Wednesday, April 27, 2011

BPPV အရက္မေသာက္ဘဲ မူးတဲ့ေရာဂါ

2011/4/26
Q 1: က်မ အသက္က ၃၈ ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ ကေလး ၂ ေယာက္ပါ။ အခု (႕႕႕႕႕) ႏုိင္ငံမွာ ေနပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ခဲြ၊ ၃ ႏွစ္ခန္႔ကတည္းက ေခါင္းငုံ႔ျပီး တခုခု လုပ္တဲ့အခါမွာ ျပန္ေမာ့ရင္ ေခါင္းမူး မူးေနပါတယ္။ အိမ္သာတက္ ေရသုံးျပီး ရင္ေတာင္ အဲလုိ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းေလွ်ာ္တဲ့အခါ ေခါင္းငုံ႔ျပီး ေလွ်ာ္ရင္ အဝတ္ ေလ်ွာ္တဲ့အခါ ေခါင္းငုံ႔ျပီး အဝတ္ကုိ ခပ္ၾကာၾကာေလး ဆပ္ျပာ တုိက္တဲ့အခါ၊ ေရခ်ဳိးရင္လည္း ေျခေထာက္ကုိ မတ္တပ္ကေန ငုံ႔ျပီး တုိက္တဲ့အခါ၊ ေလွကားေတြကုိ သတိထားျပီး ေခါင္းငုံ႔ျပီး တက္လာရင္ အေပၚေရာက္တဲ့အခါ မူးတဲ့အခါမွာ ကုိယ္ကုိ မထိန္းႏုိင္ပဲ ယုိင္သြားတာမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ (တေခါက္ဆုိ လုံးဝကုိ ပစ္လဲက်တဲ့အထိ ျဖစ္ဖူးပါတယ္။ အသက္ရွဴမဝလုိ႔ ရင္ၾကပ္တဲ့အခါ ရွဴတဲ့ Asmol inhalar လည္း ရွဴပါတယ္။ လည္ပင္းလည္း နည္းနည္း ၾကီးေနပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က စျဖစ္တာပါ။ အသက္ရွဴမဝတာ နဲ႔ ေခါင္းမူးတာဟာ လည္ပင္းၾကီး ေရာဂါေၾကာင့္ မ်ားလား။

2011/4/26
Q 2: အမ်ိဳးသား ဒီေန႔ ဆရာဝန္သြားၿပတာ Benign Paroxysmal Positional Vertigo (BPPV) ၿဖစ္တာလို႔ ေၿပာတယ္။ ဆရာဝန္ေပးတဲ့ စာရြတ္ေတြကို ပို႔ေပးလိုက္ပါတယ္။ သူေၿပာတာ မရွင္းလို႔ ေက်းဇူးၿပဳၿပီး ေရာဂါအေၾကာင္းနဲ႔ ဘယ္လို ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ရမလဲဆိုတာကို ရွင္းၿပေပးပါ။

Benign paroxysmal positional vertigo (BPPV) ဆိုတာ နားအတြင္းပိုင္း ေရာဂါတခု ျဖစ္တယ္။ လူ (ေခါင္း) အေနထား ေျပာင္းတဲ့အခါ မူးတတ္တယ္။ Vertigo ေခါင္းမူးေရာဂါ လာျပသူေပါင္း ၆ သန္းထဲမွာ (BPPV) ျဖစ္သူ ၁၇-၄၂% ပါတယ္။ Motion sickness ကားမူးေရာဂါက သပ္သပ္ျဖစ္တယ္။ အရက္မေသာက္ဘဲ မူးတာ အလဲလို အနည္းဆံုး ၃ မ်ိဳး ရွိတယ္။

လူၾကီးေတြကိုတြက္ရင္ တဝက္ရွိတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြဆိုရင္ နားအလည္ပိုင္းက Degeneration အိုနာလို ျဖစ္လို႔ပါ။ ငယ္သူေတြက ေခါင္းခိုက္မိလို႔က မ်ားတယ္။ Migraine (မိုင္ဂရင္း) အမူး-အကိုက္ေရာဂါနဲ႔ တြဲေနတတ္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ ေၾကာင့္ Vestibular neuritis ရလို႔လဲ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ ့မွာ ဘာလို႔ ျဖစ္လဲ မသိပါ။

ေရာဂါလကၡဏာအစစ္ဆိုတာ Spinning dizziness ပတ္ျခာလည္ျပီး မူးမယ္၊
ေခါင္းကို လည္သလိုလုပ္မွ ျဖစ္တယ္။
Short duration ခဏသာ ၾကာမယ္။ ေဆးစာမယ္ Paroxysmal လို႔သံုးတာ အဲဒါေၾကာင့္ပါ။ Benign ဆိုတာ အသက္ကို အႏၲရာယ္မေပးႏိုင္တာ။
Positional in onset အေနအထား ေျပာင္းတာေန စတယ္။
Nausea ပ်ိဳ႕တာက မ်ားတယ္၊ အန္တဲ့အထိျဖစ္တာ ရွားတယ္။
Visual disturbance ျဖစ္လာရင္ အျမင္အၾကည့္ ခက္လာမယ္။
ေခါင္းထဲမွာ ေပါ့ေနမယ္၊
ကိုယ္ကို မထိန္းႏိုင္ျဖစ္မယ္၊
မ်က္စိဟာ ျဖစ္တဲ့နားဘက္ဆီ လည္မယ္။ ဆတ္ကနဲ ဆတ္ကနဲ စကၠန္႔ ၃ဝ ေလာက္ၾကာမယ္၊
ထံုတာ၊ အားယုတ္တာလို တျခား အာရံုေၾကာေရာဂါ လကၡဏာေတြ မရွိပါ။

လူတိုင္းရဲ႕ Inner ear အတြင္းနားထဲမွာ Otoconia ေခၚတဲ့ Calcium crystals (ကယ္လ္စီယမ္) ပံုေဆာင္ခဲေလးေတြ ရွိတယ္။ BPPV ေရာဂါရွိေနသူေတြမွာ ဒါေတြက Utricle မွာ ပိတ္ေနသလို ျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္ျပီး Semicircular canals စက္ဝိုင္းထက္ျခမ္းပံု ျပြန္ေလးေတြထဲ ေရာက္သြားတတ္တယ္။ ေခါင္းက အေနအထား ေျပာင္းတဲ့အခါ၊ ကမာၻ႔ဆြဲအားကို လိုက္ျပင္ရရင္ အဲဒီ အစိုင္အခဲေလးေတြက အရည္အေျပာင္းအလဲကို ဒုကၡေပးလို႔ မူးလာေစတယ္။ တခါတေလ ပံုေဆာင္ခဲ ေလးေတြက သြားကပ္ေနၾကတယ္။

မူးတာကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေနအထား သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ရွိတယ္။ လူနာကိုယ္တိုင္သိတယ္။
မမူးခင္ ၅-၁ဝ စကၠန္႔ ၾကာေသးတယ္။ မူးတာက ၅-၁၂ဝ စကၠန္႔ ၾကာတယ္။
မိုးရြာခါနီး၊ ႏွင္းက်ခါနီး အိပ္ေရးပ်က္ရင္၊ စိတ္ရႈတ္စရာရွိရင္၊ ပိုဆိုးတယ္။
Tilting the head ေခါင္းကို ဟိုဘက္ဒီဘက္ လွည့္တာ၊
Rolling over in bed ေခါင္းအံုးေပၚမွာ ေခါင္းလွည့္တာ၊
Looking up or under ေခါင္း ေမာ့တာ ငံု႔တာ၊
Sudden head motion ရုတ္တရက္ ေခါင္းအေနအထား ျပင္တာ၊
Post head injury ေခါင္းခိုက္မိထားဘူးတာ၊
မ်က္စိကို စူးစိုက္လို႔မရ ျဖစ္လာမယ္။

Dix Hallpike Test စမ္းသပ္နည္းနဲ႔ ေရာဂါေသျခာေအာင္ လုပ္ရတယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့သူကို ထိုင္ေနရာကေန ပက္လက္လွဲ၊ ေခါင္းကို ၄၅ ဒီဂရီ တဖက္ကိုေစာင္း၊ ၂ဝ ဒီဂရီ ေနာက္ျပန္ခိုင္းတဲ့အခါ Nystagmus ေခၚတဲ့ Jumping of the eyes မ်က္လံုးေတြ ခုန္လာတာ ေတြ႔ရရင္ ဒီေရာဂါရွိတာ ေသျခာတယ္။ မ်က္လံုးက အထက္ကို ခုန္ျပီး လည္ေနမယ္။ မ်က္လံုးရဲ႕ အထက္ပိုင္းဟာ ေအာက္စိုက္တဲ့ဘက္မယ္ ရွိမယ္။ Electronystagmography စမ္းသပ္နည္းလဲ ရွိတယ္။

ကုသနည္း ၂ မ်ိဳးမက ရွိတယ္။
Canalith repositioning procedure (CRP) or Epiley maneuver နဲ႔
Liberatory or Semont maneuver ျဖစ္တယ္။

ကမၻာ့ဆြဲအားကို သံုးျပီး အနယ္အမံွဳေတြ ေအာက္က်ေအာင္လုပ္နည္း CRP ကို ဆရာဝန္ကေန သင္ေပးတာ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္နည္းကေတာ့ လူနာကိုယ္တိုင္ လုပ္လို႔ရတယ္။ ဘယ္ဟာ ပိုေကာင္းသလဲ ေျပာလို႔ မရေသးပါ။ ေဆးေပး ကုနည္းကို ရုတ္ရက္ျဖစ္သူေတြနဲ႔ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္သူေတြကိုသာ ေပးတယ္။ Anti-histamine ေဆးနဲ႔ Anti-cholinergic ေဆးေတြ ျဖစ္တဲ့ Meclozine Meclozine (Bonine, Bonamine, Antivert, Postafen, Sea Legs, Dramamine) နဲ႔ Scopolamine (Levo-duboisine, Hyoscine) ေတြ ျဖစ္တယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြ သက္သာေအာင္ လုပ္တာသာ ျဖစ္တယ္။

BPPV ေရာဂါဟာ တခ်ိဳ႕မွာ သူ႔ဖါသူ သက္သာလာတတ္တယ္။ ေခါင္းအံုးျမင့္ျမင့္ သံုးပါ။ မူးတတ္သလိုမ်ိဳး မအိပ္ပါနဲ႔။ မနက္ ထရင္ ခပ္ေျဖးေျဖးထပါ။ မထခင္ ကုတင္စြန္းမွာ ၁ မိနစ္ထိုင္ ေစာင့္ေနပါ။ ေခါင္းငံု႔ျပီး တခုခုေကာက္ဘို႔ မလုပ္ပါနဲ႔။ တဖက္ဖက္ ေစာင္းတာလဲ ဂရုစိုက္ပါ။ အလွျပင္ဆိုင္၊ သြားေဆးခန္းမွာ အထူးသတိရွိပါ။ Motion sickness medications Dimenhydrinate (Dramamine, Driminate, Gravol, Gravamin, Vomex, Vertirosan) ကားမူးေပ်ာက္ေဆးတြ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ၂ လနဲ႔ ေပ်ာက္သြားႏိုင္တယ္။

Epley Maneuver နည္းကို တတ္ကြ်မ္းတဲ့ ဆရာဝန္ကေန လုပ္ေပးတယ္။ ၈ဝ% ေပ်ာက္တယ္။ ၂ နည္းရွိတယ္။ မျပန္ခင္ ေဆးခန္းမွာ ၁ဝ မိနစ္ေစာင့္ရေသးတယ္။ ကားေမာင္းမျပန္ပါနဲ႔။ ေခါင္းကို Semi-recumbent ၄၅ ဒီဂရီေစာင္းအိပ္ပါ။ ေန႔ခင္းမွာလဲ ေခါင္းကို မတ္မတ္ထားပါ။ ေခါင္းလႈတ္ရမဲ့ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း မလုပ္ပါနဲ႔။ မ်က္ႏွာသစ္တာ၊ အေမႊး ရိတ္တာ၊ ေခါင္းေလွ်ာ္တာ၊ မ်က္စဥ္းခပ္တာလဲ ေခါင္းမငံု႔ရေအာင္ လုပ္ပါ။ ၁ ပါတ္ၾကာရင္ အရင္ကမူးတတ္တဲ့ အေနအထားကို သတိနဲ႔ စမ္းလုပ္ရမယ္။

ဒီနည္းနဲ႔ မရေသးတဲ့ ၂ဝ% ေတြကို Epley exercises လုပ္ခိုင္းမယ္။ အထူးလုပ္တဲ့ Rotational chair ကုလားထိုင္၊ DizzyFIX ေတြ သံုးႏိုင္တယ္။

ခြဲစိတ္ကုသနည္းက ခက္ပါတယ္။ Canal plugging နည္းကတခု ျဖစ္တယ္။ ခြဲစိတ္ကုသနည္း Semi-circular canal occlusion ကို အျမဲမလုပ္ပါ၊ လုပ္ရတာ ခက္တယ္။ အာရံုေၾကာထိမွာ သတိၾကီးရတယ္။

• Vertigo အမူးေရာဂါ (အရက္ေၾကာင့္ မဟုတ္ပါ) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/01/vertigo.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၇-၄-၂ဝ၁၁

Monday, April 25, 2011

Menstruation (2) မိန္းမပီသတာ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ (၂)

Q 1: သမီးက အသက္ ၂၃ ႏွစ္ပါ။ ရာသီလာတာ မမွန္ပါဘူး။ တခါတေလ ၂ လမွ တခါ လာပါတယ္။
Q 2: ရာသီလာျပီး ၁ဝ ရက္ ၂ ပတ္ေလာက္ေနရင္ နဲနဲ ျပန္လာေနတတ္တယ္။
Q 3: Menstruation လာတိုင္း ဗိုက္ေအာင့္ၾကတယ္။ အဲဒါကို ဘယ္လိုလုပ္ေပးရမွာလဲ။

Q 1: သမီးက အသက္ ၂၃ ႏွစ္ပါ။ ရာသီလာတာ မမွန္ပါဘူး။ တခါတေလ ၂ လမွ တခါ လာပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ အေမက ေသြးေဆး အၿမဲတုိက္ပါတယ္။ ၿမန္မာေဆးေတြ။ ခုက ဒီမွာ ဝယ္လုိ႔လည္း မရပါဘူး။ ခု ဝက္ၿခံေတြလည္း မ်က္ႏွာမွာေရာ ေက်ာမွာပါ ပိုေပါက္လာပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းကေၿပာလုိ႔ ခ်င္းၿပဳတ္ရည္လည္း ေသာက္ပါတယ္။ ဘယ္လုိလုပ္ရမလဲဆုိတာ ေၿဖၾကားေပးပါရွင္။

ရာသီမမွန္တာ မိန္းကေလး အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျဖစ္ၾကေလ့ရွိတယ္။ ၂ လမွ တခါ လာယံုနဲ႔ ဘာမွ စိုးရိမ္စရာ မလိုပါ။ ဝက္ျခံလဲ ေပါက္တယ္ဆိုရင္ အပ်ိဳျဖစ္မွာေပါ့။ သိပ္ရင္းႏွီးလြန္းတဲ့ သမီးရည္းစားေတာင္ ထားပံုမရဘူး။ ေဆးပညာအရ ျဖစ္ဘို႔ မ်ားတာကို ေျပာတာပါ။ ကုိယ္ေရးကုိယ္တာ စပ္စုတာ မဟုတ္ပါ။ ေဗဒင္ေဟာတာလဲ မဟုတ္ဘူး။ မမွန္ရင္လဲ “မွားေသာ ေဆးသမား ရွိ၏” လို႔ မွတ္ပါ။

ဗမာေသြးေဆးေတြကလည္း အသံုးတည့္သူေတြမွာ တည့္တယ္။ ခ်င္းျပဳတ္ရည္ကလည္း တခ်ိဳ႕အတြက္ အလုပ္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မိန္းကေလးရဲ႕ က်န္းမာေရးကို ပိုျပီးသိရရင္ ပိုေကာင္းမယ္။ “ပိန္သလား၊ ဝသလား၊ ပိန္လာေနသလား။ က်န္းမာေရး ေနာက္ေၾကာင္းမွာ ထူးျခားတာ ရွိသလား။ ေဆးရံုတက္ရဘူးတာ၊ ဓါတ္မွန္ရိုက္တာ”။ မသိတာ အသာထားျပီး ေယဘုယ် ေျဖပါ့မယ္။

ရာသီမမွန္တာမွာ ပတ္ဝန္းက်င္လို႔ ေခၚေလ့ရွိတဲ့ အေၾကာင္းခံရွိတတ္တယ္။ ေနမေကာင္းတာ ဥပမာ တီဘီ၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားတာ၊ အာဟာရ မျပည့္တာ၊ ေသြးအားနည္းတာ၊ ေလ့က်င္ခန္း အလုပ္ မ်ားလြန္းတာ၊ ခရီးထြက္ရဖန္ မ်ားတာေတြ ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒါေတြကို ျပင္ပါ-ကုပါ။

ေနာက္ အေၾကာင္းခံ တမ်ိဳးကေတာ့ ဇီဝကမၼ အေျပာင္းအလဲ ရွိလို႔ပါ။ ရာသီဆင္းတာကို ထိန္းေပးေနတာ သံုးခုဟာ အထာမက်ရင္ ရာသီလာ မမွန္ဘူး။ ေနာက္ဆံုး အေၾကာင္းခံတခုကေတာ့ Polycystic ovarian syndrome ေရာဂါပါ။ (ေရးထားပါတယ္။) လိုမယ္ ထင္ရင္ OG ျပပါ။ Oligomenorrhea ေခၚတဲ့ ရာသီနည္းလြန္းရင္ သားသမီး မရႏိုင္တာ ျဖစ္ေစတတ္တယ္။ ဒါေတြ ထည့္ေရးတာက ဆရာဝန္တေယာက္အေနနဲ႔ မျပည့္မစံုေရးလို႔ မေကာင္းတဲ့ အတြက္ပါ။ လူ ၁ဝဝ-၁ဝဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္တာလဲ ပါရတယ္။

ဝက္ျခံဆိုတာ ရာသီဆင္းတာလိုဘဲ ေဟာ္မုန္းဓါတ္ အေျပာင္းအလြဲေၾကာင့္ ျဖစ္ေစတာပါ။ လူတိုင္းမွာ က်ား-မ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးလံုး ရွိၾကတယ္။ Androgens က်ားေဟာ္မုန္းက ပိုကဲေနရင္ ရာသီနည္းတာ ျဖစ္ေစတယ္။ အေရျပား မသန္႔ရွင္းတာ၊ ေလထု မသန္႔တာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသးတယ္။

သနပ္ခါးအစစ္ သဘာဝျဖစ္ အလွအပ အသံုးအေဆာင္သာ သံုးပါ။ ေၾကာ္ညာေကာင္း (ေကာ့စ္မက္တစ္) ေတြ မသံုးသင့္ပါ။ အဆီ-အငန္မ်ား အစားအစာ ေရွာင္ပါ။ တကယ္လို႔ အနာရင္းသလို ျဖစ္လာရင္၊ ျပည္တည္ရင္ Tetracycline, Erythromycin ၂၅ဝ မီလီဂရမ္ ၆ နာရီျခား၊ ဒါမွမဟုတ္ Doxycycline ၁ဝဝ မီလီဂရမ္ ၁၂ နာရီျခား၊ ၄-၅ ရက္ ေသာက္ပါ။

ဝက္ျခံကို လက္နဲ႔ ခဏခဏ မကိုင္ပါနဲ႔။ မ်က္မွာမွာ ေပါက္တဲ့ ဘာအနာျဖစ္ျဖစ္ မမွည့္ေသးခင္ ညွစ္မထုတ္ရပါ။ ေသြးအားအတြက္ Ferrous ေဆး၊ Folic acid ေဆးေတြေသာက္ပါ။ ဝက္ျခံအတြက္ ဗီတာမင္ B အျပင္ A ေသာက္ဘို႔ လိုတယ္။ Zinc ဓါတ္မ်ားတဲ့ အစားအစာ (ပင္လယ္စာ၊ အေစ့အဆံ၊ အသဲ၊ ငါး၊ ဥ၊ ဂ်ံဳ၊) နဲ႔ Chromium ဓါတ္မ်ား အစားအစာ (သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ စပ်စ္သီး၊ အာလူး၊ အမဲသား၊ မံုလာဥစိမ္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊) စားပါ။

တကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ပါ။ ေခါင္းအံုးစြပ္ ၂ ရက္တခါ လဲပါ။ မ်က္ႏွာကို ဆံပင္က လာလာမထိေစသင့္ပါ။

လစဥ္ ရာသီလာေနသူမ်ားလဲ ဝက္ျခံေပါက္တတ္တယ္။ တရားခံက Androgens ပါဘဲ။ ဝက္ျခံမွာ ေခါင္းျဖဴ-ေခါင္းမဲ ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။ အျဖဴက အေရျပားထဲ ျမဳတ္ေနျပီး၊ အမဲက အေပၚမွာ။ ျပည္ျဖစ္လာရင္ ဝါလာမယ္။ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တာက အျပင္းစားမဟုတ္တဲ့ ဆပ္ျပာ၊ ဗက္တီးရီးယားေသေစႏိုင္တဲ့ neem soaps ဆပ္ျပာလဲေကာင္းတယ္။ မ်က္ႏွာ အဆီမျပန္ေစနဲ႔။ မိတ္ကပ္သံုးစရာရွိရင္ နဲနဲ-ပါးပါးသာသံုးပါ။ အေရျပားက (ဆဲလ္)ေတြ ေလဝေအာင္လို႔။ ေသသြားတဲ့ (ဆဲလ္) ခပ္ညိဳညိဳေတြကို အသာအယာ ဖယ္ထုတ္ေပးပါ။ ေရေႏြးေလးနဲ႔ မ်က္ႏွာသစ္ပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ နံ႔သာျဖဴလိမ္းတာလဲ ေကာင္းပါတယ္။

ရာသီမွန္လာမယ္ဆိုရင္ ဝက္ျခံပါ သက္သာလာမယ္။ အိမ္ေထာင္ရက္သား က်သြားသူမ်ား ေပ်ာက္သြားတယ္။ အိမ္ေထာင္ မရွိေသးသူကုိ ရွိေအာင္ အားေပးတာ မဟုတ္ပါ။ အိမ္ေထာင္ျပဳတယ္ဆိုတာ “ေနာင္ျပင္ရန္ ခက္သည့္အမ်ိဳး သံုးပါး” ထဲမွာပါလို႔ ဝက္ျခံ ေပ်ာက္ခ်င္တာေလးနဲ႔ မျမန္ဆန္ေလနဲ႔။

အပ်ိဳေလး-အပ်ိဳၾကီးမ်ားလည္း ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ တားေဆး (အမ်ားဆံုးသံုးၾကတဲ့ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲ စားေဆး) ကို ေသာက္ရင္ ရာသီလာရက္ မွန္ေစတယ္။ ၂၈ ျပားပါတဲ့ ေဆးကပ္မွာ ၂၁ လံုးက အေရာင္တမ်ိဳး၊ ၇ လံုးက အေရာင္တမ်ိဳး လာေလ့ရွိတယ္။ အျဖဴေရာင္ ၂၁ လံုး ေသာက္ေနတံုး ရာသီမလာဘဲ၊ ဒီေဆးလံုးေတြ ကုန္တာနဲ႔ ရာသီလာမယ္။ ဒီေဆးကပ္ကို အနည္းဆံုး ၃-၄ လ ဆက္ေသာက္လိုက္ရင္ သူ႔ဖါသာသူ ရာသီလာရက္ မွန္ေစႏိုင္တယ္။

ဆရာ့ေဆးခန္းမွာ ဒီလိုျဖစ္တဲ့ အပ်ိဳ မိန္းကေလးေတြလာရင္ ကုိယ္ဝန္တားေဆးကပ္ကို တလံုးခ်င္း ေဖါက္ျပီး ေပးလိုက္တယ္။ သူမ်ားျမင္ အထင္မလြဲေစေအာင္ေပါ့။ ေကာင္းသြားၾကပါတယ္။

Q 2: ပံုမွန္ရာသီက ၂၈ ရက္ ၁ ခါ လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရာသီလာျပီး ၁ဝ ရက္ ၂ ပတ္ေလာက္ေနရင္ နဲနဲ ျပန္လာေနတတ္တယ္။ ပံုမွန္လုိေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အေပ့ါသြားရင္ ထြက္လာတာမ်ိဳး အျဖဴနဲ႔ ေရာျပီး ထြက္လာတာမ်ိဳး။ Daily pad အေသးေလးေတြ သံုးရတာေပါ့။ အဲဒါဘာလုိ႔ ျဖစ္တာလဲ။ တခုခုမ်ား အထဲမွာ ျဖစ္ေနလုိ႔လား။ အရင္က မျဖစ္ဖူးပါဘူး ဒီလုိျဖစ္တာ ၃-၄ လ ေလာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ ပတ္က အိမ္ေထာင္က်ပါတယ္။ မဂၤလာဦးည ျပီးေတာ့ ေနာက္ ၃-၄ ရက္ ေလာက္မွာ အဲလိုမ်ိဳး ဆီးသြားတဲ့ အခ်ိန္ ေလလည္တဲ့အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ အနီထြက္လာတယ္။ အဲဒါက ပံုမွန္ပဲလား။ အဲလုိျဖစ္တဲ့ ဒီအပတ္မွာ ျပန္ေနျဖစ္ေတာ့ စ စျခင္းေတာ့ ဘာမွ မျဖစ္ေပမယ့္ ေနာက္ေတာ့ အနီနဲနဲ ဆင္းလာတယ္။ သမီးတုိ႔ အသက္ ၂၈ ကိုယ္စီပါ။ ေယာက္်ားကေတာ့ ဘာမွ မျဖစ္ပါဘူး။ က်န္းမာပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ နာက်င္မႈေတာ့ မရွိပါဘူး။ ကိုယ္ဝန္တားေဆး မသံုးပါဘူး။ ယားတာေတာ့ မျဖစ္ပါဘူး။ အရင္ထဲက အျဖဴကေတာ့ တခါတေလ ဆင္းတယ္။ အိမ္ေထာင္က်တာ ျပီးခဲ့တဲ့ အပတ္ကမွပါ။ အိမ္ေထာင္မက်ခင္ ၄-၅ လ ေလာက္မွာ အဲလုိ ျဖစ္တာကို သတိထားမိတာပါ။ အနီသက္သက္ ဆင္းလာတာမ်ိဳး အျဖဴနဲ႔ ေရာပါလာတာမ်ိဳးပါ။ သူလဲ လန္႔ေနသလုိ သမီးလဲ လန္႔ေနတယ္။

အိမ္ေတာင္က်တာနဲ႔ မဆိုင္ဘဲ မက်ခင္ကတည္းက ျဖစ္တာမို႔ အိမ္ေထာင္ဘက္က ျပႆနာ မဟုတ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ STD ေတြကိုပါ လက္ညွိဳးထိုးစရာ မလိုေတာ့ဘူးေပါ့။

ျဖစ္တတ္တဲ့ အေျခအေနတခုသာ ျဖစ္တယ္။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ရာသီမ်ားလာတဲ့သေဘာ ျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။ ဒီအသက္မ်ိဳးမွာ ေရာဂါၾကီး မျဖစ္သေလာက္ပါ။ ဆီးစပ္ေနရာကို ဖိၾကည့္လို႔လဲ နာပံုမေပၚပါ။ နာရင္ မ်ိဳးပြါးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္တာမ်ိဳး စဥ္းစားရတယ္။ အခု ဟုတ္ပံုမရပါ။ တျခားေနရာ (ႏွာေခါင္း၊ သြားဖံုး) ကေန ေသြးမယိုတာ မျဖစ္ဘူးလို႔ ယူဆပါတယ္။

ဒီေတာ့ ရာသီမွန္ေအာင္လုပ္ဘို႔ဘဲ လိုမယ္။ ဘာမွ မလုပ္ဘဲေနရင္ေတာင္ မွန္လာတတ္ေသးတယ္။ အိမ္ေထာင္က် လိုက္ေတာ့ ေဟာ္မုန္း အခ်ိဳးအစားလဲ ေျပာင္းလာႏိုင္လို႔ပါ။

အိမ္ေထာင္က်ျပီး ဆက္ျဖစ္ေနေသးျပန္တာမို႔ OG မျပခင္ ေဆးစားၾကည့္ပါ။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းစမ္းတာ လုပ္ရင္ ပိုျပီး ခန္႔မွန္းႏိုင္တယ္။ အလြယ္ဆိုးနည္းကေတာ့ ကုိယ္ဝန္တားေဆး ေသာက္ပါ။ အမ်ားဆံုး သံုးေနၾကတဲ့ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲေဆးျပား ေသာက္ပါ။ တေန႔ ၁လံုး ၂၈ ရက္ ေသာက္ရတာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။ ရွာရတာလဲ အလြယ္ဆံုးျဖစ္တဲ့ေဆးပါ။ ရာသီ တခါဆင္းေအာင္ ေစာင့္ပါ။ ဆင္းတာရပ္တာနဲ႔ ေဆး တေန႔ ၁ ျပားေသာက္ပါ။ ေဆးမကုန္ခင္ ရာသီ ျပန္မဆင္းပါ။ အဲလို လမွန္-ရက္မွန္ျဖစ္တာ ၃-၄ လ ေနာက္မွာ ရပ္လိုက္ပါ။ ေဆးကို မနက္ခင္း ေသာက္တဲ့အက်င့္လုပ္တာ ေကာင္းတယ္။ ေမ့သြားရင္ ေန႔ခင္းေသာက္လိုက္လို႔ ရတာမို႔ ရက္မေက်ာ္ေတာ့ပါ။

အေထာက္အကူအျဖစ္ သံဓါတ္အားေဆးနဲ႔ ဗီတာမင္ စီ ေသာက္ပါ။ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာၾကပါေစ။

