလုပ္လုပ္ေနသူပါ။ ေဆးခန္းၿပဖို႔ စကား အနည္းငယ္ အခက္ခဲရွိတာရယ္၊ ၿပီေတာ့ ေသြးက တစ္ခါတစ္ေလ ေပ်ာက္ေပ်ာက္ သြားလို႔ပါ။ ဝမ္းခ်ဳပ္တာမ်ိဳးလဲ မရွိပါဘူး။ ဝမ္းသြားရင္ေတာ့ စအိုက အနည္းငယ္ နာက်င္ပါတယ္။ ဝမ္းသြားတုန္း ခဏ စစ္ကနဲ နာပါတယ္။ အစပ္လဲ မစားနိုင္ပါ။

• စအိုမွာျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးထဲက လိပ္ေခါင္း နဲ႔ စအိုကြဲနာ တခုခုကို အရင္ စဥ္းစားရမယ္။
• ဝမ္းကိုက္တာကလဲ မျဖစ္မ်ားလို႔ ခ်န္မထားရပါ။ ဝမ္းကိုက္ရင္ ဝမ္းသြားတဲ့အၾကိမ္ မ်ားမယ္။ ဗိုက္နာျပီး သြားမယ္။ ေသြးနဲ႔အတူ အက်ိအခြ်ဲ ထြက္မယ္။
• လိပ္ေခါင္းဆိုရင္ ေသြးသက္သက္လဲ က်ႏိုင္တယ္။ ဝမ္းသြားမွ ေရာလဲထြက္တတ္တယ္။ ေသြးအေရာင္ နီရဲမယ္။ ေသြးမ်ားႏိုင္တယ္။ ဝမ္းသြားတဲ့အခါ အသားစလိုလို စအိုကေန ထြက္လာႏိုင္တယ္။ ျဖစ္စမွာ မသိသာေသးဘူး။ နာခ်င္မွလဲ နာမယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္ရင္ ပိုဆိုးမယ္။
• စအိုကြဲနာက နာတာ အဓိကျဖစ္တယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္တာနဲ႔ တြဲေနတယ္။ ေသြးသိပ္မမ်ားဘူး။
• ေနာက္ ဂရင္ဂ်ီနာဆိုတာ စအိုေဘးနား အနာေလး တခု၊ တခုကမေပါက္တာ။
• Dysentery ၀မ္းကိုက္ေရာဂါ၊ Piles လိပ္ေခါင္း ေရာဂါ အေမး-အေျဖမ်ား နဲ႔ FIA စအိုကြဲနာ ေတြကိုလဲ ဖတ္ပါ။

2011/3/20
Q 6: ကၽြန္ေတာ္ ၾကြက္နို႔ေရာဂါ ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေကာင္မေလးနဲ႔ ဆက္ဆံမိသြားတယ္။ အဲဒါ သူ႔မွာ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား။ ကာကြယ္ေဆး ထိုးရင္ေရာ ထိေရာက္နိုင္ပါေတာ့ မလား။
• အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၉) လိင္အဂၤါ ၾကြက္ႏို႔ Genital Warts ကို ဖတ္ပါ။

Mar 21, 2011 at 1:32 PM
Q 7: က်ေနာ့္မွာ ဓါတ္မတည့္တဲ့ေရာဂါ Pollen Allergy ေၾကာင့္ မ်က္ေစ႔ယားၿခင္း ႏွာေခါင္းပိတ္ၿခင္းနဲ႔ ပါးစပ္ပ်က္ၿခင္းတို႔ကို ခံစားေနရပါတယ္။ ႏွာေခါင္းထဲ ၿဖန္းတဲ့ေဆး ထည့္ေပမယ့္လည္း ခဏပဲ သက္သာပါတယ္။ ပါးစပ္ပ်က္ေနတာက အဆိုးဆံုးပါပဲ။ အခုရာသီ (႕႕႕႕႕) မွာ ၆ဝ% ေလာက္ ဒီေရာဂါ ခံစားရေလ့ရိွပါတယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ ပထမဆံုးအၾကိမ္ ခံစားရတာပါ။ အစားအေသာက္ ဘာမွမစားခ်င္တာလည္း ၃ ရက္ေလာက္ ရိွပါၿပီ။ ဘာမီတြန္နဲ႔လည္း က်ေနာ္မတည့္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ေတာ္မယ့္ေဆးေလး ညြန္ၾကားေပးပါ။

• Antihistamine ေဆးသံုးရပါမယ္။ ေသာက္ေဆးက အဓိကက်တယ္။ သိပ္ဆိုးရင္ ထိုးေဆးထိုးရတယ္။
• ျဖန္းေဆး၊ ရွဴေဆးေတြက တေနရာမွာသာ သက္သာေစတယ္။ မတည့္ဘူးဆိုတာ တကိုယ္လံုမွာ ျဖစ္ေနတာပါ။
• Antihistamine ေဆးက အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ Cetirizine, Chlorpheniramine, Cinnarizine, Ciplactin Tablets and Syrup, Clemastine, Cyclizine, Desloratadine, Dexchlorpheniramine, Dimenhydrinate, Dimetindene, Diphenhydramine (Benadryl), Doxylamine, Ebastine, Embramine, Fexofenadine, Levocetirizine, Loratadine, Meclozine Hydrochloride, Olopatadine, Pheniramine, Promethazine, Quetiapine
• Cetirizine ေဆး အသံုးမ်ားတယ္ အိပ္ျခင္စိတ္မရွိသေလာက္ ျဖစ္တယ္။ 2.5 to 5 mg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္ေသာက္ပါ။
• နာတာရွည္ျဖစ္သူ ေတာ္ေတာ့ေဆးမရသူေတြကို ေကာ္တီဇုန္းေဆး သတိနဲ႔ ေဆးပါတ္အတိအက် ေပးရတယ္။
• အစာမစားျခင္တာကလဲ ဒီေရာဂါနဲ႔ ဆက္ေနတယ္။ ဗီတာမင္ ဘီ အုပ္စုေဆးေသာက္ပါ။
• Cypon Syrup = Each 5 ml of Cypon syrup contains Cyproheptadine HCl 2 mg + Tricholine citrate 275 mg + Sorbitol 2 gm ၁ ဇြန္း တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ေဆးရည္ေသာက္ပါ။

March 16, 2011 5:28 PM
Q 8: ရာသီမွန္ေအာင္ သေႏၶတားေဆးကို ေသာက္ရမွာေတာ့ ဟုတ္ပါျပီ၊ ဘယ္ရက္ကေန ဘယ္ေဆးလံုးကို စေသာက္ရမွာလည္း ဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္ရွင္။ တခ်ိဳ႕ေတြက တားေဆးေသာက္ေနရင္း ကေလးရွိသြားတတ္တယ္ဆိုတဲ့ အခက္အခဲမ်ိဳးေတြ မျဖစ္ခ်င္လို႔ပါ။

တားေဆး အမ်ိဳးအစားက ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲပါ၊ လူတကာေသာက္၊ ေစ်းလဲ အခ်ိဳဆံုး၊ ရွာလို႔လဲ အလြယ္ဆံုးေဆးမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ရာသီစလာတဲ့ေန႔ကေန စေသာက္ရပါမယ္။ ပဌမလဆိုရင္ ရာသီေသြးရပ္မွ ေသာက္လဲ ရတယ္။ ေဆးကပ္မွာ အေရာင္ ၂ မ်ိဳး ပါေလ့ရွိတယ္။ ၂၁ လံုးနဲ႔ ၇ လံုး။ ၂၁ လံုးပါ ေဆးေတြကေနစပါ။ ေနာက္ အေရာင္ရင့္ေဆးေတြ ေသာက္ေနရင္း ရာသီျပန္ဆင္းပါမယ္။ ရက္မွန္ေသာက္ေနရင္ ၾကားရက္မွာ ရာသီမဆင္းပါ။ ရက္သာမက အခ်ိန္လဲမွန္ေလ ေကာင္းေလ ျဖစ္တယ္။ မနက္အက်င့္ လုပ္သူက ေမ့ေနလို႔ ေန႔ခင္းေသာက္ရင္ ရက္မေက်ာ္ေစႏိုင္ဘူး။

The combined pill ေဆးႏွစ္မ်ိဳးတြဲစားေဆးေတြကို COC လို႔လည္းေခၚတယ္။ Estrogen and Progestogen ေခၚ အမ်ိဳးသမီး ေဟာ္မုန္း ႏွစ္မ်ိဳး ပူးတြဲပါတယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္က လစဥ္ထြက္ရမဲ့ မ်ိဳးဥကိုထြက္မလာေစဘို႔ တားဆီးေပးတယ္။ သားအိမ္အဝရွိတဲ့ ခြ်ဲရည္ကို ထူျပစ္ေစတယ္။ သားအိမ္အတြင္းနံရံကို ပါးလႊာေစတယ္။ စနစ္တက်သံုးရင္ ၉၉% စိတ္ခ်ရတယ္။ ေသြးဆင္းရက္ မွန္ေစတယ္။ ရာသီ မလာမီ ျဖစ္တတ္တဲ့ လကၡဏာေတြ နည္းေစတယ္။ ဝက္ျခံ၊ အလံုး-အၾကိတ္၊ ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ နည္းႏိုင္တယ္။

မေကာင္းတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ ေခါင္းကိုက္၊ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ရင္သားတင္းျခင္း၊ ရွားရွားပါးပါး ေသြးဖိအားတက္ျခင္း၊ ေသြးခဲျခင္း။ တခ်ိဳ႕က ဝလာတယ္။ တခ်ိဳ႕ပိန္တယ္။ တခ်ိဳ႕ ဘာမွမျဖစ္ဘူး။

ကိုယ္ဝန္ရွိေနျပီဆိုရင္ မသံုးရပါ။ အသက္ ၃၅ ေက်ာ္လ်င္၊ အဝလြန္လ်င္၊ ေသြးခဲတတ္သည့္ေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ရင္သား-ကင္ဆာ၊ (မိုင္ဂရိန္း) ေခါင္းမူး-ေခါင္းကိုက္ေရာဂါ၊ အသဲ-သဲေျခေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ား ရွိေနရင္ မသံုးသင့္ပါ။

ေဆးေသာက္ပါလ်က္ ကိုယ္ဝန္ရွိတာ အေတာ္ၾကီးနည္းတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိျပီးမွ ေဆးေသာက္လို႔လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီေဆးေသာက္တာ ရက္မေက်ာ္ရပါ။ အစပိုင္းလေတြမွာ ၾကားရက္ ေသြးနဲနဲ ဆင္းတာ ျဖစ္တတ္ေပမဲ့ ေနာက္ဆို မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ေဆးထဲမွာပါတဲ့ ေဟာ္မုန္း အနည္းအမ်ားက တိုင္းျပည္တခုနဲ႔ တခုမွာ မတူၾကပါ။

ေဆးက ကုိယ္ဝန္ျဖစ္လာမွာကိုသာ တားဆီးတယ္။ ကုိယ္ဝန္ျဖစ္လာျပီးတာကို သက္ေရာက္မွာ မဟုတ္ပါ။ ကုိယ္ဝန္ ေဆာင္ေနတံုးမွာ ကိုယ္က ထုတ္ေပးေနတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြမွာ ဒါမ်ိဳးလည္းပါတယ္။ ဒီေဆးေသာက္မိရင္ အခ်ိဳးအဆ ေျပာင္းသြားေစႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကုိယ္ဝန္မရွိမွ အေသာက္ခိုင္းတာပါ။ မေတာ္တဆ ေသာက္ခဲ့ရင္ ကိုယ္ဝန္-မိခင္ကို ထိခိုက္တာအတြက္ သုေတသန လုပ္ထားတာ မေတြ႔ေသးပါ။

2011/3/16
Q 9: ၁၄ ရက္ေန႔က ဓမၼတာစၿဖစ္ပါတယ္။ စၿဖစ္ၿဖစ္ခ်င္းေန႔မွာပဲ ေရခဲမုန္ ့နဲ႔ေရခဲေရ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေသာက္မိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲကြန္းေရွ ့တည့္တည့္မွာလည္း တေနကုန္နီးပါးေလာက္ ထိုင္မိပါတယ္။ အလုပ္က ၿပန္ေရာက္ေတာ့ ေရခ်ိဳးခ်ိန္ကလည္း ည ၁ဝ နာရ ီေက်ာ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ၁၅ ရက္ေန႔စၿပီး ရပ္သြားပါတယ္။ ညေနပိုင္းေလာက္ေတာ့ တစ္စက္ခ်င္း ၿပန္လာေနပါတယ္။ အလုပ္ မသြားႏိုင္ေလာက္ေအာင္ တစ္ကုိယ္လံုးလဲ နာက်င္ ကိုက္ခဲေနပါတယ္။ အထူးသၿဖင့္ သားအိမ္ရွိတဲ့ေနရာေလာက္ရယ္၊ ေက်ာဘက္ရယ္၊ ရင္သားေတြရယ္ နာက်င္ၿပီး ကိုယ္လက္မအီမသာ ခံစားေနရပါတယ္။ အဲဒါ ၿပန္လာေအာင္ ေဆးခန္းၿပရမွာလား၊ ေဆးေသာက္ရမွာလားကို ေၿပာၿပေပးပါဆရာရွင့္။ Dicliofenic ၁ဝ လံုးပါ တစ္ကဒ္ ဝယ္ထားပါတယ္။ တစ္ေန႔ကို ၂ ၾကိမ္ ေသာက္ရမွာလား။ ၁ဝ လံုးပါကဒ္ ဆိုေတာ့ ေဆးကဒ္ ကုန္ေအာင္ ေသာက္ရမွာလား။ ဓမၼတာ မၿဖစ္ေတာ့ ဒီမနက္ အိပ္ရာထေတာ့ မ်က္ကြင္း သိသိသာသာ မည္းလာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ မ်က္ႏွာမွာ တင္းတိတ္ေခၚမလား၊ အစက္အေသးေလးေတြ ေပၚလာတယ္။ ဖ်ားနာၿခင္းလည္း မရွိပါ။ ခါးကိုက္တာ၊ ဆီးစပ္နာတာ၊ ေခါင္းမူးတာေတြေတာ့ ၿဖစ္ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္မရွိပါ။ အသက္က ၃ဝ ပါ။ ဒီအသက္ အရြယ္ ေရာက္သည္ထိ တစ္ခါမွ ဓမၼတာ ေနာက္က်ၿခင္း၊ ထိန္ၿခင္း မၿဖစ္ဖူးပါ။

