က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Thursday, March 31, 2011

Q and A March 2011 (9)

1. စာၾကည့္မ်ားတဲ့ ေက်ာင္းသူပါ
2. ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ ႏို႔အံုေတြက ပံုမွန္မဟုတ္ဘူးလို႔ ထင္ရပါတယ္
3. ဆီးသြား စစ္ၾကည့္တာ Positive ဆုိတဲ့ အျဖထြက္တယ္
4. ရာသီမလာတာ ၃ လ ျပည့္ေတာ့မယ္
5. မနက္ဖန္ေရာက္မွာကို ေတာ္ေတာ္ၾကီးကို ေၾကာက္လာၿပီ

16 Mar 11, 15:37
Q 1: ကၽြန္မ စာၾကည့္မ်ားတဲ့ ေက်ာင္းသူပါ။ ကြန္ပ်ဴတာလည္း အခ်ိန္အမ်ားၾကီး သံုးရပါတယ္။ အခု သတိထားမိ လာတာက ေနာက္ေက်ာ လက္ၿပင္ၾကြက္သားေတြထဲက မခံရပ္နိုင္ေအာင္ ပူလာတာပါပဲ။ မ်က္မွန္ အေဝးၾကည့္လည္း တပ္ရပါတယ္။ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ပါၿပီ။ အခုမွ အဲလိုၿဖစ္တာ သတိထားမိလာတာပါ။ စာကို အမွီမပါဘဲ မတ္မတ္ ထိုင္ၾကည့္ရင္ ခဏေနရင္ ပူလာေတာ့တာပါပဲ။ ေနာက္ေက်ာတက္တာမ်ိဴးလဲ မဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၆ လကစ သတိထားမိလာတာပါ။ ဘာၿဖစ္လို႔ အဲလိုၿဖစ္တာလဲ။ ဘယ္စာဖတ္ၿပီး ဘာေတြကို ေရွာင္ရမလဲ။ မ်က္မွန္က တပ္ကာစ ကတည္းက ပါဝါကို တိုးတာ အဆင္မေၿပလို႔ အရင္ပါဝါပဲ ၿပန္ခ်ၿပီး သံုးေနပါတယ္ရွင့္။

၁။ မ်က္စိ-မ်က္မွန္ ေသျခားစမ္းပါ။ မ်က္မွန္ဆိုင္မွာ စမ္းတာေလာက္နဲ႔ မလံုေလာက္ပါ။ မ်က္စ္ အထူးကု ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသင့္ပါတယ္။ မ်က္စိထံပ ပံုရိပ္ထင္တဲ့ေရာနဲ႔ ထင္လာတဲ့အရုပ္က တထပ္ထဲမက်ရင္ ေျပျပတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။
၂။ ေသြးဖိအား Blood pressure လဲ စစ္ပါ။ မ်က္စိအားေဆးဆိုျပီး ဗီတာမင္ေအ နဲ႔ မရေလာက္ပါ။
၃။ ကြန္ျပဴတာသံုးသူေတြနဲ႔ မ်က္စိအေၾကာင္း မဖတ္ရေသးရင္ ဖတ္ပါ။ လိုက္နာပါ။

March 16, 2011 5:59 PM
Q 2: ကၽြန္ေတာ့္ အခု အသက္ ၂၄ ႏွစ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ ႏို႔အံုေတြက ပံုမွန္မဟုတ္ဘူးလို႔ထင္ရပါတယ္။ သာမာန္ထက္ ေတာ္ေတာ္ ပိုၾကီးေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ျပီးေတာ့ ႏို႔အံုထဲမွာလဲ အၾကိတ္လို အခဲရွိတယ္။ အဲ့ဒါ ဘယ္လို လုပ္ရမလဲ မသိဘူး။ လူက ဝတယ္ ျဖစ္တာကေတာ့ ၂ ဘက္လံုးပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ ၁၇ ေလာက္ကေပါ့။ ႏို႔က စူလာျပီး အထဲမွာ အလံုးခဲလို ျဖစ္လာတယ္။ လူပ်ိဳျဖစ္တာလုိ႔ ေျပာတယ္။ အဲ့ဒါျပီးေတာ့ အက်ိတ္က မေပ်ာက္ေတာ့ဘူး။ နာတာေတြ ဘာေတြေတာ့ မရွိပါဘူး။ အက်ိတ္ကို ညွစ္ရင္ေတာ့နာတယ္။ ႏို႔ ၂ ဘက္လံုး အရြယ္က တူတူေလာက္ပဲ ထင္ရတယ္။