Q 3: မိန္းကေလးမ်ား အမ်ားအားျဖင္ Menstruation လာတိုင္း ဗိုက္ေအာင့္ၾကတယ္။ အဲဒါကို ဘယ္လိုလုပ္ေပးရမွာလဲ။ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာ ရွိလာႏိုင္သလား။ သိရင္ေဝမွ်ေပးပါ။

ရာသီလာရင္နာတာ Dysmenorrhea မွာ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာ မရွိပါ။ NSAIDs ေခၚတဲ့ Aspirin, Ibuprofen, Ketoprofen, Naproxen, Meferannic acid စတဲ့ အနာ-အကိုက္-အဖ်ား သက္သာေဆး တခုခု ေသာက္ပါ။ ေနရာတကာ ဝယ္လို႔ရပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြက ေဆးကို နာမယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေပးၾကတယ္။ နာတတ္တဲ့သူေတြ ေသြးဆင္းစ ကတည္းက ေသာက္သင့္တယ္။ ၂-၃ ရက္ ထက္မလိုပါ။ တေန႔ ၃ ၾကိမ္ဆို ရတယ္။ ေဆးကို အစာနဲ႔ နီးပါေစ။ တကယ္ ေလနာရွိရင္ သတိထား ေသာက္ပါ။ ဒီေဆးနဲ႔မွ မရသူေတြကို Oral contraceptives ကုိယ္ဝန္ တားေဆး ေပးရတယ္။ နာတဲ့ေနရာကို ေရေႏြးအိပ္ ကပ္ႏိုင္တယ္။ ေလ့က်င္ခန္း လုပ္သင့္တယ္။ ေရေႏြးနဲ႔ ေရခ်ိဳးသင့္တယ္။

Premenstrual syndrome (PMS) ရာသီမလာခင္ ျဖစ္ျခင္တာေတြ
Polycystic Ovarian Syndrome (PCOS) ေရာဂါ ရာသီမမွန္ရင္ ဖတ္ပါ နဲ႔
Menstruation မိန္းမပီသတာ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ (၁) ေတြကိုလဲ ဖတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၁-၄-၂ဝ၁ဝ

Menstruation (1) မိန္းမပီသတာ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ (၁)

Q 1: ကြ်န္မမွာလဲ ရာသီမမွန္တဲ့ ျပႆနာ ရွိပါတယ္။
Q 2: ဒီတခါ ရာသီလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ပံုမွန္ မဟုတ္ဘဲ၊ ၅ ရက္ ေစာလာျပီး၊ ေသြးက တစက္တစတ္ဘဲ ဆင္းတယ္။
Q 3: ဒီတစ္လ ဓမၼတာလာတာ နဲနဲဆန္းတယ္။ အရင္လေတြကနဲ႔ ပံုမွန္ မဟုတ္လို႔ပါ။

Q 1: ကြ်န္မမွာလဲ ရာသီမမွန္တဲ့ ျပႆနာ ရွိပါတယ္။ ရာသီစလာတဲ့ အရြယ္ကတည္းက ခုထိမမွန္တာပါ။ အခုအသက္က ၂ဝ ပါ။ အရင္တုန္းက အေတာ္ေလး ပိန္ပါတယ္။ ခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ဝခ်င္လို႔ အစားေတြစား ေလ့က်င့္ခန္းေတြလုပ္နဲ႔ ဝလာတယ္။ ေသြးအားကေတာ့ နည္းပါတယ္။ ပံုမွန္ ၉ဝ-၆ဝ ပဲရွိပါတယ္။ Folic acid ပါတဲ့ Vifron အားေဆးလဲ ေသာက္ပါတယ္။ ရာသီ မမွန္တာကေတာ့ တခါတေလ ၃ လေလာက္အထိ ၾကာတတ္ပါတယ္။ အာရွေတာ္ဝင္မွာ တစ္ခါ သြားျပပါတယ္။ OG က ဓါတ္မွန္ေတြ ရိုက္ခိုင္းပါတယ္။ ေသြးလဲစစ္ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္ေဆးတာ ေဆြးေႏြးတာ အခ်ိန္ နည္းနည္းပဲ ေပးပါတယ္။ Polycystic Ovarian Syndrome အဲဒါနဲ႔ပါတ္သက္တာ စစ္ရဲ႕လားလဲ မသိပါဘူး။

က်ား-ေဟာ္မုန္းနဲ႔ ပါတ္သက္တာလဲ စစ္ရဲ႕လား မသိဘူး။ အဲဒါနဲ႔ ေနာက္တခါ ေဆးခန္း မျပျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ ၾကားဖူးတာက လည္ပင္းက သိုင္းရြိဳက္ အက်ိတ္ ေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တတ္တယ္ဆို ဟုတ္လားဆရာ။ သိုင္းရြိဳက္-အက်ိတ္နဲ႔ မိန္းကေလး ရာသီလာတာ ဆက္စပ္မႈ ရွိရင္လဲ ပိုစ့္တစ္ခု တင္ေပးရင္ ဝမ္းသာမွာပါဆရာ။

Polycystic ovary syndrome (PCOS) ဆိုတာ အပ်ိဳေပါက္ကေန ေသြးဆံုးအရြယ္အထိ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ ၅-၁ဝ% ရွိႏိုင္တယ္။ ကေလးမရႏိုင္ျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ ထိပ္ကျဖစ္တတ္။ အဝလြန္သူ၊ မ်ိဳးဥမထြက္သူ၊ ရာသီ နည္းသူ- မမွန္သူ-မလာသူ။ ေနာက္ျပီး၊ ေယာက္်ားနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့ ဝက္ျခံေပါက္၊ မ်က္ႏွာ အဆီျပန္ဆိုတာေတြက Androgen က်ားေဟာ္မုန္း သတၲိကဲတဲ့ သေကၤတေတြရွိသူ။

မၾကာမၾကာ ေတြ႔ရတတ္တဲ့ မ်ိဳးဥအိမ္အလံုးေခၚတဲ့ Ovarian cyst ျဖစ္တိုင္းလည္း PCOS မဟုတ္သလို PCOS ရွိတိုင္းလဲ မ်ိဳးဥအိမ္ ၾကီးေနတာ ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ရာသီနည္းတိုင္း၊ မမွန္တိုင္း၊ အဝမလြန္-အလြန္ မပိန္ရင္၊ ဒီေရာဂါမ်ိဳး မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ကေလးဖြါးဘူးရင္လဲ ျဖစ္ဘို႔ နည္းတယ္။ မိန္းမပီသသူေတြ စိုးရိမ္စရာမလိုပါ။ မ-လိုလို၊ က်ား-လိုလိုဆိုရင္ လိုတယ္။ စိတ္က “ေယာက္်ားမိန္း” ျဖစ္ေနတာထက္ ရုပ္က ျဖစ္ေနရင္ စစ္ဘို႔ လိုတယ္။ ဝက္ျခံထူ၊ ကိုယ္ေမႊးၾကမ္း၊ ႏွဳတ္ခမ္းေမႊး ေရးေရး ဆိုတာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။

Amenorrhea ရာသီမလာျခင္းရဲ႕အေၾကာင္းရင္းဟာ (၁) Hypothalamic-pituitary-ovarian axis ဖိုခေနာက္ဆိုင္ အေၾကာင္းသံုးပါး၊ (၂) ေမြးလမ္းေၾကာင္း ခႏၶာေဗဒ ပံုမွန္မဟုတ္လို႔နဲ႔ (၃) ဇီဝအလုပ္ မမွန္တာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရပါတယ္။

Hypothalamic အေၾကာင္းရင္းဆိုတဲ့ထဲမွာ ဦးေႏွာက္-ကင္ဆာလဲ ပါတယ္။ Pituitary causes ဆိုတာကေတာ့ ႏို႔ထြက္ေစတဲ့ ေဟာ္မုန္း Prolaction သိပ္မ်ားေနရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ Pituitary ကင္ဆာ၊ အမွန္က ဦးေႏွာက္ကင္ဆာပါဘဲ။ သူ႔ကို ဓါတ္ကင္လို႔လဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Ovarian မ်ိဳးဥအိမ္ အေၾကာင္းခံထဲမွာ Hyperandrogenemia ေခၚတဲ့ က်ားေဟာ္မုန္းေတြ သိပ္မ်ားေနရင္၊ ဓါတ္ကင္ရရင္၊ ကင္ဆာေဆး ေသာက္ရရင္ ျဖစ္တယ္။

အမ်ိဳးသမီး ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွာ ျပႆနာတခုခု ရွိတာရဲ႕ ဥပမာကေတာ့ သားအိမ္အတြင္းမယ္ တြယ္ကပ္မႈေတြ ျဖစ္ေနတာ၊ Imperforate hyman အပ်ိဳေျမွး လံုးဝပိတ္ေနတာနဲ႔ Vaginal septum ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွာ အကန္႔ ပါေနတာေတြ ပါတယ္။

အပ်ိဳေျမွး လံုးဝပိတ္ေနတာမ်ိဳးက မိန္ကေလးတေယာက္ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ လြန္တာေတာင္ ရာသီပန္း မပြင့္ေသးတာမ်ိဳး။ အသက္ ၁၄-၁၅ ႏွစ္အထိ ရာသီမလာရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ မသိဘဲ ၾကာသြားလို႔ ဗိုက္ကေလးက ေဖါင္းေဖါင္းလာ၊ မေအက ရာသီအေၾကာင္းေမး၊ မလာေသးဘူး ေျပာေတာ့ တမ်ိဳးထင္။ ကံဆိုးရင္ အရိုက္ခံရ။ ႏွိပ္စက္ျပီး ပုလိပ္စစ္စစ္ခံရမယ္။ ေနာက္ဆံုးမွ က်န္းမာေရး အသိရွိသူေတြ ေစာင္မလို႔ ဆရာဝန္လာျပတယ္။ အပ်ိဳေျမွးမွာ ထံုေဆးေလးထိုး၊ ခြဲစိတ္ဒါးနဲ႔ ေဒါင္လိုက္တခ်က္ ကန္႔လန္႔တခ်က္ ခြဲေပးလိုက္တာနဲ႔၊ လားလား ႕႕႕ အမဲ-အညိဳ၊ ေနာက္ နီညိဳညိဳ-အနီ ရာသီေသြး ေဟာင္းေတြ ဒလေဟာ ဆင္းလာတာ၊ ဒီလိုေဝဒနာမ်ိဳး ႏွစ္ခါမက လုပ္ေပးရဘူးတယ္။ ျမိဳ႕သာမွာ တာဝန္က်တံုးကပါ။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွာ ေမြးရာပါ အကန္႔ရွိေနတာကို ခပ္ရွားရွား ေဆးေက်ာင္း ဘဝမွာ ေတြ႔ဘူးတယ္။ ပါေမာကၡ-မမေတြက ေဆးေက်ာင္းသားမ်ားကို သင္ၾကားဘို႔ ရွားတာမွန္သမွ် စုထားၾကရတယ္ မဟုတ္လား။ “အာစရိရ-ေက်းဇူး”၊ “ဂီလာန-ေက်းဇူး” အထူး မေမ့ပါ။

တျခား အေၾကာင္းရင္းေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ “မီးယပ္ပိန္ မီးယပ္ေျခာက္”လို႔ အေခၚခံရသူမ်ိဳး။ ေမာ္ဒယ္ (ငါးေဖါင္ရိုးေျခာက္) သင္တန္းသူမ်ား။ နာတာရွည္ ေရာဂါသည္၊ စိတ္ဖိစီးမႈ ခံစားေနရသူ၊ မူးယစ္ေဆးစြဲသူ၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာ မ်ားလြန္းသူ၊ ပဋိသေႏၶ တားေဆးနဲ႔ အဆင္မေျပသူ ဆိုတာေတြ ျဖစ္တယ္။ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့သူေတြလဲ ပါတယ္။ (အီသီယိုးပီးယာ) နဲ႔ ျမန္မာဟာ အေၾကာင္းခံမွာ တမ်ိဳးစီေပမဲ့ အက်ိဳးေပးတူၾကတယ္။ ဂုဏ္မယူစရာေပါ့ဗ်ာ။

(သိုင္းရြိဳက္) ေရာဂါ
ရာသီမမွန္တာနဲ႔ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ သိပ္ေတာ့ မဆိုင္ပါလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လည္ပင္းၾကီး ေဟာ္မုန္းဓါတ္ လြန္ကဲေနသူမ်ိဳးမွာ ျပႆနာ ရွိပါတယ္။ လည္ပင္းက ျမင္သာေအာင္ ၾကီးခ်င္မွ ၾကီးေနလိမ့္မယ္။ ရင္တံုမယ္၊ ႏွလံုးခုန္ ျမန္မယ္။ အိမ္ေထာင္သည္ဆိုရင္ သူ႔ခင္ပြန္းကအရင္ ဇနီးသည္ မူေျပာင္းလာတာကို သတိေကာင္းေကာင္း ထားမိလာမယ္။ စိတ္တို-စိတ္ဆိုးတာ မ်ားျပီး၊ ဘာလုပ္လုပ္ ေဟာေဟာဒိုင္းဒိုင္း။ တက္ၾကြသလား မေမးနဲ႔၊ သူကခ်ည္း ေရွ႕က။ “ကြိဳင္”မွာက ညအိပ္ရင္ သူကသာ ပန္ကာ-ျပဴတင္း ဖြင့္အိပ္ခ်င္လိမ့္မယ္။ ပို အိုက္တတ္တာကိုး။

ဒီလိုျဖစ္လာရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ Thyroid essay စစ္ေဆးလိမ့္မယ္။ မ်ားေနရင္ ေဆးေပးမယ္။ အရင္က စားေဆးသာရွိေပမဲ့ ခုေခတ္မွာ အႏုျမဴေဆး ေၾကြးတာ ထိေရာက္ပါတယ္။ မေပ်ာက္ခင္ ရာသီေရာ ကုိယ္ဝန္ကိစၥေတြပါ မမွန္တာျဖစ္ေစတယ္။ တေလာက မိတ္ေဆြတဦးရဲ႕ ဇနီးကို ျမင္တာနဲ႔ သံသယရွိလို႔ ေဆးစစ္ခိုင္းရတယ္။ ဒိအရင္ ကိုယ္ဝန္က ဗိုက္ထဲမွာတင္ ကေလးအေသ Intra-uterine death (IUD) ျဖစ္လို႔ ကုေပးရေသးတယ္။ အခု အႏုျမဴေဆးပါတ္လည္လို႔ အေကာင္းပကတိ ျဖစ္ေနျပီ။ အသိေစာလို႔သာေပါ့။ မ်က္လံုးပါ လကၡဏာျပေနျပီ။ လည္ပင္းၾကီး-ေဟာ္မုန္းမ်ား ေရာဂါဟာ ၾကာရင္ မ်က္လံုးျပဴးလာတယ္။

မွန္ၾကည့္ရင္ ကိုယ့္မ်က္လံုးကိုယ္ သတိထားၾကည့္ပါ။ “သမင္မ မ်က္လံုး” ထက္ ထူးျပီး၊ “ဇီးကြက္ မ်က္ျပဴး” ျဖစ္ေနသလား။

August 09, 2010 8:13 PM
Q 2: ကြၽန္မအသက္ သံုးဆယ့္တစ္ပါ။ အခု (႕႕႕႕႕) မွာပါ။ ကြၽန္မမွာ တစ္ႏွစ္တစ္လ အရြယ္ သမီးတေယာက္ ရွိပါတယ္။ ကြၽန္မ သမီးကို ဗိုက္ခြဲျပီး ေမြးတာပါ။ ကေလးက အခုထိ မိခင္ႏို႔စို႔တုန္းဘဲ။ ရာသီက ကေလးေမြးျပီး ေလးဆယ့္ငါးရက္ထဲက ပံုမွန္လာပါတယ္။ ဒီတခါ ရာသီလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ပံုမွန္ မဟုတ္ဘဲ၊ ၅ ရက္ ေစာလာျပီး၊ ေသြးက တစက္တစတ္ဘဲ ဆင္းတယ္။ အခုလို ေသြးတစက္တစက္ ဆင္းေနတာ တလနည္းပါး ရွိေတာ့မယ္။ က်မ မည္သည့္ ကိုယ္ဝန္ တားေဆးကိုမွ မသုံးစြဲခဲ့ပါ။ စိတ္ပူလို႔ Pregnancy test နဲ႔ စမ္းၾကည့္တယ္။ Negative ဘဲျပတယ္။ စိုးရိမ္လို႔ သူငယ္ခ်င္းေတြ ေမးၾကည့္ေတာ့ သူတို႔က ရာသီထိန္၊ ရာသီ ငုတ္တယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ဒီက ေဆးခန္းကို ျပဖို႔ကလဲ နားလည္မႈ လြဲတတ္လို႔ ဆရာ့ဆီက အကူအညီ ေတာင္းတာပါ။ ဘဲလို ေဆးမ်ိဳး ေသာက္သင့္လဲႏွင့္ ေရာဂါအေၾကာင္းကို ေျဖၾကားေပးပါရွင့္။

ဘာမွ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ရက္ေစာလာတာလည္း ကိစၥမရွိပါ။ နည္းတာလဲ အဲလိုဘဲ။ မွန္လာပါလိမ့္မယ္။ ကေလးႏို႔တိုက္ေနခ်ိန္မွာ ေနာက္ကိုယ္ဝန္ရွိဘို႔ ပိုေႏွးတတ္တယ္။ ကေလးကို ၁ ႏွစ္ဆို ႏို႔ျဖတ္သင့္ျပီ။ ၆ လ အရြယ္ကတည္းက အစာေၾကြးရမယ္။ ေျဖးေျဖး တိုးတိုး ေၾကြးေပါ့။ ႏို႔ျဖတ္မွလဲ ကေလးက တျခားအစာ စားလာမယ္။

ဆီးစစ္လိုက္တာ ေကာင္းတယ္။ အခုလို မရပ္ေသးတာ သားအိမ္ျခစ္စရာလဲ မလိုဘူး။ ခပ္လြယ္လြယ္ ေဆးနည္းေပးပါမယ္။ ကိုယ္ဝန္တားေဆး Contraceptive pill ကို ေသာက္ႏိုင္တယ္။ လူအမ်ားစုေသာက္တဲ့ ေဆးေျပာတာပါ။ ေဆးကပ္တိုင္းမွာ အေရာင္ ၂ မ်ိဳး ပါတယ္။ အျဖဴေရာင္ ၂၁ လံုးကို တေန႔ ၁ လံုးေသာက္ေနသမွ် ေသြးမဆင္းပါ။ ရာသီရက္ မမွန္သူေတြကို ဒီနည္းက အလြယ္ဆံုးဘဲ။ တခ်ိဳ႕ကို အဲလို ၃-၄ လ အေသာက္ခိုင္းရင္ ျပန္မွန္သြားႏိုင္တယ္။

ကေလးငယ္ရွိသူေတြကိုေတာ့ ႏို႔ထြက္နည္းေစတတ္လို႔ ေနာက္နည္း လုပ္ရတတ္တယ္။ ေမးတဲ့လူအတြက္ေတာ့ ဒီအေရး ပူစရာ မလိုေလာက္ဘူး ထင္ပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းတမ်ိဳးထဲပါ တားေဆးက ႏို႔ထြက္တာကို မထိခိုက္ပါ။

အေထာက္အကူ ရေစေအာင္ ဗီတာမင္ စီ ၅ဝဝ မီလီဂရမ္ တေန႔ ၁-၂ ျပားေသာက္ပါ။ သံဓါတ္နဲ႔ ေဖါလစ္အက္စစ္လည္း ေသာက္ပါ။ ဗီတာမင္ ဘီအုပ္စုလည္း ေသာက္ပါ။

Aug 9, 2010 at 1:57 PM
Q 3: နားနဲ႔မနာ ဖဝါးနဲ႔နာပါ။ ဒီတစ္လ ဓမၼတာလာတာ နဲနဲဆန္းတယ္။ အရင္လေတြကနဲ႔ ပံုမွန္ မဟုတ္လို႔ပါ။ အရင္လက ၁၄ ရက္ ေန႔မွာ စၿပီးေတာ့ ၁၄-၁၅ ဆက္တုိက္ ဆင္းပါတယ္ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ တန္႔သြားပါတယ္။ ၿပီးမွ ၁၇ နဲ႔ ၁၈ ရက္မွာ ျပန္ဆင္းပါတယ္။ ဆရာ ေရးခဲ့တဲ့ စာေတြအရ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္လို႔ မွတ္ယူထားပါတယ္။ ဒီလက်ေတာ့ ၁ ရက္ ေန႔မွာ စဆင္းၿပီး၊ ၁ ရက္ ၂ ရက္ ၃ ရက္ ဆက္တုိက္က သာမန္မဟုတ္ပဲ အခဲေတြ ဆင္းတယ္။ အေရာင္ကေတာ့ ညိဳညစ္ညစ္ အေရာင္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး၊ အနံ႔နဲ႔ ခံစားမႈေတာ့ မရွိပါဘူး။ ခါးကိုက္တာတုိ႔ ဗိုက္နာတာတို႔လဲ မရွိပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ၄ ရက္ေန႔က ေနစၿပီး ပံုမွန္အတုိင္း ျပန္ဆင္းတာကိုက အရမ္းမ်ားတယ္။ ဒီေန႔ထိေတာ့ မရပ္ေသးပါဘူး။ အခု ရက္ပိုင္းေတာ့ နဲေတာ့ နဲသြားတယ္။ ဓမၼတာ လာခါနီးဆုိ အျဖဴဆင္းတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီတစ္ေခါက္ အျဖဴလဲ မဆင္းပါဘူး။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။ စိုးရိမ္စရာ ရွိပါသလား။ အရင္ကေတာ့ ရွမ္းပ်ဳိမယ္ ေသြးေဆး ေသာက္ပါတယ္။ နာက်င္မႈ အတြက္ Dofenal 500 mg တစ္ေန႔ တစ္လံုး ေသာက္ပါတယ္။ ေကာင္းက်ဳိး-ဆုိးက်ဳိး ေျပာျပေပးေစလိုပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး တလြဲ ယူဆထားတာက ဓမၼတာလာရင္ ေခါင္းမေလွ်ာ္ရ ဆုိတာလဲ ရွိပါတယ္။ မတည့္တဲ့ အစာေတြအျဖစ္ ေျပာင္းဖူးတုိ႔ မာလကာသီးတို႔ မစားရဘူး ဆုိတာလဲ ရွိပါတယ္။ အဲလိုမ်ဳိးေတြလဲ တကယ္ရွိလား။ ဒါေတြနဲ႔ ဆုိင္-မဆုိင္လဲ သိခ်င္ပါတယ္။ အသက္က ၂၂ ႏွစ္ပါ။

မိန္းကေလးေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ ရာသီ မမွန္တတ္တာ အေတာ္မ်ားမ်ား ျဖစ္ၾကရတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ စိုးရိမ္စရာမလို၊ ေဆးကုစရာ မလိုတတ္ပါ။ အသက္ငယ္တံုး၊ အပ်ိဳေဘာ္ဝင္စနဲ႔ ေသြးဆံုးခါနည္းရင္ မမွန္ဘူး။ အခုလို ၂၂ ႏွစ္ အရြယ္ ကေတာ့ မွန္သင့္တဲ့ အရြယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ဒါလဲဘဲ သိပ္မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။

ရာသီဆင္းတယ္ဆိုတာ၊ မ်ိဳးပြါးလမ္းေၾကာင္း ခႏၶာေဗဒ ေခၚတဲ့ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ဇီဝကမၼ ျဖစ္စဥ္ေခၚတဲ့ အလုပ္ပိုင္း ဆိုင္ရာေတြ ေကာင္းမြန္၊ မွန္ကန္ေနရမယ္။ ဒါ့အျပင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကလည္း သက္ေရာက္ လႊမ္းမိုးေသးတယ္။ ပေယာဂ ေျပာရမဲ့ သက္ေရာက္လာမႈေတြလည္း ထည့္တြက္ရေသးတယ္။ ပေယာဂ ဆိုတာ ဗိေႏၶာ-ရမ္းကု ေျပာတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ျပင္ပကေန တခုခု ျဖစ္ေစတာကို ဆိုခ်င္တာ။ ဆိုပါစို႔ တျခား ေနမေကာင္းတာရွိလို႔ ေဆးေသာက္တာကေန ရာသီျဖစ္စဥ္ကို လာထိခိုက္တာမ်ိဳး။

ေဆးခန္းမွာ ဆရာဝန္လုပ္တဲ့လူက သူတို႔စကား မတတ္လို႔ ဆရာမေတြဆိုတာက စကားျပန္ေရာ သူနာျပဳပါ လုပ္ၾကရတယ္။ အမ်ိဳးသမီး လူနာေတြကို ဘယ္လိုေမးပါ သင္ေပးထားတယ္။ “ရာသီမမွန္” လို႔ ဘာသာျပန္ေပးရင္၊ “ဒါနဲ႔ မရေသးဘူး။ မမွန္ဘူးဆိုတာ၊ မလာတာ၊ နည္းတာ၊ မ်ားတာ၊ အကုန္လံုး မမွန္တာခ်ည္းဘဲ။”

ရာသီမ်ားရင္ တမ်ိဳး၊ မ်ားတာက ရက္လဲပိုႏိုင္ ဆင္းတာလဲ မ်ားႏိုင္တယ္။ ထိန္ျပီးမွ မ်ားမ်ားဆင္းတာက အိပ္ေထာင္သည္ ဆိုရင္ (သမီးရည္းစား လည္းပါတာေပါ့) သားပ်က္တာလား။ ဆယ္ေက်ာ္သက္လဲ မဟုတ္၊ ၄၅ ႏွစ္လည္း မေရာက္ေသး၊ အိမ္ေထာင္လဲ မရွိရင္ တျခားဟာေတြ စဥ္းစားရျပီ။

ေမးတာေတြ ကုန္ရင္ စစ္တာ လိုလာႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိစစ္တာ ခုေခတ္မွာ ဆရာဝန္ပါစရာ မလိုဘူး၊ သူတို႔ဖါသာ စစ္လို႔ ဘာမွန္းမသိမွ ဆရာဝန္ လာျပသူေတြလည္းရွိတယ္။ ဒီလို ပံုမွန္မျဖစ္တာကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းစမ္းတာ လိုႏိုင္တယ္။ ေသြးစစ္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ဓါတ္မွန္၊ စတာေတြလိုခ်င္ လိုအံုးမယ္။

Dofenal ေဆးက Mefenamic acid ျဖစ္တယ္။ အနာ-အကိုက္-အဖ်ား သက္သာေဆးျဖစ္တယ္။ အင္ဒိုနီးရွား၊ ျမန္မာ၊ ဖိလစ္ပိုင္ နဲ႔ ဗီယက္နမ္ တို႔မွာ ဒီနံမယ္နဲ႔ ေရာင္းတယ္။ ၂၅ဝ-၅ဝဝ မီလီဂရမ္ ကို တေန႔ ၃ ၾကိမ္အထိ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ အစာနဲ႔ နီးရမယ္။ ၇ ရက္ထက္ ပိုမေသာက္သင့္ဘူး။ အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းရင္၊ အစာအိမ္နာရွိရင္၊ ပန္းနာ၊ ေရခမ္းေျခာက္တာ ရွိေနရင္ မေသာက္သင့္ဘူး။

ေသြးေဆးအေၾကာင္းကို ေဆးပညာမွာ သုေတသနလုပ္ထားတာ မရွိေသးဘူး။ ဆရာဝန္ေတြရဲ႕ အေမ၊ အေဒၚ၊ အမေတြ ကေတာ့ လက္စြဲဘဲ။ ရာသီျဖစ္စဥ္နဲ႔ ေျပာင္းဖူး၊ မာလကာသီး၊ ေခါင္းေလွ်ာ္တာေတြရဲ႕ ပတ္သက္မႈကို သင္ဘူး ဖတ္ဘူးတဲ့ ေဆးစာေတြမွာေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ စာဖတ္ နည္းေသးလို႔လားေတာ့ မသိဘူး။ ရွာပါအံုးမယ္။

ဒီအျဖစ္မ်ိဳးက ေမးတဲ့သူကို ေဆးနည္းလွမ္းေပးလို႔ မေကာင္း-မမွန္ႏိုင္ဘူး။ ေရာဂါဆိုးလို႔ ေျပာတာေတာ့ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ေမးျမန္း-စစ္ေဆးျပီးရင္ တခ်ိဳ႕အတြက္ ကုရတာ လြယ္လြယ္ေလးနဲ႔ ျပီးတာေတြ ရွိတယ္။ OG ျဖစ္ျဖစ္၊ ဆရာဝန္ျဖစ္ျဖစ္ ျပသင့္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၉-၈-၂ဝ၁ဝ

Steroid injections (စတီရြိဳက္) ထိုးေဆး

အားကစားသမားေတြ ကိုယ္ကာယ-လွခ်င္သူေတြ သံုးတာကို ေရးမွာ မဟုတ္ပါ။ (စတီရြိဳက္) ေဆးဆိုတာ အဆစ္ျဖစ္ျဖစ္ တျခား ေနရာမွာျဖစ္ျဖစ္ တခုခုျဖစ္ရာကေန Inflammation ေရာင္-ေဖါင္း-နာတဲ့ လကၡဏာေတြကို သက္သာေစတဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ နာတာရွည္ ဒုကၡေပးတတ္တဲ့ ဆိုးဝါးတဲ့ Keloid အမာရြတ္မ်ိဳးကိုလဲ အမာရြတ္ေနရာမွာ ထိုးတာလဲ ရွိတယ္။

Apr 24, 2011 at 7:48 PM
Please answer me that causes of vein swollen at knee. Can it be related to heart? I am age 40, female and suffering on right Knee off and on since two and half years ago. It seems to start a little bit on left knee now but not obvious. BP is normally 110/70. No X-Ray! After taking pain killer then it is quite OK but comes again. One time injected on right knee.