• အရင္လက ပံုမွန္လာခဲ့ရင္၊ ေနာက္ျပီး ဒီလမွာလဲ အပ်ိဳလိုဘဲေနတာဆိုရင္ ဘာမွ လုပ္စရာမလိုပါ။ ဆင္းစရာရွိတာ ဆင္းမွာပါ။ တလနဲ႔တလ မတူတတ္ပါ။ ဆင္းစရာရွိေနလို႔ သားအိမ္ေနရာ (ဆီးစပ္) က နာတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရင္သားနာတာလဲ အဲလိုပါဘဲ။ အျဖဴဆင္းတာမရွိ၊ ဆီးသြားလို႔ နာတာ၊ ဆီးခဏခဏ သြားရတာ မရွိရင္ ပိုးဝင္တာလဲ မဟုတ္ႏိုင္ပါ။
• အနာ-အကိုက္သက္သာေဆး တခုခု ဥပမာ Dicliofenic, Ibuprofen ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ အစာနဲ႔နီးပါေစ။
• Diclofenic ေဆးက အနာ-အကိုက္-အေရာင္ ၃ မ်ိဳးအတြက္ သက္သာေစတယ္။ ေဆးပါတ္ လည္တယ္ဆိုတာ မရွိပါ။ ျဖစ္ေနတဲ့ ရက္-အခ်ိန္မွာသာ ေသာက္ဘို႔ လိုတယ္။ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္အထိ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ အစာနဲ႔နီးတာ ေကာင္းတယ္။ သက္သာေနရင္ တခါထဲ ရပ္ႏိုင္တယ္။ ပိုတဲ့ေဆး သိမ္းထားေပါ့။ ထပ္ျဖစ္ရင္ ထပ္ေသာက္ႏိုင္တယ္။
• တင္းတိတ္အေၾကာင္းလဲ ေရးထားပါတယ္။ ရွာမေတြ႔ရင္ ေျပာပါ။ ပါတ္ဝန္းက်င္ဒဏ္ နဲ႔ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးအဆန္းေတြ မသံုးပါနဲ႔။ သဘာဝ အသံုးအေဆာင္ ေကာင္းပါတယ္။

Hearing loss ေသာတအာရံု

ကၽြန္မ အသက္ ၃၉ ရွိပါျပီ။ ကၽြန္မ မိခင္က အသက္ ၁၄ ႏွစ္ေလာက္မွာ နားစထုိင္းတာပါ။ ကၽြန္မ အသက္ ၁၇ ႏွစ္မွာ နားစထုိင္းတာပါ။ အသံမၾကားတာ မဟုတ္ဘဲ ဦးေခါင္းထဲမွာ အသံေတြ အစံုၾကားေနရတာပါ။ စကားေျပာသံ လံုးဝ မဟုတ္ပါ။ ပုရစ္ေအာ္သံလို၊ သေဘၤာ ခုတ္သံလို၊ မရိုးႏုိင္ေတာ့ေသာ အသံေပါင္းစံုကို မခံႏိုင္ေအာင္ၾကားရတာပါ။ အဲဒီအသံေတြေၾကာင့္ ကၽြန္မ စိတ္ဆင္းရဲျပီး သတ္ေသဖုိ႔ ႀကိဳးစားခဲ့တာ အႀကိမ္ႀကိမ္ပါပဲ။ အသက္ ၂၃ ေလာက္မွာ ေဝဒနာကို အဆိုးဆံုး ခံစားခဲ့ရတယ္။

အဂၤလိပ္ေဆး၊ ပေယာဂ ကုခဲ့တာ အစံုပါပဲ။ အခုဆို ႏွစ္ေပါင္း ၂ဝ ေက်ာ္ျပီ။ ဒီေရာဂါ သက္ေတာ့သက္သာပါတယ္။ မေပ်ာက္ဘူး။ သက္သာတယ္ဆိုတာ ဦးေခါင္းထဲက အသံေတြတိုးသြားျပီး ခံသာဖြယ္ ရွိသြားတာကို ေျပာတာပါ။ စိတ္ကုတဲ့ ဆရာဝန္နဲ႔လည္း ကုဖူးပါတယ္။ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး၊ ဆီးခ်ိဳ စတဲ့ေရာဂါေတြ ဒီအသက္ အရြယ္ထိေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။ သမီးတစ္ေယာက္ ရွိပါတယ္။ အိမ္ေထာင္ေရး ေသာက၊ စီးပြားေရးေသာက မရွိပါဘူး။ ျပီးေတာ့ ကၽြန္မက ဘတ္စ္ကားမစီးႏုိင္ဘူး။ ဘတ္စ္ကားစီးရင္ ရုပ္ပ်က္ ဆင္းပ်က္ ျဖစ္ေအာင္ကိုမူးတယ္။ ကားေပၚမွာ အန္တယ္။ အိမ္ကကားကို ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ မွန္မွန္ေလး လီဗာ အေလွ်ာ့အတင္း သိပ္မလုပ္ဘဲ ေမာင္းမွ စီးႏုိင္ပါတယ္။ ကားမူးတာက ဦးေခါင္းထဲမွာ အသံေတြဝီေခၚျပီး မူးတာပါပဲ။ ၉ ႏွစ္သမီး ေလာက္ကေပါ့။ မတ္တတ္ ရပ္ေနရင္း ဘိုင္းခနဲ ေမ့လဲသြားဖူးတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ၁၇ ႏွစ္မွာတစ္ခါ အဲဒီလုိပဲ၊ မတ္တတ္ ရပ္ေနရင္း ဘုိင္းခနဲ ေမ့လဲ သြားဖူးပါတယ္။ ဒီေရာဂါ မေပ်ာက္ႏုိင္ဘူး ဆိုရင္လည္း တည့္တည့္သာ ေျပာပါဆရာ။

ကြ်န္ေတာ္ နားေရာဂါ-အထူးကု ဆရာဝန္ မဟုတ္ပါ။ ေရးျပတာ အားလံုးကို ျခင့္ခ်ိန္ျပီး ရယူပါ။ စိတ္ေရာဂါ မဟုတ္ပါ။ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္လာတဲ့ စိတ္ထိခိုက္မႈေတာ့ ရွိေနပါမယ္။ ဒါကလဲ အဆန္းၾကီး မဟုတ္ဘာ။ ရက္တိုျဖစ္ျဖစ္ နာတာရွည္ ျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္ေဝဒနာ ခံစားေနရသူမဆို ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။

အသံလိႈင္းဟာ Tympanic membrane (Eardrum) နားစည္ကို လာထိတာနဲ႔ ၾကားမွာကို စတယ္။ နားစည္ လႈတ္တာကေန သူ႔အတြင္းဘက္ Middle ear အလည္နားပိုင္းက Malleus, Incus, Stapes အရိုးေတြကို သတင္းပို႔ ေပးတယ္။ အတြင္းဆံုးနား Cochlea ထဲမွာ အရည္ နဲ႔ အေမႊးေလးေတြ ရွိေနတယ္။ အသံလိႈင္းေၾကာင့္ အရည္နဲ႔ အေမႊးႏု ေလးေတြ လႈတ္ရွားေစတယ္။ Auditory nerve အၾကားအာရံုေၾကာကို သတင္းေရာက္၊ ဦးေႏွာက္ကေန ၾကားေစ ျဖစ္လာတယ္။

နားမၾကားရတာ အေၾကာင္း ၂ ခုရွိတယ္။
1. Conductive causes (ကြန္ဒတ္တစ္ဖ္) အသံသယ္ပို႔လမ္း အေၾကာင္းရင္း၊
• Obstructed external ear canal နားမွာ Cerumen (Wax) နဖါလို တခုခုပိတ္ေနတာ၊
• Perforated tympanic membrane နားစည္ေပါက္ေနတာ၊
• Dislocated ossicle (Malleus, Incus, or Stapes) ခိုက္မိလို႔ အထဲအဂၤါေတြ ေရြ႔ေစာင္းသြားတာ၊
• Otitis media နားအလည္ပိုင္းေရာင္တာ၊
• Otitis externa နားအျပင္ပိုင္းေရာင္တာ။

2. Sensorineural causes (ဆင္ဆို-ႏူရယ္လ္) အာရံုႏွင့္ အာရံုေၾကာ အေၾကာင္းရင္း၊
• Acoustic trauma အသံဆူညံတာ တာရွည္ၾကားေနရလို႔ Cochlea ထဲက အေမႊးႏုေလးေတြ ထိခိုက္သြားတာ၊ ပံုမွန္သံ 20 Hz to 20,000 Hz ထက္မက 4000Hz အသံမ်ိဳးကေန ျဖစ္ေစတယ္။
• Barotrauma (Pressure trauma) ေရငုတ္သူေတြလို ဖိအားမ်ားလို႔ ျဖစ္တာ၊
• Head trauma ေခါင္းခိုက္မိလို႔ Temporal bone နားထင္ရိုး က်ိဳးတာ၊
• Ototoxic drugs ေဆးဝါးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာ၊ Gentamicin, Vancomycin, Erythromycins, Minocycline, Furosemide, Ethacrynic acid, Aspirin, Ibuprofen, Naproxen, Tobramycin, Methotrexate, Vicodin
• ေရာဂါေတြေၾကာင့္ျဖစ္တာ၊ Sickle cell disease (ဆစ္ကယ္လ္-ဆဲလ္) ေရာဂါ၊ Diabetes ဆီးခ်ိဳ၊ Leukemia (လူကီးမီးယား)၊ Polycythemia (ေပၚလီဆိုင္သီးမီးယား)၊ Kidney problems ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ Acoustic neuroma အၾကားအာရံုေၾကာ အက်ိတ္ျဖစ္တာ၊ နားထဲမွာလဲ အသံေတြၾကားေနမယ္။ Influenza တုပ္ေကြး၊ Herpes simplex, Herpes zoster ေရယံု၊ Suppurative labyrinthitis နားျပည္တည္၊ Meningitis ဦးေႏွာက္ ေျမွးေရာင္၊ Mumps ပသိေရာင္၊ Measles ဝက္သက္၊ Viral ဗိုင္းရပ္စ္၊ Syphilis ဆစ္ဖလစ္၊ Autoimmune disease ေရာဂါျပီးစနစ္ ေရာဂါ၊
• Aging (Presbycusis) အသက္ၾကီးလို႔ ျဖစ္တာ။

ေမးတဲ့သူမွာ နားအာရံု ခ်ိဳ႕ယြင္းေရာဂါေတြထဲက Sensorineural hearing loss အမ်ိဳးအစားျဖစ္မယ္။ Vestibulocochlear nerve (Cranial nerve VIII) ဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာနံပါတ္ (၈)၊ Inner ear အတြင္းနာ နဲ႔ Central processing centers of the brain ဦးေႏွာက္ထဲက အၾကားအာရံုကို ေဆာင္ရြက္ေပးရာေနရာ တခုခုမွာ ျပႆနာရွိလို႔ပါ။ Cochlea ေခၚတဲ့ နားအတြင္းပိုင္းက Organ of Corti ေနရာမွာ အေမႊးႏု (ဆဲလ္) ေတြက ပံုမွန္မဟုတ္လို႔ ျဖစ္ရတယ္။ ေမြးတံုးက အေကာင္း ရွိခဲ့ရာကေန ေနာက္ပိုင္း ေျပာင္းလာတာမို႔ ျဖစ္တယ္။

ဆင္တူဆံုးက Ménière disease (မဲနီးယား) ေရာဂါထင္တယ္။ နားအၾကားေရာ ကိုယ္ကို ထိန္းႏိုင္စြမ္း ခ်ိဳ႕ယြင္းတာမ်ိဳး ေရာေနျပီး၊ Tinnitus ဆိုတဲ့ နားထဲမွာ အသံေတြ ဆူေနတာပါ ရွိမယ္။ တျဖးေျဖးနဲ႔ ေနာက္ လံုးဝ မၾကားရေတာ့ဘူး။

Genetic မ်ိဳးဗီဇမွာ Dominant ကဲတာ နဲ႔ Recessive genes မကဲတာ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ Dominant gene ေၾကာင့္ မိဘ တဦးထဲကေန ကေလးကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Recessive gene ဆိုရင္ ေမြးတဲ့ကေလးတိုင္းကို မျဖစ္ေစဘူး။

Sensorineural hearing loss ျဖစ္သူေတြကို Cochlear implants, Bone conduction implants, Electro-acoustic implants, Hearing aids ေတြ တပ္ေပးတယ္။ Vitamins A, C, E နဲ႔ Magnesium ေဆးေတြက အေထာက္အကူ ေပးတယ္။

Motion sickness ကားမူးေရာဂါ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ခံစားေနရတာက နားျဖစ္တာနဲ႔ တဆက္ထဲဘဲ။ ဒီလိုအမူးေရာဂါမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။
1. Motion sickness caused by motion that is felt but not seen လႈတ္ရွားမႈကို ျမင္ယံုသာ ျမင္ရျပီး လူက မလႈတ္ဘဲ မူးတာ၊
2. Motion sickness caused by motion that is seen but not felt မျမင္ရဘဲ လူက လႈတ္ရွားေနလို႔ မူးတာ၊
3. Motion sickness caused when both systems detect motion but they do not correspond ႏွစ္မ်ိဳးလံုး တြဲျဖစ္တာ။

Natural သဘာဝနည္း၊
1. ကားစီးရင္ ျပဳတင္းကေန အျပင္ၾကည့္ေနပါ။ ယာဥ္လႈတ္ရွားေနတာ သိေနေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။ ညအခ်ိန္ဆိုရင္ ကားမီးကေန ၾကည့္လို႔ရရင္ၾကည့္၊ မရရင္ အိပ္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။
2. ေတာ္ေတာ္ တန္တန္ မူးတတ္သူဆိုရင္ Chewing gum ခ်ိဳခ်ဥ္၊ တခုခုကို ဝါးေနတာ သက္သာႏိုင္တယ္။
3. Ginger ခ်င္း (ဂ်င္း) ျမစ္ကို သံုးတာလဲ တခ်ိဳ႕မွာ ထိေရာက္တာ ေတြ႔ရတယ္။

Chemical ေဆးသံုးနည္း၊
1. Dramamine (Dimenhydrinate), Stugeron (Cinnarizine), Bonine/Antivert (Meclozine) နဲ႔ Promethazine ေဆးေတြ သံုးႏိုင္တယ္။
2. Scopolamine ေဆးကို Transdermal patches 1.5 mg အေရျပားကပ္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ 0.4 mg ေဆးျပား ေသာက္ႏိုင္တယ္။
3. အအန္ေပ်ာက္ေဆးေတြ ျဖစ္တဲ့ Metoclopramide နဲ႔ Prochlorperazine ေဆးေတြက ဒီလိုျဖစ္တာမွာ မသံုးမက်ပါ။