ႏွစ္ဖက္ကို မွန္ထဲမွာ ယွဥ္ၾကည့္ပါ။ ႏို႔ကိုလဲ လက္နဲ႔ အႏွံ႔ စမ္းပါ။ ထူးျခားေနတာ ေတြ႔သလား။ တေနရာရာလား။ တဖက္ထဲလား။ တခုလံုးလား။ တစံုလံုးလား။ အက်ိတ္ဆိုရင္ ေနရာ၊ အရြယ္အစား၊ ပံုပန္း၊ နာ-မနာ၊ ေရြ႕ရ-မရ၊ တျခား ထူးျခားမႈ ဘာရွိသလဲ။ ဥပမာ ခ်ိဳင္းမွာ အေစ့ရွိတာ၊ လိင္စိတ္ အေျပာင္းအလဲ။ လူဝလာ-ပိန္လာ စသျဖင့္။ တိုက္ရိုက္ေမးရင္ တိုက္ရိုက္ေျဖပါမယ္။ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ဆိုင္ပါမယ္။ အရြယ္ ေျပာင္းတာသာမက ေဆးဝါး၊ အစား-အေသာက္ ထဲမွာ ေဟာ္မုန္း ပါေနသလားသိပါ။ ျပဳျပင္ပါ။ ကိုယ္မသိဘဲ ဝယ္စားတာေတြမွာ ပါတာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ လူမဝေစေအာင္ အစားအေသာက္ ဂရုစိုက္ပါ။ ေလ့က်င့္ခန္း၊ အားကစား လုပ္ပါ။ ႏို႔ကို ခဏခဏ မကိုင္ မစမ္းပါနဲ႔။ လိုအပ္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

March 16, 2011 5:56 PM
Q 3: သမီး အသက္က ၁၉ ႏွစ္ပါ။ ဆရာေရးတဲ့ ဆုိက္ဒ္က မလုိခ်င္ေသာ ကိုယ္ဝန္ Unwanted Pregnancy အေၾကာင္းကုိ သမီးေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ၾကည့္ျပီးပါျပီ။ သမီး ရာသီမလာတာ တစ္လနဲ႔ ၁၅ ရက္ ရွိသြားပါျပီ။ January 23 ရက္ေန႔က လာျပီး ၂၈ ရက္ေန႔မွာ ျပီးသြားပါတယ္။ ျပီးေတာ့ Feb တစ္လလုံး မလာပဲ အခု March 16 ရက္ေန႔အထိ မလာလုိ႔ ေဆးခန္းမွာ ဆီးသြား စစ္ၾကည့္တာ Positive ဆုိတဲ့ အျဖထြက္တယ္။ Urine test နဲ႔ လည္း ကိုယ္ဘာသာ စမ္းသပ္ ၾကည့္ျပီးပါျပီ။ ေဆးခန္းက ဆရာဝန္ကလည္း သူဘာမွ မလုပ္ေပးဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ဆရာ့ဆုိက္ဒ္မွာ ေရးတဲ့ ေဆးေတြကလည္း ဒီမွာ ရွာဝယ္လုိ႔ မရဘူးျဖစ္ေနတယ္။ သမီး အားကိုး တၾကီးနဲ႔ အကူအညီေတာင္းပါတယ္။ သမီး ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ဆုိတာ အေၾကာင္းျပန္ေပးပါေနာ္။

Sorry! ဆရာက ဒီလိုျဖစ္တာအတြက္ ေဆးစာေတြသာ ေရးပါတယ္။

2011/3/16
Q 4: သမီးအသက္ ၂၃ ျပည့္ေတာ့မယ္။ ခုေလာေလာဆယ္ (႕႕႕႕႕) ႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေနတံုးက ရာသီ ပံုမွန္လာေပမဲ့ (႕႕႕႕႕) ကိုေရာက္ကတည္းက ၂ လမွတစ္ခါ ၃ လမွတစ္ခါ လာတတ္ပါတယ္။ အခု ရာသီမလာတာ ၃ လ ျပည့္ေတာ့မယ္။ ရီးစားမရွိပါဘူး (လိုမယ္ထင္လို႔ပါ။) ဘာေၾကာင့္ မလာသလဲနဲ႔ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္ရမယ္ဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။