Intra-articular Steroid injections အဆစ္ထဲကို (စတီရြိဳက္) ေဆး ထိုးတာဟာ ေရာဂါလကၡဏာေတြ သက္သာျပီး သူ႔အလုပ္သူ ျပန္လုပ္ႏိုင္ဘို႔ ရည္ရြယ္တယ္။ Steroid ထိုးေဆးကို (စတီရြိဳက္) စားေဆး ေပးရင္းလဲ ထိုးေပးႏိုင္တယ္။ ထိုးတာ သက္သက္လဲ လုပ္ပါတယ္။ ေဆးထိုးဘို႔ လုပ္ရင္း အဆစ္ထဲက အရည္ကို စုပ္ယူျပီး ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္ႏိုင္တယ္။ တႏွစ္မွာ တဆစ္ထဲကို ၃ ခါထက္ပို မထိုးသင့္ဘူး။

ေဆးမွန္သမွ် သတိထားရမွာေတြ ရွိတယ္။ ဒီလို အဆစ္-ထိုးေဆးမွာ ဒါေတြျဖစ္တတ္တယ္။
• Fat necrosis အဆီေသြးမရတာ၊
• Skin pigmentation ေဆးထိုးရာေနရာ အေရာင္မဲလာတာ၊
• Joint degeneration အဆစ္ အိုတာ ျမန္ေစတာ၊
• ဆီးခ်ိဳရွိသူကို ထိုးရင္ သၾကားဓါတ္ ခဏတက္လာတတ္တာ၊
• ေဆးထိုးေနရာ ပိုးဝင္တတ္တာ၊
• Muscle strains ၾကြက္သား တင္းအား မ်ားတာ၊
• Trauma ထိခိုက္မိတာ၊
• Polyarthritis အဆစ္ေတြနာေရာဂါ
• Connective tissue disease တြယ္ဆက္ (တစ္ရွဴး) ေရာဂါ၊
• Degenerative joint disease (DJD) အဆစ္ အိုနာ၊
• Tendinitis ၾကြက္သားေခ်ာင္း (တင္ဒြန္) ေရာင္ေရာဂါ၊
• Bursitis အဆစ္ဖံုးေရာင္တာ၊
• Arthritis အဆစ္နာ၊
• Neoplasm ကင္ဆာ၊
• Miscellaneous systemic diseases တျခားေရာဂါေတြ၊

Anti-inflammatory medications ေရာင္ျခင္းျဖစ္စဥ္အတြက္ ေဆးေတြ ဥပမာ Aspirins, NSAIDs, Prednisone ေတြကို Acute ရက္တိုနဲ႔ Chronic နာတာရွည္ အဆစ္နာသမားေတြကို ေပးမယ္။ ၁ဝ-၁၄ ရက္မွာ ေဆးအား အျပည့္ေပးတယ္။ ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး မေပၚသ၍ လိုေသးရင္ ရက္တိုးႏိုင္တယ္။ စားေဆးကို သက္သာတာနဲ႔ တေျဖးေျဖးခ်င္း ေလွ်ာ့ခ် ေပးရတယ္။ တိကနည္း မျဖတ္ရဘူး။ Elavil လိုေဆးက Nonnarcotic pain medications ဘိန္းမပါ-အနာသက္သာေဆးတမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ခ်က္ခ်င္း ျဖစ္လာသူေတြကို နားခိုင္းမယ္။ ေရခဲတင္ခိုင္းမယ္၊ က်ပ္စည္း ခိုင္းတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ Physical therapy အေၾကာကုသမႈ၊ Massage therapy အႏွိပ္၊ General rehabilitation management နလံထ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းေတြ ဆက္ရတယ္။

ဘယ္လိုလူေတြကို အဆစ္ထဲ ေဆးထိုးမလဲ။
• Synovitis အဆစ္အိတ္ေရာင္တာ၊
• Osteoarthritis အရိုး-အဆစ္ေရာင္တာ၊
• Bursitis အဆစ္ဖံုးအိတ္ေရာင္တာ၊
• Gouty arthritis (ေဂါက္) လိုျဖစ္တာ၊
• Frozen shoulder syndrome အဆစ္ခဲသြားတာ၊
• Tendinitis ၾကြက္သားေခ်ာင္းေရာင္တာ၊
• Rheumatoid arthritis (ရူမတြိဳက္) အဆစ္နာ၊
• Muscle trigger points ၾကြက္သားတေနရာထိရင္ နာတတ္တာ၊
• Carpal tunnel syndromes (ကာပယ္-တာနယ္-ဆင္ဒရုမ္း) ျဖစ္တာ၊
• Fasciitis ဖါရွာ-အရြတ္ျပားေရာင္တာ၊
• Ganglion Cysts (ဂင္ဂလီယြန္) အိတ္၊
• Neuromas အာရံုေၾကာၾကီးတာ၊

Shoulder ပခံုး၊ Hip တင္ပါး-ခါး၊ Elbow တေဒါင္ဆစ္၊ Knee ဒူး၊ Hand လက္၊ Wrist လက္ေကာက္ဝတ္ေတြမွာရွိတဲ့ Joint အဆစ္ထဲ၊ Tendons ၾကြက္သားေခ်ာင္းထဲ၊ Bursa အဆစ္ဖံုးထဲကို ေဆးထိုးႏိုင္တယ္။ ေၾကာက္လြန္းသူေတြကို ထံုေဆး ကူေပးရတတ္တယ္။

ဒီလိုဟာေတြ ျဖစ္ေန-ရွိေနရင္ ဒီနည္းမသံုးရပါ။
• Charcot joint (neuropathic sensory loss) ထံုေနတဲ့ (ခ်ာေကာ့တ္) အဆစ္နာ၊
• Infection ေရာဂါပိုးဝင္ေနတာ၊
• Tumor ကင္ဆာ၊ ကင္ဆာမဟုတ္ အလံုး၊
• Neurogenic disease အာရံုေၾကာေရာဂါ၊
• Tuberculosis တီဘီ လတ္တေလာျဖစ္ေနတာ၊
• Immune-suppressed hosts ခုခံအားမေကာင္းတာ၊
• Hypothyroidism လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္းနည္းေရာဂါ၊
• Bleeding dyscrasias ေသြးယိုေရာဂါ၊
• Uncontrolled diabetes ထိန္းမရတဲ့ ဆီးခ်ိဳ၊
• Joint prosthesis အဆစ္အတုထည့္ထားတာ၊
• Surrounding joint osteoporosis ေဘးမွာ အရိုးေရာဂါရွိေနတာ၊
• Patellar or Achilles tendinopathies ၾကြက္သားေခ်ာင္း ပ်က္စီးေနတာ၊

1. အမ်ားဆံုးသံုးတဲ့ေဆးကေတာ့ long-acting methylprednisolone preparation ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕
2. ထိုးေဆး နာမည္ေတြက Depo-Medrol, Aristospan, Kenalog and Celestone အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။
3. တခ်ိဳ႕ အထူးကုေတြက Lidocaine + Triamcinolone, which is intermediate acting (40 mg/mL) + Dexamethasone, which is long acting (4 mg/mL) ေဆးအေရာကို သံုးတယ္။

တခုခုျဖစ္လို႔ ေရာင္တယ္ဆိုတာ ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ သဘာဝတံု႔ျပန္မႈပါ။ သူျဖစ္လာလို႔ ေကာင္းေစတယ္။ ခက္တာက ဆိုးတာလဲ တြဲလာတယ္။ (စတီရြိဳက္) ေဆးဟာ ေရာင္ျခင္းျဖစ္စဥ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ေစတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ အဆိုးဘက္က ဟာေတြ သက္သာေစမယ္။ အေကာင္းေတြလဲ ထိတယ္။ ဒီေနရာမွာ ခ်ိန္ဆတတ္တာ ဆရာျဖစ္တယ္။ ဒီလိုလူနာကို ေဆးကုဘို႔ Multidisciplinary approach စည္းကမ္းခ်က္ေတြ လိုက္နာရတယ္။

“Arthritis အဆစ္နာ” "Frozen shoulder ေအးခဲသြားတဲ့ ပခံုး" “Keloid အရုပ္ဆိုးတဲ့ အမာရြတ္” ေတြနဲ႔ တြဲဖတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၄-၂ဝ၁၁

Friday, April 22, 2011

Ear infections (1) နားပိုးဝင္ျခင္း (၁)

Apr 22, 2011 at 12:36 PM
သမီး အသက္က ၂၇ ပါ။ အခုျဖစ္တာက ႏွာေခါင္းပိတ္ပါတယ္။ ႏွာလည္း အနည္းငယ္ ေစးပါတယ္။ အစားအေသာက္ စားရင္ အနံ႔အရသာ ဘာမွကို မသိတာပါ။ ဘာနံ႔မွ မရပါဘူး ၁ဝ ရက္ခန္႔ ရွိေနပါျပီ ဆရာဝန္နဲ႔လည္း ျပပါတယ္။ ႏွာေခါင္း အနံ႔ မရတာက သက္သာ မလာပါဘူး။ တခါတရံ တဘက္က ပိတ္ေနပါတယ္။ ခြ်ဲလည္း ေတာ္ေတာ္ ထြက္ပါတယ္။ ခြ်ဲေပ်ာ္ေဆး SOLVIN လည္း ဆရာဝန္ ေပးတဲ႔အထဲမွာ ပါပါတယ္။ မျဖစ္ခင္က ေခ်ာင္း တခါတေလ ဆိုးလုိ႔ ဆရာဝန္ ျပပါတယ္။ အခု ေခ်ာင္းဆိုး သက္သာသြားျပီး ႏွာေစးပါတယ္။ အရင္က CETIRINE တလုံးေသာက္ရင္ သိသာစြာ ေပ်ာက္ပါတယ္။ အခုက ခဏခဏေတာ႔ ႏွာမေခ်ဘဲ ႏွာပိတ္ ႏွာရည္က် ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္က မသက္သာလွ်င္ နား-ႏွာေခါင္း ဆရာဝန္ ျပရန္ ေျပာပါတယ္။ ဘယ္လုိလုပ္ရပါ႔မလဲ။ အနံ႔အာရုံ အရသာ မရွိ ျဖစ္ေနတာကို စိတ္ညစ္လွပါတယ္။

စိတ္ညစ္တဲ့သူ ျဖစ္ေနတာေတြက တဆက္ထဲပါ။ Middle ear နားအလည္ပိုင္းကေန Eustachian tube ျပြန္နဲ႔ Back of the throat လည္ေခ်ာင္း ေနာက္မွာ လာဆက္ေနတယ္။ နား-ႏွာေခါင္း-လည္ေခ်ာင္း တေနရာမွာ တခုခုျဖစ္ရင္ ဆက္ျဖစ္တတ္တယ္။ ႏွာေစးနဲ႔ ေခ်ာင္းဆိုး ဆက္ေနတယ္။ ႏွာေစးလို႔ နားကို သက္ေရာက္တယ္။ အနံ႔ကိုပါ လာထိခိုက္တယ္။

Eustachian tubes ကဆို႔ေနလို႔ Ear infections နားေရာင္တာ ျဖစ္တယ္။ Eustachian tubes ကို Swollen ေရာင္ေစ၊ Blocked ပိတ္ေစတာ ျဖစ္လာရင္ Eardrum နားစည္ ေနာက္မွာရွိတဲ့ နားအလည္ပိုင္းမွာ Fluids အရည္ေတြ မ်ားလာတယ္။

အမ်ားဆံုးက Common Cold အေအးမိတာကေန ဆက္ျဖစ္တဲ့ Complications ေတြပါဘဲ။ အေအးမိတာက အေနရခက္တဲ့အထဲ ဆက္ျဖစ္တာေတြက ေမးတဲ့သူမွာ ျဖစ္သလို ပိုဆိုးပါတယ္။ Bronchitis ေလျပြန္ေရာင္ နဲ႔ Ear infections နားေရာဂါရတာ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Asthma ပန္းနာ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ Sinus နဲ႔ Asthma ေတြကို ေရးထားပါတယ္။

Acute bronchitis ရက္တို ေလျပြန္ေရာင္တာလဲ ပါတယ္။ ဗက္တီးရီးယား ကေနေရာ ဗိုင္းရပ္စ္ကေနပါ ျဖစ္ေစတယ္။ Cough ေခ်ာင္းဆိုးမယ္၊ Mucus ခြ်ဲထြက္မယ္၊ ခြ်ဲကလဲ ျဖဴ-ဝါ-ေသြး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေတာ္မ်ားမ်ားက ေဆးမပါဘဲ သက္သာသြားတယ္။ တပါတ္ေနလို႔ မေပ်ာက္ရင္ ဆရာဝန္ လိုလာျပီ။

Sore Throat လည္ေခ်ာင္းနာ နဲ႔ Tonsillitis အာသီးေရာင္ေတြကလဲ အေအးမိတာနဲ႔ တြဲ-ဆက္ေနတတ္တယ္။ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကို ဗိုင္းရပ္စ္ ကေနေရာ ဗက္တီးရီးယား ကေနပါ ျဖစ္ေစတယ္။ Streptococcus bacteria ကေနျဖစ္တာကို Strep throat ေခၚတယ္။

Allergies (အလာဂ်ီ)၊ Tobacco smoke or other irritants ေဆးလိပ္နဲ႔ တျခား အေငြ႔အသက္ေတြေၾကာင့္ပါ အဲလိုလာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Ear infections နားကိုပိုးဝင္တာက ၈ဝ% ဟာ Viruses ကေနျဖစ္တယ္။ ဒါဆိုရင္ ပိုးေသေဆး Antibiotics မလိုဘူး၊ မရဘူး။ Streptococcus ဗက္တီးရီးယားကေန ျဖစ္တာလဲ မနည္းဘူး။ နား နာမယ္၊ အဝါရည္၊ အရည္ၾကည္၊ အခြ်ဲရည္ ထြက္မယ္။ ကို္ယ္နဲနဲ ပူမယ္။ Antibiotics လိုတယ္။

ဗက္တီးရီးယား ကေနျဖစ္တဲ့ နာေရာင္တာအတြက္ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆးေတြ ကေတာ့ -
• Penicillin Antibiotics ထဲမွာ Amoxicillin နဲ႔ Augmentin ေတြပါတယ္။
• Sulfonamide Antibiotics ေတြထဲမွာ Bactrim, Septra နဲ႔ Gantrisin ေတြပါတယ္။
• Cephalosporin Antibiotics ေတြထဲမွာ Ceclor, Ceftin, Cefzil, Vantin, Suprax နဲ႔ Lorabid ေတြပါတယ္။
• Combination Antibiotics ေဆးတြဲေပးတာေတြလဲ ရွိတယ္။ ဥပမာ Pediazole = Erythromycin + Sulfisoxazole

အသံုးမ်ားတဲ့ Ear drops နားထည့္ေဆးေတြကေတာ့ -
1. Betamethasone Eye/Ear Drops 0.1% w/v + 0.002%
2. Carboxy Methyl cellulose sodium -Eye 0.5%
3. Chloramphenicol Eye/Ear drop 5ml & 10 ml
4. Ciprofloxacin Eye Drops 5ml & 10ml
5. Gentamicin Eye/Ear drop 5ml & 10 ml
6. Neomycin Sulphate Eye/Ear drop 5ml & 10 ml
7. Ofloxacin Eye Drops
8. Prednisolone Acetate Eye/Ear drop 5ml & 10 ml
9. Prednisolone Chloramphenicol Eye Drop 10ml
10. Soframycin Eye/Ear Drop 8ML

• Ear Infections (2) နားပိုးဝင္ျခင္း (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/ear-infections.html
• Earache နားကိုက္ရင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/earache.html
• Perforated eardrum နားစည္ေပါက္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/04/perforated-eardrum.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၂-၄-၂ဝ၁၁

Q and A April 2011 (5)

1. စိတ္ခံစားလြယ္တယ္၊ Sensitive ျဖစ္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္
2. ညွင္းေပါက္တာ ၁၅ ႏွစ္နီးပါးရွိေနပါၿပီ
3. ဝမ္းသြားတာ ေသြးပါလို႔ပါ
4. ဆီးစစ္တံနဲ႔ စစ္ျပီးပါျပီ
5. Hirudoid scar cream ကုိ ဝယ္လိမ္းေနပါတယ္
6. အသက္ ၁၄ ႏွစ္ဝန္းက်င္မွာ ရာသီ စျပီးလာပါတယ္
7. ကေလးရဲ႕ ပန္းတံက ေသးျပီး တိုေနတယ္
8. အသားအရည္ ခမ္းေၿခာက္ၿပီး ပတ္ၾကားအပ္သလို ၿဖစ္ေနပါတယ္

2011/4/22
Q 1: ကြ်န္ေတာ္က (႕႕႕႕႕) မွာ ေက်ာင္းတက္ေနတာပါ။ အသက္က ၂၆ ႏွစ္၊ အိမ္ေထာင္ မရွိပါ။ ေဆးလိပ္မေသာက္ပါ။ အရက္၊ ဘီယာ ၂-၃ လမွ တစ္ခါ နည္းနည္းပဲ ေသာက္ျဖစ္တာပါ။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ပ်မ္းမွ် ၁၃ဝ၊ ၈၅ ေလာက္ေတာ့ ရွိပါတယ္။ အရပ္ ၅ ေပ ၇ လက္မ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၁၂၉ ေပါင္။ ဦးေခါင္းေနာက္ပိုင္း နားေနာက္ဘက္ကေနစျပီး အေပၚဘက္ကို လျခမ္း သဏၭာန္ အနည္းငယ္ေကြးျပီး အေၾကာေထာင္တက္ေလ့ရွိပါတယ္။ သိသိသာသာကို တင္းလာျပီး အေျမွာင္းလိုက္ ေထာင္တက္တာပါ။ စိတ္အရမ္းလႈပ္ရွားတဲ့အခါ၊ စိတ္အရမ္းတိုတဲ့အခါ၊ အရမ္းရယ္တဲ့အခါ၊ အရမ္းခ်မ္းလို႔ သြားေတြစိျပီး ၾကိတ္ထားတဲ့အခါေတြမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၄၊ ၅ ႏွစ္ ေလာက္ေတာ့ ရွိပါျပီ။ ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လက္နဲ႔ ဖိၾကည့္ရင္၊ နည္းနည္း နာပါတယ္။ ဘီးအသြားေတြနဲ႔ ထိရင္လည္း ဦးေရျပားေတြ နည္းနည္းနာပါတယ္။ အႏၱရာယ္ ျဖစ္လာႏိုင္သလား၊ ေသြးတိုးေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္သလား။ ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္တာမ်ဳိး၊ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာ ျပတ္တာမ်ဳိး ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား။ ဧျပီ ၁၆ ေန႔က ဘယ္ဘက္ နားထင္အေၾကာ ေနရာမွာ ၁ စင္တီမီတာ မရွိတရွိေလာက္ စိမ္းေနျပီး သိသိသာသာ ခ်ဳိင့္ဝင္ေနတာ သတိထားလိုက္မိတာ။ ေဘးဘက္ ၁ စင္တီခြဲ အကြာေလာက္မွာ ၁ စင္တီ အခ်င္းေလာက္ရွိတဲ့ အဖု ပါးပါးေလး ေပၚလာပါတယ္။ ဖိရင္ နည္းနည္း နာပါတယ္။ အဖုေလးက တျဖည္းျဖည္း ေသးလာျပီး ဧျပီ ၂၂ မွာေတာ့ ကုလားပဲေစ့ ေသးေသး အရြယ္ေလာက္ က်န္ေသးတယ္။ စိတ္ခံစားလြယ္တယ္၊ Sensitive ျဖစ္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ရုပ္ရွင္ေတြ ၾကည့္တိုင္း ရုပ္ရွင္ထဲက လန္႔စရာ၊ ဝမ္းနည္းစရာ ၾကံဳတိုင္း သူငယ္ခ်င္းေတြထက္ပိုျပီး လန္႔မိ၊ ဝမ္းနည္းမိပါတယ္။ အခ်ဳိ႕ Drama ကားေတြမွာ ဝမ္းနည္းစရာ ျဖစ္ရပ္ေတြ ပါလာရင္ မ်က္ရည္ေတာင္မဆည္ႏိုင္ဘူး။ ၾကာရင္ ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္လာႏိုင္သလား။ ဘာေတြ ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္သင့္ပါသလဲ။

ေျပာျပတဲ့ ေသြးဖိအား ဂဏန္းေတြအရ ေသြးတိုး မရွိပါ။ ဝမ္းသာေပေတာ့ဗ်ာ။ Life style ကလဲ သိပ္ေကာင္းတာမို႔ ခ်ီးက်ဴးရမွာပါဘဲ။

Cerebral infarction ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာ ပိတ္တယ္၊ Cerebral hemorrhage ေပါက္တယ္ဆိုတာ Stroke ေခၚတယ္။ High blood pressure ေသြးတိုး ကေနျဖစ္တာ အမ်ားဆံုးပါ။ Atrial fibrillation ႏွလံုးခုန္ မမွန္ေရာဂါ၊ Diabetes ဆီးခ်ိဳ ေရာဂါ၊ Heart disease ႏွလံုးေရာဂါ၊ High cholesterol (ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနသူ၊ Increasing age အသက္ၾကီးတာ ေတြကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Alcohol အရက္မ်ားသူ၊ Bleeding disorders ေသြးယုိတတ္သူ၊ Cocaine (ကိုကိန္း) သံုးသူ နဲ႔ Head injury ေခါင္းထိခိုက္မိသူေတြမွာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာတဲ့ေနရာကို Temple နားထင္ ေခၚတယ္။ ဒီေနရာမွာ ရွိသမွ် စာရင္းခ်ရရင္ ေအာက္ဆံုးက Sphenoid bone နဲ႔ Temporal bone အရိုးေတြ ရွိတယ္။ Auricularis anterior ၾကြက္သားရွိတယ္။ Zygomatico-orbitalis artery ေသြးလႊတ္ေၾကာ ရွိတယ္။ Anterior Auricular lymph glands ေသြးျပန္ရည္ (လင့္ဖ္) ေၾကာရွိတယ္။ Superficial temporal vein ေသြးျပန္ေၾကာ ရွိတယ္။ Zygomaticotemporal နဲ႔ Zygomaticofacial အာရံုေၾကာခြဲေတြ ရွိတယ္။ အတိအက် ေျပာရမွာမို႔ ခႏၶာေဗဒ ေဝါဟာရေတြ ထည့္ေရးတာပါ။ မွတ္စရာ မလိုပါ။

ေျပာျပတဲ့ေနရာမွာ စိုးရိမ္စရာရယ္လို႔ ေရာဂါေဗဒမွာ မရွိပါ။ မ်က္ႏွာက ၾကြက္သားေတြဟာ Facial expression မ်က္ႏွာ အမူအယာ လုပ္တာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ၾကတယ္။ ေမးတဲ့သူ ေျပာသလို ဝမ္းနည္း-ဝမ္းသာ၊ ေဒါသ စတာေတြမွာ လိုက္ျဖစ္ၾကတယ္။ ပံုမွန္ျဖစ္တာေတြပါ။

• Emotion စိတ္လႈတ္ရွားမႈ ဆိုတာ လူတဦးခ်င္းစီရဲ႕ မတူၾကတဲ့ Psycho-physiological စိတ္ပိုင္း နဲ႔ ဗီဝကမၼပိုင္း ေရာစပ္ျပီး ျဖစ္လာတဲ့ ရႈတ္ေထြးလွတဲ့ ေဖၚျပခ်က္ျဖစ္တယ္။ အတြင္းထဲက Biochemical ဇီဝပစၥည္းေတြနဲ႔ အျပင္ပိုင္းက Environmental ပါတ္ဝန္းက်င္ေတြက သက္ေရာက္ေစတယ္။
• Physiological arousal စိတ္မွာ ႏိုးၾကားလာတာ၊ Expressive behaviors ေဖၚျပတတ္တဲ့ အေလ့အထ နဲ႔ Conscious experience အေတြ႔အၾကံဳေတြ သက္ဆိုင္တယ္။
• Emotion စိတ္လႈတ္ရွားမႈဆိုတာ Mood စိတ္ေနစိတ္ထား၊ Temperament နဂိုစိတ္ရင္း၊ Personality ကိုယ္ရည္ ကုိယ္ေသြး၊ Disposition အေလ့အထ၊ Motivation ေစ့ေဆာ္မႈေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္။
• Motivations ေစ့ေဆာ္မႈေတြကေန Behavior အမူအယာ ျဖစ္လာေစဘို႔ Energize အားျဖစ္လာေစတယ္။
• Emotions ကေန Positive အျပဳသေဘာ၊ Negative အႏုတ္သေဘာ ျဖစ္လာေစတယ္။

ဒီလိုရွင္းျပတာက ပံုမွန္ျဖစ္တာမ်ိဳးကို သိေစဘို႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ျပဳျပင္ဘို႔ လိုမယ္ထင္တာ ျပင္ႏိုင္ၾကတယ္။ အေတြ႔အၾကံဳ၊ ေလ့လာမႈေတြအရ ေျပာင္းလာမယ္၊ တိုးတက္လာမယ္၊ တခ်ိဳ႕မွာ ဆိုးဝါးသြားမယ္။ အထူးကုသသူေတြနဲ႔ လိုသူေတြက လိုတယ္။ သာမန္ကာရွန္ကာနဲ႔လဲ ကုသမႈလုပ္ႏိုင္ရင္လဲ လုပ္ၾကပါတယ္။

ခ်ဳပ္ျပီး အၾကံျပဳရရင္ ေမးတဲ့သူမွာ ရုပ္ပိုင္း စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုသိသူဟာ စိတ္ပိုင္းလဲ (ပံုမွန္) အေျခအေနမွာ ရွိပါတယ္။ ဘယ္အရာမဆို အသင့္အတင့္ ႏွလံုးသြင္းႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားသင့္တယ္။ အႏုတ္သေဘာကေန အျပဳသေဘာ ပိုကဲေအာင္လဲ ၾကိဳးစားသင့္တယ္။ ပညာတတ္တဦးဟာ ဒီေလာက္ဆိုရင္ နားကြက္က မီးေတာက္မွာပါ။

2011/4/21
Q 2: က်ေနာ္ အသက္ ၂၉ ပါ။ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ေလာက္ကစၿပီး ညွင္းေပါက္ပါတယ္။ ျမန္မာေဆး လိမ္းလိုက္ Fungiderm လိမ္းလိုက္နဲ႔ ေပ်ာက္လိုက္ ျပန္ေပၚလိုက္ျဖစ္ေနတာ ခုထိပါပဲ။ ၄ တန္းႏွစ္ကေန ၆ တန္းေလာက္ထိ ေခါင္းမွာ ေပြး ေပါက္ဘူးပါတယ္။ ၇ တန္း ေလာက္မွ လံုးဝ ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ ဝဏၰသိႏၵိလိမ္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ညွင္းကေတာ့ လိမ္းတုန္း ခဏပဲ ေပ်ာက္သြားၿပီး ေနာက္ျပန္ျပန္ ထြက္လာပါတယ္။ ခုဆိုရင္ ညွင္းေပါက္တာ ၁၅ ႏွစ္နီးပါးရွိေနပါၿပီ။ လံုးဝ အျမစ္ျပတ္ ေပ်ာက္ေအာင္ ကုခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္ အသန္႔လည္းႀကိဳက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေခၽြးေတာ့ ေစးျပစ္ျပစ္ ထြက္တတ္ပါတယ္။ ေႏြဘက္ဆိုရင္ တစ္ေန႔ ကို ေရ ႏွစ္ခါ သံုးခါ ပံုမွန္ခ်ိဳးပါတယ္။ အရမ္းစိတ္ညစ္ရပါတယ္။ ဘယ္လို ေနထိုင္ရမလဲ။

Fungus မိႈေရာဂါမ်ား ကို ပို႔လိုက္ပါတယ္။

2011/4/21
Q 3: ကြ်န္ေတာ့္ အသက္က ၃၇ ပါ။ ဒီေန႔ ဝမ္းသြားတာ ေသြးပါလို ့ပါ။ ေနာက္ ၁ နာရီေလာက္ၾကာ တခါသြားေတာ့ ပံုမွန္ပဲ။ အရင္ ဒီလိုမျဖစ္ဘူးလို ့ပါ။ ဝမ္းကေတာ့ နည္းနည္းမာတယ္။ ဘာျဖစ္တာလဲ သိခ်င္လို ့ပါ။ ဘာေဆးေသာက္ရပါလဲ။

ျဖစ္ႏိုင္စရာေတြ တခုခ်င္း ေရြးထုတ္ရမယ္။ ဝမ္းကိုက္တာ၊ ဒါကလဲ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ အၾကိမ္မ်ားမယ္။ ဗိုက္နာမယ္။ ရက္မၾကာဘူး။ ေသြးက နည္းနည္းဘဲ ထြက္မယ္။ အက်ိ-အခြ်ဲနဲ႔ ေရာေနမယ္။ လိပ္ေခါင္း၊ ဝမ္းသြားတာ အၾကိမ္ ပံုမွန္ျဖစ္မယ္။ ဗိုက္မနာဘူး။ ေသြးနီတယ္။ အရည္လိုေနမယ္။ ေရာဂါ ၂ မ်ိဳးလံုးအတြက္ ေရးထားပါတယ္။

2011/4/19
Q 4: ကၽြန္မက (႕႕႕႕႕) မွာ ေနတာပါ။ ကၽြန္မ ဆီးစစ္တံနဲ႔ စစ္ျပီးပါျပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ရက္ကပါ။ ဒါေပမဲ့ တလိုင္းပဲ ေပၚပါတယ္။ ဆရာ ေျပာသလို မနက္ေစာေစာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေန႔လည္ပိုင္းေလာက္ပါ။ စစ္ခါနီးမွာ ေရေတြ အမ်ားၾကီး ေသာက္ထားပါတယ္။ ကၽြန္မရဲ႕ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က အရင္လေတြထက္ေတာ့ ပိုတိုးလာပါတယ္ရွင္။ ကၽြန္မ ဘယ္လို ဆက္လုပ္သင့္ပါသလဲရွင္။ ကိုယ္ဝန္ရလြယ္တဲ့ ေဆးရွိရင္ ညႊန္းေပးပါလားဆရာ။