Devices ကရိယာသံုးနည္း၊
1. ViBAN ကရိယာကို ေနကာမ်က္မွန္လို တပ္ဆင္တာ။
2. Acupressure wrist bands လက္ေကာက္ဝတ္မွာ ပတ္ထားရတဲ့ ကရိယာ၊
3. LCD shutter glasses ကို အာကာသ-ယာဥ္မွဴးေတြမွာ သံုးတယ္။

ဒီစာက မထူးရင္ အထူးကု-ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပသပါ။ အာရံုတခု အားနည္းသူဟာ တျခားေနရာမယ္ ပိုေတာ္တတ္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂ဝ-၃-၂ဝ၁၁

Sunday, March 20, 2011

Polycystic Kidney Disease ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ

19 Mar 11, 17:42
Polycystic Kidney အေၾကာင္း ေဆြြးေႏြးထားတာ ရွိပါသလား။ ကၽြန္ေတာ့္ အေဖက အဲဒီေရာဂါနဲ႔ ဆံုးသြားလို႔ပါ။ ခု အေဒၚလည္း အဲဒီေရာဂါ ၿဖစ္ေနပါတယ္။ မ်ိဴးရိုး လိုက္နိုင္သလား သိခ်င္ပါတယ္။

Polycystic Kidney Disease (PKD) (ေပၚလီဆစ္စတစ္) ေက်ာက္ကပ္ ေရာဂါ ဆိုတာ မ်ိဳးဗီဇေရာဂါတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ ထဲမွာ Cysts ေခၚတဲ့ အရည္ပါ အိတ္ေလးေတြ ျဖစ္လာတာပါ။ အိတ္ေတြေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ အရြယ္က ၾကီးၾကီးလာမယ္။ သူ႔အလုပ္က နည္းနည္း လာမယ္။ ႏွစ္ေတြ ၾကာေတာ့ သူ႔အလုပ္သူ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ Dialysis ေက်ာက္ကပ္ ေဆးတာနဲ႔ Kidney transplantation ေက်ာက္ကပ္ အစားထိုးတာ လိုလာမယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက ေက်ာက္ကပ္သာ မဟုတ္ဘဲ အသဲ၊ ေသြးေၾကာ၊ ဦးေႏွာက္ေတြမွာပါ ေရာဂါေတြ ဆက္ျဖစ္တတ္တယ္။

1. Autosomal dominant PKD အမ်ိဳးအစားက ၉ဝ% အမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။ အသက္ ၃ဝ-၄ဝ ၾကားမွာ လကၡဏာေတြ ေပၚမယ္။ ဒိထက္ အသက္ငယ္ငယ္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီေရာဂါရွိသူေတြ တဝက္ေလာက္ သူ႔ကေလးေတြကို ေရာဂါအေမြ ေပးတယ္။ ႏွစ္ေတြ အၾကာၾကီး အသက္ရွင္ႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လူၾကီး ေက်ာက္ကပ္နာလို႔ ေခၚၾကတယ္။
2. Autosomal recessive PKD အမ်ိဳးအစားက ရွားတယ္။ အသက္ငယ္တံုး ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ မေမြးခင္ ကတည္းက ရွိေနတယ္။

Ultrasound, Computerized Tomography (CT) scans or Magnetic Resonance Imaging (MRI) ေတြနဲ႔ စစ္ေဆးမယ္။ Genetic test မ်ိဳးဗီဇစစ္တာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။

ေက်ာက္ကပ္ေနရာက နာမယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္၊ ဆီးလမ္း ပိုးဝင္မယ္၊ ေသြးတိုးမယ္၊ အသက္ငယ္ငယ္ ၂ဝ-၃ဝ ၾကား ေသြးတိုးရင္ ဒီေရာဂါ ရွာရမယ္။ ဆီးထဲ ေသြးပါမယ္။ အသဲနဲ႔ သရက္ရြက္မွာလဲ အိတ္ေလးေတြ ေတြ႔မယ္။ ေက်ာက္ကပ္-ေက်ာက္ ရွိႏိုင္တယ္။ ႏွလံုး-အဆို႔ရွင္ မေကာင္းတာ၊ ေသြးလႊတ္ေၾကာေဖါင္းတာ၊ အူမၾကီးေရာဂါေတြပါ ရွိလာတတ္တယ္။

• အေမရိကားမွာ လူ ၆ သိန္းျဖစ္ေနၾကတယ္။
• ၁ဝ% ေလာက္က မိဘေတြမွာ မ်ိဳးဗီဇ ျပႆနာ မရွိၾကဘူး။
• အေမေရာ အေဖပါ မ်ိဳးဗီဇရွိေနရင္ ကေလးမွာ လာျဖစ္ဘို႔ ၂၅% အလားအလာရွိတယ္။
• မိဘတဦးထဲမွာသာ ရွိေနရင္ သူ႔ကေလးက ၅ဝ% ေရာဂါရႏိုင္တယ္။ ေရာဂါမရလဲ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ကို မ်ိဳးဗီဇ သယ္ေဆာင္ေပးမယ္။
• မေမြးခင္ ဗိုက္ထဲကတည္းက ေရာဂါရွိေနသူဟာ ငယ္ငယ္နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ အလုပ္မလုပ္တာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ လူတိုင္းေတာ့ မဟုတ္ပါ။
• PKD ကို ေပ်ာက္ေအာင္ ကုမရေသးပါ။
o ေသြးတိုး ထိန္းေဆးေပးမယ္၊ အစာ (အငန္-အခ်ိဳ-အဆီ) ေရွာင္ရမယ္၊
o အနာသက္သာေဆး၊
o ပဋိဇီဝေဆးေတြ ေပးမယ္။
• ေရာဂါက တေျဖးေျဖး ၾကာေလဆိုးေလ၊
• ေနာက္ဆံုး End-stage renal disease ေက်ာက္ကပ္ အလုပ္မႏိုင္ေတာ့တာ ျဖစ္လာရင္
o Dialysis ေက်ာက္ကပ္ေဆးတာ နဲ႔
o Kidney transplantation ေက်ာက္ကပ္ အစားထိုးတာ လုပ္ရမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂ဝ-၃-၂ဝ၁၁

Saturday, March 19, 2011

Q and A March 2011 (5)

1. ဘယ္ဘက္ရင္သားမွာ ၾကက္ဥလံုးေလာက္ရွိတဲ့ အလံုးကို စမ္းမိၿပီး
2. လိပ္ေခါင္းေရာဂါဆုိတာ ဘယ္လုိပါလဲ
3. ေတာင့္တင္းလုိက္ ျပန္ေလ်ာ့လိုက္ ျဖစ္ေနတယ္
4. ကြန္ပ်ဴတာ ထိုင္ၾကည္ရင္လည္း ခဏေနၿဖစ္လာေတာ့တာပါပဲ
5. ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ ႏို႔အံုေတြက ပံုမွန္မဟုတ္ဘူးလို႔ထင္ ရပါတယ္

Mar 17, 2011 at 2:55 PM
Q 1: ကၽြန္မ အသက္က ယခု (၃၂) ထဲမွာပါ။ အသက္ (၃ဝ) ေလာက္က ကိုယ္ကာယ ေလ့က်င့္ခန္း သင္တန္းတစ္ခု တက္ပါတယ္။ ပက္လက္ အေနအထားမွာ ဝိတ္ျပားမ်ားႏွင့္ တြန္းတင္ ေလ့က်င့္ခန္း ယူတဲ့အခါ ရင္သားေပၚ တန္းဝိတ္ ပိတာေၾကာင့္ေရာ အေလ့အက်င့္ မရွိတာေၾကာင့္ေရာ ရင္သားေတြ အရမ္းနာလာခဲ့ပါတယ္။ ၂ ရက္ေလာက္အၾကာမွာ ဘယ္ဘက္ရင္သားမွာ ၾကက္ဥလံုးေလာက္ရွိတဲ့ အလံုးကို စမ္းမိၿပီး မခံမရပ္ႏိုင္ေအာင္ နာက်င္ကိုက္ခဲလာခဲ့တာေၾကာင့္ ေဆးခန္းသြားျပရပါတယ္။ ခြဲစိတ္ဆီ တစ္ခါတည္းျပမိေတာ့ ဆရာဝန္က အက်ိတ္နဲ႔ ေရအိတ္ တစ္ခုခု ျဖစ္ႏိုင္တယ္ ခြဲလိုက္တာ ေကာင္းတယ္ ေျပာပါတယ္။ ခြဲရမွာေၾကာက္တာနဲ႔ အေထြေထြအထူးကုကို ေျပာင္းျပၾကည့္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ရင္သားဓာတ္မွန္နဲ႔ အာလ္ထရာေဆာင္း ရိုက္ၾကည့္ၿပီး by literal cysts လို႔ မွတ္ခ်က္ထြက္ၿပီး ဘယ္ဘက္ရင္သားက ေရအိတ္ဟာ 1.5 x 15 cm ရွိပါတယ္။ အုိဂ်ီနဲ႔ ျပပါတယ္။ Eposoft တစ္မ်ဳိးတည္းကို ပံုမွန္ေသာက္ခိုင္းၿပီး ခြဲစိတ္ဖို႔ မလိုတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ႀကီးလာရင္ အျပင္ကေနပဲ စုပ္ထုတ္ႏိုင္တယ္ေျပာလို႔ ဒီအတိုင္းထားတာ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါး ရွိခဲ့ပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္ျပဳၿပီး အမ်ဳိးသားက ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာမို႔ အတူ လိုက္ေနရင္း အလုပ္လုပ္ဖို႔နဲ႔ ေနာက္တစ္ႏွစ္ေလာက္ၾကာမွ ကေလးယူဖို႔ ေျပာပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္မွာ ကတ္ေဆး သံုးေနပါတယ္။ ပဋိသေႏၶတားေဆး ဘယ္ေဆးမဆိုဟာ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို အားေပးတယ္ဆိုတာ ဘယ္အတိုင္းအတာထိပါသလဲ။ ရင္သား အရည္အိတ္ဟာ ႀကီးမလာဘဲ ပံုမွန္အတိုင္းပဲ ရွိေနတယ္ဆိုေပမဲ့ ရင္သား နာက်င္မႈကေတာ့ eposoft ေဆးမေသာက္ရင္ သိသိသာသာကို နာက်င္ခံစားရပါတယ္။ သမီးအသက္အရြယ္ ရင္သားမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အရည္အိတ္အေျခအေနနဲ႔ ကတ္ေဆးသံုးၿပီး တစ္ႏွစ္ေလာက္ ေနျခင္းဟာ ျပသနာရွိႏိုင္ပါသလား။ ေနာက္ အသက္ (၃ဝ) ေက်ာ္ေနၿပီမို႔ ကတ္ေဆး တစ္ႏွစ္ေလာက္ သံုးရင္ေရာ သားသမီးယူတဲ့အခါ အခက္ေတြ႕ႏိုင္ပါသလား။ သားသမီးယူ ႏို႔ခ်ဳိ တိုက္ေကၽြး လိုက္ရင္ေရာ အရည္အိတ္ဟာ ေပ်ာက္သြားမွာလား၊ ဆက္လက္ တည္ရွိေနဦးမွာလား နဲ႔ မခြဲမစိတ္ဘဲ ဒီတိုင္းထားထားျခင္းရဲ႕ ေရရွည္အက်ဳိးဆက္ဟာ ဘာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္လဲ။

• ရင္သားမွာ အလံုးက ၾကက္ဥလံုးေလာက္ 1.5 x 15 cm ဆိုတာ ရင္သားေရာဂါ မဟုတ္ဘဲ ထိခိုက္မိရာကေန ျဖစ္တာ ျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။
• by literal cysts ဟုတ္ဘဲ Bilateral cysts လို႔ေရးတာျဖစ္မယ္။ အဲဒါမွန္ရင္ ၂ ဘက္လံုးမွာဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ ျဖစ္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္ရွိလာရင္ ရင္သား ေျပာင္းလဲလာမယ္။ အလံုး-အက်ိတ္ရွိေနလို႔ ႏို႔ထြက္ျပြန္-အိတ္ အေရအတြက္ နည္းေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္ကေန အလံုးအေပၚ သက္ေရာက္မႈ အေသအျခာ ေျပာမရေသးပါ။
• Biopsy လုပ္မွသာ တိက်တဲ့ေရာဂါ နာမည္သိရမယ္။ ဒီေတာ့မွာ ေျပာရတာ မွန္မယ္။
• ဆရာထင္တာေတာ့ အကာ Wall ရွိတဲ့အလံုး၊ အထဲမွာ အရည္ တမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေနမယ္။ အရည္က ေသြးေဟာင္းလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဝါက်င့္က်င့္အရည္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ သူကေန ေဘးက အာရံုေၾကာကိုဖိရင္ နာႏိုင္တယ္။
• ကင္ဆာကိုေတာ့ ေျပာင္းသြားမယ္ မထင္ပါ။
• အဆင္မသင့္ရင္ ပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။ ပိုးဝင္ရင္ ႏို႔နာလိုေနမယ္။ ပိုနာမယ္၊ ပိုၾကီးမယ္၊ ကိုယ္နဲနဲ ပူႏိုင္တယ္။ ျပည္တည္ျခင္ တည္မယ္။ အဲလိုျဖစ္လာရင္ အနာခြဲသလို ခြဲရလိမ့္မယ္။
• အခုအေနမွာ (ကိုယ္ဝန္လဲမရွိ၊ ျပည္လဲ မတည္ခ်ိန္မွာ) ထံုေဆးနဲ႔ ခြဲထုတ္တာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။
• ခြဲျပီးလဲ ကိုယ္ဝန္ရခ်ိန္၊ ေနာက္ပိုင္း အခ်ိန္ေတြမွာပါ ရင္သားတဖက္ ငယ္ေနမယ္။
• EPO Soft Capsule ေဆးက Evening primrose oil နဲ႔ Vitamin E oil ေဆးျဖစ္တယ္။ ေဆးညႊန္းအရေတာ့ အဆီဓါတ္ ညွိေပးတယ္၊ ေရာဂါလကၡဏာေတြ သက္သာေစတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဥတုရာသီေၾကာင့္ ျဖစ္တာမ်ိဳး ေျပာတာတဲ့။ ဆရာ့ အထင္ေတာ့ အလံုး မေပ်ာက္ေစႏိုင္ပါ။
• တားေဆးဆိုဟာ ရင္သား-ကင္ဆာ အားေပးတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ဒီေဆးမ်ိဳးေတြ သံုးသူေတြနဲ႔ မသံုးသူေတြကို ယွဥ္ၾကည့္ရင္ ေဆးသံုးသူေတြမ်ာ ပိုေတြ႔တာကို ဆိုလိုတာ ျဖစ္တယ္။ ေဆးေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာမရပါ။ ကင္ဆာ မွန္သမွ် ဘာ့ေၾကာင့္လို႔ တိတိက်က် မသိရေသးပါ။
• တားေဆး သံုးျပီးရင္ သားသမီးယူလို႔ ရပါတယ္။ အခ်ိန္ေစာင့္ရတာ တဦးနဲ႔တဦး၊ ေဆးအမ်ိဳးအစား၊ ေဆးဘယ္ေလာက္ သံုးထားေတြအေပၚ မူတည္တယ္။