ဒီစာ ၂ ပုဒ္ဖတ္ပါ။ လိုတာေမးပါ။
1. အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁၂) မိန္းမပီသတာ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ Amenorrhea
2. အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၂၅) Menstruation ရာသီ မမွန္ျခင္း

Apr 1, 2011 at 7:40 PM
Q 5: 20-8-2010 က တရားနာေနတုန္း ေခါင္း အေနာက္ဖက္အၿခမ္းက အေၾကာေတြ တဖ်င္းဖ်င္း ၿဖစ္လာၿပီး လူလည္း တစ္မ်ိဳးၾကီးၿဖစ္လာတယ္။ တရားနာေနရာကေန ထၿပီးထြက္လာရတယ္။ အဲဒီလိုၿဖစ္ၿပီး 2-10-2010 ေနညမွာ ဘီယာ ေသာက္ေနရင္း ထပ္ၿဖစ္ၿပန္တယ္။ ခဏပဲၿဖစ္ၿပီး ေပ်ာက္သြားၿပန္တယ္။ အရက္ ဆက္ေသာက္တာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားသြားတယ္။ မနက္က်ေတာ့ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မထနိုင္ဘူး။ အလုပ္ထဲမွာလည္း လူက ဘယ္လိုၾကီး ၿဖစ္ေနမွန္းမသိဘူး။ အလုပ္ၿပီးသြားေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြတိုက္တဲ့ အရက္ တစ္ခြက္လည္း ေသာက္ၿပီးေရာ ေခါင္းအေနာက္ဖက္အၿခမ္းက အေၾကာေတြ တဖ်င္းဖ်င္းၿဖစ္လာၿပီး လူလည္း တစ္မ်ိဳးၾကီး ၿဖစ္လာတယ္။ အသားေတြလည္း ေအးစက္လာတယ္။ ခဏခဏ အေၾကာေတြ တဖ်င္းဖ်င္းၿဖစ္လာတယ္။ လူလည္း ဘယ္လိုမွေန လို႔မရေတာ့ဘူး။ ေဆးခန္းသြားေတာ့ ေသြးတိုးေနတယ္လို႔ ေၿပာၿပီး၊ ေခါင္းကိုက္ ေပ်ာက္ေဆး ေပးလႊတ္လိုက္တယ္။ ေဆးခန္းကၿပန္လာေတာ့လည္း ခဏခဏ ထပ္ၿဖစ္ၿပန္ေရာ။ သံပုရာေရေရာ ေရေႏြးၾကမ္းေတြ မ်ားမ်ားကို ေသာက္ပစ္လိုက္တယ္။ ည ၁ နာရီၾကေတာ့ အိပ္ေပ်ာ္သြားတယ္။ ေနာက္ေန႔ အလုပ္သြားေတာ့လည္း လူကမအီမလည္နဲ႔ ဘယ္လိုၿဖစ္မွန္းကို မသိဘူး။ ေခါင္းကလည္း ေနာက္စိ နားကေန ထိုးထိုး ေနတယ္။ အိမ္သာတက္ခ်င္သလိုလို ေလလည္ခ်င္သလိုလို ၿဖစ္လာတယ္။ စိတ္ကလည္း လြတ္ခ်င္သလိုလို ၿဖစ္လာတယ္။ စိတ္ကိုၿပန္ၿပန္ထိမ္းေနရတယ္။ ညေရာက္ရင္ ထမင္း စားရင္လည္း ဘယ္လိုၾကီး ၿဖစ္မွန္းကို မသိဘူး။ မူးပဲလည္းေတာ့မလို သတိပဲလစ္ေတာ့မလို ၿဖစ္ေနတယ္။ တစ္ေအာင့္ေလာက္ ၾကာေတာ့ သက္သာသြားတယ္။ ေခါင္းကေတာ့ ေနာက္စိနားကေန ကိုက္ကိုက္ေနတယ္။ ေဆးခန္းကိုေတာ့ မၾကာခဏေတာ့ သြားသြားေနရတယ္။ မသက္သာပါဘူး။ 3-1-2011 သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္ေပးတဲ့ လင္ဇီး ပိုလန္ကို စားၿပီး ၃ ရက္ ေလာက္ၾကာေတာ့ လူက ဘာၿဖစ္မွန္းမသိကို မသိပဲနဲ႔ အားၿပတ္သလိုၿဖစ္ ႏႈတ္ခမ္းေတြၿဖဴလာ သတိလစ္ခ်င္သလိုၿဖစ္ၿပီး