• ကေလးရဘို႔ ခက္တဲ့သူေတြမွာ အေတာ္ခက္ပါတယ္။ Infertility (1) ကေလးမရႏိုင္ေသးျခင္း (၁) Infertility (1) နဲ႔ ကေလး မရႏိုင္ေသးျခင္း (၂) ဆိုျပီး ေရးထားပါတယ္။ ၾကိဳးစားပါ။
• အျဖဴဆင္းတာအတြက္လဲ ေရးထားပါတယ္။ Vaginal Discharge ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွ အျဖဴဆင္းျခင္းကိုလဲ ေရးထားပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာကိုေတာ့ စနစ္တက်ကုသေစျခင္တယ္။ ခဏခဏျဖစ္တဲ့သူမွာ ၾကာရင္ ကေလးရမွာကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။
• ရာသီလာလို႔ ျဖစ္ရတာေတြကိုလဲ Premenstrual syndrome (PMS) ရာသီမလာခင္ ျဖစ္ျခင္တာေတြမွာ ေရးထားပါတယ္။
• ဝမ္းဆိုတာ အက်င့္ျဖစ္တတ္တယ္။ ေဆးေသာက္မွ သြားသူက ေဆးေသာက္ေနရတတ္တယ္။ ျပင္ယူေစျခင္တယ္။ ဝမ္းလြယ္တဲ့အစာေတြ ေရြးစားပါ။ ေရပိုေသာက္ေပးပါ။ ဝမ္းသြားခ်ိန္ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။

2011/4/19
Q 5: က်ေနာ္ အသက္၂၃ ႏွစ္ပါ။လြန္ခဲ႔တဲ႔ တစ္ပတ္က ေရေက်ာက္ ေပါက္ၿပီးဖ်ားပါတယ္။ အဖ်ားႀကီးလုိ႔ ေဆးရုံေတာင္ ေရာက္မလုိ ၿဖစ္ပါတယ္။ အခုေကာင္းသြားပါၿပီ။ ေရေက်ာက္က တစ္ကုိယ္လုံးေပါက္ၿပီးေတာ႔မွ ေကာင္းသြားပါတယ္။ အခု က်ေနာ့္ မ်က္ႏွာမွာ ေရေက်ာက္ေပါက္ၿပီး ဒဏ္ရာ အမာရြတ္ေတြ က်န္ခဲ႔ပါတယ္။ အမာရြတ္က မ်က္ႏွာမွာ အေပါက္ လုိေတာင္ ၿဖစ္ေနပါတယ္။ အသားၿပန္တက္ႏုိင္ပါမလား။ Hirudoid scar cream ကုိ ဝယ္လိမ္းေနပါတယ္။ လိမ္းတာ ၄ ရက္ ရွိပါၿပီ။ လုံးဝ မသိသာေသးပါဖူး။ တစ္ၿခား ေဆးနည္းမ်ားရွိရင္ ညြန္ႀကားေပးပါဦး။

Hirudoid Cream လိမ္းေဆးက အမာရြတ္တိုင္းအတြက္ ဟုတ္ပံုမရပါ။ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ေဖါင္းတာ၊ ေရာင္တာအတြက္ အဓိက ျဖစ္တယ္။ သူ႔ေဆးညႊန္းအလိုအရ ေသြးျခည္ဥလို ျဖစ္တာမ်ိဳး ပိုေကာင္းမယ္ထင္တယ္။ ပြန္းပဲတာ၊ ေရာင္တာ၊ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ေရာင္တာ၊ ေရာင္တဲ့ျဖစ္စဥ္ကို တားဆီးတယ္၊ အနာသက္သာေစတယ္၊ အထဲမွာေသြးယိုလို႔ေဖါင္းေနတာ၊ ခိုက္မိလို႔ ေသြးျခည္ဥေနတာ၊ အမာရြတ္ကို ေပ်ာ့ေစတယ္၊ အမာရြတ္ကို တင္းေနတာသက္သာေစတယ္၊ ဒဏ္ရာကနီေနတာသက္သာေစတယ္၊ အမာရြတ္ ထင္ေနရစ္မွာသက္သာေစတယ္၊
ေရေက်ာက္-အမာရြတ္ကို ဘာမွ မလိမ္းတာ ပိုေကာင္းမယ္ ထင္ပါတယ္။ တရက္ထက္ တရက္ ပိုေကာင္းလာမွာပါ။ ဗီတာမင္ စီ နဲ႔ ေအ က အေထာက္အကူ ရပါလိမ့္မယ္။ မ်က္ႏွာသန္႔ရွင္းေရး ပိုလုပ္ေပးပါ။ အစာအဟာရ မွ်တ လံုေလာက္ေအာင္လဲ စားေသာက္ေပးပါ။

Apr 24, 2011 at 7:18 PM
Q 6: မိန္းကေလးက အခုအသက္က ၂၂ ႏွစ္။ အိမ္ေထာင္ မရွိေသးပါဘူး။ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ဝန္းက်င္မွာ ရာသီ စျပီးလာပါတယ္။ တစ္ခါလာရင္ ၃-၄ ရက္ေလာက္ ၾကာပါတယ္။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေလာက္မွာ ေရာဂါတစ္ခု စျဖစ္ပါတယ္။ ရာသီလာခါနီးနဲ႔ လာေနတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ကုိက္ခဲလာပါတယ္။ ရင္သားေတြ တင္းျပီးေတာ့ နာလာပါတယ္။ ခါးလဲကုိက္ပါတယ္။ လူတစ္ကိုယ္လုံး ေညာင္းညာ ကုိက္ခဲေနတတ္ပါတယ္။ ဆီးစပ္က မခံႏုိင္ေလာက္ေအာင္ကုိ နာက်င္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ အလုပ္ပ်က္ အကုိင္ပ်က္နဲ႔ မစားခ်င္ မေသာက္ခ်င္ ေလာက္ေအာင္ကုိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္ဆုိရင္ စိတ္အားငယ္ေနတတ္သလုိ အရာရာကုိ အဆုိးဘက္က ျမင္ေနတတ္ပါတယ္။ ရာသီလာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အနံ႔ေတာ့ မရွိပါဘူး အခုေနာက္ပုိင္းကုိက္တာ ခဲတာေတြ မ်ားလာရင္ ေသြးခဲေတြ ပါတတ္ပါတယ္။ အေရာင္ကေတာ့ ညိဳပုတ္ပုတ္ အေရာင္ရွိတတ္ပါတယ္။ အျဖဴလာတဲ့ ရက္ကေတာ့ မမွန္ပါဘူး။ ကုိက္တဲ့ခဲတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ တစ္ခါတစ္ေလဆုိရင္ Decolgen ေဆးကုိ တစ္ခါတစ္ေလ ေသာက္ပါတယ္။ ေနာက္ ၁ ႏွစ္ ေလာက္ေနရင္ မဂၤလာေဆာင္ေတာ့မွာပါ။ ေရာဂါေၾကာင့္ ကေလးမရႏုိင္မွာကုိ စုိးရိမ္ေနပါတယ္။

• Dysmenorrhea ရာသီလာစဥ္ နာက်င္ကိုက္ခံျခင္း ခံစားေနတာပါ။ ေရာဂါရတာရယ္လို႔ေတာ့ မဟုတ္ပါ။
• Decolgen ေဆးထဲမွာ (Phenylephrine HCl 10 mg နဲ႔ Paracetamol 500 mg) ပါတယ္။ ႏွာရည္ယိုတာ၊ ကိုယ္ပူတာ၊ ေခါင္းကိုက္တာ၊ မအီမသာျဖစ္တာ အရိုး-အဆစ္နာတာေတြအတြက္သံုးရတယ္။
• အျဖဴဆင္းတာလဲ ေရာဂါမျဖစ္ဘို႔မ်ားပါတယ္။ ေဆးမလိုေလာက္ ေသးပါ။
• ကေလးရဘို႔-မရဘို႔လဲ ေျပာဘို႔ သိပ္ေစာပါေသးတယ္။
• “Premenstrual syndrome (PMS) ရာသီမလာခင္ ျဖစ္ျခင္တာေတြ” ကို ဖတ္ပါ။ လိုက္နာေစပါ။

2011/4/27
(႕႕႕႕႕) မွာ ေနပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္သား အသက္ ၁၃ ႏွစ္ရွိပါတယ္။ ကေလးရဲ႕ ပန္းတံက ေသးျပီး တိုေနတယ္။ ယခင္ကေလးအသက္ ၁၁ ႏွစ္ ကေလးတံဆာ ကပုံမွန္အတိုင္းအေကာင္းပါ။ ယခုႏွစ္ထဲမွာ ၀လာပါတယ္။ မႏွစ္က ကေလး အရပ္အနည္းငယ္ပုလို APPETON အရပ္ရွည္ေဆး(၃)ကဒ္ေသာက္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ပို္င္း ကေလးရဲ႕ ပန္းတံဆာက ေသးျပီး မာေက်ာျခင္းမရွိဘဲ၊ ပန္းေသသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ပန္းတံဆာ၏ အရင္းေဘးတဖက္ဆီတြင္ အက်ိတ္ကဲ့သို႔ ရွိေနပါသည္။ ဆရာ၀န္ႏွင့္ျပၾကည္ရာ ခြဲစိတ္ကုသရမည္ဟု ေျပာပါသည္။ မခြဲမစိတ္ရဘဲ ကုသရမည္ကို လမ္းညြန္ေပးပါရန္။

APPETON ထဲမွာ တကယ္ ဘာပါသလဲ ကြ်န္ေတာ္ အတိအက် မသိပါ၊ အင္တာနက္မွာ ေရးတာကေတာ့ ဗီတာမင္ေတြ ပါတယ္။ ေဟာ္မုန္း ပါ-မပါ ေသျခာခ်င္ပါတယ္။ ေရးထားတာထဲက ပန္းေဘးမွာ အက်ိတ္ကဲ့သို ့ေစ့ဆိုတာ အေစ့ (အစိ) ကို ေျပာတာလား။ လူဝလာရင္ အျမင္အရေသးတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္ေသးပါတယ္။ ေဟာ္မုန္း စစ္တာ ေကာင္းပါတယ္။

ဒီစာမျပန္ခင္ ထပ္ရတဲ့ အီးေမးလ္ ထဲမွာ ပိုသိလာရတာအရဆိုရင္ Undescended testes ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ က်ား-အစိက သူရွိရမဲ့ Scrotum ကပ္ပဲ့အိတ္ထဲအထိ က်မလာတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒါဆို ခြဲရမွာပါ။

30 Apr 11, 02:42
စိတ္ေတြ အရမ္း ေသာကေတြ မယံုၾကည္ေတာ့တာေတြ သက္သာခ်င္ပါတယ္။ ေဆးရွိႏိုင္မာလား ဆရာ။
စိတ္မွာျဖစ္တာ ကုလို႔ရပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးက အထူးကုဆရာ၀န္နဲ႔ လက္လွမ္းမီရင္ ျပပါ။ ေဆးနဲ႔ကုတာေရာ အထူးနည္းနဲ႔ ကုတာပါ လုပ္ရတတ္လို႔ပါ။ ေရာဂါအမည္လဲ ခြဲရေသးလို႔ပါ။ ေသျခာကုရင္ ေကာင္းသြားပါတယ္။

30 Apr 11, 09:39
က်ေတာ့္ အသက္က(၂၂) ပါ။ အသားအရည္ ခမ္းေၿခာက္ၿပီး ပတ္ၾကားအပ္သလို ၿဖစ္ေနပါတယ္။ အစကေတာ့ အသားပတ္ တယ္လို႔ ထင္တာပါ။ အသားပတ္တယ္ဆိုရင္လဲ ေဆာင္းတြင္းေလာက္ပဲ ျဖစ္သင့္တယ္ ထင္ပါတယ္။ အခု ျဖစ္ေနတာက တစ္ႏွစ္လံုးျဖစ္ေနေတာ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ေနမလားလို႕ပါ။ အသားပါတ္တယ္ထင္ျပီးေတာ့ ေဘာ္ဒီ လိုးရွင္းေတြလဲ လိမ္းတယ္။ အဲဒါဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ။

အေရျပားအတြက္ အာဟာရလိုေနလိမ့္မယ္။ ဗီတာမင္ ေအ နဲ႔ စီ ေသာက္ေပးပါ။ ဆီကိုလဲ အသင့္အတင့္စားပါ။ ေရနဲ႔ မၾကာမၾကာ ထိေတြ႔ေပးပါ။ ေဆးအဆန္းေတြ မလိမ္းပါနဲ႔။ အလွဆီအစစ္ ေကာင္းပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၂-၄-၂ဝ၁၁
၃ဝ-၄-၂ဝ၁၁

Thursday, April 21, 2011

Fissure-in-Ano (FIA) စအိုကြဲနာ

Jul 6, 2010 at 1:51 AM
Q: က်မ အသက္ ၃၂ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ လြန္ခဲ့သည့္ ၄ ႏွစ္ခန္႔မွစ၍ ဝမ္းခ်ဳပ္ေသာေၾကာင့္ စအိုကြဲျပီး ေသြးထြက္ၿခင္း ၿဖစ္ခဲ့ပါသည္။ စၿဖစ္ကာစ ၁ ခါ ၂ ခါ ကြဲခ်ိန္တြင္ ဆရာဝန္မွ ခြဲရန္မလိုေသးဟု ေၿပာပါသည္။ ၅ ခါ ၆ ခါေလာက္ ကြဲလာေသာအခါ ခြဲသင့္သည္ဟု ေၿပာေသာ္လည္း ႏိုင္ငံၿခားသို႔ ထြက္လာခဲ့ရေသာေၾကာင့္ မခြဲၿဖစ္လိုက္ပါ။ ႏိုင္ငံၿခားရွိ ဆရာဝန္မွာ အေပၚယံ ေသးေသးမို႔ ခြဲရန္မလုိဟု ေၿပာ၍ စအိုထဲ ထည့္သည့္ ေဆးသာေပးပါသည္။ စအိုယားယံၿခင္း နာၿခင္း ၿဖစ္သည့္အခါ ထည့္သည့္ေဆးဟု ေၿပာပါသည္။

ယခု ေန႔စဥ္ ေန႔တိုင္း ေဆးထည့္လွ်င္ထည့္၊ ဝမ္းႏွဳတ္ေဆး စားလွ်င္စား တခုခု အၿမဲ လုပ္ရပါသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ပတ္က လိပ္ေခါင္း ဇီးသီးေစ့ခန္႔ ထြက္ၿပီး ၿပန္ဝင္သြားပါသည္။ စအိုကြဲၿခင္း ႏွင့္ လိပ္ေခါင္းမွာ ခြဲစိတ္လွ်င္ ေကာင္းပါသလား။ ခြဲစိတ္ၿခင္း၏ ေကာင္းက်ိဳးႏွင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ရွင္းၿပေပးေစလိုပါသည္။ စအိုကြဲၿခင္းကို ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဆရာဝန္မွ ခြဲလွ်င္ ေကာင္းသည္ဟု ေၿပာၿပီး (႕႕႕႕႕) မွ ဆရာဝန္က ခြဲရန္မလိုဟု ေၿပာပါသည္။ ဝမ္းႏႈတ္ေဆး ေန႔တိုင္း စားလွ်င္ေရာ ေကာင္းပါသလား။ မည္သို႔ ၿပဳလုပ္ရမည္ကို ေၿပာၿပေပးေစခ်င္ပါသည္။

FIA ဆိုတာ စအိုျပြန္မွာ ေဒါင္လိုက္ အနာျဖစ္တာပါ။ အလြန္နာတယ္။ လူနာ အင္မတန္ စိတ္ညစ္ရတယ္။ နာပံု နာနည္း ကလည္း ဝမ္းသြာတိုင္း စူးရွျပီး နာတာ။ ကြဲထြက္သလို ခံစားရတယ္။ ေရခ်ိဳးခန္းက ထြက္ျပီးတဲ့ေနာက္မွာပါ ဆက္ နာေနေသးတယ္။ ဝမ္းကလဲ သြားရမွာကို ေၾကာက္ေနလို႔ ခ်ဳပ္ေနတာ မ်ားတယ္။ ေသြးလဲ ထြက္တယ္။ ထြက္တဲ့ေသြးက ေသြးစိမ္းရွင္ရွင္ အနီေရာင္။ ဝမ္းေဘးမွာ အထက္-ေအာက္ တန္းေနတတ္တယ္။ ေသြးအား နည္းေလာက္ေအာင္ အထိေတာ့ မဆိုးပါ။ ေသြးအျပင္ မန္းရည္လိုလဲ ထြက္ႏိုင္တယ္။ ယားတတ္ေသးတယ္။ ေမးတဲ့သူေျပာတာ အကုန္ပါဘဲ။

ျဖစ္လာရတာက ဝမ္းၾကာၾကာ ခ်ဳပ္တာဘဲ အျပစ္ဖို႔တယ္။ အစားအစာထဲမွာ (ဖိုင္ဘာ) နဲတဲ့ အသီးအရြက္ နဲတာ စားလို႔လဲ ပါတယ္။ က်ား-မ ဆတူျဖစ္ၾကတယ္။ ျဖစ္တဲ့-ကြဲတဲ့ေနရာက ေနာက္တည့္တည့္မွာ မ်ားတယ္။ ရွားပါးတဲ့ စအိုေရွ႕ပိုင္း ကြဲတာမ်ိဳးက အမ်ိဳးသမီးေတြက ပိုမ်ားတယ္။ ရက္တို-ရက္ရွည္။ နာတာရွည္ဆိုရင္ ေမးလာသူ ျဖစ္ေနသလို လိပ္ေခါင္းပါ တြဲလာတယ္။ Sentinel pile ေခၚတယ္။ သူက တံခါးမွဴးလို ေနလို႔ပါ။

ကုသရတာမွာ ေဝဒနာျဖစ္ေစတဲ့ စအို-အတြင္း-အထိန္းၾကြက္သားကြင္း Internal sphincters ကို ေျပာ့ေလွ်ာ့ေနေစဘို႔ လိုတယ္။ သူကဘဲ ဒုကၡေပးေနလို႔။ သူ ေျပာ့ေနခ်ိန္ အနာက်က္ေစႏိုင္တယ္။ နာတာ သက္သာေစဘို႔ 5% Xylocaine ထံုးေဆး လိမ္းေပးရတယ္။ အစားအစာေတြမွာ ဝမ္းေပ်ာ့ေအာင္ အထူးဂရုစုိက္ စားရမယ္။ Sitz bath ေခၚတဲ့ ေရေႏြး ထိုင္နည္း လုပ္ရမယ္။ Antibiotics ေဆးေသာက္ရမယ္။ လိုအပ္ရင္ Laxatives ဝမ္းႏုတ္ေဆးေပးတယ္။

ဒါေတြနဲ႔မွ မရရင္ ခြဲစိတ္ခမ္း ဝင္ရပါမယ္။
တနည္းကေတာ့ ေမ့ေဆးေပးျပီး Land’s dilation နည္းနဲ႔ စအိုကို 3 x 3 fingers to 4 x 4 finger dilatation ခ်ဲ႕ေပးနည္း။ ေဆးရံု တက္ေနစရာ မလိုဘူး။ ညေနျပန္ဆင္း။ ျပီးစမွာ ဝမ္းမလံုတာ ၇-၁ဝ ရက္ ျဖစ္ေနအံုးမယ္။

ေနာက္နည္းကေတာ့ Lateral Anal Sphincterotomy ခြဲစိတ္နည္း ျဖစ္တယ္။ ေမ့ေဆးက ပိုေကာင္းပါတယ္။ ထံုေဆးနဲ႔ လဲရတယ္။ Internal anal sphincter ဆိုတာကို ၈ နာရီေနရာမွာ ျဖတ္ေပးရတယ္။ ၃ ပါတ္ေနရင္ အနာက်က္မယ္။

Dorsal Fissurectomy and Sphincterotomy နည္းလဲ လုပ္တယ္။ Internal sphincter ရဲ႕ ကန္႔လန္႔ျဖတ္ေနရာကို ျဖတ္မယ္၊ လိပ္ေခါင္းရွိေနတာကိုလဲ ခြဲမယ္။ ၃ ပါတ္ေနရင္ အနာက်က္မယ္။

စအိုေနရာ ခြဲစိတ္တာ မွန္သမွ် Post–Operative Care ခြဲစိတ္ျပီး ဂရုစိုက္ရတာ အေရးပါတယ္။ အစားအေသာက္၊ ဝမ္းေပ်ာ့ေဆး၊ အနာသက္သာေဆး၊ ပဋိဇီဝပိုးေသေဆး၊ နာတာသက္သာေအာင္ 2% Xylocaine gel ထံုေဆး ေပးရတယ္။

• Sitz bath ေရေႏြးထိုင္တာမွာ Potassium permagnate or Dettol ပါ ထည့္ ၂ဝ မိနစ္ ထိုင္ရတယ္။
• Botulinum toxin ဆိုတဲ့ေဆး ေပးကုတာလဲ ရွိေသးတယ္။ ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
• Glyceryl trinitrate ထည့္ေဆးက ၂ ပါတ္ေနရင္ ၇၅% သက္သာတယ္၊ ၅၄% က ၆ ပါတ္ေနရင္ ေပ်ာက္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒီေဆးက ေခါင္းကိုက္ေစတတ္တယ္။ ေနာက္ သုေတသနတခုက Glyceryl trinitrate ေဆးကို တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၂ ပါတ္ ေပးျပီး၊ ၂ လ အၾကာ ျပန္စစ္ေတာ့ ၆၉% မွာ ေအာင္ျမင္တာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ဆိုတယ္။

ေယဘုယ် ေျပာရရင္ ဝမ္းႏုတ္ေဆး ေန႔တိုင္းစားတာ မေကာင္းပါ။ အက်င့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေရာဂါသမားအတြက္ ဝမ္းမာေနရင္ ေရာဂါပိုဆိုးမွာမို႔ ေသာက္ရလိမ့့့္မယ္။ ျမန္မာဝမ္းႏုတ္ေဆးလဲ သံုးၾကည့္ေပါ့။ Milk of Magnesia ဆိုတာက ဝမ္းေပ်ာ့ေဆး။ အက်င့္မပါေစဘူး။ အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္ ဟင္းစားဇြန္း ၂ ဇြန္းေသာက္ရတယ္။ မန္က်ီးမွည့္ ေဖ်ာ္ရည္၊ သေဘၤာသီးမွည့္၊ ကန္စြန္းရြက္လဲ စားပါ။ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ ခြဲစိတ္ကုသနည္းက ေျပးလြတ္ရမဲ့ပံု မရွိဘူး။

ဗမာျပည္မွာ ခါးထံုေဆးနဲ႔ ခြဲတာ မ်ားတယ္။ ခြဲျပီး စအိုမွာ ရာဘာ-ပိုက္ကေလးတခုကို ဆီဆြတ္ထားတဲ့ ပတၲီးပတ္ျပီး၊ ထည့္ထားတတ္တယ္။ ေလလည္ႏိုင္မယ္။ စအို က်ဥ္းမသြားဘူး။ ၂ ရက္ေလာက္ပါ။ ခြဲျပီးစ အေနရခက္မွာ အမွန္ပါ။ ထံုေဆး ပ်ယ္ခ်ိန္က စမယ္။ ဒါေပမဲ့ နာတာကို ခံႏိုင္ေအာင္နည္းကို က်က်နနလုပ္ရင္ အသက္သာဆံုး ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

Fistula-in-Ano (FIA) ဂရင္ဂ်ီနာ (ဘရင္ဂ်ီနာ) နဲ႔ တြဲဖတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၃-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ

Fissure-in-Ano (FIA) စအိုကြဲနာ (ေနာက္ဆက္တြဲ)
Apr 21, 2011 at 8:07 PM
အခုရက္ပိုင္း စအိုမွာ အနာျဖစ္ေနပါတယ္ဆရာ။ ကြဲၿပီး ေသြးထြက္ရာကေန အနာပံုစံျဖစ္ေနပါတယ္။ အခု ဘယ္လို ျဖစ္ေနလဲဆိုေတာ့ အိမ္သာသြားတိုင္း စိုးရိမ္စိတ္ ဝင္ေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ အရမ္းလဲ နာေနတယ္။ လက္နဲ႔ စမ္းၾကည့္ေတာ့ ဖုေဖာင္းေဖာင္းေလျဖစ္ေနတယ္။ စိုးရိမ္တာက သြားတဲ့ မစင္ေၾကာင့္ အနာပိုးဝင္ၿပီး ပုိဆိုးလာမွာကုိ စိုးရိမ္ေနပါတယ္။ ဘယ္သူ႔ကုိမွလဲ မျပခ်င္ဘူး၊ ျဖစ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ အျမန္ဆံုး ေပ်ာက္ႏုိင္မယ့္ ေဆးေလး ညႊန္ေပးပါေနာ္။

Fissure-in-Ano (FIA) စအိုကြဲနာ Non-operative techniques မခြဲစိတ္တဲ့နည္းေတြ
1. Botulin Toxin ေဆးထိုးနည္း၊ Type A botulinum toxin (Botox) ေခၚတဲ့ေဆးကို 50 U/ml ေရာျပီး 20 Units ကို fissure ေနရာမွာ ထိုးေပးတယ္။ အာရံုေၾကာေတြကို သက္ေရာက္ေစတာမို႔ internal sphincter အတြင္း ၾကြက္သားဝိုင္းကို ေလျဖတ္သလို ျဖစ္ေစတယ္။ ၃ လအထိအဲလိုျဖစ္ေနေစတယ္။ ၇၉% ေကာင္းတယ္။ ဒီနည္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ ေဆးျပင္းတာ၊ တျခားေနရာ သြားထိမွာ၊ အထဲမွာ ေသြးယိုတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။
2. Nifedipine ေဆးေသာက္နည္း၊ L-type calcium channel antagonist ေဆးမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ 20 mg ကို တေန႔မွာ ၂ ခါ ေသာက္ရတယ္။ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ ေဆးကၾကာၾကာမခံလို႔ တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ ေသာက္ရတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုက်ိဳးေတြက ေခါင္းကိုက္၊ ရင္တံု၊ ေခါင္းမူး၊ မ်က္ႏွာနီျမန္း၊ ဗိုက္နာ၊ ေျခေထာက္ေရာင္၊ အစားပ်က္တာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။
3. Nitric oxide ဆိုတဲ့ vasodilators ေသြးေၾကာက်ယ္ေဆးလိမ္းနည္း၊ ဒီေရာဂါ နာတာရွည္ ျဖစ္ေနရင္ ေသြး ေကာင္းေကာင္း မေလွ်ာက္ဘူး။ ဒါအတြက္ေကာင္းတယ္။ 2%GTN ointment ကို တေန႔မွာ ၂ ခါ၊ ၆ လၾကာ လိမ္းရတယ္။ ၉၈% ေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဒီနည္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ ဝမ္းမမာေအာင္ အစား အေသာက္ အလြန္ဂရုစိုက္ဘို႔လိုတယ္။ ေခါင္းကုိက္တတ္တယ္။
4. Direct current probe treatment လွ်ပ္စစ္နည္း၊ နာတာရွည္ျဖစ္ျပီး အတြင္း-လိပ္ေခါင္းပါ ရွိေနသူေတြကို လုပ္ေပးတယ္။ ၉ဝ% ေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဒီနည္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ ကရိယာလိုတယ္။ လုပ္ေပးရတာ အခ်ိန္ၾကာတယ္။ လိပ္ေခါင္း တခုအတြက္ ၁ဝ မိနစ္ၾကာတယ္။ အဆင္မသင့္ရင္ ဂရင္ဂ်ီနာ ျဖစ္လာတတ္တယ္။
5. Endoscopic anal dilatation ကရိယာနဲ႔ ခ်ဲ႕ေပးနည္း၊ ထံုေဆးနဲ႔လုပ္တယ္။ ၈၇-၈၈% ဟာ ၁-၃ လ ေနရင္ ေကာင္းၾကတယ္။ ဒီနည္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ သိပ္မသိရေသးဘူး။
6. Chemical cauterization ေဆးနဲ႔ေလယင္ေစတဲ့နည္း၊ silver nitrate ဒါမွမဟုတ္ phenol-in-glycerine နဲ႔ အနာကို ေလာင္ေစတယ္။ တခါမက ထပ္လုပ္ရတတ္တယ္။ အနာက်က္ဘို႔ ၄-၈ ပါတ္ၾကတယ္။ ဒီနည္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ ေဆးက တျခားေနရာသြားထိမွာ သတိထားရတယ္။ အထဲမွာေသြးယိုတာ၊ ပိုးဝင္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Fissure-in-Ano (FIA) စအိုကြဲနာ Operative techniques ခြဲစိတ္ကုသနည္းမ်ား
7. Stretching of anal sphincter (Lord's anal dilatation) စအိုအထိန္းကို ခ်ဲ႕ေပးနည္း၊ ၁၈၃၈ ကတည္းက လုပ္ခဲ့တဲ့နည္း ျဖစ္တယ္။ အမ်ားဆံုးလဲသံုးတယ္။ လုပ္ရတာလဲ ရိုးလို႔ လူၾကိဳက္မ်ားတယ္။ ဘာကရိယာမွလဲ မလိုဘူး။ ဒီနည္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ incontinence စအိုမလံုတာျဖစ္မွာစိုးရတယ္။ မ်ပာက္မွာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။
8. Excision of the anal fissure (Fissurectomy) ခြဲစိတ္ျဖတ္ေတာက္နည္း၊ အနာနဲ႔အတူ anoderm ေနရာကို တရိဂံပံု လွီးျဖတ္ရတယ္။ ဒီနည္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ အနာက်က္တာေႏွးတယ္။ အမာရြတ္ၾကီးတတ္တယ္။
9. Fissurectomy and immediate skin grafting ျဖတ္ေတာက္ျပစ္ျပီး အေရျပား အစားထိုးနည္း၊ ခြဲစိတ္နည္း လုပ္ျပီး အနာက်က္လြယ္ေအာင္ Split thickness graft အေရျပား အစားထိုးေပးတာပါ။ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ လုပ္ရတာ အခ်ိန္ကုန္တယ္။ ေဆးရံုမွာေနရမွာ ပိုၾကာမယ္။
10. Combined surgical and cyrotherapeutical treatment ခြဲစိတ္နည္းနဲ႔ ေအးခဲေစနည္း၊ ထံုေဆးနဲ႔ Lateral anal sphincterotomy လုပ္တယ္။ ျပီးေတာ့ N protosside cryosound ေအးခဲနည္းနဲ႔ Curettage ျခစ္ျပစ္တယ္။
11. Carbon dioxide laser surgery ေလဆာနည္း၊
12. Lateral subcutaneous internal sphincterotomy and radio frequency surgery ခြဲစိတ္နည္းနဲ႔ ေရဒီယိုလိႈင္း သံုးနည္း၊
13. Division of internal anal sphincter စအိုထိန္းၾကြက္သားဝိုင္းကို ျဖတ္ေပးနည္း၊ နာတာရွည္ျဖစ္သူ၊ ခဏခဏ ျပန္ေပၚသူေတြကို လုပ္ေပးတယ္။ sphincter spasm ျဖစ္တာကို တားဆီးေပးတယ္။ နည္း ၂ နည္းရွိတယ္။
a) Posterior internal sphincterotomy ခြဲစိတ္နည္းနဲ႔
b) Lateral subcutaneous internal sphincterotomy နည္းေတြျဖစ္တယ္။