2011/3/18
Q 2: လိပ္ေခါင္းေရာဂါဆုိတာ ဘယ္လုိပါလဲ။ ဝမ္းကုိက္တာနဲ႔ ဘာကြာပါလဲ။ အဂၤလိပ္လုိ ဘယ္လုိ ေခၚပါသလဲ။ ႏွစ္မ်ဳိးစလုံး ျဖစ္လာျပီဆုိရင္ေရာ ဘာေဆးစားသင့္၊ ေဆးနာမည္ပါ တခါတည္း သိရရင္ သိပ္ေကာင္မွာပါ။ ဘယ္လုိ ကုသသင့္ပါသလဲ။ အသက္ ၄၅၊ အမ်ဴိးသား။

ဒီစာ ၂ ပုဒ္ ဖတ္ပါ။
1. Dysentery ဝမ္းကိုက္ေရာဂါ
2. Piles လိပ္ေခါင္း ေရာဂါ အေမး-အေျဖမ်ား

2011/3/17
Q 3: က်ေတာ့္ အသက္က ၂၃ ရွိပါျပီ။ ေယာက္်ားေလး တန္ဆာက ေတာင့္တင္းမႈ နည္းေနတယ္။ လိင္စိတ္ တက္ႀကြ လာခ်ိန္မွာလည္း လိုအပ္တဲ့ ေတာင့္တင္းမႈ မရွိဘူးျဖစ္ေနပါတယ္။ မာေက်ာ ေတာင့္တင္းလည္း ခနပဲ။ ျပီးလည္း ေလ်ာ့ရဲရဲ ပံုစံ ျပန္ျဖစ္သြားတယ္။ အရင္က အဲလိုမျဖစ္ဘူး။ ၄-၅ လေလာက္ပဲ ရွိေသးတယ္။ က်ေတာ္လဲ သတိမထားမိဘူး။ ေနာက္ ေကာင္မေလးနဲ႔ အတူေနမွသာ လိုအပ္တဲ့ ေတာင့္တင္းသန္မာမႈကို မရရွိမွန္းသိတယ္။ ခနသာ ေတာင့္တင္းလုိက္ ျပန္ေလ်ာ့လိုက္ ျဖစ္ေနတယ္။

1. Physiology of Erection က်ားအဂၤါ သန္မာျခင္း၏ ဇီဝကမၼေဗဒ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၄၇) ကို ဖတ္ပါ။

16 Mar 11, 15:37
Q 4: ကၽြန္မ စာၾကည့္မ်ားတဲ့ ေက်ာင္းသူပါ။ ကြန္ပ်ဴတာလည္း အခ်ိန္အမ်ားၾကီး သံုးရပါတယ္။ စာၾကည့္ရင္ ကြန္ပ်ဴတာ ကိုင္ရင္ အခု သတိထားမိလာတာက ေနာက္ေက်ာ လက္ၿပင္ၾကြက္သားေတြထဲက မခံရပ္နိုင္ေအာင္ ပူလာတာပါပဲ။ မ်က္မွန္ အေဝးၾကည့္လည္း တပ္ရပါတယ္။ စာၾကည့္ရင္ေတာ့ အနီးမို႔ၿမင္ရလို႔ဆိုၿပီး မ်က္မွန္မတပ္ပါဘူး။ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ပါၿပီ။ အခုမွ အဲလိုၿဖစ္တာ သတိထားမိ လာတာပါ။ စာကို အမွီမပါဘဲ မတ္မတ္ထိုင္ၾကည့္ရင္ ခဏေနရင္ ပူလာေတာ့တာပါပဲ။ ေနာက္ေက်ာ တက္တာမ်ိဴးလဲ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပီးခဲ့တဲ့ ေၿခာက္လကစ သတိထားမိလာတာပါ။ ခုေက်ာင္းတစ္လပိတ္လို႔ ခဏနားၿပီး စာၿပန္ၾကည့္ေတာ့လည္း အဲလိုပဲၿပန္ၿဖစ္ေနပါတယ္။ ဆက္တီမွာမွီၿပီး စာၾကည့္ ေနရပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာ ထိုင္ၾကည္ရင္လည္း ခဏေနၿဖစ္လာေတာ့တာပါပဲ။ ဘာၿဖစ္လို႔အဲလိုၿဖစ္တာလဲ။ ဘယ္စာဖတ္ၿပီး ဘာေတြကို ေရွာင္ရမလဲ။ မ်က္မွန္က တပ္ကာစကတည္းက ပါဝါကို တိုးတာ အဆင္မေၿပလို႔ အရင္ပါဝါပဲ ၿပန္ခ်ၿပီး သံုးေနပါတယ္ရွင့္။

၁။ မ်က္စိ-မ်က္မွန္ ေသျခားစမ္းပါ။ မ်က္မွန္ဆိုင္မွာ စမ္းတာေလာက္နဲ႔ မလံုေလာက္ပါ။ မ်က္စိ အထူးကု ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသင့္ပါတယ္။ မ်က္စိထဲက ပံုရိပ္ထင္တဲ့ေရာနဲ႔ ထင္လာတဲ့အရုပ္က တထပ္ထဲမက်ရင္ ေျပျပတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။
၂။ ေသြးဖိအား Blood pressure လဲ စစ္ပါ။ မ်က္စိအားေဆးဆိုျပီး ဗီတာမင္ေအ နဲ႔ မရေလာက္ပါ။
၃။ ကြန္ျပဴတာသံုးသူေတြနဲ႔ မ်က္စိအေၾကာင္း မဖတ္ရေသးရင္ ဖတ္ပါ။ လိုက္နာပါ။
၄။ Computer Eye Strain ကြန္ျပဴတာနဲ႔ မ်က္စိ ကို ဖတ္ပါ။

March 16, 2011 5:59 PM
Q 5: ကၽြန္ေတာ့္ အခု အသက္ ၂၄ ႏွစ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ ႏို႔အံုေတြက ပံုမွန္မဟုတ္ဘူးလို႔ ထင္ရပါတယ္။ သာမာန္ထက္ ေတာ္ေတာ္ ပိုၾကီးေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ႏို ့အံုထဲမွာလဲ အၾကိတ္လို အခဲရွိတယ္။ လူက ဝတယ္။ ျဖစ္တာကေတာ့ ၂ ဘက္လံုးပဲ ျဖစ္တာ။ ဘယ္ေလာက္ၾကာျပီလဲဆိုေတာ့ ၁၇ ေလာက္ကေပါ့။ ႏို႔က စူလာျပီး အထဲမွာ အလံုးခဲလို ျဖစ္လာတယ္။ လူပ်ိဳ ျဖစ္တာလုိ႔ ေျပာတယ္။ အဲ့ဒါျပီးေတာ့ အက်ိတ္က မေပ်ာက္ေတာ့ဘူး နာတာေတြ ဘာေတြေတာ့ မရွိပါဘူး။ အက်ိတ္ကို ညွစ္ရင္ေတာ့နာတယ္။ ႏို ့၂ ဘက္လံုး အရြယ္က တူတူေလာက္ပဲ ထင္ရတယ္။

• ႏွစ္ဖက္ကို မွန္ထဲမွာ ယွဥ္ၾကည့္ပါ။ ႏို႔ကိုလဲ လက္နဲ႔ အႏွံ႔ စမ္းပါ။ ထူးျခားေနတာ ေတြ႔သလား။ တေနရာရာလား။ တဖက္ထဲလား။ တခုလံုးလား။ တစံုလံုးလား။ အက်ိတ္ဆိုရင္ ေနရာ၊ အရြယ္အစား၊ ပံုပန္း၊ နာ-မနာ၊ ေရြ႕ရ-မရ၊ တျခား ထူးျခားမႈ ဘာရွိသလဲ။ ဥပမာ ခ်ိဳင္းမွာ အေစ့ရွိတာ၊ လိင္စိတ္ အေျပာင္းအလဲ။ လူဝလာ-ပိန္လာ စသျဖင့္။ တိုက္ရိုက္ေမးရင္ တိုက္ရိုက္ေျဖပါမယ္။
• ဒါဆိုရင္ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ဆိုင္ပါမယ္။ အရြယ္ ေျပာင္းတာသာမက ေဆးဝါး၊ အစား-အေသာက္ထဲမွာ ေဟာ္မုန္း ပါေနသလားသိပါ။ ျပဳျပင္ပါ။ ကိုယ္မသိဘဲ ဝယ္စားတာေတြမွာ ပါတာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။
• လူမဝေစေအာင္ အစားအေသာက္ ဂရုစိုက္ပါ။ ေလ့က်င့္ခန္း၊ အားကစား လုပ္ပါ။ ႏို႔ကို ခဏခဏ မကိုင္ မစမ္းပါနဲ႔။ လိုအပ္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

အႏၱရာယ္ေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးမဟုတ္လား။ ျဖစ္တာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ၾကာပါျပီ။ ဘာမွေတာ့ မျဖစ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ႏို ့က ၾကီးေနလို႔ ျပီးေတာ့ အထဲမွာလဲ အဆီခဲလိုလို ျဖစ္ေနလို႔ ခြဲဖို ့ေတြ ဘာေတြမ်ားလိုမလားလို႔ပါ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အစားအေသာက္ေတြ ဆင္ျခင္ျပီး အားကစားလုပ္ပါမယ္။

Friday, March 18, 2011

Mosquitoes ျခင္မေတြ

17 Mar 11, 22:31
ေတာထဲမွာ ငွက္ရွိရင္ ငွက္ဖ်ားမရွိဘူး၊ လူေနမ်ားရင္ ငွက္ဖ်ားမရွိဘူးဆိုတာ ဟုတ္လား။ ဘယ္ခ်ိန္ကိုက္တဲ့ ျခင္က ငွက္ဖ်ား ျဖစ္လဲ။

မိတ္ေဆြတဦး ရွိဘူးတယ္။ အိႏၵိယေသြးပါတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမို႔ စကားလံုးတိုင္း ဗမာလို မပီသဘူး။ ေႏြရာသီ ညေနခင္း “ဒီခ်င္းေတြ သိပ္ဆိုးတာဘဲ သတ္ျပစ္မွ” လို႔ သူ႔သားကို ေျပာလိုက္တယ္။ ေနရတာက ခ်င္း ဒုကၡသည္ေတြက အမ်ားစု ျဖစ္ေနတယ္။ ေတာ္ေသးတာက “Good-night ထြန္းကြာ” ဆက္ေျပာပါမွ ျခင္ေဆးနဲ႔ ဆက္ေတြးျပီး၊ ေအာ္ ႕႕႕႕ ျခင္ကို ေျပာတာကိုးလို႔ သိရတယ္။

ျခင္ေကာင္ေတြဟာ Nectar feeders ဝတ္ရည္စုပ္ (အင္းဆက္) ေကာင္ေတြ ျဖစ္တယ္။ အထီးနဲ႔ အမ အေတာ္မတူၾကပါ။ ျခင္မက ပိုျပီး သန္မာတယ္။ ပိုလည္း အသက္ရွည္တယ္။ ျခင္ထီးေတြက ေသြးမစုပ္သေလာက္ ျဖစ္ျပီး၊ အပင္ေတြကိုသာ မွီခိုအသက္ရွင္တယ္။ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္၊ စိုုထိုင္းမႈ၊ အပူခ်ိန္၊ (အမိုင္ႏို-အက္စစ္) နဲ႔ ျမင္ႏိုင္စြမ္းကို သံုးျပီး သားေကာင္ (လူေကာင္) ကို ခပ္လွမ္းလွမ္းကေန ေရြးျခယ္ႏိုင္ၾကတယ္။

ျခင္မက ပိုျပီးသန္မာတယ္။ ပိုလည္း အသက္ရွည္တယ္။ သူမ်ား ဒုကၡေပးတယ္။ ျခင္ထီးေတြက ေသြးမစုပ္သေလာက္ ျဖစ္ျပီး၊ အပင္ေတြကိုသာ မွီခိုအသက္ရွင္တယ္။ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္၊ ပါတ္ဝန္းက်င္ စိုုထိုင္းမႈ၊ အပူခ်ိန္၊ (အမိုင္ႏို-အက္စစ္) နဲ႔ ျမင္ႏိုင္စြမ္းကို သံုးျပီး သားေကာင္ (လူေကာင္) ကို ခပ္လွမ္းလွမ္းကေန ေရြးျခယ္ႏိုင္ၾကတယ္။

ျခင္အမေတြဟာ ေသြးမစုပ္ဘဲလဲ ရွင္ႏိုင္ေပမဲ့ ဥအတြက္ (ပရိုတင္း) နဲ႔ သံဓါတ္လိုတာမို႔ Blood meal ေသြးစုပ္ၾကတယ္။ ျခင္က ေသြးမစုပ္ခင္ သူ႔တံေတြး Saliva ကို အရင္ထုတ္တယ္။ လူ႔ေသြးဆိုတာ ေသြးေၾကာေတြထဲက ထြက္ရင္ ခဲတယ္။ ျခင္ရဲ႕ တံေတြးက Anticoagulant ေသြးမခဲေစတဲ့ သတၲိပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျခင္ရဲ႕ Saliva ကေန ေသြးခဲေစတတ္တဲ့ ေရာဂါေတြကို ကုသဘို႔ ၾကိဳးစားၾကတယ္။

Toxorhynchites ျခင္မ်ိဳးက ေသြးမစုပ္ေပမဲ့ သက္သတ္လြတ္ မဟုတ္ဘူး။ ဇာတ္တူသား စားၾကလို႔ ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးမွာ သံုးပါတယ္။

ျခင္ကိုက္ခံရရင္ ေစာေစာပိုင္းမွာ ဘာမွ မခံစားရဘူး။ ဥပမာ ကေလးငယ္ေလးေတြ။ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ Immune system ေရာဂါျပီး-စနစ္ကေန Antibodies (အင္တီေဘာ္ဒီ) ခုခံအားေတြ ထုတ္လာေတာ့မွ နီတာ၊ ယားတာ၊ ေရာင္တာေတြ ျဖစ္လာရတယ္။ တခ်ိဳ႕လူၾကီးေတြ ျခင္ကိုက္တာ Desensitized ျပီးသလိုေနတယ္။ က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္ေနသူေတြ ျခင္ေထာင္ မဝယ္ႏိုင္ၾကဘူး။ တခ်ိဳ႕ၾက ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ျဖစ္ရတယ္။ Skeeter Syndrome လို႔ ေခၚတယ္။

လူကို ကူးစက္ေစတဲ့ေရာဂါေတြကို ျခင္ကေနသယ္ေပးလို႔ Carriers ဒါမွမဟုတ္ Vectors လို႔ေခၚတယ္။ ျခင္အမ်ိဳးေပါင္း ၃ဝဝဝ ေလာက္ထဲမွာ ၃ မ်ိဳးကေတာ့ လူေတြကို ေသေစေအာင္ ဒုကၡေပးတယ္။
1. Anopheles mosquitoes ျခင္မ်ိဳးကေန Malaria ငွက္ဖ်ားျဖစ္ေစတယ္။ Protozoa (ပရိုတိုဇိုးဝါး) အမ်ိဳးအစားလို႔ ေခၚတယ္။ တခ်ိဳ႕ျခင္ေတြက Filariasis ဆင္ေျခေထာက္ပိုးကို သယ္ေပးတယ္။ Helminthiasis သန္ေကာင္ အမ်ိဳးအစား ထဲမွာ ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က Encephalitis ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ ရေစတယ္။ Virus (ဗိုင္းရပ္စ္) အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။
2. Aedes mosquitoes ျခင္မ်ိဳးကေန Yellow fever အသားဝါ-အဖ်ားေရာဂါ၊ Chikungunya ဆင္ျဖဴေတာ္-တုပ္ေကြး၊ West Nile virus (အေနာက္ ႏိုင္းလ္) ဗိုင္းရပ္စ္၊ St. Louis encephalitis (စိန္႔-လူးဝစ္) ဦးေႏွာက္ေရာင္ေတြ ျဖစ္ေစတယ္။ Dengue fever (DHF) ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးကို Aedes aegypti ျခင္က အမ်ားဆံုးျဖစ္ေစျပီး Aedes albopictus ျခင္ကေနလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ သူ႔ကို Asian tiger mosquito ျခင္ၾကားေခၚတယ္။ ေန႔ခင္းကိုက္ျခင္လို႔ နာမယ္တြင္တယ္။
3. Culex mosquitoes ေတြက Filariasis ဆင္ေျခေထာက္ နဲ႔ West Nile virus (အေနာက္ ႏိုင္းလ္) ဗိုင္းရပ္စ္၊ Japanese encephalitis ဂ်ပန္-ဦးေႏွာက္ေရာင္၊ St. Louis encephalitis (စိန္႔-လူးဝစ္) ဦးေႏွာက္ေရာင္ နဲ႔ Avian malaria (ေအဗီယန္) ၾကက္ငွက္-ငွက္ဖ်ားေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစတယ္။

ငွက္ဖ်ားနဲ႔ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ေစတဲ့ ျခင္အမ်ိဳးေတြ မတူဘူး။ မွတ္လို႔ လြယ္ေအာင္ “ငွက္ဖ်ားျခင္က ေတာသူ၊” “ေသြးလြန္ျခင္က ျမိဳ႕သူ” လို႔ ဆိုျခင္တယ္။ ငွက္ဖ်ား ျခင္မေတြက ေတာေတာင္၊ စိမ္းစမ္းေတြမွာ ေနတာမ်ားတယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျခင္မေတြက ျမိဳ႕ေတြမွာ ရွိတာမ်ားတဲ့ ဆိုင္ကယ္-ေမာ္ေတာ္ကား တာယာေဟာင္း၊ ပုံးခြံ၊ ေပပါခြံေတြ၊ ေနရာတိုင္းမွာ ရွိတတ္တဲ့ ေရအိုး၊ ေညာင္ေရအိုးေတြမွာ က်န္ေန-ေအာင္းေနတဲ့ ေရေတြ မွာေနၾကတယ္။

ရိုးရိုးျခင္နဲ႔ ငွက္ဖ်ားျခင္ မတူၾကပါ။ ရိုးရိုးျခင္က နားရင္ သူ႔ကိုယ္နဲ႔ လူ႔ကိုယ္ မ်ဥ္းတေျပးထဲ ရွိတယ္။ ငွက္ဖ်ားျခင္က အျမီး ေထာင္ေနမယ္။ Antenna ဦးမွင္ဟာ Proboscis ႏႈတ္သီးထက္ ရွည္တာက ရိုးရိုးျခင္၊ ဦးမွင္က ႏႈတ္သီးထက္ တိုတာ-ထူတာက ငွက္ဖ်ားျခင္။ ေျမၾကီးနဲ႔ နီးနီးမွာ ပိုကိုက္တယ္။ လူေတြလိုဘဲ ျခင္ေတြမွာ ညာသန္-ဘယ္သန္လဲ ရွိေသးတယ္။

• ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ေစတဲ့ ျခင္မက ဝီရိယေကာင္းၾကတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ မနက္မလင္း-တလင္း ကိုက္တာ မ်ားတယ္။ မ-သဘာဝ ညၾကရင္ အိမ္တြင္းပံုးေနတယ္။
• ငွက္ဖ်ားျဖစ္ေစတဲ့ ျခင္အမ်ားစုဟာ Active at dusk or dawn လင္းအားၾကီးနဲ႔ ညေနခင္းကိုက္ Crepuscular နဲ႔ Active at night ညကိုက္ Nocturnal မ်ိဳးေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
• သိပ္ပူခ်ိန္မွာ ျခင္ေတြက ေအးတဲ့ေနရာေတြသြား နားေနေလ့ရွိတယ္။ မကုိက္ဘဲ ေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။
• ငွက္ဖ်ားျဖစ္ေစတဲ့ Anopheles mosquitoes ျခင္ေတြက အခန္းေအာင္း Endophagic အမ်ိဳး နဲ႔ အခန္းျပင္ Exophagic အမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။
• လူကို ကိုက္ျပီး (ေသြးစုပ္) ျပီးရင္ တခ်ိဳ႕ျခင္ေတြက Rest indoors (Endophilic) အခန္းေအာင္းၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလဲ Rest outdoors (Exophilic) အျပင္မွာ ေနၾကတယ္။
• ဒါ့ေၾကာင့္ ျခင္ႏွိမ္နင္းရာမွာ နည္းအတူတူ မရဘူး။
o Nocturnal Endophagic Anopheles mosquitoes ညကိုက္-အခန္းေအာင္ျခင္ကို ကာကြယ္ဘို႔ Insecticide-treated bed nets (ITNs) ျခင္ေဆးသံုး-ျခင္ေထာင္ သံုးရမယ္။ အိမ္ေဆာက္တာမွာ Window screens ျခင္ဇကာ တပ္ရမယ္။ အခန္းထဲကို Indoor spraying of residual insecticides ေဆးျဖန္းႏိုင္တယ္။
o Exophilic vectors အမ်ိဳးအစားျခင္ေတြ ႏွိမ္နင္းဘို႔ Breeding sites ျခင္ေပါက္ဖြါးရာကို အာရံုစိုက္ရတယ္။

လူကိုကိုက္တဲ့ျခင္ Anthropophilic နဲ႔ တိရစၧာန္ကိုက္ျခင္ Zoophilic ဆိုျပီးရွိတယ္။ ငွက္ဖ်ားျခင္ အမ်ားဆံုးက လူကို ကိုက္တဲ့ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ျပီး၊ ေရာဂါအမ်ားစုဟာ အရြယ္ေရာက္-ျခင္မေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၈-၃-၂ဝ၁၁

Thursday, March 17, 2011

Sleeping pills အိပ္ေဆး

2011/3/16
ကြ်န္မ အမ်ိဳးသားအတြက္ ေမးမယ့္ ေမးခြန္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ သူက ညည အိပ္လို႔ မေပ်ာ္ဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။ သူက အိပ္ခ်င္ေပမယ့္ အိပ္လို႔ မေပ်ာ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ သူ႔အလုပ္က ညဘက္မွဆိုေတာ့ သူက အိမ္ကို အျမဲ ညတစ္နာရီ ခြဲေလာက္မွ ျပန္ေရာက္ပါတယ္။ ေရာက္ျပီးလည္း ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မအိပ္ပါ။ ေန႔စဥ္ေန႔တုိင္း မနက္ ေလးနာရီခြဲ ငါးနာရီမွသာ အိပ္ပါတယ္။ အဲဒါ သူ႔ကုိ ဘာလုပ္ေပးရမလဲ မသိပါ။ အိပ္ေပ်ာ္ျပန္ရင္လည္း အိပ္ယာထေတာ့ လန္းလန္းဆန္းဆန္း မရွိဘူး အိပ္ေရးမဝဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ အိပ္ေဆးေသာက္ၾကည့္ေတာ့ အိပ္ေပမယ့္ ၾကာရွည္ စြဲေသာက္ရင္ ထိခိုက္မွာ စိုးလို႔ တျခား နည္းလမ္းမ်ား ညႊန္ၾကားေပးပါရွင္။

Melatonin ဆိုတဲ့ (ေဟာ္မုန္း) က သူ႔အလိုလို ညေရာက္ရင္ထြက္တာေၾကာင့္ လူကအိပ္တယ္။ ဒီ (ေဟာ္မုန္း) အေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း မသိၾကေသးပါ။

ေဆးဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ အိပ္ေဆးဆိုတာ Antihistamines (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) ေဆးေတြက မ်ားတယ္။ (အလာဂ်ီ) ျဖစ္တာကို ကုရတဲ့ ေဆးအမ်ိဳးအစားပါ။ ဥပမာ Benadryl, Diphenhydramine (Nytol, Sominex, Sleepinal, Compoz) နဲ႔ Doxylamine (Unisom, Nighttime Sleep Aid) ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြမွာ အနာသက္သာေဆး ဥပမာ Acetaminophen ေတြနဲ႔ ေရာထားတယ္။ NyQuil ေဆးကေတာ့ Alcohol ေရာထားတယ္။ ေရတို-ရက္တိုအတြက္ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး မကင္းပါ။ မ်က္စိေရတိမ္ အေရးအၾကီးဆံုး ျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ား အသက္လဲၾကီးရင္ ဆီးက်ိတ္ ၾကီးေနသလား။ နာတာရွည္ အသက္ရွဴလမ္းေရာဂါ Emphysema or Chronic bronchitis တခုခုရွိေနသလား သတိထားရမယ္။

ေဆးေၾကာ္ညာမွာ အေကာင္းဆံုး-အိပ္ေဆး ၃ မ်ိဳး ေတြ႔ရမယ္။ AmbeSleep ရယ္ Lunexor နဲ႔ RestAid ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ ေယဘုယ် ေျပာရရင္ အိပ္ေဆးေတြဟာ ထိေရာက္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ခရီးေဝးသြား တျခားႏိုင္ငံေရာက္ Time zones အခ်ိန္မတူလို႔ အိပ္မရတာမ်ိဳး၊ ေနာက္ျပီး Insomnia အိပ္မရတာ ဆိုးဝါးသူေတြကို Behavioral treatment အမူအယာေျပာင္း ေဆးကုနည္းသံုးတဲ့ အခါမ်ိဳးေတြ ေကာင္းတယ္။

အိပ္ေဆးေတြဟာ “ေကာင္းေတာ့ ေကာင္းပါတယ္ ဒါေပမဲ့” ဆိုတာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ဘာလို႔ အိပ္မေပ်ာ္သလဲ ဆိုတာကို ကုတာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ (ဒါေပမဲ့) ထည့္ရတာ ျဖစ္တယ္။ ေဆးမတည့္သူက (အလာဂ်ီ) ရမယ္။ ပိုဆိုးတတ္တာလဲ ရွိေသးတယ္။ စိတ္က်ေရာဂါေဆး Antidepressant (MAOI) ကို ၂ ပါတ္အတြင္း ေသာက္ထားသလား။ Parkinson's disease ေရာဂါေဆးေတြ ေသာက္ေနရသလာ။ ကေလးႏို႔တိုက္ေနသလား သတိထားပါ။

သိပ္မဆိုးတဲ့ ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့ ေနာက္တရက္မွာ အိပ္ခ်င္စိတ္ အသင့္အတင့္ကေန မ်ားမ်ားအထိ ရွိႏိုင္တယ္။ ေခါင္းမူးေဝျပီး၊ ေမ့တာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကုိးရုိးကားရား ႏိုင္ေနမယ္၊ ကိုယ္ထိန္းမရတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္၊ ဆီးအိမ္ တင္းမယ္။ မ်က္စိ ဝါးမယ္။ အာေခါင္ ေျခာက္မယ္။

ဆိုးတာေတြကေတာ့ -
• Drug tolerance ၾကာေလေလ ေဆးကို ခံႏိုင္လာျပီး ၁ ျပားနဲ႔မတိုး၊ ၂ ျပားနဲ႔မရျဖစ္တတ္ၾကတယ္။
• Drug dependence ေဆးစြဲလာႏိုင္တယ္။
• Withdrawal symptoms ေဆးျဖတ္ရင္ ခံစားရမွာေတြ ရွိလာတတ္တယ္။
• Drug interactions တျခားေသာက္ေနရတဲ့ ေဆးေတြနဲ႔ အခန္႔မသင့္တာ ရွိျခင္ရွိအံုးမယ္။
• Rebound insomnia ေဆးျဖတ္လိုက္ေတာ့ အရင္ကထက္ေတာင္ အိပ္မေပ်ာ္ႏိုင္တာ ျဖစ္လာတတ္တယ္။

Benzodiazepines အိပ္ေဆးေတြက ေပၚတာ-သံုးတာ ၾကာပါျပီ။ Estazolam (ProSom), Flurazepam (Dalmane), Quazepam (Doral), Temazepam (Restoril) နဲ႔ Triazolam (Halcion) နာမည္ေတြနဲ႔ လာတယ္။
• စြဲတတ္တယ္။ စြဲတယ္ဆိုတာ စိတ္ကေရာ ရုပ္ကပါ ျဖစ္တယ္။
• ေန႔တိုင္း ေသာက္တာဆိုရင္ ေဆးထိေရာက္မႈ ထိခိုက္မယ္။
• ၃-၄ ပါတ္ ဆက္ေသာက္ရင္လဲ ဘာမွ သတၲိမျပေတာ့ဘူး။
• အိပ္စက္ျခင္းရဲ႕အရည္အေသြး က်ေစတယ္။
• ေဆးေသာက္ျပီး ေနာက္ေန႔မွာ အသိစိတ္ေႏွးေနျပီး အိပ္ျခင္မူးတူး ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

Non-benzodiazepine ေနာက္ေပၚ အိပ္ေဆးေတြက အရင္ေဆးေတြေလာက္ ေဘးထြက္ မဆိုးဘူး။ ေဆးစြဲတာလဲ နည္းတယ္။ Eszopiclone (Lunesta) ေဆးကို ၆ လအထိ သံုးတာကို စမ္းထားျပီးျပီ။ Zalepon (Sonata) နဲ႔ Zolpidem (Ambien) ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။
• Morning grogginess ေနာက္မနက္မွာ အားယုတ္ေနသလို ခံစားေစမယ္။
• Drug tolerance ေဆးယဥ္တတ္တယ္။
• Rebound insomnia ေဆးျဖတ္လိုက္ေတာ့ အရင္ကထက္ေတာင္ အိပ္မေပ်ာ္ႏိုင္တာ ျဖစ္တတ္တယ္။
• Headaches, Dizziness, Nausea ေခါင္းကိုက္၊ ေခါင္းမူး၊ ပ်ိဳ႕ျခင္တယ္။
• Sleep-walking, Sleep-driving, Sleep-eating အိပ္ေနရင္း လမ္းေလွ်ာက္တာ၊ အိပ္ေနရင္း အစာစားတာ၊ အိပ္ေနရင္း ကားေမာင္းတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္တယ္။

Ramelteon (Rozerem) ကလဲ Melatonin receptor agonist ေဆးသစ္ျဖစ္တယ္။

Antidepressants စိတ္မက်ေဆးလဲ သံုးၾကတယ္။ (FDA) ကေတာ့ အသိအမွတ္ ျပဳမထားပါ။

တခ်ိဳ႕ကလဲ Herbs and natural sleep aids ေဆးဘက္ဝင္ အပင္ထြက္သံုးနည္း၊ သဘာဝနည္းေတြ လုပ္ၾကတယ္။ (FDA) ကေတာ့ အသိအမွတ္ ျပဳမထားပါ။
• Lemon balm သံုပုရာလိမ္းေဆးတို႔ Chamomile tea (ကမ္မိုမိုင္းလ္) လဘက္ရည္တို႔က ထိေရာက္တာ-မထိေရာက္တာ မသိေပမဲ့ အႏၲရာယ္ မရွိပါ။
• Valerian root, Kava Kava, Passionflower, Lavender နဲ႔ St. John’s Wort ဆိုတာေတြလဲ သံုးၾကတယ္။
• အိပ္ေဆးေတြ မသံုးဘဲ အိပ္ေအာင္လုပ္ရာမွာ Sleep environment အိပ္တဲ့ေနရာ-ပတ္ဝန္းက်င္ ေျပာင္းတာ၊ Bedtime behaviors အိပ္ရာဝင္ အမူအက်င့္ ေျပာင္းေပးတာ လုပ္ႏိုင္တယ္။ အိပ္ေဆး အကူယူသူေတြလဲ အဲလို ေျပာင္းတာ ေရရွည္အတြက္ ပိုေကာင္းေစတယ္။
• အိပ္မေပ်ာ္တဲ့အခါ စိတ္ပ်က္စရာ၊ စိတ္ရႈတ္စရာ၊ မေကာင္းတာေတြ တသီၾကီး ျမင္သိ၊ ေတြးထင္တတ္ၾကတယ္။ Cognitive-behavioral therapy (CBT) ဆိုတဲ့ Psychotherapy စိတ္ကုသနည္းနဲ႔ ေကာင္းေအာင္လုပ္ႏိုင္တယ္။ မအိပ္ခင္ ေတြးေခၚမႈ ပံုစံကိုပါ ေျပာင္းေစတယ္။
• Harvard Medical School ကေန မၾကာေသးခင္က ေတြ႔ရွိခ်က္အရ (CBT) နဲ႔အတူ Relaxation exercises စိတ္ေျဖေလ်ာ့ ေလ့က်င့္ခန္းတြဲျပီး လုပ္ေပးရင္ Chronic insomnia ရက္ရွည္လမ်ား မအိပ္ႏိုင္ျဖစ္ေနတာအတြက္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။
• Relaxation techniques ဆိုတာ ဆိတ္ျငိမ္မႈကို အာရံုစိုက္၊ ညင္သာတဲ့ အလုပ္တခုခု ဥပမာ စာဖတ္တာမ်ိဳး၊ ျခည္ထိုးတာမ်ိဳး၊ သာယာတဲ့ ေတးဂီတကို နားေထာင္တာမ်ိဳး လုပ္သင့္တယ္။
• Abdominal breathing အသက္ရွဴရင္ အမ်ားအားျဖင့္ ခပ္ေပါ့ေပါ့သာ ရွဴၾကတယ္။ နက္နက္နဲနဲ ရွဴတယ္ဆိုတာ ဗိုက္ကို ေလေဖါင္းလာတဲ့အထိ ရွဴပါ။ ေလသြင္းတာေရာ ေလထုတ္တာပါ ျပင္းျပင္နဲ႔ ရွည္ရွည္ လုပ္ပါ။
• Progressive muscle relaxation ၾကြက္သားေတြ ေျပာ့ေအာင္ လုပ္တယ္ဆိုတာ ေျပာသေလာက္ မလြယ္ပါ။ အိပ္ယာေပၚမွာ သက္ေတာင့္သက္သာ လွဲပါ။ ေျခပိုင္းက ၾကြက္သားေတြကေန စပါ။ အရင္ တင္းလိုက္ပါ။ ၁ ကေန ၁ဝ ေရတြက္ပါ။ ေနာက္ ေလ်ာ့ခ်လိုက္ပါ။ ေနာက္ျပီး တျခားေနရာက ၾကြက္သားေတြကိုလဲ အဲလိုလုပ္ပါ။
• Meditation ကမၼ႒ာန္းထိုင္တဲ့အက်င့္၊ Yoga (ေယာဂ) နည္း၊ Tai chi (တုိင္ခ်ီ) နည္းေတြလဲ လုပ္သင့္ပါတယ္။
• Exercise ေန႔ခင္းမွာ ကိုယ္လက္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္ ညအိပ္တာအတြက္ ေကာင္းတယ္။ Stanford University of Medicine ကေျပာတာက တေန႔မွာ မိနစ္ ၃ဝ ကေန ၄ဝ Aerobic exercise (ေအရိုးဘစ္) တပါတ္ကို ၄ ရက္ လုပ္ရင္ ၁ နာရီ ပိုအိပ္ႏိုင္တာ ေတြ႔ရတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၇-၃-၂ဝ၁ဝ

Saturday, March 12, 2011

Evening primrose oil ညေနခင္း ႏွင္းဆီ

Mar 12, 2011 at 7:16 PM
Can I take PanV 5 and evening primrose oil during pregnancy?

1. PanV 5 ဆိုတာ မသိပါ။ ေဆးစာထဲက ေရးထားတာတခ်ိဳ႕ေျပာျပပါ။
2. Evening primrose oil ကို ေဆးေၾကာ္ညာေတြအရ ဒီေရာဂါေတြမွာ သံုးတယ္။

Eczema, Psoriasis ေခၚတဲ့ တာရွည္ၾကာ အေရျပားအနာေတြ၊ Acne ၀က္ျခံ၊ Raynaud’s syndrome, Multiple sclerosis (MS), Sjogren’s syndrome ရွားပါးေရာဂါေတြ၊ ကင္ဆာ၊ (ကိုလက္စေထာ) မ်ားတာ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးေၾကာပိတ္လို႔ ေျခေထာက္နာတာ၊ အရက္နာ၊ Alzheimer’s disease နဲ႔ Schizophrenia စိတ္ေရာဂါ၊ ပန္းနာ၊ ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ အာရံုေၾကာ အားနည္းတာ၊ အ၀လြန္တာ၊ ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုး၊ Ulcerative colitis, Irritable bowel syndrome အူလမ္းေရာဂါေတြ၊ ေလနာ၊ ရင္သားနာတာ။

အစားထဲမွာ Essential fatty acids ရေစမယ္။ Soaps ဆပ္ျပာနဲ႔ Cosmetics အလွသံုးပစၥည္းေတြထဲလဲ ထည့္သံုးတယ္။
သုေတသနေတြအရ ထပ္သိရတာေတြကေတာ့ -
• Possibly effective အက်ိဳးရွိႏိုင္ေလာက္တဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့-
o Breast pain ရင္သားနာတာ၊
o Osteoporosis အရိုးအားနည္းတာကို ကယ္လ္စီယမ္၊ ငါးၾကီးဆီေတြနဲ႔ တြဲသံုးရင္၊
• Possibly ineffective အက်ိဳးမရွိႏိုင္ေလာက္တဲ့ ေရာဂါေတြ =
o Symptoms of premenstrual syndrome (PMS) ရာသီလာခါနီးျဖစ္တာေတြ သက္သာေအာင္၊
o Attention deficit-hyperactivity disorder (ADHD) ကေလး သတိမေကာင္း ေရာဂါ၊
o Eczema ႏွင္းခူနာ
• Insufficient evidence to rate effectiveness လံုေလာက္တဲ့ အေထာက္အထားမရွိတဲ့ ေရာဂါေတြ =
o Chronic fatigue syndrome (CFS) နာတာရွည္ အားယုတ္တာ၊
o Rheumatoid arthritis, Osteoporosis အရိုး-အဆစ္နာ၊
o Complications of pregnancy ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြဆိုရင္ Pre-eclampsia ကိုယ္၀န္ ေသြးဆိပ္ မတက္ေစအာင္၊ Shortening labor, Starting labor ေမြးတာျမန္ေအာင္၊
o Cancer ကင္ဆာ၊
o Acne ၀က္ျခံ၊
o Multiple sclerosis (MS) မာလတီပယ္-စကယ္လ္ရိုးဆစ္၊
o Rheumatoid arthritis ေလူဘက္နာ၊
o Heart disease ႏွလံုးေရာဂါ၊
o High cholesterol ကိုလက္စေထာမ်ားတာ၊
o Alzheimer’s disease အဇာမိုင္းယား၊
• ျဗိတိန္မွာ ႏွင္းခူနာနဲ႔ ရင္သားနာတာေတြအတြက္ သံုးခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ Medicines Control Agency (MCA) ကေန ထိေရာက္မႈ သက္ေသျပရာမွာ မခိုင္လံုလို႔ဆိုျပီး လိုင္စင္ ထုတ္မေပးေတာ့ပါ။

DTS
12-3-2011

Wednesday, March 9, 2011

Q and A March 2011 (3)

1. ေခါင္းေလွ်ာ္ၿပီးတိုင္း ေခါင္းကိုက္တတ္ပါတယ္
2. ဟီမိုဂလိုဘင္ နဲတယ္ အာရွသူမို႔လို႔ ဆိုၿပီး ေၿပာပါတယ္
3. အနာေပါက္တဲ့အတြက္ သားအိမ္ကို ဒုကၡေပးတတ္ပါသလား
4. လက္နဲ႔ဖိမွ က်န္တဲ့ဆီးက ထြက္ပါတယ္
5. ေဝွးေစ့ နွစ္ေစ့မွာ တစ္ေစ့ပဲရိုရင္

2011/3/7
Q 1: သမီးအသက္က (၃ဝ) ပါ။ အိမ္ေထာင္မရွိပါဘူး။ ၁၈ ႏွစ္ေလာက္ထဲက ခံစားရတဲ့ေရာဂါ တစ္ခုက ေခါင္းကိုက္တာပါ။ ေခါင္းေလွ်ာ္ၿပီးတိုင္း ေခါင္းကိုက္တတ္ပါတယ္။ အဲဒါအျပင္ အျဖဴေတြလည္း ဆင္းပါတယ္။ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆး ေသာက္လဲ ခဏပဲေပ်ာက္ပါတယ္။ တစ္ပတ္ေလာက္ အလိုျဖစ္ၿပီးမွ အလိုလို ျပန္ေကာင္းရင္လည္း ေကာင္းသြားပါတယ္။ အျဖဴဆင္းေပ်ာက္ ဗမာေဆး ေသာက္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြ ျပတာလည္း စံုေနပါၿပီ။ ဦးေႏွာက္ အာရံုေၾကာထိ ျပဖူးပါတယ္။ ျပန္ေကာင္းလိုက္ ျပန္ျဖစ္လိုက္ပါပဲ။ ေဆးေတြလည္း စစ္တယ္ အားလံုး ေအာင္ပါတယ္။ လိုအပ္ရင္ လည္ပင္း သိုင္းရိြဳက္ စစ္ရမယ္ေတာ့ ေျပာတယ္။ အိုဂ်ီနဲ႔ ျပေစခ်င္တာ စမ္းသပ္မွာ ေၾကာက္လို႔ မျပရဲလို႔ မျပျဖစ္ပါဘူး။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ေဆးေတြ မေသာက္ခ်င္ေတာ့ပါဘူး။ ေဆးသက္က လူ႕သက္ထက္ မ်ားေနၿပီ။ ဘာေရာဂါလဲ၊ ဘယ္လို ေနထိုင္ စားေသာက္ရမလဲ၊ ဘာအားနည္းလို႔ ျဖစ္တာလဲ။

ႏွလံုးခုန္တာက 50 ကေန 60 အတြင္းပဲ ရွိတယ္။ လမ္းေလွ်ာက္ဖို႔ ေျပာပါတယ္။ ဝိတ္က်မွာစိုးလို႔ အမ်ားၾကီး မေလွ်ာက္ ခ်င္ပါဘူး။ အရပ္ 5 ေပ 4 လက္မကို 98 ေပါင္ ေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ တခါတေလ မူးပါတယ္။ ရင္လဲ တုန္ပါတယ္။ ရာသီ မွန္ပါတယ္။ ဗိုက္ဖရြန္ ေသာက္ပါတယ္၊ ေအာ္ရာမင္ဖက္ လည္းေသာက္ပါတယ္။ အျဖဴဆင္းရင္ အခု ေနာက္ပိုင္း မယားေတာ့ပါ။ အနံ႔လည္း အရမ္းေတာ့ မဆိုးေတာ့ပါ။ အခု မနက္တိုင္း အန္ေနပါတယ္။ မနက္စာ ေကာ္ဖီနဲ႔ မုန္႔နဲနဲပဲ စားပါတယ္။ အန္တာၾကီးက အရမ္းဆိုးပါတယ္၊ ခံရခက္ပါတယ္။ အန္စရာမရွိရင္ တံေတြးခပ္ခၽြဲခၽြဲေတြပဲ အန္ပါတယ္။ အရမ္း စိတ္ညစ္ေနပါတယ္။ ေခါင္းက မေလွ်ာ္လို႔လည္း မျဖစ္ဘူး။ ဒီမွာက personality အရမ္းၾကည့္တယ္။ အနံ႔အသက္လည္း ဂရုစိုက္ရတယ္။ တစ္ပတ္ကို ႏွစ္ခါ ေလွ်ာ္ရပါတယ္။ တျခား မိန္းကေလးေတြ လိုးရွင္း လူးတဲ့အခ်ိန္ သမီးက ေဆးပူ လိမ္းရပါတယ္။ တျခား မိန္းကေလးေတြ ေရးေမႊး ဆြတ္ေနခ်ိန္မွာ ရွဴဘူး ရွဴရပါတယ္။ အိမ္နဲ႔ေဝးေနေတာ့ ပိုဝမ္းနည္းတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလလည္း ဝဋ္ေၾကြးလို႔ သေဘာထားၿပီး တရားပဲ မွတ္ပါေတာ့တယ္။

• စံုစုံေစ့ေစ့ေျပာေတာ့ က်န္းမာေရး-ရာဇဝင္ ပိုသိလာရတယ္။ ေရာဂါ ၂-၃ မ်ိဳးလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ေရာဂါေတြ ရွိတယ္ ဆိုျပီး စိတ္ငယ္ မသြားပါနဲ႔။ ကုလို႔ရတာေတြခ်ည္း ျဖစ္တာမို႔ ဝမ္းသာလိုက္တာ ပိုေကာင္းတယ္။
• ေသြးအားနည္းတာကို ေသြးအားေဆးနဲ႔ အစာပံုမွန္-အျမဲ သံုးစြဲေနပါ။ ၾကာေလ ေကာင္းေလ၊ ေနာက္ ေပ်ာက္ပါမယ္။ မေပ်ာက္ခင္ မူးတာ၊ ေမာတာ၊ အားယုတ္တာ၊ ပင္ပန္းတာ စတာေတြ ရွိေနေသးအံုးမွာအတြက္ စိတ္မပ်က္ပါနဲ႔။
• ရာသီ အလာမ်ားတာက ေသြးအားပိုနည္းေစတယ္။ လမွန္ေနတာ သူမ်ားေတြထက္ ကံေကာင္းတယ္။
• ႏွလံုးခုန္နည္းေနတယ္။ အပင္ပန္းမခံႏိုင္ဘူး။ အသက္မၾကီးေသးဘူး။ ၾကီးတဲ့သူေတြမွာ နည္းေနရင္ ECG ရိုက္မယ္။ လိုအပ္ရင္ Pace maker တပ္ေပးရတယ္။ တပ္ထားရင္ လူေကာင္းျဖစ္ေရာ။
• ေခါင္းကိုက္-ေခါင္းမူ-အန္ခ်င္ ၃ မ်ိဳးက ေရာဂါ တခုထဲဘဲ။ Migraine ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ စာတပုဒ္ ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဖတ္ပါ။ လိုတဲ့ဟာ လုပ္ပါ။ စိတ္မေကာင္း မျဖစ္ပါနဲ႔ ေပ်ာက္ဘို႔ေတာ့ မလြယ္ပါ။ ေဆးနဲ႔ ေနရတာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။
• အျဖဴဆင္းတာ ေဆးလိုတယ္။ Metronidazole စားေဆး တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၅-၇ ရက္ ဆက္ေသာက္ပါ။ ေဆးက နဲနဲခါးတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ေဆးေသာက္ေနတံုး အစားပ်က္၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္တတ္တယ္။ လူတိုင္း အဲလိုမျဖစ္ပါ။ အျဖဴဆင္းတာအတြက္ အေတာ္ ေကာင္းတယ္။ ေဆးေစ်းလဲမၾကီးပါ။ ၾကာလို႔ ထပ္ျဖစ္ရင္လဲ ထပ္ေသာက္ရမယ္။ ဒါမွ မရေသးရင္ Vaginal tablet/Cream တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေမြးလမ္း (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲ ညအခ်ိန္ ထည့္ရတယ္။ ေဆးက ၆ ျပား လာတတ္တယ္။
• မိန္းကေလးေတြ အျဖဴဆင္းတာက လိင္ဆက္ဆံတာနဲ႔ေရာ အပ်ိဳေတြေရာ ျဖစ္တတ္တယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေနရာ ေျခာက္ေသြ႔ေနပါေစ။ (ေကာ္တြန္) အတြင္းခံဝတ္ပါ။ ေဆးေၾကာရင္ အဆန္းေတြ၊ အေမႊးေတြ မသံုးပါနဲ႔။ ဆီးသြားျပီး ေရေဆးတာမွာ လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ဆီ တလမ္းသြားလုပ္ပါ။
• လူမဝတာလဲ ဝမ္းသာလိုက္ပါ။ ဝသူေတြမွာ မလွတာေရာ၊ အကုရခက္တဲ့ေရာဂါေတြပါ ရွိတတ္ၾကတယ္။ ဝဋ္ေၾကြး ရယ္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ကံ-စိတ္-ဥတု-အာဟာရ အေၾကာင္းေလးပါးေၾကာင့္ ျဖစ္ၾကရတယ္။ သက္ရွိ အားလံုးပါ။ မိသားစုနဲ႔ေဝးတာ ဟုတ္တယ္ စိတ္အားငယ္စရာ ေကာင္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေခတ္မွာ ဒီလိုေနၾကရသူေတြ မ်ားလွတယ္။ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေတြ ေကာင္း-ျမန္လို႔ ေက်းဇူးတင္စရာ ေကာင္းတယ္။ အက်ိဳးရွိတယ္။ အမ်ိဳးေတြကို ထားအံုး အခု ဆရာဝန္ တေယာက္နဲ႔ အလြယ္ေလး ဆက္သြယ္ႏိုင္တယ္ မဟုတ္လား။ ဘယ္အခါ မဆို ေကာင္းတာ ျမင္တတ္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။ ေနရာတိုင္းကို အဲလိုလို႔ ေျပာခ်င္တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ က်န္းမာေရး အတြက္ ေျပာတာပါ။
• တရား အားကိုးတာ သိပ္ေကာင္းတယ္။ ဒုကၡ၊ အနိစၥသေဘာခ်ည္း မျမင္ေစခ်င္ပါ။ လြတ္ေျမာက္မႈ ရေအာင္ လုပ္ပါလို႔လဲ ဆရာက ေျပာသင့္သူ မဟုတ္ပါ။ ေျပာခ်င္တာက မေကာင္းတာဟာ မေကာင္းေသးတာဘဲ။ အျမဲ မေကာင္းတာ မဟုတ္ဘူး။ ရွိေန-ျဖစ္ေနတာထက္ အပိုလဲမပါ-အလိုလဲမရွိ ျမင္-သိတာဟာ တရားသေဘာတခု ပါဘဲ။

Mar 7, 2011 at 7:42 PM
Q 2: သမီးအသက္ ၃၂ ပါ၊ အိမ္ေထာင္က်တာ ၄ ႏွစ္ရွိပါၿပီ၊ အိမ္ေထာင္က်စမွ ယေန႔ထိ (႕႕႕႕႕) ႏိုင္ငံမွာ ေနပါတယ္။ အိမ္ေထာင္က်ၿပီး ၁ ႏွစ္ ၿပည့္ေတာ့ ဗိုက္ခြဲရပါတယ္။ သားအိမ္မွာ အသားလံုးေတြ မ်ားေနလို႔ပါ၊ အသားလံုး ၉ လံုး ရပါတယ္၊ ၁ဝ လေနေတာ့ ဗိုက္ကို ေဖာက္ၿပီး ပိုက္နဲ႔ အလံုးေတြ ထပ္ထုတ္ပါတယ္။ ၃ လံုးရပါတယ္။ ကေလးမရွိပါဘူး၊ အဲ့ဒီကစၿပီး ဒီေန႔ထိ တစ္မ်ိဳးၿပီး တစ္မ်ိဳး ၿဖစ္ေနတာ ခုဆို ၃ နွစ္ၾကာပါၿပီ။ ေခါင္းေတြ အၿမဲမူးမူးေနပါတယ္။ အသက္ရွဳ မဝပါဘူး။ ေအာက္ဆီဂ်င္ လိုေနတယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္။ အရမ္း အားနည္းလာရင္ အသားေတြက စိမ္းစိမ္းၾကီး ၿဖစ္လာပါတယ္။ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရွိတယ္၊ ဟီမိုဂလိုဘင္ နဲတယ္ အာရွသူမို႔လို႔ ဆိုၿပီး ေၿပာပါတယ္။ Iron deficiency anemia ဆိုလို႔ သံဓါတ္ အားတိုးေဆးေတြ ေသာက္ပါတယ္။ အစားကိုလဲ ဓါတ္စာေတြပဲ စားပါတယ္။ ေဆးၿပန္စစ္ေတာ့ ေသြးအားနည္းတာ ပံုမွန္ၿပႏ္ၿဖစ္ေနၿပီလို႔ ေၿပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုထိ ေနမေကာင္းပါ။ ေခါင္းကို ၿမန္ၿမန္လွည့္ရင္ မူးၿပီး လဲက်ခ်င္လာပါတယ္။ အၿမဲေမာေနပါတယ္။ အိမ္ရွင္းတာေတာင္ ၃ ရက္ေလာက္ ဘုန္းဘုန္းလဲၿပီး တစ္ကိုယ္လံုး နာက်င္ ေအာင့္တက္ လာပါတယ္။ ေနမေကာင္းတဲ့ေန႔ေတြဆို မ်က္လံုးေတြက ဝါးေနပါတယ္။ ေခါင္းေနာက္စိက နာပါတယ္။ ဘယ္ဖက္နားက ေအာင့္ပါတယ္။ ေလထြက္ေနသံကိုလဲ ၾကားေနရပါတယ္။ ရင္ေခါင္း ေအာင့္ပါတယ္ (ရင္နွစ္မႊာၾကား)၊ ဘယ္ဖက္နံရိုးေအာက္ တစ္ေလ်ွက္လံုး ေအာင့္ပါတယ္။ ဘယ္ဖက္ ခါးၾကားထဲကလဲ ကိုက္ပါတယ္။ ဘယ္ဖက္ ေက်ာေတြ အရမ္းကိုေအာင့္တာ ေန႔တိုင္း ငိုေနရပါတယ္။ ေက်ာကုန္းရိုးမၾကီး အလည္ေလာက္က အရိုးကို ထိရင္ နာေနပါတယ္။ ဘယ္ဖက္ လက္တစ္ေခ်ာင္းလံုး က်င္ေနတတ္ပါတယ္။ ေက်ာင္း တက္လက္စနဲ႔ ထြက္ထားရပါတယ္။ အိမ္ေထာင္ မက်ခင္က အေအးမိနွာေဆးေတာင္ မၿဖစ္ဘူးပါဖူး။ အလုပ္လဲ အရမ္းကို ၾကိဳးစားတဲ့သူပါ။ ဘြဲ႔လဲ ရၿပီးပါၿပီ။ ခုဆို ေနမေကာင္းလြန္းလို႔ လူက ေဂါက္ေတာင္ ေဂါက္ခ်င္လာပါတယ္။ ရာသီဆင္းတာက ပံုမွန္ပါ၊ antibabypills စားပါတယ္ မစားရင္ေတာ့ ပံုမွန္မလာပါဘူး။ ခြဲၿပီးၿပီးခ်င္း ေနာက္လေတြမွာ ဆင္းခ်င္တဲ့အခ်ိန္ဆင္းၿပီး မရပ္ေတာ့လို႔ ဆရာဝန္က ABP စြဲေသာက္ရမယ္ဆိုလို႔ ေသာက္ေနပါတယ္။ အရင္က Hb 9.5 ပါ အခု 11.5 မွာ သံဓါတ္အားေဆး ေသာက္ ရပ္ထားပါတယ္။ (အိမ္သာသြားရတာ အရမ္းကို အဆင္မေၿပလို႔ပါ) သမီးက သာမန္ထက္ ဟင္းရြက္အစားမ်ားသူပါ၊ အသီးေတြလဲ အရမ္းစားၿပီး တစ္ေန႔ေရ ၃ သို႔ ၄ လီတာ ေသာက္ပါတယ္။ ေရေသာက္နဲတဲ့ေန႔၊ ဟင္းရြက္ စားနဲတဲ့ေန႔ ေနာက္ေန႔ဆို အာေခါင္ေတြ ေၿခာက္ လည္ပင္းေတြနာ၊ ရွဳးေပါက္ခ်င္ၿပီး ေရမထြက္လို႔နာ၊ အိမ္သာတက္ရတာ အရမ္းခက္ခဲနဲ႔မို႔ အစားကို ဂရုစိုက္စားေနရပါတယ္။ ဆီးကို Home test စစ္ေတာ့ NIT (nitrite) က (+) နဲ႔ Hb က (++) ၿပေနပါတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္စစ္စစ္ အေၿဖအတူတူပါ။ အိပ္ရာ ထထခ်င္း ၅ ခု ၅ ရက္စစ္ၿပီး က်န္တာ ညေန၊ ညတို႔မွာ စစ္ၾကည့္တာ အကုန္အေၿဖတူတူပဲရပါတယ္။ ေန႔စဥ္ ဘုရားရွိခိုးၿပီး ပုတီး ၉ ပတ္ စိပ္ပါတယ္။ ၁၅ မိနစ္ တရားထိုင္ပါတယ္။ စိတ္ကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ထိန္းေနေပမဲ့ တစ္ခါတစ္ရံ အရမ္းကို စိတ္ဓါတ္က်ပါတယ္။ ကင္ဆာ မ်ားလာဆိုၿပီး၊ နာတာရွည္ၿပီး ေရာဂါနာမည္မသိလို႔ပါ။ ေနေကာင္းၿပီး ေက်ာင္းၿပန္တက္ခ်င္ပါတယ္။