ဗိုက္ထဲမွာလည္း တစ္မ်ိဳးၾကီး ၿဖစ္လာတယ္။ ေလေတြလည္းအန္တယ္။ ေဆးခန္းသြားေတာ့ ဒရစ္သြင္းေပးတယ္။ ခဏပါပဲ။ ၿပန္ၿဖစ္တာပဲ။ အဲဒီလို ၿဖစ္လာရင္ လူကတစ္ကိုလံုး ေအးလာသလို ခံစားရၿပီး ဂနာမၿငိမ္ ၿဖစ္လာတယ္။ ေနာက္ေဆးခန္း တစ္ခုသြားေတာ့ xanax ေဆးေပးတယ္။ ေနာက္ေနၾကေတာ့ လက္ဖက္ရည္ ေသာက္လိုက္မိတာနဲ႔ ဘယ္လိုၿဖစ္မွန္းမသိပဲ ေခါင္းထဲက အေၾကာေတြ တဖ်င္းဖ်င္းနဲ႔ ၿဖစ္လာၿပီး လူကထကိုေၿပးရတယ္။ ေနာက္ေဆးခန္းသြားေတာ့လည္း အစာအိမ္ေဆးေတြ ေပးလိုက္ၿပန္တယ္။ မသက္သာပါဘူး။ xanax ကို ညပိုင္းေသာက္ၿဖစ္တယ္။ ေဆးေသာက္ၿပီးရင္ ေခါင္းနဲ႔ ဂုတ္က အေၾကာေတြ တစ္မ်ိဳးၾကီး ၿဖစ္လာၿပီး ေခၽြးေတြ ထြက္လာၿပီး ေနသာထိုင္သာေတာ့ရွိလာတယ္။ ေနာက္ေနၾကရင္ လူကတစ္မ်ိဳးၾကီးၿဖစ္ၿပန္ေရာ။ စိတ္ေရာဂါဆရာနဲ႔ ၿပၾကည့္ေတာ့ Imipramine 25mg ကို မနက္တစ္လံုး ညတစ္လံုး ေသာက္ရမယ္တဲ့။ စစခ်င္း ေသာက္တဲ့ေန႔ မွာ ေတာ္ေတာ္အိပ္ခ်င္တယ္။ အိပ္လိုက္ေတာ့လည္း မၾကာခဏ နိဳးၿပန္ေရာ။ ေနာက္ညေတြၾကေတာ့ သိပ္မအိပ္ေတာ့ဘူး။ ဒါနဲ႔ ထပ္သြားေတာ့ အိ္ပ္ေဆး ေပးလိုက္ၿပန္တယ္။ တြဲေသာက္တဲ့ ေဆးနာမည္က Clonazepam ေပးလိုက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း Internet မွာ Imipramine ကို ရွာၾကည့္ေတာ့ အဲဒါကိုေတြေတာ့ မေသာက္ရဲေတာ့ဘူး။ Imipramine ကိုေသာက္ေတာ့လည္း ဘယ္လိုၾကီး ၿဖစ္မွန္းကို မသိဘူး၊ အားမရွိသလို ခံစားရၿပီး ႏႈံးခ်ိေနတာပဲ။ xanax ကို ညပိုင္းပဲေသာက္ၿဖစ္တယ္။ ေခါင္းကေတာ့ သက္သာေနၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ညေနေရာက္လာရင္ၿပီဆိုရင္ ဘယ္လိုၾကီးၿဖစ္မွန္းကိုမသိဘူး။ ကိုယ့္ကို ရူးေတာ့မယ္လို႔ေတာင္ ထင္ရတယ္။ ေခါင္းကေလးလာတယ္။ ၿပီးေတာ့ ရႈေပါက္ခ်င္သလို အိမ္သာတက္ခ်င္သလို ၿဖစ္လာတယ္။ ဝမ္းလည္း နည္းတယ္။ ဆီးကလည္းဝါတယ္။ ဒီလိုၿဖစ္ေနတာ ၆ လေလာက္ ရွိၿပီ။ ေဆးခန္းလည္းစံုၿပီ။ ဆရာလည္းစံုၿပီ။ ေသြး၊ ဆီးလည္း စစ္ၿပီးၿပီ။ ဓါတ္မွန္လည္း ရိုက္ရေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘာမွလည္း မရွိဘူး။ ေသြးစစ္ေတာ့ အစာအိမ္မွာ ပိုးရွိတယ္လို႔ေၿပာတယ္။ အာရံုေၾကာ အားေဆးေတြလည္း ေသာက္ရေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ေဝဒနာကို ခံစားရတာၾကာေတာ့ မနက္ဖန္ ေရာက္မွာကို ေတာ္ေတာ္ၾကီးကိ ုေၾကာက္လာၿပီ။ ကၽြန္ေတာ့္ေရာဂါက ဘာၿဖစ္တာလဲ။ ဘာေဆးေသာက္ရမလဲ။ အရက္ မေသာက္တာလည္း ၆ လေလာက္ရွိၿပီ။ စၿဖစ္ကတည္းကေန မေသာက္ေတာ့ဘူး။