Fissure-in-Ano (FIA) စအိုကြဲနာ ကုသနည္းမ်ား အခ်ဳပ္
နာတာရွည္ျဖစ္ေနသူေတြကို Nitroglycerine, Botulin toxin နည္းေတြနဲ႔ Nifedipine နည္းေတြက ထိေရာက္တယ္။ ေမ့ေဆးနဲ႔ ခြဲစိတ္စရာ မလိုဘူး။ ျပန္ျဖစ္တတ္သူေတြနဲ႔ ေစာေစာကနည္းေတြနဲ႔ မရသူေတြကို Surgical manipulation ခြဲစိတ္နည္းလုပ္သင့္တယ္။ လူနာကို နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေတြအေၾကာင္း၊ အလားအလာေတြပါ ရွင္းျပျပီး၊ လူနာကိုယ္တိုင္ ၾကိဳက္တာကို ေရြးေစသင့္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၁-၄-၂ဝ၁၁

Wednesday, April 20, 2011

Q and A March 2011 (4)

1. အိပ္မေပ်ာ္တဲ့ေရာဂါ ခံစား ေနရတာ ၃ နွစ္ ရွိပါျပီ
2. သားသၼီး လိုခ်င္လို႔ ေဆးမသံုးကာမွ သားသမီးရဖို႔ ခက္ခဲေနပါတယ္
3. အျဖဴဆင္းျပီး အနံ႔နံလို႔ OG နဲ႔ ျပဘူးတယ္
4. ကေလးေမြးၿပီးတာ ၄ လ ရိွပါၿပီ
5. လူပ်ိဳပါ၊ လက္ရွိၿဖစ္ေနတာက
6. မရိုမေသ ဆီးစပ္ခံုနားက ေအာင့္ပါတယ္
7. OK တံဆိပ္ သားဆက္ျခားေဆးေၾကာင္း

Mar 7, 2011 at 8:34 PM
ကြ်န္ေတာ္ အသက္ ၂၅ နွစ္ ရွိပါျပီ။ လက္ရွိ (႕႕႕႕႕) မွာ အလုပ္ လုပ္ေနပါတယ္။ အိပ္မေပ်ာ္တဲ့ေရာဂါ ခံစား ေနရတာ ၃ နွစ္ ရွိပါျပီ။ ၂ဝဝ၈ ခု ၄လပိုင္းေလာက္ကေန စျဖစ္တာပါ။ ျဖစ္တာက ေကာင္မေလးက ထားခဲ့တာနဲ႔ ခံစားျပီး၊ ညဘက္ မအိပ္ႏိုင္ပဲ အေတြးလြန္တာကေန စတာပါ။ အဲလိုခံစားတာ ေတာ္ေတာ္ေတာ့ ၾကာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လပိုင္းေလာက္ပါပဲ။ အခု သူနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ခံစားတာေတြ ေတြးတာေတြလည္း မရွိပဲနဲ႔ အိပ္မေပ်ာ္တဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျဖစ္ခါစ ျမန္မာႏိုင္ငံ မွာတုန္းက ဦးေနွာက္နဲ႔အာရံုေၾကာ အထူးကုေတြနဲ႔ ျပပါတယ္။ ဦးေနွာက္ အိပ္ေပ်ာ္ေစတဲ့ ေဟာ္မုန္း မထြက္တာ ေျပာပါတယ္။ မယ္လ္တိုနင္။ ထရြတ္တာ။ စီေဒးေဆးေတြ ေသာက္ခိုင္းလို႔ ၆ လ ၇ လ ေလာက္ ေသာက္ခဲ့ပါတယ္။ ၂ဝဝ၉ ကပါ။ ေဆးစြဲမွာ စိုးလို႔ ကြ်န္ေတာ္ ဆက္မေသာက္ပဲ ကိုယ့္သေဘာနဲ႔ကိုယ္ ျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာေဆးကေတာ့ ေကာင္းတယ္ ထင္သမွ် အကုန္ ေသာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေရာက္ေတာ့လည္း တရုတ္ေဆးအခ်ိဳ႕ ေသာက္ၾကည့္ပါတယ္။ မထူးျခားပါဘူး။ ခႏၶာကိုယ္ ပင္ပန္းေအာင္ အားကစား လုပ္လည္း မရဘူး။ စိတ္က ဘယ္ေလာက္ပဲ အိပ္ခ်င္ေပမယ့္ အိပ္လို႔မရဘူး။ အိပ္ယာထဲမွာ ၂ နာရီေလာက္ လိမ့္ျပီးမွ အိပ္ေပ်ာ္သလို ခံစားရပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ေနာက္က်မွ အိပ္အိပ္ အေစာႏိုးေနတာပဲ။ စအိပ္ဖို႔လည္း ခက္သလို ႏိုးလာလို႔ ျပန္အိပ္လို႔လည္း မရပါဘူး။ အိပ္မေပ်ာ္ပဲ မိုးလင္းတဲ့ည ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ေနပါျပီ။ အဲေရာဂါကို ေၾကာက္လည္း ေၾကာက္ေနတယ္ အျမန္ဆံုးလည္း ေပ်ာက္ခ်င္ပါတယ္။ တစ္ေန႔ကို ၄ နာရီေလာက္ပဲ အိပ္ေပ်ာ္ပါတယ္။ ၄ နာရီ မျပည့္တဲ့ ေန႔ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ၆ နာရီေလာက္ အိပ္လို႔ ရတဲ့ေန႔ဆိုရင္ ေနာက္ေန႔ညမွာ အိပ္ေပ်ာ္တဲ့အခ်ိန္ နည္းသြားျပန္ပါတယ္။ ဒိီေရာဂါ မျဖစ္ခင္ တစ္ေန႔ကို အနည္းဆံုး ၉ နာရီေလာက္ အိပ္ပါတယ္။ အခ်ိန္ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားလည္း အိပ္ငိုက္ပါတယ္။ စာက်က္ရင္လည္း အိပ္တာပါပဲ။ ေခါင္းအံုးနဲ႔ ေခါင္း ထိတာနဲ႔ ၅ မိနစ္မၾကာဘူး၊ တစ္ခါတည္း အိပ္တာ မနက္ ႏိုးရင္ ၉ နာရီ ၁ဝ နာရီပါပဲ။ အခု အဲလို အိပ္စက္ျခင္းမ်ိဳး မရတာၾကာပါျပီ။ အခု ခႏၶာကိုယ္က အဆီမ်ားလာျပီး မ်က္နွာက မ်က္ေၾကာေတြ စိမ္းလာပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာလာလို႔လား မသိပါဘူး။ကြ်န္ေတာ္ မ်က္လံုး ထိခိုက္မွာလည္း စိုးတယ္။ မွတ္ဥာဏ္နဲ႔ ဦးေနွာက္ကို ထိခိုက္မွာလည္းစိုးတယ္။ စိတ္က ဘယ္ေလာက္ပဲ အခ်ိန္ေပး အိပ္အိပ္ ခႏၶာကိုယ္က သူအိပ္ခ်င္ရင္ အိပ္မအိပ္ခ်င္ မအိပ္ျဖစ္ေနတယ္။ စိတ္နဲ႔ကိုယ္နဲ႔က တစ္ထပ္တည္း မက်ျဖစ္ေနတယ္။ အိပ္မေပ်ာ္တဲ့ေန႔ အိပ္ခ်ိန္ ၃ နာရီ ေလာက္ ျဖစ္တဲ့ ေန႔ေတြဆို ေခါင္းေနာက္တယ္။ စိတ္လည္း မလန္းဆန္း အလုပ္လုပ္ရင္ ေခါင္းေတြ ထူပူေနပါတယ္။ အိပ္ယာဝင္ ႏြားႏို႔ ေသာက္လည္း မရ။ ေရေႏြးနဲ႔ေရခ်ိဳးလည္း မရ။

အထူးကုဆရာဝန္နဲ႔ ျပထားတာ ေကာင္းပါတယ္။ သူညႊန္တာ ရပ္လိုက္တာေတာ့ သိပ္မေကာင္းပါ။ ထိခိုက္လာမွာေတြ အတြက္ စိုးရိမ္တတ္တာ ေကာင္းပါတယ္။ စိုးရိမ္တာေတြ ျဖစ္မလာေအာင္ လုပ္မွသာ ပညာရွိရာ က်ပါမယ္။ ေရာဂါ ေဝဒနာေတြဟာ အလိုလိုေပ်ာက္တာရွိတယ္။ ရိုးရိုးဆရာဝန္နဲ႔ ေပ်ာက္တယ္။ အထူးကုနဲ႔မွ ေပ်ာက္တယ္။ တခ်ိဳ့ ဆရာဝန္က သက္သာယံုသာ တတ္ႏိုင္တာေတြ ရွိတယ္။ အခုေရာဂါကို ေသျခာက်နကုသရင္ ေကာင္းမွာပါ။
“Sleeping မအိပ္ဘဲေန အသက္မရွည္” ကိုလဲ ဖတ္ပါ။

2011/3/10
Q 6: ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဇနီးေမာင္ႏွံ စီးပြားေရးေၾကာင့္ (႕႕႕႕႕) မွာ ခတၱခဏေရာက္ေနပါတယ္။ အိမ္ေထာင္သက္က ၁ဝ ေက်ာ္ပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္ၿပဳစက သံုးလခံ ခရမ္းၿပာ ဒီပိုေဆးကို (၄) ၾကိမ္ထက္မနည္း သံုးၿဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ အမွန္တကယ္ သားသၼီး လိုခ်င္လို႔ ေဆးမသံုးကာမွ သားသမီးရဖို႔ ခက္ခဲေနပါတယ္။ နားလည္တတ္ကၽြမ္းတဲ႔ ဆရာဝန္နဲ႔လည္း ၿပၾကည့္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကို တစ္ၾကိမ္တည္းစစ္ၿပီး ေကာင္းတယ္ေၿပာပါတယ္။ ဇနီးကိုေတာ့ ဓမၼတာတာလာၿပီး ဒုတိယရက္နဲ႔ (၁၁) ေၿမာက္ေန႔ေတြမွာ အန္ထရာေဆာင္းနဲ႔ တစ္လႏွစ္ၾကိမ္ ေသခ်ာစစ္ေဆးၿပီး စစ္ေဆးေတြ႔ရွိခ်က္ ဓါတ္ပံုပါ ေပးပါတယ္။ ဒုတိယေန႔ စစ္ေဆးတဲ႔အခါတိုင္း စားေဆး(၅)ရက္စာ ေပးပါတယ္။ (၁၁)ရက္ေန႔မွာ သားမ်ိဳးဥ ေၾကြ/မေၾကြ စစ္ေဆးပါတယ္။ (၁၁) ရက္ေၿမာက္ကစၿပီး တစ္ပတ္ၾကိဳးစားဖို႔ ေၿပာပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ဒီလိုစစ္ေဆးလာတာ (ဂ)လ ေက်ာ္လာပါၿပီ။ ညႊန္ၾကားသလို လိုက္နာၿပီး ၾကိဳးစားေပးမယ့္ ထူးၿခားမႈ မရွိခဲ႔ပါဘူး။ ဒီလိုနဲ႔ ဆရာဝန္ မၿပေတာ့တာ (၅)လေက်ာ္လာပါၿပီ။ ဒီတစ္လမွာ ဇနီးသည္က ေလေတြ ခဏခဏအန္ေနေတာ့ စိတ္ထဲလႈပ္ရွာမႈ ၿဖစ္မိပါတယ္။ ေရေသာက္လို႔လည္းမရ အစာလည္း စားမရပါ။ ရက္တြက္ၾကည့္ေတာ့ ဓမၼာတာလာၿပီးတာ (၃)ပတ္တည္း ရွိပါေသးတယ္။ စိတ္လႈပ္ရွာတာနဲ႔ သူမနက္အိပ္ယာထ ဆီးယူၿပီး စစ္ေဆးၾကည့္တာ အေၿဖက မလွဘူး။ အၾကံဥာဏ္ေပးပါအံုး။

ကေလးရဘို႔ဆိုတာ ခက္တဲ့သူေတြမွာ တကယ္ခက္ပါတယ္။
ေခတ္နည္းေတြေပၚတာေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ လူတိုင္းကို မရႏိုင္ေသးပါ။
ကြ်န္ေတာ္ေရးတဲ့ စာ ၂ ပုဒ္လံုး ဖတ္ျဖစ္မယ္ ထင္ပါတယ္။ ရွာမေတြ႔ရင္ ေျပာပါ။
စိတ္မက်ပါနဲ႔။ ဆက္ၾကိဳးစားေနပါ။
သံုးဘူးတဲ့ ေဆးအရွိန္က ၾကာေလ ေပ်ာက္သြားေလ ျဖစ္ပါတယ္။
မ်ိဳးဥထြက္မဲ့ရက္ေတြမွာ အတူေနပါ။
စာထဲကေရးတာမွာ သိျခင္တာ၊ အခက္အခဲလို႔ ထင္တာရွိရင္ ေျပာပါ။
က်န္းမာ-ခ်မ္းသာၾကပါေစ။ သားသမီး ရတနာမ်ား ထြန္းကာပါေစ။

Fri 3/11/2011 11:44 AM
သမီး အသက္က (၂၉)ပါ။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၅ ႏွစ္ဝန္းက်င္ရွိပါျပီ။ ကေလးလည္းရွိပါတယ္။ သားအိမ္ထဲမွာ သားဆက္ျခားတဲ့ ပစၥည္းထဲ့တားပါတယ္။ ဆက္ဆံတဲ့အခါ လွ်ာေရာ လက္ေရာ သံုးရင္ ဘာဆိုးက်ိဳးရွိႏိုင္ပါသလဲ။ တစ္ခါက အျဖဴဆင္းျပီး အနံ႔နံလို႔ OG နဲ႔ ျပဘူးတယ္၊ ေဆးနာမည္ေတြေတာ့ မမွတ္မိေတာ့ဘူး ေဆးေသာက္ျပီး ကတည္းကေတာ႔ တပ္မျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ ဆက္ဆံျပီးတိုင္း သုတ္ရည္ျပန္ထြက္တာေတြကလည္း တအားမ်ားတယ္။ အနံ႔နည္းနည္းရွိတယ္။ ဘာျဖစ္လိုမ်ားလဲ သိခ်င္ပါတယ္။ ရာသီလာတဲ့အခါလည္း Tampon သံုးပါတယ္။ Public hair လဲ အျမဲရိတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္း မေကာင္း သိိခ်င္ပါတယ္။ ကေလး ေမြးျပီး တစ္လေလာက္ကတည္းက မိခင္ႏို႔မစို႔လို႔ ႏို႔ခမ္းေဆး ေသာက္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္လားမသိဘူး သမီး ရင္သားက တအားေပ်ာ့ေနပါတယ္။ တြဲက်တာေတာ့ မဟုတ္ေပမယ္။ ေပ်ာ႔ေနေတာ့ သိပ္မေကာင္းဘူးေပါ့။ ဘယ္လို လုပ္ရမလဲ။ အရင္လို တင္းတင္းေလး ျပန္ျဖစ္ခ်င္လိုပါ။ နည္းေကာင္းေလးရွိရင္ အၾကံေပးပါဦးေနာ္။

(အိုရယ္လ္) သံုးတဲ့ အေၾကာင္းေရးထားတာ ဖတ္ခ်င္ ဖတ္ဘူးမွာေပါ့။ ႏွစ္ေယာက္လံုးမွာ ဒီလမ္းေၾကာင္းက ကူးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ မရွိရင္ စိုးရိမ္စရာ မမ်ားပါ။ ပံုမွန္ သန္႔ရွင္းေရးသာ ဂရုစိုက္ပါ။
ပစၥည္းထဲ့တားလဲ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၅ ႏွစ္အထိ ထားႏိုင္ပါတယ္။
အျဖဴဆင္းတာလဲ ေရးထားပါတယ္။
ရင္သား အဲလိုျဖစ္တာကို ျပန္တင္းဘို႔ သိပ္ေတာ့မလြယ္ပါ။ ေနာက္ကိုယ္ဝန္ရမွသာ ျပန္တင္းႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေထာက္ကူႏိုင္တာလဲ ရွိပါတယ္ ဒါကိုလဲ ေရးထားတယ္။
သုတ္ရည္ ျပန္ထြက္တာလဲ ေရးထားတယ္။ သုတ္ရည္ထြက္တာက ကေလး မရမွာကိုသာ ျဖစ္ေစေစႏိုင္ပါတယ္။ အနံ႔နဲနဲက ပံုမွန္ပါ။ ယားတာ၊ နာတာ၊ အနာေပါက္တာ၊ ဆီးေအာင့္အတြက္သာ ေဆးလိုပါမယ္။
ဖတ္ခ်င္တာ ရွာမေတြ႔ရင္ေတာ့ ေျပာပါ။ တိုက္ရိုက္ ပို႔ေပးပါမယ္။

2011/3/14
ဆရာရွင့္ သမီးဒီေန႔ ေဆးစစ္ၾကည့္တာ ေသြးစစ္တဲ့အေၿဖက ဒါေတြရပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ေတာ့ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ Lab က အေၿဖကို အြန္လိုင္းက ပို႔ေပးထာတာပါ။ အဲဒါေတြက ဘာေတြလဲဆိုတာ သိခ်င္လို႔ပါရွင္။ ကေလးေမြးၿပီးတာ ၄ လ ရိွပါၿပီ။ ၄၅ ရက္ ၿပည့္တုန္းက (ORTHO MICRONOR TABLETS 28'S) ကို ၁၅ လံုးပဲ ေသာက္ပါတယ္။ ေနာက္ ဆတ္မေသာက္ေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ ၄ ရက္ ေလာက္ေနေတာ့ ရာသီလာပါတယ္။ ရက္က (၁၅၊ ၁၊ ၂ဝ၁၁) ပါ။ အဲဒါ ေနာက္ဆံုးလာၿပီး ခုထိမလာေတာ့ေသးဘူး။ ကိုယ့္ဖာသာ Urine Pregnancy test စမ္းၾကည့္တာလဲ Negative ပဲၿပပါတယ္။ ဘာလို႔ ရာသီမလာတာလဲ သိခ်င္လို႔ပါ။ ကိုယ္ဝန္ရိွႏိုင္ပါသလား။ အမ်ိဳးသားနဲ႔ အတူတူေနေတာ့ ကြန္ဒံုး သံုးပါတယ္။ တခါတေလ အရည္ အၿပင္ထုတ္ပါတယ္။ သမီးအသက္က ၂၇နွစ္ပါ။

ေသြးစစ္တာ အားလံုးေကာင္းပါတယ္။ ေဆးကို ရပ္လိုက္ရင္ ေသြးျပန္ဆင္းတယ္။ ရာသီျပန္လာပါလိမ့္မယ္။ ကေလး ျခားခ်င္ေသးရင္ တားနည္းကို အဆင္ေျပဆံုးနည္း တခုခုသံုးပါ။

Ortho Micronor ေဆးက (ပရိုဂ်က္စတီရုန္း) ေဟာ္မုန္း တမ်ိဳးထဲပါတဲ့ ကိုယ္ဝန္တား စားေဆးျဖစ္တယ္။ ေဆး ၁ ျပားမွာ 0.35 mg Norethindrone ပါတယ္။ မ်ိဳးဥ မထြက္ေစဘူး၊ သားအိမ္အဝထဲက အခြ်ဲကို ေစးပ်စ္ေစတယ္၊ သားအိမ္ အတြင္းလႊာကို ပါးေစတယ္။ အစာနဲ႔ နီးနီးေဝးေဝး ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ရာသီ စလာတဲ့ေန႔က စေသာက္ရမယ္။ ေန႔တိုင္း အခ်ိန္မွန္ ေသာက္သင့္တယ္။ ေဆးတကပ္နဲ႔ ေနာက္တကပ္ၾကား ရက္မျခားေစနဲ႔။ ၉၅% ကေန ၉၉့၅% အထိ စိတ္ခ်ရတယ္။ ကေလး ႏို႔တိုက္ေနသူေတြ ေသာက္သင့္တယ္။

2011/3/13
ကြ်န္ေတာ့္ အသက္က လက္ရွိ ၃ဝ ထဲမွာပါ။ အသက္ ၂ဝ ေလာက္မွာ ငွက္ဖ်ားေရာဂါၿဖစ္ဘူးပါတယ္။ ကြီနင္းေတြ ေသာက္ရပါတယ္။ ေဆးရံုလဲတတ္ဘူးတယ္။ ခု လက္ရွိက (႕႕႕႕႕) မွာ ေနပါတယ္။ လူပ်ိဳပါ၊ လက္ရွိၿဖစ္ေနတာက
(၁) ဝမ္းခ်ဳပ္ပါတယ္။ အၿမဲ တမ္းလိုလိုပါပဲ။ အသက္ ၂၄ ေလာက္က စၿပီးေပါ့။
(၂) ဆီး ခဏခဏ သြားတယ္။ ညဘက္ဆိုရင္ အနည္းဆံုး၄ခါ ေလာက္သြားရတယ္။ မိုးေအးတဲ့ ညဆိုရင္ ၇ ခါေလာက္ကို သြားရတယ္။ ေရကိုမေသာက္ရဲေအာင္ပဲ။
(၃) အရက္ ဘီယာေသာက္ရင္ ေၿခဖမိုးေတြယားၿပီး ေယာင္လာတယ္။ ဖိၾကည့္ရင္ ပိန္သြားတယ္။ ခုမေသာက္ေတာ့ပါ။
ရိုးရိုုးေရ ေသာက္ေနရင္ ဆီးနီခ်င္နီေပမဲ့ အရက္ ေသာက္ၿပီးရင္ေတာ့ ဆီး လံုးဝကိုၿဖဴတယ္။
(၄) ဆီးေက်ာက္တည္ဘူးပါတယ္။ ခြဲေတာ့မခြဲရပါဘူး။ ဒုတိယအေခါက္က်ေတာ့ ေဆးစားလုိက္ေတာ့ ေကာင္းသြားပါတယ္။ ၂ ခါ ၿဖစ္ဘူးတာပါ။
(၅) ႏႈတ္ခမ္းေတြ အၿမဲ ေၿခာက္ေနတယ္။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ၾကည့္ေတာ့လဲ ဆီးခဏခဏသြားတာပဲရွိတယ္။ ထူးမလာပါဘူး။ အလုပ္က ေခြ်းထြက္နဲတယ္။ ထြက္ကိုမထြက္တာပါ။ ကြ်န္ေတာ့ဆီက ဘယ္တံုးကမွ ေခြ်းနံ႔ မနံဘူးဘူး။ (၆) လူေတာ္ေတာ္ ပိန္တယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ေတြ႔ရင္ ပိန္သြားတယ္လို႔ပဲ အၿမဲေၿပာခံရပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳ စစ္ပါ။ ရွိရင္ ေဆးကုပါ။
ေသြးတိုးစစ္ပါ။ ရွိရင္ ေဆးကုပါ။
အငန္ေလွ်ာ့စားပါ။
ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တုိးခ်င္ရင္ သၾကားဓါတ္ (ကဇီဓါတ္၊ အခ်ိဳ) မ်ားမ်ားစားရတယ္။ ဆီခ်ိဳမရွိမွသာ စားရမယ္။
ေဆးစစ္ျပီးေနာက္ လိုေသးတာ ေမးပါ။

2011/3/13
သမီး သူငယ္ခ်င္းမွာ သားအိမ္ျခစ္ထားရတာ ဆရာ့ကိုတစ္ခါ စာေရးေမးျမန္းဘူးပါတယ္။ သူတျဖည္းျဖည္းနဲ႔ သက္သာပါတယ္။ အေတာ္ကိုေနေကာင္းေနပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔မနက္ သူက ျခံထဲက ေရကန္က်င္းတာကို သြားျပီး ကူလုပ္တာ ေရပံုးေတြ အေခါက္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သြားကူဆြဲလိုက္တယ္ေျပာပါတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ပိုင္း မရိုမေသ ဆီးစပ္ခံုနားက ေအာင့္ပါတယ္။ သမီးတို႔ ေဆးခန္းကို ဒီတစ္ရက္နွစ္ရက္အတြင္း ျပန္သြားျပပါမယ္။ မသက္သာရင္ေပါ့။ စိုးရိမ္ရပါသလားဆရာ။ သားအိ္္မ္ေတြ ဘာေတြ ေလ်ာက်တတ္ပါသလား။ သူ႔ကို ဒီေနာက္ပိုင္းလံဳးဝ ဂရုတစ္စိုက္ေနဖို႔ မွာထားရပါတယ္။ သမီးသူငယ္ခ်င္းအတြက္ တအားစိုးရိမ္ေနလို႔ပါ။ ရွင္းျပေပးပါအံုး။ သားအိမ္ေလ်ာျပီး ေနာက္ေနာင္ ကေလး မရမွာ တအားေၾကာက္ေနပါတယ္။ သူလည္း ေရွာင္ရန္ ေဆာင္ရန္မ်ားကို ရွင္းျပေပးပါ။ ဆီးစပ္နားက ေအာင့္တာက တစ္ခါတစ္ခါ ထိုး ေအာင့္တယ္။ က်န္တဲ့အခ်ိန္ နည္းနည္း နာေနတယ္။ အဲ့လိုျဖစ္တာပါ ဆရာ။

ဆီးစပ္ေနရာ နာ-ေအာင့္တာက ဆီးအိမ္ နဲ႔ ေမြးလမ္း တခုခုျဖစ္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးေအာင့္တာ၊ ရာသီ၊ သာပ်က္၊ သားအိမ္ေရာင္ စတာေတြ။ ျဖစ္တာတခုစီမွာ တျခားခံစားရတာေတြနဲ႔တြဲေနလိမ့္မယ္။ ဒါေတြမသိရဘဲ ေရာဂါကို မွန္းေျပာလို႔ မရပါ။

သားအိမ္က်မွာ စိုးသူေတြ အခုပို႔တဲ့စာကို ဖတ္ေစပါ။ လိုက္နာေစပါ။ လိုေသးေတာ့ ေမးေပါ့။

“Pelvic floor exercises အမ်ိဳးသမီးတိုင္းအတြက္ ေလ့က်င့္ခန္း” ကို ဖတ္ျပီး လုပ္ေစပါ။

2011/3/13
အခု ျမန္မာျပည္မွာ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ OK တံဆိပ္ သားဆက္ျခားေဆးေၾကာင္းေလး သိခ်င္လို႔။ သံုးစြဲပံုနည္းေလးလည္း သိခ်င္လုိ႔ပါ။ ဆရာရဲ့ေဘာေလာ့မွာေရးသားထားတဲ့ သားဆက္ျခားေဆးနည္းေတြက ရာသီလာၿပီး ၅ ရက္ကေန ေဆးကို ေသာက္သံုးရၿပီး 0k တံဆိပ္မွာေတာ့ ရာသီလာလာျခင္း သံုးစြဲခိုင္းပါတယ္။ အဲဒီေဆးကို ဘာေၾကာင့္ အဲဒီလုိသံုးစြဲရလဲဆိုတဲ့ ျခားနားခ်က္ေလးသိခ်င္လို႔ပါ။ ေနာက္ၿပီး 0k တံဆိပ္ေဆးကို ရာသီလာၿပီး ၅ ရက္ အၾကာမွာေရာ သံုးစြဲလို႔ မရဘူးလား။ တကယ္လို႔ ၅ ရက္အၾကာမွာ သံုးစြဲရင္ ဘယ္လိုသံုးစြဲလို႔ရလဲ ဆုိတာေလး သိခ်င္လို႔ပါ။

OK ထဲမွာ ဘာပါသလဲေတာ့ မသိပါ။ မွန္ပါတယ္။ လဆက္ေသာက္သူေတြဟာ ဒီေဆးမ်ိဳးကို ရာသီ စလာတဲ့ေန႔ကေန စျပီးေသာက္ရပါတယ္။ ေနာက္က်ရင္ စိတ္မခ်ရတဲ့ % ပိုႏိုင္တယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးကို ပဌမဆံုး ေသာက္သူေတြက ရာသီလာျပီး ၅ ရက္အထိ မေသာက္ဘဲေနေပမဲ့ ကေလးမရႏိုင္ေသးတဲ့ ရက္ေတြ ျဖစ္ေနလို႔ ေျပာတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

Friday, April 15, 2011

Perforated eardrum နားစည္ေပါက္ျခင္း

Apr 15, 2011 at 11:45 AM
ကြ်န္ေတာ္က ယခု (႕႕႕႕႕) တြင္ အလုပ္ လုပ္ေနပါတယ္။ (၁၃-၃-၂ဝ၁၁) ကစျပီး နားကိုက္ေနပါသည္။ ပထမခံစားရတဲ့ ေန႔က နားထဲက ယားလို႔ နားၾကပ္တံႏွင့္ ၾကပ္ၾကည့္ရာ နားထဲတြင္ ေသြးမ်ား ရွိေနသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ General Hospital သို႔ သြားၿပရာ နားအၾကား အာရံုစစ္ေဆးျခင္း၊ နားစည္အတြင္းသို ့ကင္မရာႏွင့္ ၾကည့္စစ္ေဆးေပးရာ နားစည္ နွစ္ဖက္လံုး ေပါက္ေနေၾကာင္း ၿပပါသည္။ ယခု CILOXAN 5 ml Alcon ေဆးရည္ ၄ ဗူး ေပးလိုက္ပါသည္။ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ တခါထည့္ ၃ စက္၊ ၂ ပတ္ ထည့္ရမည္လို႔ ေျပာပါသည္။ ေနာက္ ၃ လ ၾကာျပီး ျပန္လာျပရမည္လို႔ မွာလိုက္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ နားစည္ေပါက္လွ်င္ ကုလို႔ရပါသလား၊ ဘယ္အရြယ္တြင္ အၾကားအာရံုကို ထိခိုက္လာႏိုင္မလဲ။ ယခုေတာ့ ၾကားေနရပါသည္။ အသက္ၾကီးလာရင္ အခက္ေတြ႔ႏိုင္ပါသလား။ လိုအပ္ရင္ ၾကည့္ရူွစစ္ေနေဆးနိုင္ရန္ ေဆးရံုမွ ရိုက္ေပးလိုက္ေသာ နားစည္ အတြင္းပိုင္း ဓါတ္ပံုပါ ပူးတြဲပို႔လိုက္ပါသည္။ ကုလို႔ ရပါ့မလား။ Age 33, Male

နားကို ခႏၶာေဗဒအရ အပိုင္း ၃ ပိုင္းခြဲထားတယ္။ Eardrum (Tympanic membrane) နားစည္ ေနာက္မွာ ေလနဲ႔ ျပည့္ေနတဲ့ Middle ear နားအလည္ပိုင္း ရွိတယ္။ ႏွာေခါင္းနဲ႔ နားအလည္ပိုင္းက Eustachian tube ဆိုတဲ့ လမ္းေၾကာင္း (ျပြန္) နဲ႔ ဆက္ေနတယ္။ နားထဲကေလဟာ အဲဒီလမ္း ကေန ျပန္ထြက္တယ္။

နားစည္က အလုပ္ ၂ မ်ိဳး လုပ္ေပးေနတယ္။
1. Hearing အသံလိႈင္းက လာရိုက္ခတ္ရင္ အာရံုေၾကာကတဆင့္ အသံၾကားရတယ္။
2. Protection အလည္နားပိုင္းကို အျပင္ေလာကကေန အကာကြယ္ ေပးထားတယ္။

နားစည္ ဘာလို႔ ေပါက္ရသလဲ -
• Middle ear infection (Otitis media) နားအလည္ပိုင္းပိုးဝင္တာကေန ထြက္တဲ့အရည္ရဲ႕ဖိအားေၾကာင့္ နားစည္ေပါက္ရတယ္။
• Barotrauma နားစည္ရဲ႕ အတြင္းပိုင္းနဲ႔ အျပင္ဘက္မွာ Air pressure ေလဖိအား သိပ္ျခားနာတဲ့အခါမွာ ျဖစ္တယ္။ Airplane ear လို႔ ေခၚၾကတယ္။ Scuba diving လုပ္ရင္လဲ ျဖစ္တတ္တယ္။
• Acoustic trauma ေသနတ္သံလို၊ Explosion ေပါက္ကြဲသံ၊ Loud noise က်ယ္လြန္းတဲ့အသံေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။
• Foreign objects နားထဲကို အျပင္ပစၥည္း တခုခုဝင္ရာကေန ျဖစ္တယ္။
• Severe head trauma ေခါင္းကို အျပင္းအထံခိုက္မိရာကေန ျဖစ္တယ္။
• သိပ္ေအးလြန္းတဲ့ ဥတုေၾကာင့္လဲ အေအးမိရာကေန ျဖစ္ေစႏိုင္ေသးတယ္။

နားစည္ ေပါက္ေနရင္ -
• Consistent ear pain that stops suddenly နားက နာေနမယ္။ ေနာက္ ရုတ္တရက္ နာတာေပ်ာက္သြားတယ္။
• Clear, pus-filled or bloody drainage from your ear နားကေန အရည္-ျပည္-ေသြးထြက္မယ္။
• Hearing loss နားအၾကား ထိခိုက္မယ္။
• Ringing (Tinnitus) နားထဲ ဆူညံသံေတြ ၾကားေနရမယ္။
• Spinning sensation (Vertigo) ေခါင္း ပတ္ျခာလည္မူးမယ္။
• Nausea or vomiting မူးရာကေန ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္မယ္။

Complications ဆက္တြဲခံစားရမွာေတြကေတာ့ -
1. Hearing loss နားမၾကားတာ၊
2. Middle ear infection (Otitis media) နားအလည္ပိုင္း ေရာင္ရမ္းတာ၊
3. Middle ear cyst (Cholesteatoma) နားအလည္ပိုင္းအိတ္ ျဖစ္လာတာ၊

တခ်ိဳ႕မွာ ခြဲစရာမလိုဘဲ အေပါက္က ပိတ္ျပီး ေပ်ာက္သြားမယ္။ ေပ်ာက္ဘို႔ ရက္သတၲပါတ္ နဲနဲကေန လနဲနဲအထိ ၾကာႏိုင္တယ္။ Ear drops နားထည့္ေဆးတိုင္း နားစည္ေပါက္သူနဲ႔ မတည့္ပါ။ နားအထူးကု-ဆရာဝန္ ညႊန္တာ သံုးပါ။ CILOXAN Eye Drop မွာ Ciprofloxacin hydrochloride ပါတယ္။ ပိုးေတြကို ႏိုင္တဲ့ေဆးျဖစ္တယ္။ နာတာရွည္ ပိုးဝင္ေနရင္ ေရခ်ိဳး-ေရကူးတိုင္း နားကို Ear plug ဆို႔စရာ တပ္ရတတ္မယ္။

၆-၈ ပါတ္နဲ႔ မေပ်ာက္ရင္ ခြဲစိတ္ဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ Paper patch တခုခုနဲ႔ ဖါေထးတာရယ္ Tympanoplasty ခြဲစိတ္ ျပဳျပင္နည္းရယ္ ရွိတယ္။ ကံမေကာင္း ရင္ေတာ့ ႏွစ္ေတြ ၾကာႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက ျပန္မရတတ္ဘူး။ Tympanoplasty ခြဲစိတ္ကုသတာက ၈၅-၉ဝ% ေအာင္ျမင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ေနာက္တခါ ထပ္ခြဲရတတ္တယ္။

• Ear infections (1) နားပိုးဝင္ျခင္း (၁) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/04/ear-infection.html
• Ear Infections (2) နားပိုးဝင္ျခင္း (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/ear-infections.html

Dr. တင့္ေဆြ
၁၅-၄-၂ဝ၁၁

Thursday, April 14, 2011

Q and A April 2011 (4)

1. ၾကာဆူးလိုမ်ိဴး အနာကေရာ ကူးစက္တက္တဲ့ အနာမ်ိဳးလား
2. ေကြးလို႔ ဆန္လို႔ ရိွရင္လဲ အရမ္းနာပါတယ္
3. ဆရာတို႔ ေဆးခန္းတြင္ ခြဲေပးပါသလား
4. ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စမွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ ရွိတတ္ပါလားရွင့္
5. မ်က္စိ ေကာင္းေအာင္ ဘယ္ေဆးေတြ၊ နည္းလမ္းေတြရွိပါသလဲ
6. သမီးေလးကို ဆန္မႈန္႔ ေကြ်းဖို႔ အၾကံေပးၾကလို႔ပါ

2011/4/10
Q 1: ဆရာေျပာသလိုပဲ အေရျပားကၾကမ္းျပီး အဖုအသီးေလးေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါတယ္။ အခု ကြ်န္ေတာ္ တခါတည္း ဓါတ္ပံုထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ေကာင္မေလးရဲ့ အသက္ကေတာ့(၂၅) ရွိပါျပီ။ အခုအနာကလည္း ေပါင္အျပင္မွာပဲ။ အစက္ကေလး သံုးစက္ပဲရွိတာ အစကေတာ့ (၅) စက္ ေပ်ာက္လိုက္ ေပၚလိုက္နဲ႔။ ျဖစ္တာကေတာ့ (၂) ပတ္ ရွိသြားျပီ။ နီးနီးကပ္ကပ္ေနခြင့္မရေတာ့ သူေျပာသေလာက္ပဲ ေျပာျပနိုင္လို႔ပါ။ အဲလို ၾကာဆူးလိုမ်ိဴး အနာကေရာ ကူးစက္တက္တဲ့ အနာမ်ိဳးလား။ လိမ္းရမယ့္ေဆးေလး ေျပာျပေပးပါအံုး။

နာမယ္အေခၚကို ခဏထားျပီး ေပ်ာက္ဘို႔သာ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဗက္တီးရီးယား ဝင္တဲ့ အေရျပားအနာမ်ိဳးျဖစ္ဘို႔ မ်ားပါတယ္။ ပိုးေသဆးေသာက္ရပါမယ္။
Cloxacillin 500 mg + Ampicillin 500 mg တြဲထားတဲ့ေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၅ ရက္ေသာက္ပါ။ Paracetamol တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ကိုလဲ တြဲေသာက္ပါ။
လိမ္းေဆးကေတာ့ အနာဝလိုေပၚမွာသာ ပိုးေသေဆး တခုခု လိမ္းပါ။ ဥပမာ Povidone-iodine လိမ္းေဆး။ အေပၚယံ ေျခာက္ေနရင္ မလိုပါ။
ယားရင္ Citrizine ည အခ်ိန္ ၁ ျပားေသာက္ပါ။ ေပ်ာက္ပါလိမ့္မယ္။
ၾကာဆူးဆိုတာမွန္ရင္ ဗီတာမင္ ေအ နည္းလို႔ျဖစ္တာ၊ မကူးပါ။
ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ဆိုရင္ ကူးေတာ့ ကူးႏိုင္တယ္။ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။

2011/4/11
Q 2: သမီး ေလ့က်င္ခန္းမလုပ္တာ ၾကာပါၿပီ။ ကေလးေမြးထားတာလဲ ၅ လပဲ ရိွပါေသးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ မရိွခင္က ေပါင္ခ်ိန္က ၁၃ဝ ပါ။ ကိုယ္ဝန္ရိွေတာ့ ၁၇ဝ ပါ။ ခု ၁၅ဝ ပါ။ ေပါင္ခ်ိန္က ၿပန္မက်ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ တပတ္က ပန္းၿခံမွာ သြားေၿပးတာ နာရီဝတ္ေလာက္ ၾကာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒူးေအာက္ပိုင္းကေန ေၿခဖ်ားထိ အရမ္းနာလာပါတယ္။ ေနာက္ေန႔ ေဆးလိမ္းလိုက္ေတာ့ က်န္တာေတြ ေကာင္းၿပီး ဘယ္ဘက္ဒူးေခါင္းက နာလာပါတယ္။ မသက္သာဘူး။ ေဆးလိမ္းလဲ မရပါဘူး။ ေကြးလို႔ ဆန္လို႔ ရိွရင္လဲ အရမ္းနာပါတယ္။ လမ္းလဲမေလ်ာက္ႏိုင္ပါဘူး။ တေန႔တေန႔ ပိုဆိုးလာပါတယ္။ ပထမ ဘယ္ဘက္ကနာၿပီး ခုညာဘက္ကပါ နာလာပါတယ္။ လမ္းေလ်ာက္လို႔ မရပါဘူး။ ဒူးကေရာင္ေနသလိုမ်ိဳး အရမ္းနာတာပါ။ စစ္စစ္နဲ႔ ကိုက္တာပါ။ အဲဒါ ဘယ္လိုလုပ္ရပါမလဲ။ ဒဏ္ေၾကေဆးလိမ္းတာလဲ မသက္သာပါဘူး။

ေလ့က်င့္ခန္း၊ အားကစား လုပ္ကာစမွာ အဲလိုနာပါမယ္။ ၃-၄-၅ ရက္ ၾကာတယ္။ လုပ္ကာစမွာ နဲနဲ ေျဖးေျဖးနဲ႔ စရမယ္။ နာတာအတြက္ စားေဆး၊ လိမ္းေဆး သံုးရႏိုင္တယ္။ Painkiller တခုခုေသာက္ပါ။
စိတ္မပ်က္-စိတ္မေလွ်ာ့ပါနဲ႔။
အားကစား-ေလ့က်င့္ခန္းက က်န္းမာေရးလဲေကာင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ဘို႔လဲ အမ်ားၾကီး အေထာက္အကူျပဳတာ မွန္ပါတယ္။ ဒါတခုထဲနဲ႔ေတာ့ မရေသးပါ။
အစားအေသာက္မွာ အခ်ိဳဓါတ္နဲ႔ အငန္ေလွ်ာ့စားပါ။ လိုတဲ့ ကလိုရီ၊ စားတဲ့ ကလိုရီ ခ်ိန္စားပါ။
မ်ိဳးဗီဇ နဲ႔ ေဟာ္မုန္း တန္ခိုးေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ ကေလးဖြြါးျပီးျဖစ္ရတာ ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ပါ။ ဒါေပမဲ့ ေဟာ္မုန္းေဆး မေသာက္ပါနဲ႔။
တေယာက္ေမြး တခါေလးလာသူေတြ ကေလး မမ်ားေစနဲ႔။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ကေလးျခားပါ။ ကိုယ္ဝန္ျခား တားနည္း သတိၾကီးပါ။ ေဟာ္မုန္းပါ တားေဆး ေရြးတတ္ပါ။
ဆက္လုပ္ပါ။ အားမေလွ်ာ့ပါနဲ႔။ Weight loss ပိန္ခ်င္သလား ကိုလဲ ဖတ္ပါ။

2011/4/12
Q 3: ကၽြန္မ၏ စအိုေပါက္ႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး အဂၤါၾကားတြင္ အဖု မာမာေလး ျဖစ္ေနပါသည္။ သတိထားမိသည္မွာ ၃ ပတ္ခန္႔ ရွိပါျပီ။ နာေတာ့ မနာပါ။ ဒါေပမယ့္ အဖုက အနည္းငယ္ မာျပီး ၾကီးလာသည္ဟု ထင္မိပါသည္။ အဖု၏တေနရာတြင္ ဝက္ျခံ ကဲ့သို႔ အေခါင္းေပါက္ ေသးေသးေလး ျဖစ္ေနပါသည္။ ဆရာေရးထားေသာ ဂရင္ဂ်ီနာ အေၾကာင္းကိုလည္း ဖတ္ျပီးပါျပီ။ ကၽြန္မရဲ႔ ေရာဂါက ဂရင္ဂ်ီနာမ်ားလား။ ခြဲစိတ္ဖို႔ အျမန္ဆံုးလိုအပ္ပါသလား။ ဆရာတို႔ ေဆးခန္းတြင္ ခြဲေပးပါသလား။ ကၽြန္မ (႕႕႕႕႕) မွာ ေနပါတယ္။ အသက္က ၃ဝ ႏွစ္ပါ။ ဆရာ႔ေဆးခန္းတြင္ ခြဲေပးလွ်င္ ခြဲစိတ္ႏႈန္းထား၊ ခန္းမွန္းကုန္က်ေငြႏွင့္ အခ်ိန္ ဘယ္ေလာက္ယူရမည္ကို သိခ်င္ပါတယ္ရွင္။

ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မေသျခာေသးပါ။
FIA ဆိုရင္ အနာျဖစ္မယ္၊ မန္းရည္-ျပည္ ထြက္မယ္။ ေပ်ာက္မယ္၊ ျပန္ျဖစ္မယ္။ ပိုးေသေဆး အရင္ေသာက္ပါ။ Ampicillin + Cloxacillin 500 mg x 5 days, Paracetamol 1 tablet 2-3 times day, Vitamin C 1 tablet 2 times a day ေတြ ေသာက္ပါ။
ခြဲစိတ္ေပးတာ ဆရာဝန္က အခမဲ့ပါ။ အလွဴေငြသာ လက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆရာက နယူးေဒလီမွာ ေနရပါတယ္။ ေဆာရီး။

2011/4/13
Q 4: အခုတေလာ အရမ္း ေမာလာတတ္တယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္တာ Conception ျဖစ္ျပီးေလာက္က စတယ္လို႔ သတိထားမိပါတယ္။ စားရင္လဲ ရင္ေတြတုန္လာတတ္ပါတယ္။ အဲဒါ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စမွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ ရွိတတ္ပါလားရွင့္။ အစား အေသာက္ေတာ့ မပ်က္ပါဘူးရွင့္။ ဒါမွမဟုတ္ ႏွလုံးေရာဂါ အစလားရွင့္။ ပင္ပင္ပန္းပန္း အလုပ္ေတာ့မလုပ္ ရပါဘူးရွင့္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စမွာ ျဖစ္တာေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ တူလဲ မတူၾကဘူး။ ေျပာျပတာေတြလဲ ပါပါတယ္။
ႏွလံုးေရာဂါ ဆိုတာလဲ အမ်ိဳးအစား မ်ားတယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း မ်ား-မမ်ား၊ အေမာမခံႏိုင္တာ၊ ဥပမာ တက္ေနၾက ေလွခါးတက္ရင္ အရင္လိုမဟုတ္ဘဲ ေမာတာမ်ိဳး။ ႏွလံုးေရာဂါ မျဖစ္ဘို႔ မ်ားပါတယ္။
ေသြးအားနည္းသူေတြလဲ အဲလိုျဖစ္တတ္လို႔ သံဓါတ္အားေဆး မေမ့ပါနဲ႔။
ကိုယ္ဝန္ ၂-၃ လ ေနာက္ ေပ်ာက္မွာပါ။

2011/4/10
Q 5: က်ေနာ္ဟာ စာသင္ခန္း ေနာက္ဆံုးတန္းမွာ ထိုင္မိရင္ သူမ်ားေတြလို ေကာင္းေကာင္းမျမင္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ မ်က္မွန္လဲ မတပ္ခ်င္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ တခ်ဳိ႕က တပ္ျပီးရင္ ပါဝါ တိုးတိုးေနရတယ္ေျပာၾကတယ္။ ဟုတ္ပါသလား။ ျပီးေတာ့ က်ေနာ့္ ညီမဆိုလဲ ပါဝါ ၇ဝဝ ေလာက္ တပ္ထားရတယ္။ မ်က္စိ ေကာင္းေအာင္ ဘယ္ေဆးေတြ၊ နည္းလမ္းေတြရွိပါသလဲ။

မ်က္မွန္တပ္ဘို႔လိုတဲ့ မ်က္စိက မ်က္မွန္သာတပ္ရပါမယ္။ ေဆးနဲ႔ မရပါ။ ဗီတာမင္ ေအ ဆိုတာကလဲ ၾကက္မ်က္သင့္တာကိုသာ ေကာင္းေစပါတယ္။
Computer Eye Strain ကြန္ျပဴတာနဲ႔ မ်က္စိ ကို ဖတ္ပါ။

2011/4/10
Q 6: က်မသမီးေလးကို (ထမင္း) ဆန္မႈန္႔ ေကြ်းဖို႔ အၾကံေပးၾကလို႔ပါ။၂ လပဲ ရွိေသးလို႔ က်မကေတာ့ ေကြ်းဖို႔ ေစာေသးလားလို႔ မေကြ်းေသးပါဘူးဆရာ။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ဆန္မႈန္႔ေက်ြးတာ ကေလး ေကာင္းေကာင္းအိပ္တယ္လို႔ ေၿပာၾကၿပန္ေရာ။ အဲဒါ ေကြ်းသင့္-မေကြ်းသင့္ ရွင္းၿပပါအံုးရွင့္။

ကေလးဟာ မိခင္ႏို႔ ေကာင္းေကာင္း၊ ပံုမွန္၊ ထြက္-စို႔ေနရင္ ၆ လ အထိ ျဖည့္စြက္စာ မလိုပါ။ အားေဆး ဆိုတာလဲ မလိုပါ။ မိခင္ႏို႔ထြက္ နည္းရင္ ျဖည့္စြက္စာ လိုတယ္။ ပံုမွန္ဆိုရင္ ၄ လ အထိ ဘာမွ မလိုပါ။ ေရ တိုက္ပါ။ မိခင္ ေရတခြက္ေသာက္ရင္ ကေလးကို ေရတခါ တိုက္ပါ။

Wednesday, April 13, 2011

Snoring အိပ္ေဟာက္ျခင္း

14 Mar 11, 15:19
Can I have a link for snoring problem?
2011/4/9
က်ေနာ္ အသက္က ၂၇ထဲ ေရာက္ပါျပီ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၇၃ ကီလို ရွိပါတယ္။ (႕႕႕႕႕) မွာ ေက်ာင္းတက္ေနပါတယ္။ ဒီမွာ ေဆာင္းရာသီဆိုရင္ အပူခ်ိန္က -23 ေလာက္ေရာက္ျပီး ေႏြဆိုရင္ေတာ့ +20 ေလာက္ ေရာက္ပါတယ္။ ခဏခဏ ႏွာေစး၊ အေအးမိတတ္ပါတယ္။ ႏွာေခါင္းက အျမဲလိုလို ပိတ္ေနပါတယ္။ ငယ္ကတည္းကပါ။ ႏွာေခါင္းပိတ္တတ္လို႔ ႏွာမႈတ္သလို ခဏခဏ လုပ္ရပါတယ္။ ႏွာေစးတဲ့အခါ ပိုလုပ္ရပါတယ္။ အသက္ရွဴတဲ့အခါ ပါးစပ္က ကူရပါတယ္။ တဘက္ေစာင္း အိပ္ရပါတယ္။ ပက္လက္ အိပ္ရင္ ပါးစပ္ကဘဲ အသက္ရွဴရပါတယ္။ အိပ္ယာထခ်ိန္ ဖုန္၊ အမႈန္မ်ား ပါးစပ္ထဲမွာ ဝင္ေနပါတယ္။ အာသီးခဏခဏ ေယာင္ပါတယ္။ လည္ေခ်ာင္း ခဏခဏကြဲပါတယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ နဲနဲတက္လာတဲ့ အရြယ္ေရာက္ေတာ့ အိပ္ေဟာက္လာပါတယ္။

ေတာ္ေတာ္က်ယ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ လန္႔ႏိုးပါတယ္။ အေဆာင္မွာ ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အခန္းေဖာ္ ရွိပါတယ္။ သူ႔အတြက္လဲ အေနွာင့္အယွက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အားနာလို႔ ေကာင္းေကာင္း အိပ္ရတယ္ မရွိပါ။ တစ္ေနရာကို သြားတဲ့အခါ အိပ္ေဟာက္တဲ့အတြက္ အိပ္ရတာ အဆင္မေျပပါ။ ဒီလိုသာ အိပ္ေဟာက္ေနမယ္ဆို က်ေနာ့္ ဇနီးျဖစ္လာမယ့္ အမ်ိဳးသမီးအတြက္ေတာ့ ရင္ေလးစရာပါ။ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိခိုက္ပါတယ္။ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရးကိုလဲ ထိခိုက္ပါတယ္။ အဓိက က်န္းမာေရးျပႆနာလဲ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ႏွာေခါင္းပိတ္တာပါလဲ။ ေလျပြန္ပိတ္တာလား။ အဆုပ္ေၾကာင့္ဘဲလား။ ဘယ္လို ကုသမႈေတြ လုပ္သင့္လဲ။ ဘယ္လို ေနထိုင္ ဂရုစိုက္ရမလဲ။

Snoring အိပ္ေပ်ာ္ေနရင္ ေဟာက္သံထြက္တာဟာ အသက္ရွဴရာမွာသံုးရတဲ့ အရာေတြ တုန္ခါလို႔ ျဖစ္တာပါ။ ဝင္ရတဲ့ေလကို ဆို႔ေနတာမို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုးတိုးကေန နားၾကားမခံႏိုင္ေလာက္ေအာင္အထိ က်ယ္ေလာင္တတ္တယ္။ Uvula (ယူျဗဴလာ) ဆိုတာနဲ႔ Soft palate အာေခါင္ေပ်ာ့ေတြနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ ပါးစပ္ပိတ္ရင္း ေဟာက္တဲ့ ျပႆနာက လွ်ာမွာ ရွိႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္ဟရင္း ေဟာက္တဲ့ ျပႆနာက လည္ေခ်ာင္းမွာ ရွိႏိုင္တယ္။

လူၾကီးေတြထဲမွာ ၃ဝ ကေန ၅ဝ ရာႏွဳန္းျဖစ္တယ္။ အီတလီမွာ ၅၇၁၃ ေယာက္ကို စမ္းေတာ့ ေယာက္်ား ၂၄% နဲ႔ မိန္းမ ၁၃႕၈% မွာ ျဖစ္တာ သိရတယ္။ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္ Chest journal ကေျပာတာက ၂၆% ခံစားေနရတယ္တဲ့။အသက္ၾကီးရင္ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။

• အိပ္ေပ်ာ္ေနရင္ လည္ေခ်ာင္းပိတ္ဖို႔ အားနည္းလို႔၊
• ေမးရိုး အေနမက်တာမို႔ ၾကြက္သားေတြ တင္းေနလို႔၊
• လည္ေခ်ာင္းမွာ အဆီစုေနလို႔၊
• ႏွာေခါင္းထဲမွ ာဆို႔ေနလို႔၊
• ေပ်ာ့ေစတဲ့ သတၲိရွိတဲ့ ေဆးေသာက္လို႔၊ အရက္ေသာက္လို႔၊
• ပက္လက္အိပ္ေတာ့ လွ်ာက ေနာက္ျပန္က်ျပီး ေလဝင္လမ္းကို ဆို႔ေနလို႔၊
• အာသီး ၾကီးေနလို႔၊

လူမႈေရးအရ ေဟာက္တတ္သူမ်ား သူမ်ားကို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးသလို သိတတ္သူေတြ ကိုယ္တိုင္က သူမ်ားေတြကို အားနာလို႔၊ ရွက္ရြံ႔လို႔ စိတ္ဒုကၡ ျဖစ္ၾကတယ္။ က်န္းမာေရးဘက္က ၾကည့္ရင္ ႏွလံုးေရာဂါ Heart attack (အတက္ခ္) ရမွာ ၃၄% ပိုျပီး၊ Stroke (စထုပ္ခ္) ရမွာ ၆၇% မ်ားတာ ေတြ႔ရတယ္။

ကုသနည္းေတြ -
• Pseudoephedrine နဲ႔ Domperidone ေဆး ၂ မ်ိဳးတြဲကို သံုးႏိုင္တယ္။ ဆိုးဝါးသူအတြက္ ၉၅% ေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အိပ္ရင္ အသံက်ယ္က်ယ္ ေဟာက္ျပီး က်န္းမာသူ (၃ဝ) ဦးကို အိပ္ရာဝင္မွာ Pseudoephedrine 60 mg နဲ႔ Domperidone 10 mg ကို ရက္ (၃ဝ) ၾကာေပးတယ္။ အိပ္ေဖၚ-အိပ္ဖက္ေတြက ဒိုင္ယာရီ ေရးၾကရတယ္။ သုေတသန သေဘာအရ ဆက္လုပ္တာေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ အေျဖထုတ္တဲ့အခါ ၇၇၂ ဦးထဲက ၄၉၃ ဦးက ေဟာက္တာ ေပ်ာက္သြားတယ္။ ၂၃၂ ဦးက သက္သာလာတယ္။
• အလြယ္ဝယ္လို႔ရတဲ့ ကရိယာ ဆိုတာက EVA polymer နဲ႔လုပ္ထားတယ္။ အားကစားသမားေတြသံုးတဲ့ Mouth-guards နဲ႔ တူတယ္။
• Mandibular advancement splints သြားအထူးကရိယာ ဆိုတာက ေအာက္ေမးရိုကို ေရွ႕တိုးေစလို႔ လွ်ာကုိပါ ဆြဲယူေစတယ္။
• Continuous positive airway pressure (CPAP) စက္ဆိုတာလဲ ရွိတယ္။ Sleep apnea အိပ္ေရးပ်က္ ေရာဂါ နဲ႔ ေဟာက္တာနဲ႔ တြဲေနသူေတြအတြက္ သံုးတယ္။ ေလကို ထိန္းျပီး ပိုက္နဲ႔ သြင္းေပးေနတာ ျဖစ္တယ္။
• Uvulopalatopharyngoplasty ခြဲစိတ္ကုသနည္းလဲ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမာရြတ္ကေန လမ္းပိုက်ဥ္းသြားမွာ စိုးရတယ္။ အမာရြတ္ဆိုတာ လူတေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူဘူး။ ဆိုးတဲ့သူက ဆိုးတယ္။
• Radiofrequency ablation (RFA) (ေရဒီယိုလိႈင္း) နည္းလဲ ရွိေသးတယ္။ လည္ေခ်ာင္းေနာက္ထဲက (တစ္ရွဴး) အေျပာ့စားေတြကို အပူခ်ိန္ ၇၇ ကေန ၈၅ စင္တီဂရိတ္အထိ ေပးတယ္။ Soft palate နဲ႔ Uvula ေတြမွာ အေပၚယံ-ေအာက္လႊာကို အမာရြတ္ျဖစ္ေစတယ္။ တင္းမာေစမယ္။ တခါလုပ္ ၁ နာရီ နီးနီးၾကာမယ္ ထပ္ထပ္ လုပ္ရတယ္။ သက္သာေစဘို႔သာ တတ္ႏိုင္တယ္။
• Pillar Procedure ခြဲစိတ္နည္းကေတာ့ သက္သက္သာသာ ရွိတယ္။ ထံုေဆးနဲ႔ ေဆးထိုးပိုက္တမ်ိဳး သံုးျပီး ခြဲစိတ္ရာမွာ သံုးရတဲ့ ခ်ဳပ္ၾကိဳးတမ်ိဳး Dacron (Polyethylene terephthalate) ကို Soft palate အာေခါင္ေပ်ာ့ထဲ ထိုးသြင္းေပးတယ္။
• Laser-assisted uvulopalatoplasty (LAUP) ေလဆာသံုး Somnoplasty ခြဲစိတ္နည္း၊

အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ ေဆးေတြ-နည္းေတြ -
1. Snoreeze Oral mint-flavoured Strips
2. Snoreeze Throat Spray lubricates
3. Nozovent flexible plastic
4. SomnoGuard
5. Rhynil Herbal Spray

ေဆးနည္းအတြက္ ေထာက္ခံခ်က္ေတြ -
• ၁၉၉၆ Journal of Prosthetic Dentistry ကေန Electrical stimulation နည္း၊
• ၁၉၉၇ Wisconsin Medical Journal ကေျပာတာက Magnetic Therapies နည္း၊
• ၁၉၉၈ American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine က Nasal Lubricants နည္း၊
• ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ Cochrane Database of Systematic Reviews အဆိုအရ Intranasal fluticasone ေဆး ေကာင္းတယ္။ ၂ဝဝ၁ တံုးကလည္း Journal of Pediatrics က ကေလးေတြမွာ ဒီ (ေကာ္တီဇုန္း) ေဆး ထိေရာက္တာကို ေထာက္ခံခဲ့တယ္။
• ၂ဝဝ၉ Health Technology Assessment က ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ အထိေရာက္ဆံုးကုသနည္းဟာ Continuous positive airway pressure (CPAP) ျဖစ္တယ္။
• ၂ဝ၁ဝ Journal of Clinical Sleep Medicine ကေတာ့ Pseudoephedrine နဲ႔ Domperidone ေဆးေတြက လူၾကီးေတြအတြက္ ထိေရာက္တယ္။

ကိုယ္တိုင္ ဆင္ျခင္စရာေတြ -
• အိပ္တဲ့ပံုစံ ေျပာင္းပါ။ ေခါင္းအံုး ေလ်ာ့ပါ။ ပက္လက္အိပ္ပါ။ ေဘးတဖက္ေစာင္း အိပ္ပါ။ တေယာက္ထဲ အိပ္ပါ။ ညစာ ေလ်ာ့စားပါ၊ ႏို႔ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ၊ ပဲႏို႔ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ၊ အရက္ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ၊
• ဝေနသူ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ခ်ပါ။ ေဆးလိပ္ ျဖတ္ပါ။ Caffeine (ေကဖင္း) ပါတာ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ။
• အခန္းေဖၚ၊ ကုတင္ေဖၚ Earplugs နားၾကပ္သံုးပါ။
• Tennis ball trick (တင္းနစ္) ေဘာလံုးနည္း၊ ခါးေနရာမွာ (တင္းနစ္) အရြယ္ ပစၥည္းတခုခုကို ထားျပီး အိပ္ၾကည့္ပါ။ အိပ္ရတာ သက္ေတာင့္သက္သာ မရွိတာမို႔ ေဘးေစာင္းအိပ္ရမွာ ေသျခာတယ္။
• အိပ္ေဆး၊ ေျပေလ်ာ့ေဆး မေသာက္ပါနဲ႔၊ အိပ္ခ်င္ေစတဲ့ Antihistamines (အင္တီဟစ္တမင္း) ေဆး မေသာက္ပါနဲ႔၊
• Throat exercises ေလ့က်င့္ခန္းနည္းလဲ ရွိတယ္။
• Didgeridoo ေခၚတဲ့ ၾသစေၾတးလ် ဌာေန-တိုင္းရင္းသားေတြ သံုးတဲ့ ေလမႈတ္-တူရိယာကို မႈတ္ပါ။
• Singing သီခ်င္းဆိုပါ၊

Dr. တင့္ေဆြ
၁၃-၄-၂ဝ၁၁

• Pseudoephedrine ေဆးဟာ Decongestant ေသြးေၾကာေတြ က်ဥ္းေစတဲ့ အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ (ဆိုင္းနပ္စ္) ေရာဂါမွာ သံုးတယ္။ နားေရာဂါမွာလဲ သံုးတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြက အစားပ်က္မယ္၊ ႏွလံုးခုန္ကို ျမန္ေစ၊ သန္ေစ မမွန္ျဖစ္ေစတယ္။ ေခါင္းမူးေဝမယ္၊ စိတ္မျငိမ္ျဖစ္ေစမယ္။ ေသြးယိုလြယ္တယ္၊ အားယုတ္မယ္၊ ကိုယ္ပူမယ္၊ ကိုက္ခဲမယ္၊ တုပ္ေကြးလို ခံစားရမယ္။ ေသြးဖိအား တက္ေစမယ္၊ မ်က္စိေဝဝါးမယ္၊ အာရံုစိုက္ရတာ ခက္မယ္၊ ရင္ပတ္နာမယ္၊ ထံုမယ္။ 30-60 mg ကို ၄-၆ နာရီတခါ ေပးတယ္။ တေန႔ကို 240 mg ထက္မပိုရပါ။
• Domperidone ေဆးက အစာအိမ္ေရာဂါအတြက္ သံုးတဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ အန္တာသက္သာေအာင္လဲ သံုးတယ္။ Parkinson's Disease ေရာဂါအတြက္လဲ သံုးတယ္။ အစာအိမ္ေရာဂါအတြက္ 10 mg ကို တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ ေပးတယ္။ အန္တာ သက္သာေအာင္ 20 mg ကို တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ေပးတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြက စကားေျပာရခက္တယ္၊ ဘယ္ေရာက္ေနမွန္းမသိ ျဖစ္တတ္တယ္၊ ေခါင္းမူးတတ္တယ္၊ သတိလက္လြတ္သလိုေနမယ္၊ ႏွလံုးခုန္မမွန္ ျဖစ္မယ္။
• Fluticasone က ပါးစပ္ကေန ရွဴရတဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ ပန္းနာလို အသက္ရွဴၾကပ္သူေတြသံုးတဲ့ Corticosteroids (စတီရြိဳက္) အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။ တေန႔ ၂ ၾကိမ္ အခ်ိန္မွန္ ရွဴရတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြက ေခါင္းကိုက္၊ စကားေျပာခက္၊ လည္ေခ်ာင္းတာ၊ ႏွာရည္ယို၊ ပါးစပ္နာ၊ ဝက္ျခံထြက္၊ မ်က္ႏွာေရာင္၊ စိုးရိမ္စိတ္ဝင္၊ ေမာပန္း၊ အားယုတ္၊ ရာသီမမွန္။

Tuesday, April 12, 2011

Fainting ေသြးျမင္ရင္ မူးေမ့တတ္သူ

11 Apr 11, 22:22
က်ေတာ့္ အမ်ိဳးသမီး အသက္က (၂၄) ႏွစ္ပါ၊ (၂၂) ႏွစ္တုန္းက ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်လို႔ သားအိမ္ၿခစ္ဘူးပါတယ္။ သားအိမ္ ၿခစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ထိခိုက္ရွနာ တစ္ခုခုၿဖစ္လို႔ ေသြးထြက္လာတာၿမင္ရင္ ေခါင္းမူး ေခါင္းကိုက္ ခ်င္သလို ၿဖစ္ေနၿပီး ပ်ိဳ႕ၿပီး အန္ခ်င္လာသလို ၿဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒါ ဘယ္လိုေၾကာင့္ၿဖစ္တာပါလည္း၊ ဘယ္လိုၿပဳမူေနထိုင္ရမယ္ ဆိုတာကိုလည္း ညႊန္ၾကားေပးပါဦး။

တိုင္းရင္းသားစကားအျပင္ ဗမာစကားလဲတတ္တဲ့ ပညာအေျခခံလဲ အေတာ္အတန္ ရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ မိန္းကေလးေတြကို စည္းရံုးရတယ္။ "ေထာက္ပံ့ေၾကးေတာ့ မေပးႏိုင္ပါ၊ ေဆးခန္းမွာ ဆရာမလာလုပ္ပါလား။" အခ်ိန္လဲေပးႏိုင္၊ ဝါသနာလဲပါ၊ ဒါနဲ႔မရေသးတာက ေသြးျမင္ရင္ မမူးခ်င္မွ ဆရာမ လုပ္လို႔ ရတယ္။

လူေကာင္း ပကတိကေန ရုတ္တရက္ မူးျပီး သတိေမ့တာဟာ Shock ပါဘဲ။ (ေရွာ့ခ္) ေတြက အမ်ိဳးအစား မ်ားတယ္။ ႏွလံုးနဲ႔ ေသြးေၾကာေတြ လိုသေလာက္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တာကေန ျဖစ္တယ္။ လူ႔ကိုယ္က အေရးပါတဲ့ အဂၤါေတြတြက္ မရွိမျဖစ္တဲ့ ေအာက္စီဂ်င္ မလံုေလာက္လို႔ ျဖစ္လာေစတယ္။ အသက္ဆံုးပါးတဲ့အထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

1. Anxiety, restlessness and fainting စိုးရိမ္စိတ္ေတြျဖစ္လာ၊ ဂနာမျငိမ္ျဖစ္လာ၊ မူးလဲမယ္။
2. Nausea and vomiting ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္လာမယ္။
3. Excessive thirst ေရငတ္လာမယ္။
4. Eyes are vacant, dull, dilated pupils မ်က္စိကေဝဝါး၊ သူငယ္အိမ္ က်ယ္လာမယ္။
5. Shallow, rapid, and irregular breathing အသက္ရွဴတာ တိမ္-ျမန္-မမွန္ျဖစ္မယ္၊
6. Pale, cold, moist skin အေရျပား ေအးလာ၊ ျဖဴေရာ္လာ၊ စိုထိုင္းလာမယ္၊
7. Weak, rapid, or absent pulse လက္ေကာက္ဝတ္ ေသြးခုန္တာ ျမန္မယ္၊ စမ္းမရျဖစ္မယ္။

တေလာက ေမြးလူနာ လာေစာင့္တဲ့ ကေလးအေမတေယာက္ လူနာကို အားေပးေနရင္း အသံတိတ္သြားတာကို သတိထားမိတယ္။ ခဏအၾကာ ကိုယ္ဝန္ဗိုက္ေပၚမွာ ေမွာက္လ်က္သား ျဖစ္ေနတာ လွမ္းျမင္ရေတာ့ ေအာ္ ခရစ္ယာန္လို ဆုေတာင္းေပးေနသလားေပါ့။ ဘယ္ဟုတ္မလဲ မူးျပီး သတိလက္လြတ္ ျဖစ္ေနရွာတယ္။ ေသြးေတာင္ ျမင္ရတာ မဟုတ္ေသးဘူး။

• Hypovolemic Shock ေသြးထုထည္ နည္းလို႔ျဖစ္တဲ့ (ေရွာ့ခ္)၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရလို႔ အတြင္းထဲျဖစ္ျဖစ္ အျပင္ကို ျဖစ္ျဖစ္ ေသြးယိုထြက္တာ၊ မီးေလာင္လို႔ အရည္ေတြ ခမ္းေျခာက္တာ၊ အန္လို႔-ဝမ္းေလွ်ာလို႔ ေရနဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြ နည္းတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။
• Neurogenic Shock အာရံုေၾကာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ (ေရွာ့ခ္)၊ ေသြးေၾကာေတြ ပံုမွန္မဟုတ္ ေဖါင္းလာလို႔ ေသြးေတြ လိုရာမေရာက္ ျဖစ္လာမယ္။ (ေအာ္တိုေနာမစ္) အာရံုေၾကာစနစ္ကို သက္ေရာက္လို႔ ျဖစ္တယ္။ ေသြးဖိအား က်မယ္၊ တခါတေလ ႏွလံုးခုန္ ေႏွးတတ္တယ္။ ဦးေႏွာက္ကို ေသြးျပန္ေရာက္ရင္ ျပန္ေကာင္းမယ္။ ဦးေႏွာက္ ထိခိုက္တာ၊ ခါးဆစ္ရိုးထဲက အာရံုေၾကာစနစ္ ထိခိုက္တာေတြ ေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တယ္။ အတြင္း အဂၤါေတြကို ထိခိုက္လာမယ္။
• Psychogenic Shock စိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ (ေရွာ့ခ္)၊ ေၾကာက္စိတ္မ်ား၊ အေပ်ာ္လြန္၊ ေဒါသၾကီး၊ ပူပန္မႈ လြန္ကဲရာကေန ျဖစ္တယ္။ ေသြးေၾကာေတြ က်ယ္လာတယ္။ ဦးေႏွာက္ကို ေသြးအေရာက္နည္းတယ္။ ေသြးဖိအား က်မယ္၊ အေရျပား ေအးစက္ေနမယ္။ ေခြ်းျပန္မယ္။ ႏွလံုးခုန္ ျမန္မယ္။ သတိ တဝက္တပ်က္ မရတာနဲ႔ လံုးဝသတိမရတာ ျဖစ္မယ္။
• Anaphylactic Shock (အနာဖလက္တစ္-ေရွာ့ခ္)၊ မတည့္တာနဲ႔ ထိေတြ႔ရာကေနျဖစ္တယ္။ ယားယံလာမယ္၊ အနီပိန္႔ေတြထြက္မယ္၊ အသက္ရွဴခက္လာမယ္၊ ဆီးသြားခ်င္-ဝမ္းသြားခ်င္ျဖစ္လာမယ္။ ပူေလာင္လာသလို ခံစားရမယ္၊ အသံေပ်ာက္မယ္။ ေဆး၊ အဆိပ္၊ အင္းဆက္၊ အမံႈအမႊား၊ အစားအေသာက္၊ စတာေတြကေန ျဖစ္ေစတယ္။

Shock ျဖစ္ျပီဆိုရင္ ဘာလုပ္မလဲ -
ရုတ္တရက္ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္တာမို႔ ေရွးဦးသူနာျပဳ လုပ္ဘို႔ အလြန္႔အလြန္ အေရးၾကီးပါတယ္။ အသက္ကို ကယ္ႏိုင္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြ၊ ေဆးရံုေတြဆီ ေရာက္မွဆိုရင္ ေနာက္က်တတ္တယ္။ ျပဳစုမဲ့သူက တည္ျငိမ္ရမယ္။ တတ္ထားရမယ္။
1. Maintain open airway အသက္ရွဴလမ္း စစ္ရ၊ ျပင္ရမယ္။ ပိတ္ဆို႔ေနတာ မရွိေစနဲ႔။ လည္ပင္းဆန္႔၊ ေမးကိုပင့္ပါ။
2. Control bleeding ေသြးယိုတဲ့ေနရာကို ေသြးမထြက္ေအာင္လုပ္ပါ။ ဖိထားေပးပါ။ ျမွင့္ထားေပးပါ။ ပတၲီး-ၾကိဳးနဲ႔ စည္းထားေပးပါ။ Artery forceps ေသြးေၾကာညွပ္ ရွိရင္-လိုရင္ သံုးပါ။
3. Position ေျခေထာက္ပိုင္းကို ေခါင္းအထက္မွာ ျမွင့္ထားပါ။ အန္ေနရင္ ေခါင္းတဖက္ ေစာင္းထားပါ။ ေခါင္း-လည္ပင္း က်ိဳးရင္-က်ိဳးတယ္ ထင္ရင္ ပက္လက္အေနအထားမွာသာ ထားပါ။
4. Splint အရိုးက်ိဳးရင္ အမာတခုခုနဲ႔ ၾကပ္စည္းပါ။ ဆြဲမဆန္႔ပါနဲ႔။
5. သက္ေတာင့္သက္သာ ေနပါေစ။ ေအးေနရင္ ေစာင္စတာနဲ႔ ေႏြးေအာင္ ျခံဳေပးပါ။ စို-ေအး ေနတာေတြ ဖယ္ရွားပါ။ သဘာဝမဟုတ္တဲ့ အေႏြးေပးတာမ်ိဳး မသံုးပါနဲ႔။
6. လူနာကို စိတ္ျငိမ္ေအာင္ အားေပးႏွစ္သိမ့္ပါ။ သူ႔အနာဒဏ္ရာကို မျမင္ေစပါနဲ႔။
7. Give nothing by mouth အန္ေနလွ်င္၊ အဆိပ္စတာ မေသျခာလွ်င္ ပါးစပ္က ဘာမွ မတိုက္ပါနဲ႔။ အာေခါင္ေျခာက္-ေရဆာရင္ ႏွဳတ္ခမ္းကိုသာ ေရဆြတ္ေပးပါ။
8. Request medical assistance ေဆးပညာ တတ္ကြ်မ္းသူ အကူအညီေခၚပါ။

အဂၤလန္မွာ (ဗီတိုရိယား) ေခတ္တံုးက အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ မိန္းကေလးေတြ ဒါမ်ိဳးသိပ္ျဖစ္ၾကတယ္။ ကိုယ္ၾကပ္ Corsets အဝတ္အစားေတြေၾကာင့္ အသက္ရွဴၾကပ္တာလဲ ပါႏိုင္တယ္။ တျခား မူယာ-မာယာလဲပါမယ္။ ခဏခဏ မူးလဲၾကလို႔ Fainting game လို႔ ေခၚရေလာက္ေအာင္ လူစည္စည္မွာ လွလွပပေလး လဲၾကတာမ်ားတယ္။ အေမရိကားမွာ ျဖစ္ရင္ Choking game လို႔ ေခၚတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၂-၄-၂ဝ၁၁

ေနာက္ဆက္တြဲ
3 Bs for First Aid ေရွးဦးသူနာျပဳ အဓိကႂကြမ္းက်င္မႈ (ဘီ ၃ ခု)
• Breathing အသက္႐ွဴျခင္း
• Bleeding ေသြးထြက္ျခင္း
• Bones အ႐ိုးထိခိုက္ျခင္း

ABC of First Aid ေရွးဦးသူနာျပဳျခင္း (ေအ၊ ဘီ၊ စီ)
• Airway အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း၊
• Breathing အသက္ရွဴႏိုင္ျခင္း၊
• Circulation ေသြးလွည့္ပတ္ေနျခင္း

A for Airway အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း စစ္ေဆးျခင္း
• အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ေန-မေနကို စစ္ေဆးပါ။ လူနာကို မာတဲ့ၾကမ္းျပင္ေပၚထားပါ။
• လည္ပင္းက်ဳိးျခင္း ရွိ-မရွိၾကည့္ပါ။ လည္ပင္းကို ဆန္႔ထုတ္ပါ၊ ေမးေစ့ကို မတင္ထားပါ။
• လွ်ာက အသက္ရွဴလမ္းကို ပိတ္မေနေအာင္ လုပ္ပါ။

B for Breathing အသက္ရွဴ၊ မရွဴ စစ္ေဆးျခင္း
လူနာက အသက္ရွဴေနျခင္း ရွိ-မရွိကို ပါးစပ္၊ ရင္ဘတ္ႏွင့္ ဝမ္းဗိုက္ လႈပ္ရွားမႈကို ၾကည့္ျပီး စစ္ေဆးပါ။ မရွိရင္ ခ်က္ခ်င္း Mouth-to-mouth ပါးစပ္ေတ့ ေလမႈတ္သြင္းနည္း လုပ္ေပးပါ။

C for Circulation ေသြးလွည့္ပတ္မႈစစ္ျခင္း
လည္ပင္း (ကေရာတစ္) ေသြးလႊတ္ေၾကာကို စမ္းပါ။ ေသြးခုန္တာ မေတြ႔ရရင္ (စီ-ပီ-အာရ္) လုပ္ပါ။

D for Defibrillation ႏွလံုးခုန္ေစတဲ့စက္ကို အသံုးခ်ျခင္း

Mouth-to-Mouth ပါးစပ္မွပါးစပ္ ေလမႈတ္သြင္းနည္း
• ပါးစပ္၊ အာေခါင္၊ လည္ေခ်ာင္းထဲ ပစၥည္းေတြ (အမိႈက္၊ အန္ဖတ္၊ အဝတ္စ) ဆို႔ပိတ္ေနရင္ ဖယ္ရွားပါ။
• လူနာကို ပက္လက္လွန္ထားပါ။ မာတဲ့ ၾကမ္းျပင္က ပိုေကာင္းတယ္။
• လူနာရဲ႕ လည္ပင္းကို ဆန္႔ျပီး ေမးေစ့ကို အထက္ (ေရွ ့) ကို မ-တင္ေပးပါ။
• လူနာရဲ႕ပါးစပ္ကို ဖြင့္ထားပါ၊ ကိုယ္ ေလတဝၾကီး ရွဴလိုက္ျပီး၊ လူနာရဲ႕ ပါးစပ္ကို မိမိပါးစပ္နဲ႔ ေတ့ပိတ္ျပီး ေလသြင္းေပးပါ။
• ပါးစပ္ ဖြင့္ရရင္ ႏွာေခါင္းကို မိမိလက္ႏွင့္ပိတ္ျပီး၊ ပါးစပ္ကေန ေလသြင္းပါ၊ ပဌမ (၂)ၾကိမ္လုပ္ပါ။ အခ်ိန္တစ္စကၠန္ ့သာၾကာမယ္။
• လူနာရဲ႕ အဆုပ္ကို ေလဘူေဘာင္းလို အတင္းေဖါင္းသြားေအာင္ လုပ္ရန္မလိုပါ။
• ႏွစ္ၾကိမ္လုပ္ျပီး ျပန္လည္ရွဴလာမယ္။ မရွဴေသးရင္ (စီ-ပီ-အာရ္) လုပ္ပါ။

Cardio-Pulmonary Resuscitation (CPR) ႏွလံုး-အဆုပ္ျပန္လည္အလုပ္လုပ္ေစရန္ အေရးေပၚျပဳစုေပးျခင္း
ႏွလံုး-အဆုပ္ရုတ္တရက္ ရပ္သြားေစတတ္သည့္ အေၾကာင္းေတြကေတာ့ -
၁) Cardiac Arrest ႏွလံုးခုန္ရပ္သြားျခင္း၊
၂) Cardiac Attack ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း၊
၃) Drowning ေရနစ္ျခင္း၊
၄) Drug Overdose ေဆးအလြန္မ်ားသြားျခင္း၊
၅) Poisoning အဆိပ္သင့္ျခင္း၊
၆) Electrocution လွ်ပ္စစ္ဓါတ္လိုက္ျခင္း၊

• လူနာကို မာတဲ့ၾကမ္းျပင္ေပၚမွာ ထားပါ၊
• မိမိက လူနာရဲ႕ ေဘးမွာ ဒူးႏွစ္ဖက္ ေထာက္ျပီး ထိုင္ပါ။
• လူနာမွ တင္းၾကပ္ေနတဲ့ အဝတ္အစားေတြ ေလ်ာ့ပါ-ဖယ္ပါ။
• မိမိ၏ လက္ဝါး ႏွစ္ဖက္ကို ထပ္ျပီး၊ လူနာရဲ႕ ရင္ပတ္ အလယ္တည့္တည့္ ႏို ့အံုႏွစ္ဖက္ရဲ႕ အလယ္၊ ရင္ညြန္ ့ရိုး အေပၚမွာ တင္ပါ၊
• မိမိ၏ လက္ႏွစ္ဖက္ကို ဆန္ ့တန္းထားျပီး၊ မိမိ၏ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ကို မိမိလက္ႏွစ္ဖက္အေပၚ ေျပာင္းေရႊ ့ျပီး၊ မိမိရဲ႕ လက္ပါးႏွစ္က လူနာရဲ႕ရင္ပတ္ကို ဖိခ်ေပးရမယ္။
• ႏွစ္လက္မခန္ ့က်သြားေအာင္ ဖိလိုက္ျပီးေနာက္ လံုးဝၾကြလိုက္ရမယ္။
• တမိနစ္လ်င္ အၾကိမ္ ၁ဝဝ ႏွဳန္းျဖင့္ ထိုအတိုင္း ဖိလိုက္-ၾကြလိုက္ လုပ္ရမယ္။
• အၾကိမ္ ၃ဝ လုပ္ျပီးတိုင္း၊ ပါးစပ္က ေလသြင္းတာ (၂)ခါ လုပ္ရမယ္။
• ရင္ပတ္ ဖိ-ၾကြျခင္းနဲ႔ ပါးစပ္က ေလသြင္းတာ စုစုေပါင္း (၂)မိနစ္ ဒါမွမဟုတ္ (၅) ပါတ္ လုပ္ရမယ္။

တႏွစ္ေအာက္ကေလးအား (စီ-ပီ-အာရ္) လုပ္နည္း
• အသက္ရွဴလမ္း စစ္ေဆးပါ။ ပိတ္ေနလွ်င္ ဖြင့္ပါ။
• ေလႏွစ္ၾကိမ္ ညင္သာစြာ သြင္းေပးပါ။ ကေလးရဲ႕ ပါးစပ္ေရာ ႏွာေခါင္းပါ မိမိ၏ ပါးစပ္က ငံုပိတ္လွ်က္ ေလသြင္းပါ။
• ကေလးရဲ႕ ရင္ပတ္ေပၚ မိမိလက္ဝါးႏွစ္ဖက္ ထပ္တင္ျပီး ကေလးရင္ပတ္၏ သံုးပံုတပံု ျပားသြားေအာင္ ဖိေပးပါ။
• တမိနစ္မွာ အၾကိမ္ ၁ဝဝ ႏွဳန္း၊ အခါ ၃ဝ လုပ္ျပီးတိုင္း ပါးစပ္က ေလသြင္းရမယ္။
• လူၾကီးေတြလို အၾကိမ္ ၃ဝ ဖိျပီးတိုင္း၊ ေလႏွစ္ခါမွဳတ္သြင္းေပးရမယ္။
• စုစုေပါင္း (၂) မိနစ္ ဒါမွမဟုတ္ (၅) ပါတ္ လုပ္ရမယ္။

Monday, April 11, 2011

DNA testing မ်ိဳးဗီဇစမ္းျခင္း

Mar 24, 2011 at 3:58 PM
DNA စစ္ခ်က္ဆိုတာ ဘာကို ေခၚပါသလဲခင္ဗ်ာ။
2011/4/11
အေဖအေမ စစ္-မစစ္ ဘယ္လို စမ္းသပ္လို႔ ရနိုင္သလဲခင္ဗ်ာ။

• DNA testing မ်ိဳးဗီဇစမ္းတာကို ေဆးစာမွာ DNA profiling လဲေခၚတယ္၊ DNA typing လဲေခၚတယ္၊ Genetic Fingerprinting လဲေခၚတယ္။
• Forensic Science မႈခင္း-ေဆးပညာရဲ႕အစိတ္အပိုင္းမွာ ပါတယ္။
• လူတေယာက္ရဲ႕ DNA Makeup ကို ၾကည့္ျပီး သူဘယ္သူဆိုတာ သိႏိုင္လို႔ Identifier ေခၚတယ္။

• ေနာက္ေဆးစစ္နည္းတခု ျဖစ္တဲ့ Full Genome Sequencing ဆိုတာနဲ႔ မတူပါ။
• လူတဦးနဲ႔တဦး DNA sequences ေတြဟာ ၉၉႕၉% တူၾကေပမဲ့ Monozygotic twins အသြင္တူ-အမႊာကလြဲရင္ ကြဲျပားတာကို ခြဲျခားလို႔ရတယ္။
• DNA profiling technique နည္းကို ၁၉၈၄ ခုမွာ အဂၤလန္ ပညာရွင္ကေန စေတြ႔ခဲ့တယ္။
• DNA profiling process ကို အမ်ားဆံုးသံုးတာက Buccal swab ပါးေစာင္က သြားရည္ကို ဂြမ္းစနဲ႔ သုတ္ယူျပီး စမ္းပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ TV channels တီဗြီၾကည့္ခြင့္ရတဲ့သူေတြ အီရတ္ ေခါင္းေဆာင္ ဆဒမ္-ဟူစိန္ကို ဖမ္းမိတဲ့အခ်ိန္မွာ မီးထိုးထားျပီး ပါးစပ္ ဟေပးေနရတဲ့ပံုကို ျမင္ဘူးၾကပါလိမ့္မယ္။
• Blood ေသြး၊ Saliva သြားရည္၊ Semen သုတ္ရည္၊ ဒါမွမဟုတ္ တျခား (သြားပြတ္တံ၊ မုတ္ဆိတ္ရိပ္ဒါး) တေနရာရာကေန ရႏိုင္တဲ့ Fluid အရည္၊ Tissue (တစ္ရွဴး) ကိုလဲ စစ္ေဆးႏိုင္တယ္။
• RFLP analysis, PCR analysis, STR analysis နဲ႔ AmpFLP နည္းေတြ ရွိတယ္။
• အေမ-အေဖ စစ္မစစ္ စမ္းတာကို DNA family relationship analysis ေခၚတယ္။

အေမ-အေဖ၊ ေဆြမ်ိဳး စစ္-မစစ္ စမ္းတာကို DNA Family Relationship Testing ေခၚတယ္။ ေဆးစာနဲ႔ေျပာရရင္ Polymerase Chain Reaction (PCR) နည္းပညာလို႔ ေခၚတယ္။ Paternity ဖခင္၊ Maternity မိခင္၊ Siblingship အမ်ိဳး ေတာ္တာကုိ အတိအက် စစ္နည္း ျဖစ္တယ္။

လူေတြမွာ သေႏၶတည္ကတည္းက သီးသန္႔ DNA molecules (ဒီအင္န္ေအ-ေမာ္လီၾကဴး) ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ အေဖအစစ္ရဲ႕ Sperm cell (သုတ္ပို)း နဲ႔ အေမအစစ္ရဲ႕ Egg cell (မ်ိဳးဥဆဲလ္) ေတြကေန တူညီတဲ့ အေရအတြက္ရွိတဲ့ DNA ေပါင္းစပ္ျပီး Zygote (ဇိုင္ဂုတ္) ေခၚတဲ့ သေႏၶတည္ေစတယ္။ ရတာမ်ိဳးက တသက္လံုး ပါေနမယ္။ ဘယ္ေတာ့မွလဲ မေျပာင္းေတာ့ဘူး။ စစ္မစစ္ စစ္ရင္ Buccal swabs ပါးေစာင္က သြားရည္ကို ဂြမ္းစနဲ႔သုတ္ယူတာ၊ Blood ေသြး၊ Body liquid အရည္ေတြနဲ႔ Tissue samples (တစ္ရွဴး) အမူနာေတြကိုရယူ စမ္းသပ္ႏိုင္တယ္။

DNA တိုင္းမွာ Coding information (ကုတ္) ပါတာနဲ႔ Non-coding genetic material (ကုတ္) မပါတာ ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။ မပါတာကို Junk DNA ေခၚေလ့ရွိျပီး Individual identification ဘယ္သူ-ဘယ္ဝါ ခြဲျခားရာမွာ သံုးရတယ္။ လူတိုင္းမွာ မတူထူးျခားတဲ့ Unique genetic profile ရွိတာမို႔ ခြဲလို႔ရတယ္။ သတ္မွတ္ေပးႏိုင္တဲ့ DNA Marker (မတ္ကာ) ၅ မ်ိဳး သံုးတယ္။ D21S11, D7S820, TH01, D13S317 နဲ႔ D19S433 ေတြျဖစ္တယ္။ အေမ၊ အေဖ နဲ႔ ကေလးတို႔ရဲ႕ အဲဒီ ၅ မ်ိဳးကို စစ္လိုက္ရင္ အေဖဟုတ္-မဟုတ္၊ အေမဟုတ္-မဟုတ္ သိလာေတာ့တယ္။ စံုေစ့ေအာင္စစ္ရင္ ၁၃ မ်ိဳးအထိရွိတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ အဆံုးသတ္ အေျဖထုတ္တယ္။ Biological father ဟုတ္တယ္၊ မဟုတ္ဘူး သိလာမယ္။

DNA Test Applications စမ္းနည္းကို
1. Relationship DNA Testing ေဆြမ်ိဳးစစ္တာ၊
2. Genetic Disease Testing ေရာဂါစစ္တာ၊
3. Genealogy DNA Testing ဗီဇသမိုင္းေၾကာင္းစစ္တာ၊
4. Family Tree DNA ေဆြမ်ိဳးစဥ္ဆက္ လိုက္ရွာတာေတြအတြက္ သံုးတယ္။

Rates of non-paternity အေဖ-မစစ္ႏွဳန္းဟာ ဝ႕၈% ကေန ၃ဝ% အထိ ရွိတယ္လို႔ ၂ဝဝ၅ စစ္တမ္းတခုက ဆိုပါတယ္။
• အဂၤလန္မွာ ေယာက္်ား ၁၆၇၈ ေယာက္ကို စစ္ရတာမွာ ၁-၂% ရွိတယ္။
• မက္စီကိုမွာ ကေလး ၃၉၆ ေယာက္ကို စစ္တာမွာ ၉႕၈% ကေန ၁၃႕၈% ရွိတယ္။
• ဆြစ္ဇလန္မွာ ဝ႕၃% ကေန ၁႕၃% ရွိတယ္။
• အေမရိကားမွာ (မစ္ခ်ိဂန္) မယ္ အျဖဴကေလး ၁၄၁၇ ေယာက္နဲ႔ အမဲကေလး ၅၂၃ ေယာက္ကေန ၁႕၄% ကေန ၁ဝ႕၁% ရွိတယ္။ (ဟာဝိုင္ယီ) မွာ မိသားစုေပါင္း ၁၇၄၈ ထဲက ကေလးေပါင္း ၂၈၃၉ ေယာက္ကေန ၂-၃% ရွိတာ ေတြ႔ခဲ့ရတယ္။

Non-paternity အေဖ-မစစ္တာကို စစ္လို႔ သိလာ၊ ေတြ႔လာရင္ လူမႈေရး-အရႈတ္အရွင္းသာမက က်န္းမာေရး ျပႆနာပါ တက္ပါမယ္။ မ်ိဳးရိုးလိုက္တဲ့ Cystic fibrosis ေရာဂါအတြက္ Genetic screening မ်ိဳးဗီဇ စစ္ေဆးတဲ့အခါ သိလာေစတယ္။

1. Non-paternity အေဖ စစ္-မစစ္၊
2. Brother/sister sibling test ေမာင္ႏွမ စစ္-မစစ္၊
3. Half-brother/half-sister sibling test အေမတူ-အေဖကြဲ ေမာင္-ႏွမ ဟုတ္-မဟုတ္၊
4. Grandparentage test အဖိုး-အဖြါးမွန္-မမွန္၊
5. Uncle (aunt)/nephew (niece) test အေဒၚ-ဦးေလး ေတာ္-မေတာ္ေတြကိုလည္း စစ္လို႔ရပါတယ္။

ဒီစစ္ေဆးမႈေတြကို တရားဝင္မႈရွိေအာင္လဲ လုပ္ေပးဘို႔ အလုပ္ရက္ ၁၅ ရက္ဘဲ ၾကာမယ္။ အပိုေဆာင္းေပးရင္ ၅ ရက္နဲ႔ ဝန္ေဆာင္ေပးႏိုင္ပါသတဲ့။ PRO-DNA Family Relationship Test စမ္းသပ္နည္းအတြက္ $725 ကုန္က်မယ္။ Legal admissibility ဥပေဒေဘာင္ ဝင္ခ်င္ရင္ ေနာက္ထပ္ $170 ေဒၚလာ၊ ၅ ရက္နဲ႔ ရခ်င္ရင္ $275 ေဒၚလာ အပိုေပးရမယ္လို႔ ေၾကာညာထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

- Blood Grouping (A, B, AB, O) ေအ၊ ဘီ၊ ေအဘီ၊ အို ေသြးအုပ္စု ဇယား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2011/11/b-ab-o.html ကိုလည္း ဖတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၄-၂ဝ၁၁

Sunday, April 10, 2011

Q and A April 2011 (3)

1. ဘာ့ေၾကာင့္ အသားေရ ယားယံၿပီး
2. ရန္ကုန္ ေရာက္ရင္ အေကာင္း၊ ဒီမွာေနမွ ေအးရင္
3. ေပါင္အျပင္မွာ ၾကာဆူးလိုပဲေျပာရမယ္ထင္ပါတယ္
4. ခ်ဳိင္းေမြးရွည္ရင္ ယားတယ္
5. So can I still continue this eating habit during my pregnancy?
6. HIV ျဖစ္မွာ စိုးေနလို႔ပါ
7. အဲဒါ ကိုယ္ဝန္မွာ Problem ရွိႏိုင္ပါလား ဆရာရွင့္
8. ဆီးစပ္နား ဗိုက္ျပင္က ဟိုနားနည္းနည္း ဒီနားနည္းနည္း နာေနတတ္ပါတယ္

3 Apr 11, 17:43
Q 1: ကၽြန္ေတာ္္ အသက္၂၉ ေက်ာ္ပါျပီ။ ေလာလာဆယ္ ႏိုင္ငံျခား ေရာက္ေနတယ္။ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ပံုမွန္အသားေရ ျပန္မရဘူး။ လူကေတာ့ ေနေကာင္းပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင္႔ အသားေရယားယံၿပီး ကုတ္လိုက္တုိင္း အမာရြတ္ က်န္ေနတာလဲ ဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္။ ေဆးေသာက္ဖို႔ လိုတယ္ဆိုလည္း ညႊန္ၾကားေပးပါ။ ခုတေလာ ႏုတ္ခမ္းေတြ ကြဲတယ္။ အေရျပားလဲ ယားတယ္။ ကုတ္လိုက္ရင္လည္း အမာရြတ္ျဖစ္ျပီး က်န္ေနခဲ့တယ္။

ယားတယ္ဆိုရင္ (အလာဂ်ီ) မတည့္တာျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။ မတည့္တာထဲမွာ ပိုးမႊား၊ အစားအေသာက္၊ အသံုးအေဆာင္ အျပင္ ရာသီဥတုလဲ ပါတယ္။ ဥတုေျပာင္းခ်ိန္ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ပိုးထဲမွာလဲ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္ နဲ႔ မိႈေတြကေန ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ႏုတ္ခမ္း ကြဲတာက ပိုးေတြေၾကာင့္ေရာ အစာအာဟာရေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အမာရြတ္ဆိုတာ ပ်က္စီးသြာတဲ့ (ဆဲလ္) ေတြကေန ျပန္ျပင္ရ၊ အသစ္ျဖစ္ရလို႔ ျဖစ္တာပါ။ ယားလို႔၊ နာလို႔ ျဖစ္တဲ့ေနာက္ အမာရြတ္သေဘာ ျဖစ္လာလို႔ အေရာင္ေျပာင္း၊ အေပ်ာ့-အမာ မတူ၊ အထူ-အပါး ျခားနားလာလိမ့္မယ္။ ဒါက မၾကာပါ။ ျပန္ေကာင္းလာပါမယ္။ ယားတာအတြက္ Citrizine စားေဆးေသာက္ပါ။ ဗီတာမင္ (ဘီ-စီ-ေအ) ေတြ ေသာက္ပါ။ အစားအစာ မွ်တပါေစ။

2011/4/8
Q 2: ေဆးစစ္ၿပီးပါၿပီ။ Full medical check-up including X-ray and blood စစ္ထားၿပီးသားပါ။ ဘာၿပသနာမွ မရွိပါဘူး။ ေလးဘက္နာပိုး ရွိ-မရွိနဲ႔ ေသြးစစ္ ထားၿပီးပါၿပီ။ အဲ့တုန္းကေတာ့ ဘာ Symptom မွ ၿဖစ္မေနပါဘူး။ ၾကံဳတုန္း စစ္လိုက္တာပါ။ ရာသီဥတုနဲ႔ ဆိုင္တယ္ ထင္မိပါတယ္။ (ေအးလို႔) ၿပီးေတာ့ Stress ေၾကာင့္ပဲ ထင္မိတာပါ။ (၇-၄-၂ဝ၁၁) က Paracetamol ပါတာ ေသာက္ အိပ္လိုက္တာ ဒီမနက္ ႏိုးေတာ့ လက္က သက္သာတယ္။ ေကြးရင္ သိပ္မနာေတာ့ဘူး၊ ေဆးက Onacine ပါ။ Paracetamol 500mg ပါလို႔ ေသာက္လိုက္တာပါ။ ဟိုအရင္ ဒီမွာလက္ေရာင္တုန္းကေတာ့ Dr. (႕႕႕႕႕) က ေဆးေတြ ပို႔ေပးပါတယ္။ လူးေဆး Dicloran MS Gel ေသာက္ေဆး Longevite (ေလးဘက္နာ) အတြက္ထင္ပါတယ္။ အစာအိမ္ ထိမွာစိုးလို႔ ေလေဆးနဲ႔ တြဲရတယ္ ထင္တာပါပဲ။ FlexAnew (အဆစ္ကိုက္ေရာင္) အတြက္ပါ။ စြဲၿပီးေတာ့ ေသာက္ရပါတယ္။ သိပ္မထူးသလိုခံစားရလို႔ပါ။ တိုင္းရင္းေဆးလည္း လူးဖူးပါတယ္။ မထူးပါ။ ရန္ကုန္ ေရာက္ရင္ အေကာင္း၊ ဒီမွာေနမွ ေအးရင္ Exam နီးစိတ္ရႈပ္လာရင္ ၿဖစ္ၿပီ ထင္တာပါပဲ။ ၂ ေခါက္ ၃ ေခါက္ စလံုးက အဲ့လို ၿဖစ္ေနလို႔ပါ။ အရမ္းလည္း စိတ္လႈပ္ရွားလြယ္၊ တစ္ခုခုဆို သူမ်ားထက္ ပ္ိုစိုးရိမ္၊ စိတ္ေတြဖိစီး၊ စိတ္ညစ္တတ္ပါတယ္။ ေဒါသလည္း ထြက္လြယ္ပါတယ္။ အဲ့တြက္ေရာ ေဆးေသာက္စရာ လိုမလား။ စိတ္ၿငိမ္ေဆးေလး ဘာေလးမ်ား ရွိရင္ စြဲေသာက္ခ်င္ပါတယ္။ ႏွလံုးကလည္း အရမ္းခုန္တာၿမန္ပါတယ္။ စာေမးပြဲခန္း ဝင္ခါနီးတုန္သလိုကို ခုန္ေန၊ တုန္ေနတာပါ။ စိုးရိမ္၊ စိတ္ဓါတ္က်ေနပါတယ္။ စိတ္က်ေရာဂါ Symptom ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားလည္း ၿဖစ္ေနသလားလို႔ပါ။ ဘာေၾကာင့္ ဝယ္ရ-မရေတာ့ မေျပာတတ္တာလည္း။ အလြယ္ မေရာင္းတဲ့ တားၿမစ္ေဆးလိုမ်ား ၿဖစ္ေနလို႔လားရွင္။ Paracetamol 1 tablet 4 times a day for 5 days ေသာက္ရင္ လူေရာ အိပ္ခ်င္ၿပီး ႏႈန္းေနတတ္လား။ ေက်ာင္းက everyday တတ္ေနရလို႔ပါ။

ေဆးစစ္ထားတယ္ဆိုရင္ သိပ္ေကာင္းတယ္။
DICLORAN MS Gel ဆိုတာ Diclofenac diethylamine + Methyl Salicylate + Alpha-linolenic acid + Menthol G ေတြပါတဲ့ အနာ-အကိုက္-အေရာင္ သက္သာေဆး ျဖစ္တယ္။
FlexAnew Tablets ေဆးက COX-2 Inhibitor ေဆးမ်ိဳး၊ နာတာကို သက္သာေစတယ္။ Longevite နာမယ္နဲ႔ေဆးေတြက မတူၾကပါ။ အလွအပသံုးေဆး၊ အေရျပားေခ်ာေဆးလဲ ရွိတယ္။ လိမ္းေဆးေတြမွာ ပူတာ-မပူတာ ရွိတယ္။ ေအးတဲ့ရာသီ ပူတာေကာင္းတယ္။ မ်က္ႏွာ၊ ႏုတ္ခမ္းမွာ မဟုတ္ရင္ ပူတာ ေကာင္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆးလိမ္းလို႔ သိပ္မပူေစပါနဲ႔။ မိန္းကေလး အေရျပားက ႏု-ပါးတယ္။ အေရျပား မေလာင္ေစပါနဲ႔။ စိတ္ဖိစီးမႈ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအရြယ္မ်ဳိးက စိတ္ထက္ၾကတယ္။ တက္ၾကြတယ္။ တနယ္တေျမ ေရာက္ေနရင္ စိတ္ကို တမ်ိဳး သက္ေရာက္ေစႏိုင္တယ္။ တက္ၾကြသင့္သေလာက္ တက္ၾကြတာ ေကာင္းပါတယ္။ စိတ္ညစ္တာ နဲ႔ ေဒါသကိုေတာ့ ခ်ဳပ္တီးရမယ္။ ေဆးလိုတဲ့သူမွ လိုပါတယ္။ စိတ္ၿငိမ္ေဆး မေသာက္ခ်င္ပါနဲ႔အံုး။ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းသိခ်င္တယ္။ စိတ္ေအးလက္သာ ရွိခ်ိန္မွာ ကိုယ့္လက္ကို စမ္းပါ။ လက္ေကာက္ဝတ္၊ လက္မဘက္က စမ္းလို႔ ရတဲ့ ေသြးခုန္ေနတာကို တမိနစ္ ဘယ္ေလာက္လဲ ေရပါ။ ပံုမွန္ တမိနစ္မွာ ၇ဝ-၈ဝ ရွိၾကတယ္။ စိတ္တို ေဒါသၾကီးတာ နဲ႔ ရင္တုန္တာ ေရာေနသလား သိခ်င္တယ္။

2011/4/10
Q 3: ကြ်န္ေတာ့္ ခ်စ္သူရဲ့ ဘယ္ဘက္ ေပါင္အျပင္မွာ ၾကာဆူးလိုပဲေျပာရမယ္ထင္ပါတယ္ အဲအနာေလးက ယားလည္း ယားတယ္ စူးလည္းစူးတယ္တဲ့။ ကုတ္လိုက္ရင္ အစိေလးေတြ ထြက္လာတယ္။ အဲေနရာကလည္း ေပ်ာက္လိုက္ ၾကာဆူးလို ဟာေလးက ျပန္ထြက္လာလိုက္နဲ႔ မေပ်ာက္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ ျဖစ္တာကေတာ့ ႏွစ္ပတ္ေလာက္ရွိျပီ။ ၾကာဆူးကို ေပ်ာက္ႏိုင္မယ့္ ေဆးေလးမ်ားရွိရင္ ေျပာျပေစလိုပါတယ္။

ၾကာဆူး လို႔ ေျပာၾကတာက အေရျပားမွာ ၾကမ္းျပီး အဖု-အသီးငယ္ေလးေတြထတာကို ေျပာၾကတာ မ်ားတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ တေဒါင္ဆစ္၊ ဒူးေနရာမွာ ျဖစ္တယ္။ အဖိခံရတာ မ်ားတဲ့ေနရာမ်ိဳးေပါ့။ ဒါမ်ိဳးက ဗီတာမင္ ေအ ခ်ိဳ႕တဲ့လို႔ ျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြ ျဖစ္တာ ပိုမ်ားတယ္။ တကယ္လို႔ ေနရာ တခုထဲမွာ ကြက္ျဖစ္ေနရင္ ေသျခာၾကည့္ရမယ္။ ေပါင္ အျပင္ဘက္မွာ အနာလိုဆိုရင္ တမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၾကြက္ႏို႔နဲ႔ တူသလား။ ေရာဂါေသျခာမွ ေဆးေပးတာ ေကာင္းပါတယ္။ လိုမယ္ထင္ရင္ ဓါတ္ပံုရိုက္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္တဲ့သူ အသက္လဲ ထည့္ေရးပါ။ အနာရဲ႕ အရြယ္အစား၊ အေရာင္လဲေျပာပါ။

2011/4/10
Q 4: ခ်ဳိင္းေမြး၊ ဟိုအေမြးေတြကို ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ရွင္းတာ အေကာင္းဆံုးပါလဲ။ က်ေနာ္ ခ်ဳိင္းေမြးရွည္ရင္ ယားတယ္။ ျပီးေတာ့ ေခြ်းထြက္ရင္လဲ နံတယ္။ ရိတ္ေတာ့လဲ ျပန္ေပါက္တာ ယားျပန္ေရာ။ ဂ်ယ္သံုးဖူးတယ္ စိတ္တိုင္းမက်ဘူး။ ေျပာင္လဲ မေျပာင္ အဖုေသးေသးေလးလဲ ထြက္လာတယ္။ ဟိုဟာကေတာ့ ရိတ္ပါတယ္။ ျပႆနာမရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါ မွန္ကန္တဲ့နည္း ျဖစ္ပါသလား။

Waxing ဖေယာင္းသံုးျပီး အေမႊးတံုးေစမယ္ ကို ဖတ္ပါ။

Apr 9, 2011 at 8:27 PM
Q 5: I forgot to ask just now. I don’t like eating meat and mostly I eat is veggies, fish and prawn. So can I still continue this eating habit during my pregnancy? But I drink a cup of milk in every morning. I am thinking of eating more egg & drink more milk as I don’t eat meat a lot. And I like to eat fruits also, I eat the 2 to 3 Sunkist’s a day. Is it good for pregnancy?

Meat provides protein. Fish, prawn, eggs and pea are also rich of protein. All vegetable and fruits are good. Milk is great. You can read Nutrition article if you have interest and time.

2011/4/9
Q 6: ကြ်န္ေတာ္က အခုအသက္၂၅ ပါ။ (....) မွာ ေနပါတယ္။ လြန္ခဲ့ေသာ ၃ ပတ္ေလာက္က အေဖာ္တေယာက္နဲ႔ လိမ္ဆက္ဆံခဲ့ပါတယ္။ အခုတခါတေလ လိမ္တံထိပ္နားက ပုရြက္ဆိတ္ေလး ကိုက္သလို စစ္စစ္နဲ့႔ ၿဖစ္ေနပါတယ္။ တခါတေလမွပါ။ ၿပီးေတာ့ ဆီးက ဝါေနပါတယ္။ ႏွုတ္ခမ္းလဲ ကြဲပါတယ္။ အဲ့တာ ဘာမ်ား ၿဖစ္မလဲ စိုးရိမ္ေနမိတယ္။ အလုပ္ကလဲ အေလးအပင္ မရေတာ့ တခါတေလမွာ အူက်သလိုနာတက္တယ္။ HIV ျဖစ္မွာ စိုးေနလို႔ပါ။

လိင္ဆက္ဆံတာကို သံသယရွိရင္ ဆီးေအာင့္တာ၊ အရည္တခုခုဆင္းတာ၊ နာတာ သတိျပဳပါ။ လိုရင္ ေဆးေသာက္ပါ။ ဆီးဝါသလို မ်က္လံုး ဝါသလား။ တပါတည္း အစားအေသာက္ ပ်က္သလား။ အသဲေရာင္ အသားဝါ (ေအ) ျဖစ္မွာ စိုးရတယ္။ နားပါ။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အရက္ ေရွာင္ပါ။ ႏုတ္ခမ္းကြဲတာ ဝမ္းခ်ဳပ္သလား၊ ဗီတာမင္ စီ နည္းသလား။ အူက်ရင္ မနာဘဲ ျဖစ္တဲ့ဘက္မွာ ေဖါင္း-က်လာတယ္။ HIV သံသယအတြက္ ေဆး (ေသြး) စစ္ပါ။

2011/4/9
Q 7: ေသြးစစ္ျပီးေတာ့ ကိုယ္ဝန္က ႏွစ္ပတ္ သုံးပက္ ေလာက္ရွိျပီလို႔ ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ႏွစ္ပတ္မွ လာျပီး ႏွလုံးခုန္သံ နားေထာင္လို႔ ရမယ္ဆိုလို႔ ေနာက္ႏွစ္ပတ္မွ သြားျပရပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ ဗိုက္ထဲနဲ႔ ဆီးစပ္အေပၚနားက ရာသီလာခါနီး နာသလိုမ်ိဳး နဲနဲ နာခ်င္သလိုလို ရွိပါတယ္။ ရာသီလာခါနီး နာသလိုမ်ိဳးပါ။ ဒါေပမဲ့ ရာသီလာရင္ နာသေလာက္ေတာ့မနာ ပါဘူး။ နာတာကလဲ မိနစ္နဲနဲပါပဲ။ အဲဒါ ကိုယ္ဝန္မွာ Problem ရွိႏိုင္ပါလား။ ေသြးေတာ့အခုထိလံုးဝ မဆင္းပါရွင့္။ အခုက Folic acid နဲ႔ Enervon-C ေသာက္ေနပါတယ္။ ကိုဝန္ရွိရင္ Omega 3 Fish Oil ေရာ ေသာက္လို႔ ရပါေသးလား။

Congratulations! ကိုယ္ဝန္ရွိစ နဲနဲ နာတာေလာက္ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ အားေဆးေတြ ေကာင္းပါတယ္။ Omega 3 လဲ ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ရင့္လာရင္ Calcium လဲ ေသာက္ရမယ္။ အစားအေသာက္ စားေပးေပါ့။

2011/4/9
Q 8: သမီး သူငယ္ခ်င္းမွာ 5-01-11 တုန္းက သားအိမ္ျခစ္ရပါတယ္။ ေမးလ္ေတြပို႕ဖူးျပီး ေမးျမန္းဘူးပါတယ္။ ျခစ္ျပီး ေဆးေတြ ထိုး-ေသာက္ေတာ့ သက္သာပါတယ္။ လကုန္ေတာ့ ရာသီလာေတာ့ နည္းနည္း ျပန္နာပါတယ္။ အဲ့တုန္းက ဆရာေျပာသလို သားအိမ္က ေသြးဆင္းေတာ့ ညွစ္ရတာ ျဖစ္လို႔ ျပန္နာတာ နားလည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခု ဒီ ဆီးစပ္နား ဗိုက္ျပင္က ဟိုနားနည္းနည္း ဒီနားနည္းနည္း နာေနတတ္ပါတယ္။ သူ႔အမ်ိုးသားကလည္း အေဝးမွာ ေရာက္ေနေတာ့ အားငယ္ေနပါတယ္။ သမီးတို႔ လိုအပ္တာကို လုပ္လို႔ရေအာင္ပါ.။ နာတာက အျမဲေတာ့ မနာပါဘူး။ တစ္ခါတစ္ခါ အလယ္ တစ္ခါတစ္ခါ ညာဘက္ ဘယ္ဘက္ စသျဖင့္ နာပါတယ္။ ဘာျဖစ္တတ္ပါသလဲ။ ကေလးေတြ ဘာေတြ မရေတာ့မွာ ကိုလည္း စိုးရိမ္ပါတယ္။ အခုတေလာ နာတတ္ေနေတာ့ စိတ္မခ်မ္းသာလို႔ပါ။

• ဆီးစပ္ေနရာနာတာမွာ သားအိမ္ပါတ္ဝန္းက်င္ နဲ႔ ဆီးအိမ္ ၂ မ်ိဳး တခုခုျဖစ္တာ ခြဲျခားရမယ္။ တြဲလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။
• ဆီးေအာင့္တာ၊ ဆီးခဏခဏသြား၊ သြားရင္နာ၊ ဆီးပူတာက ဆီးလမ္းမွာျဖစ္တာ။
• ေမြးလမ္းဆိုတာ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ သားအိမ္အဝ၊ သားအိမ္၊ သားအိမ္ျပြန္ နဲ႔ မ်ိဳးဥအိမ္၊ ေနာက္ျပီး အဲဒါေတြ ေဘးနားေနရာေတြ ျဖစ္တယ္။ တဆက္ထဲ သေဘာပါဘဲ၊ အျဖစ္မ်ားၾကတယ္။
• ေမြးလမ္းမွာ ျဖစ္ရင္ တခုခုဆင္းတာနဲ႔ တြဲတာ မ်ားတယ္။ အျဖဴ-အဝါ-ေသြး ဆင္းႏိုင္တယ္။
• ယားတာနဲ႔ မယားတာလဲ ေမးတယ္။
• တခ်ိဳ႕မွာ အိမ္ေထာင္ဘက္နဲ႔ အတူေနရင္ နာတာလဲ တြဲျဖစ္ေသးတယ္။
• ခဏခဏျဖစ္မွ ေနာင္ ကေလးရဘို႔ ခက္တယ္။
• ရာသီလာခါနီး နာတတ္တာလဲ စဥ္းစားရမယ္။
• ေသြးထိန္ေနရင္ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္ခ်င္တာလား။ သားအိမ္ျပင္ပ-ကိုယ္ဝန္လား။
• ဆီးလမ္း၊ ေမြးလမ္းမဟုတ္ဘဲ အစာလမ္းကိုလည္း ေမ့မထားရဘူး။ ျဖစ္ရင္ ေလတို႔၊ ဝမ္းတို႔နဲ႔ ဆက္ေနမယ္။
• ဗိုက္ညာဘက္ ေအာက္နားဆိုရင္ အူးအတက္ကို ထည့္တြက္ရမယ္။
• ဗိုက္ေအာက္ ဘယ္ဘက္ဆိုရင္ ဝမ္းကိစၥ။
• ျဖစ္ႏိုင္စရာေတြ ေရးျပလို႔ စိတ္ညစ္-စိတ္ရႈတ္မသြားပါနဲ႔။ ေမးတဲ့သူမွာ ျဖစ္ႏိုင္စရာအမ်ားဆံုးက မ်ိဳးပြါးလမ္း ေရာင္တာပါ။

1. Painkiller (Ibuprofen, Diclofenic, Paracetamol) တခုခု ေသာက္ေစပါ။ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ ေသာက္ပါ။ ၃-၄ ရက္ထက္ မၾကာေလာက္ပါ။
2. ပိုးေသေဆးလဲ ေသာက္သင့္တယ္။ (အသင့္အတင့္) ဆိုးတဲ့ တင္ပဆံုရိုးတြင္း အဂၤါေတြ ေရာင္တာအတြက္ -
• Ceftriaxone 250 mg IM ထိုးေဆး ၁ လံုးထိုးပါ။ ဒါမွမဟုတ္ Cefoxitin 2 g ထိုးေဆး IM ထိုးပါ။
• Doxycycline စားေဆး တခါေသာက္ ၁ လံုး၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္ေသာက္ပါ။
• ပိုေသျခာေအာင္ Metronidazole စားေဆး တခါေသာက္ ၁ လံုး၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၅-၇ ရက္ေသာက္ပါ။

အေကာင္းဆံုး ေဆးညႊန္းျဖစ္ပါတယ္။ ထိုးေဆး လက္လွမ္းမမီရင္ ေသာက္ေဆး ၂ မ်ိဳး အားကိုးႏိုင္ပါတယ္။

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...