• ဘုရား-တရား အားကိုးစိတ္က အက်ိဳးရွိပါတယ္။ စိတ္က အလြန္မတန္အေရးၾကီးတယ္။ စိတ္အားတင္းပါ။ စာေရးတာ ဖတ္တာနဲ႔ စိတ္ပ်က္တာ မ်ားေနတာ သိသာတယ္။ ေလ်ာ့လိုက္ပါ။ ဒါေပမဲ့ စာေရးတာေကာင္းတယ္။ Description ေကာင္းတယ္။ ေအာက္ဆီဂ်င္ လိုေနတယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္လို႔ ေရးတာ ကြက္တိဘဲ။
• ဟုတ္ပါတယ္။ သံဓါတ္ေဆးက ဝမ္းခ်ဳပ္တတ္တယ္။ Hb 11.5 ဆိုရင္ မဆိုးပါ။ ေကာင္းလာေနတာလို႔ သိေစခ်င္တယ္။ ေျပာျပတဲ့ ေဝဒနာေတြက ေသြးအားနည္းတာနဲ႔ ဆက္ေနတာေတြ မ်ားတယ္။ ေသြးအား ျပည့္လာေလ သက္သာေလ ျဖစ္မယ္။ အစားအစာကို ပိုအားကိုးေပါ့။ ေသြးသြင္းရင္ အျမန္ေကာင္းပါမယ္။
• ကိုက္တာ-နာတာအတြက္ေတာ့ ေဆးလိုမယ္။ ဒါကလဲ သူမ်ားေတြ ပဲေလွာ္စားသလိုလို႔ ေျပာတဲ့ အကုိက္-အနာ ေပ်ာက္ေဆးမ်ိဳးနဲ႔ ရတယ္။ စြဲေသာက္စရာ မလိုပါ။ Painkillers ဘာဝယ္လို႔ရသလဲ။ ဘယ္အမ်ိဳးက ပိုသက္သာေစသလဲ။ ေရြးႏိုင္ပါတယ္။ အစာနဲ႔နီးနီး ေသာက္ပါ။

2011/3/8
Q 3: က်မမွာ ေသြးတိုးလည္း ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါနဲ႕ ပါတ္သက္ၿပီး ႏွလံုးလည္း မေကာင္းပါဘူးရွင့္။ ေသာက္ေဆးထဲက အသင့္ေတာ္ဆံုး ေဆးကို ေရြးေပးေစခ်င္ပါတယ္။ အနာနဲ႔ ပါတ္သက္လို႔ အျဖဴလည္း အရင္လေတြလို ပံုမွန္အတိုင္း ဆင္းပါတယ္။ နည္းနည္းဘဲ ဆင္းပါတယ္၊ သိသိသာသာႀကီး မဟုတ္ပါ။ ဆီးလည္း မေအာင့္ပါဘူးရွင့္။ ယခုလို အနာ ေပါက္တဲ့အတြက္ သားအိမ္ကို ဒုကၡေပးတတ္ ပါသလား။ လိမ္းေဆးကိုလည္း သင့္ေတာ္မယ့္ေဆးကို ညႊန္ျပေပးပါ။

ေသြးတိုးနဲ႕ပါတ္သက္လို႕ေတာ့ စာမဖတ္ရေသးပါဘူးရွင့္ ဖတ္လို႕ရမယ့္ ဆိုဒ္ေလးကိုေပးေပးပါရွင့္ ေသြးတိုးနဲ႔ ပါတ္သက္လို႔ ေဆးကေတာ့ အၿမဲမေသာက္ရပါဘူး အစားမွားတဲ့အခါ ေသြးတိုးတယ္ထင္လို႕ ေဆးခန္း သြားပါတယ္ ေသြးညွိေဆး ေပးလိုက္ပါတယ္။ အေပၚေသြး 140 ထိတိုးပါတယ္။ အငန္ကိုလည္း ယခုအသက္ 30 ေရာက္မွ ေရွာင္ရပါေတာ့တယ္။ အနာ စေပါက္တုန္းကေတာ့ သတိမထားမိဘဲ ဆက္ဆံမိပါတယ္။ ယခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ေရွာင္ပါတယ္။ အနာစေပါက္တဲ့ လတုန္းကေတာ့ ဆက္ဆံေရးမရွိပါဘူး။

• Hypertension or High Blood Pressure ေသြးတိုးေရာဂါ ကို ဖတ္ပါ။ လိုက္နာပါ။ ေကာင္းမွာပါ။ အထက္ဂဏန္း ၁၄ဝ ဆိုတာ မမ်ားပါ။ ေအာက္ဂဏန္းက ပိုအေရးၾကီးတာ သိထားပါ။ ၉ဝ ထက္ ေက်ာ္မွသာ ေသြးတိုးအုပ္စုထဲ ဝင္ပါတယ္။ အငန္ေရွာင္ပါ။ ဆား၊ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္၊ ငန္ျပာရည္၊ ဟင္းခ်ိဳမံႈ႔၊ လူမဝေစနဲ႔။ အဆီ-အခ်ိဳ ေလ်ာ့စားပါ။
• လိင္အဂၤါေနရာ ၾကြက္ႏို႔က လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ကေန ျဖစ္တယ္။ Human Papillomavirus (HPV) လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ထုတ္ျပစ္ရတယ္။ Podofilox 0.5% solution or gel လိမ္းေဆးကို တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၃ ရက္ လိမ္း၊ ၄ ရက္နား၊ တလၾကာ လိမ္းပါ။ လိင္ဆက္ဆံတာမွာ အကာအကြယ္ (ကြန္ဒြမ္) သံုးပါ။ တားေဆး မေမ့ပါနဲ႔။ ေရးထာတာ ရွိပါတယ္။

2011/3/8
Q 4: က်ေနာ္ အသက္ သံုးဆယ့္ေျခာက္ပါ married ပါ။ ဆီးက်န္တဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ေနလို႔ပါ။ ဆီးသြားျပီးရင္ ေဝေစ့ေအာက္ကို လက္နဲ႔ဖိမွ က်န္တဲ့ဆီးက ထြက္ပါတယ္။ ျဖစ္တာေတာ္ေတာၾကာပါျပီ။ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ ကေလးတေယာက္ ရွိပါတယ္။ ဖို-မ ဆက္ဆံတာေတာ့ ျပႆနာက ဆက္ဆံျပီးရင္ က်န္တဲ့ သုတ္ေရကိုလည္း ဆီးလိုဘဲ လက္နဲ႔ဖိမွ ထြက္ပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ မျပဘူးပါဘူး။ ပံုမွန္လိုဘဲ ေနလိုက္မိတာ၊ အခုမွ စိုးရိမ္လို႔ပါ။ လိင္စိတ္လဲနဲပါတယ္။ စိတ္အရမ္းျမန္ပါတယ္။ စိတ္ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ တခုခု အေႏွာက္အရွက္ျဖစ္ရင္ စိတ္ကိုျပန္ေခၚလို႔ မရပါဘူး။ ဆရာေျပာသလို BPH ဆိုရင္ ဘာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ ေျပာျပေပးပါ။

• ဆီးက်န္တာက ေယာက္်ား အသက္ၾကီးသူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ BPH ေခၚတယ္။ အဲဒါျဖစ္ရင္ ေျပာျပသလို လုပ္ေပးမွ ဆီးကုန္ေအာင္ ထြက္တယ္။ ၃၆ ႏွစ္ဆိုတာ အေတာ္ငယ္ပါေသးတယ္။ Urologist ဆီးေရာဂါ-အထူးကုဆရာဝန္နဲ႔ ျပေစခ်င္တယ္။ BPH ဟုတ္-မဟုတ္ စစ္ရမယ္။ လိုအပ္ရင္ PR စအိုကေန စမ္းတာနဲ႔ Ultrasound လုပ္ရတယ္။ ဒါမွ ေရာဂါနာမယ္ ေသျခာတယ္။
• သုတ္ရည္ ေျပာင္းျပန္ထြက္တာ ျဖစ္တတ္တယ္။ Retrograde ejaculation ဆိုတာ ဆက္ဆံအျပီး Orgasm ရတဲ့အခါမွာ Sperm ေတြ ပါေနတဲ့ Seman သုတ္ရည္ က Urethra ဆီးသြားႁပြန္ကေန ပန္းအဖ်ားဘက္ဆီ သြားရမွာကုိ မသြားဘဲ Bladder ဆီးအိမ္ဆီ ေနာက္ျပန္ သြားတာကို ေျပာတာ ျဖစ္ပါတယ္။
• ကေလးတေယာက္ရျပီးတာ ေကာင္းတယ္။ အဲလုိျဖစ္သူေတြမွာ ကေလးရဘို႔ ခက္လာတတ္လို႔ပါ။
• လိင္စိတ္လဲ နည္းတတ္တယ္။ နည္းရင္လဲ ေဆးရွိပါတယ္။ ပူစရာ မလိုပါ။
• Benign prostatic hyperplasia (BPH) ေယာက္်ား-ဆီးက်ိတ္ၾကီးတယ္ဆိုတာ ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ အလံုး-အက်ိတ္ အုပ္စုဝင္ ေရာဂါတခု ျဖစ္တယ္။
• ဘာလို႔ျဖစ္လဲ အတိအက် မေျပာႏိုင္ပါ။ အသက္ ၅၅ ႏွစ္ေက်ာ္သူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။
• ဆီးက်န္ေနမယ္။ ဆီးလမ္းပိတ္တာ ျဖစ္ရင္ ဆီးမသြားႏိုင္ဘဲ အေရးေပၚ ဆီးအိမ္ၾကီး တင္းေဖါင္းလာမယ္။ ဆီးျခဴပိုက္တပ္ရင္ ခ်က္ခ်င္း ေကာင္းသြားတယ္။ ဆီးပိုက္ကို ၾကာၾကာ တပ္ထားရတတ္သူေတြ ရွိတယ္။
• လူတိုင္း အဲလိုမျဖစ္ပါ။ အေသးစားျဖစ္သူ ၃ ပံု ၁ ပံုက ျပန္ေကာင္းေနႏိုင္တယ္။
• ခြဲဘို႔ မလိုေသးသူေတြ Drug Treatment ေဆးေပးကုတယ္။ Finasteride (Proscar), Terazosin (Hytrin), Doxazosin (Cardura), Tamsulosin (Flomax), and Alfuzosin (Uroxatral) ေဆးေတြသံုးတယ္။
• ခြဲတာေတာင္မွ Minimally Invasive Therapy အသက္သာဆံုး နည္းအသစ္ေတြ ရွိလာေနျပီ။ Transurethral microwave procedures, Transurethral needle ablation, Water-induced thermotherapy နဲ႔ High-intensity focused ultrasound နည္းေတြ ရွိတယ္။
• Surgical Treatment ခြဲစိတ္နည္းေတြမွာလဲ Transurethral surgery, Transurethral incision of the prostate (TUIP), Open surgery, Laser surgery, Photoselective vaporization of the prostate (PVP) နဲ႔ Interstitial laser coagulation နည္းေတြ ရွိတယ္။

2011/3/10
Q 5: အမ်ိဳးသားေတြမွာ လိင္တံနားက (အၿပင္ပန္းကၾကည္႔ရင္) ေဝွးေစ့ နွစ္ေစ့မွာ တစ္ေစ့ပဲရိုရင္ ကေလးမရနုိင္ဘူးဆုိတာ ဟုတ္ပါသလား။ ၿပီးေတာ့ အၿပင္မွာ ေဝွးေစ့ တစ္ခုပဲရိုၿပီး၊ အတြင္း ဝမ္းဗိုက္ေအာက္နား ဆီးခံုပိုင္းမွာ ေဝွးေစ့ဟု ယူဆရတဲ့ အစိေလးဟာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမ်ားတာ ဥပမာ လမ္းေလွ်ာက္မ်ားရင္ ဆီးခံုတစ္ဝုိက္ (လိင္တံနား ေဝွးေစ့ အၿပင္ကေန မၿမင္ရေသာအပိုင္း) ဘက္ၿခမ္းမွာ ေဖာင္းေဖာင္းေလး ၿဖစ္ထင္ေပၚေနၿပီး၊ တင္းေနသလို ၿဖစ္ၿပီး၊ လမ္းေလွ်ာက္ရတာ အဆင္မေၿပ ၿဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ အဲဒါကေရာ ဘာလုိ႔ပါလဲ။ အႏၱရာယ္။ စုိးရမ္ရပါလား။

• Undescended testis ေခၚပါတယ္။
• သူ႔ေနရာမွန္ျဖစ္တဲ့ Scrotum ကပ္ပဲ့အိတ္ထဲ ရွိမေနတာ ျဖစ္တယ္။
• သေႏၶ ၂၈ ပါတ္မွာ အစိက ေအာက္က်လာရမွာျဖစ္တာ မက်လို႔ျဖစ္ရတာပါ။
• တဖက္ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။
• စျဖစ္ေတာ့ Kidneys ေက်ာက္ကပ္ နားကမို႔ ဗိုက္ထဲမွာ က်န္ေနႏိုင္တယ္။
• အမ်ားအားျဖင့္ ေပါင္ျခံထိပ္မွာ ရွိေနတတ္တယ္။ စမ္းရင္သိမယ္။
• အဲဒါနဲ႔အတူ Hernia အူက်တာ တြဲလာတတ္တယ္။
• အသက္ၾကီးရင္ ကေလးမရႏိုင္တာ သူမ်ားေတြထက္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ က်ားအစိဟာ အပူခ်ိန္နည္းမွ သုတ္ပိုး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• အစိကုိ ထိခိုက္မႈ ရွိႏိုင္တယ္။
• အသက္ၾကီးရင္ အစိကင္ဆာ သူမ်ားေတြထက္ နဲနဲ အျဖစ္မ်ားတတ္တယ္။
• ငါ့မွာ သူမ်ားနဲ႔ မတူဘူးဆိုျပီး စိတ္ပိုင္း ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။
• ခြဲစိတ္ကုသလို႔ရတယ္။ Orchiopexy လုပ္ေပးမယ္။
• ငယ္ကတည္းက ခြဲတာေကာင္းတယ္။
• တခ်ိဳ႕ ၂ ဆင့္ လုပ္ရတတ္တယ္။
• ေပါင္ျခံထိပ္မွာ ရွိေနရင္ ခြဲရတာ ပိုလြယ္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁ဝ-၃-၂ဝ၁၁

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...