• ဆရာဝန္နဲ႔ ပံုမွန္ကုသမႈခံယူေနရမယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ေဆြးေႏြး၊ ေမးျမန္း-ေျဖၾကားဘို႔က အေတာ္ အေရးၾကီးတယ္။ စိတ္-ဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာ အထူးကု ဆရာဝန္နဲ႔ ကုသပါ။
• ဆရာဝန္ေပးတဲ့ေဆးကို ေသာက္ကိုေသာက္ရပါမယ္။
• အခ်ိန္ယူရမဲ့ေရာဂါျဖစ္လို႔ စိတ္ရွည္ပါ။ ကုသမႈကို ယံုယံုၾကည္ၾကည္၊ စြဲစြဲျမဲျမဲ လုပ္ဘို႔လိုပါတယ္။
• ေဆးမွန္သမွ် ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး၊ တြဲမေသာက္ရမဲ့ေဆး-အစာ၊ စတာေတြ ရွိၾကခ်ည္းျဖစ္တယ္။ မထူးကုဆရာဝန္က ညႊန္ရင္ ေသာက္ပါ။ အဆိုးေလး နဲ႔ အဆိုးၾကီး လဲရတာမ်ိဳးလဲ တခါတေလ လုပ္သင့္ပါတယ္။
• စိတ္ကို ၾကည္ၾကည္လင္လင္ ထားႏိုင္ေအာင္ၾကိဳးစားပါ။ ဒါမွ ဘာကိုျဖစ္ျဖစ္ အလုပ္လုပ္တာ၊ ေရာဂါကိုဆန္းစစ္တာ၊ လူမႈဆက္ဆံေရး၊ ဖို-မ ကိစၥ၊ အစအစကို အရွိအတိုင္း ျမင္ႏိုင္လိမ့္မယ္။
• ငါ့မွာ ဒါေတြ တခုျပီးတခု ျဖစ္ေနတယ္။ ေပ်ာက္လဲ မေပ်ာက္ႏိုင္ဘူး။ ေဆးေတြက ဟုတ္မွ ဟုတ္ရဲ႕လား၊ ငါ့မွာဘဲ လာျဖစ္ေနတယ္၊ စတာမ်ိဳး မေတြး၊ မထင္ပါနဲ႔။ အတတ္ႏိုင္ဆံုး အေပါင္းလကၡဏာ ဘက္ကၾကည့္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။ တရက္ထက္တရက္၊ တပါတ္ထက္တပါတ္ တိုးတက္လာတာကို အသိအမွတ္ျပဳႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။
• မိတ္ေဆြ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ ေပါင္းဘက္ရာမွာ အရက္၊ ေဆးဝါးသမားေတြ လံုးဝေရွာင္ပါ။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေန၊ ရီစရာေမာစရာေျပာတတ္သူေတြနဲ႔ တြဲပါ။ စာဖတ္တာ၊ ရုပ္ရွင္ၾကည့္၊ အင္တာနက္သံုးတာေတြမွာလဲ ေပ်ာ္စရာ၊ ရီေမာစရာ၊ ေရြးျခယ္ပါ။
• အပရိက ေရာဂါေလးေတြ ရွိလာလဲ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ လူတိုင္း အဲလိုျဖစ္တာပါ။
• အစာအာဟာရ မွ်တေအာင္စားပါ။ အိပ္ေရးဝပါေစ။ ေတြးသင့္တာထက္ ပိုမေတြးနဲ႔။
• ကိုယ္-စိတ္ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာပါေစ။