က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Friday, April 8, 2011

Q and A April 2011 (2)

1. ညာလက္ေခ်ာင္းမ်ား အဆစ္ေနရာမ်ားမွာ ေဖာင္းေနၿပီး
2. ဆက္ဆံျပီးလို႔ ၅ ရက္ေျမာက္ေန႔ပါ
3. Paracetamol ကိုေတာ့ လံုးဝေရွာင္ခိုင္းပါတယ္
4. အသည္းတြင္ အလုံးေတြ႔သည္ ဆုိသျဖင္႔
5. My partner and I were living together in last month and
6. ဒါေလး ဘာသာျပန္ျပီး ေရးေပးပါလား
7. ဆီးစပ္နား ဗိုက္ျပင္က ဟိုနားနည္းနည္း ဒီနားနည္းနည္း နာေနတတ္ပါတယ္

2011/4/7
Q 1: မ၊ ၂၃ ႏွစ္၊ အိမ္ေထာင္မရွိ။ ညာလက္ေခ်ာင္းမ်ား အဆစ္ေနရာမ်ားမွာ ေဖာင္းေနၿပီး၊ အဆစ္ၾကားေနရာမ်ားကေတာ့ ၿခင္ကိုက္ဖုကဲ့သို႔ နီေရာင္ ဖုမ်ားထေနပါသည္။ သက္သာသြားေသာ အဖုမ်ားမွာ မဲၿပီး အေရခြံမ်ား ေၿခာက္သလိုၿဖစ္ကာ အသားမာလို က်န္ရွိပါသည္။ တစ္ခုခုကို ၾကာရွည္ ဆုပ္ကိုင္ထားၿပီး ၿပန္လြတ္ရသူကဲ့သို႔ ထံုက်ဥ္ကာ လက္သီး ဆုပ္လို႔လည္း မရပါ။ ေဘာပင္ေတာင္ မကိုင္ဆုပ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ၿဖစ္ရလို႔ စိတ္ ေတာ္ေတာ္ ညစ္ေနပါသည္ရွင္။ ညာလက္ (ေရာဂါရွိ)၊ ဘယ္လက္ႏွင့္ ယွဥ္လွ်င္ ရုပ္ဆိုးကာ ေတာ္ေတာ္ ၾကည့္ရဆိုးပါသည္။ ကိုယ့္လက္ဟုေတာင္ မထင္စရာၿဖစ္ရပါသည္။ နာတာရွည္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ေပ်ာက္ၿပီး ခုမွ ၿပန္ၿဖစ္တာပါ။ ေအးေသာ Weather ေၾကာင့္ ဒါမွမဟုတ္ Stress ေၾကာင့္ အစက ထင္ပါသည္။ စၿဖစ္ကာစတြင္ လက္ေခ်ာင္းမ်ားမွာ ပူေနတတ္ၿပီး ေအးလွ်င္ သက္သာသလို ရွိပါသည္။ အဓိကမွာ လက္ေခ်ာင္းမ်ား ပိုတုတ္ၾကီးကာ ေကြးလွ်င္ အဆစ္မ်ား နီရဲေဖာင္းကာ ဆက္ေကြးလို႔ လည္းမရ၊ သိပ္နာပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ယားပါသည္။ ယခုရာသီဥတုက ေဆာင္းဝင္သၿဖင့္ ေရခဲတမွ် ေအးေနေသာ္လည္း ေရာဂါက မသက္သာပါ။ စာေမးပြဲမ်ားလည္း ေၿဖစရာရွိေနလို႔ပါ။ သက္သာမယ့္ ေဆးေလးမ်ား ဆရာဝန္ေဆးစာ မပါပဲ ဝယ္လို႔ရမယ့္ဟာ ေလးညြန္းေပးပါ။ အရမ္းကို အေရးတၾကီး ေပ်ာက္ခ်င္ေနပါၿပီ။ မတည့္စာမ်ားလည္း နည္းနည္းေလာက္ ေၿပာၿပေပးပါ။ Photo မ်ားထည့္ေပးလိုက္ပါသည္။ အရင္ ႏွစ္တုန္းက ဆရာကို ၿပဖို႔ရိုက္ထားတာေတြပါ။ ခုလည္း ပံုစံတူတူပါပဲ။ အိမ္ကိုလည္းၿပပါတယ္။ ေလးဖက္နာလို႔ ေၿပာပါတယ္။ အဲ့တုန္းက ေၿခေထာက္ပါနာလို႔ ေၿခေထာက္ပံုပါ ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒီတစ္ခါေတာ့ ေၿခေခ်ာင္း နည္္းနည္းနာၿပီး ခုေတာ့ ေပ်ာက္ေနၿပန္ပါတယ္။

ဓါတ္ပံုေတြပို႔တာ အေထာက္အကူရတယ္။ ေဂါက္ နဲ႔လဲ မတူပါ။ ေလးဘက္နာ သက္သက္လဲ မဟုတ္ပါ။ အဆစ္ေရာ၊ အေရျပားပါ ေရာဂါခံစားေနရတယ္။ ေဆး (ေသြး) စစ္စရာေတြေတာ့ လိုေသးတယ္။ ေက်ာင္းသူျဖစ္ေနေတာ့ အခ်ိန္ သိပ္မေစာင့္ေစခ်င္လို႔ ေလာေလာဆယ္ ေဆးေသာက္လိုက္ပါ။ ဝယ္ရ-မရေတာ့ မေျပာတတ္ပါ။
Erythromycin 250 mg 4 times a day or 500mg 2 times a day for 5 days
Paracetamol 1 tablet 4 times a day for 5 days
Citrizine 1 tablet at bed time for 5 days
Erythromycin အစား Ampicillin လဲ ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။
ေဆးေသာက္ျပီး တိုးတက္-ဆုတ္ယုတ္မႈ ေျပာျပပါ။

2011/4/7
Q 2: ကၽြန္မမွာ ဒီေန႔ညေနကပဲ ရာသီေသြး လာပါတယ္ ဒါေၾကာင္႔ ေဆးေသာက္ရအံုးမလား၊ ေသာက္စရာ မလိုေတာ႔ဘူးလား ဆိုတာကို ထပ္သိခ်င္ပါတယ္။ တကယ္ဆို ရာသီေသြးက ေနာက္ ၄ ရက္ ၅ ရက္ေလာက္မွ လာရမွာပါ။ အခု ေစာျပီးလာလို႔ စိုးရိမ္စိတ္ ရွိေနေသးလို႔ ထပ္ေမးၾကည္႔ရတာပါ။ ဒီေန႔ဆို ဆက္ဆံျပီးလို႔ ၅ ရက္ေျမာက္ေန႔ပါ။ ေဆး မေသာက္ရေသးပါဘူး။ တကယ္လို႔ Pregnancy Tests စမ္းမယ္ဆိုရင္ ရာသီလာေနတဲ႔ အခ်ိန္ စမ္းလို႔ ရပါသလား။ ရာသီလာျပီးမွ စမ္းရမယ္ဆိုရင္ ဘယ္နွစ္ရက္ ေလာက္ေနမွ စမ္းရမလဲဆိုတာလဲ။ စိတ္ခ်ရေအာင္လို႔ စမ္းၾကည္႔ရင္ ေကာင္းမလားလို႔ တိုင္ပင္ၾကည္႔တာပါ။ ဒီမွာ စံုစမ္းၾကည္႔ေတာ႔ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက ျမန္မာေဆးျဖစ္တဲ႔ ေကသိီပန္ ေသာက္ရင္လည္း ကို္ယ္ဝန္မျဖစ္နိုင္ဘူးလို႔ ေျပာေနၾကလို႔ ဟုတ္လားလို႔ သိခ်င္ပါတယ္။ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးရွိ မရွိလည္း ေျဖေပးေစခ်င္ပါတယ္။

ရာသီလာရင္ ဘာမွ မလိုေတာ့ပါ။ ေဆးေသာက္စရာ၊ ဆီးစစ္စရာ မလိုပါ။ ျမန္မာေဆးေတြကို သိပ္မသိပါ။ ေနာင္အတြက္ ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ထားပါ။

2011/4/5
Q 3: ဒီေန႔ပဲ ရက္ခ်ိန္းအတိုင္း ေသြးသြားစစ္ခဲ့ပါတယ္။ Liver Functions Test (LFT) ႏွင့္ HBsAg ႏွစ္မ်ိဳးစစ္ရပါတယ္။ ႏွစ္မ်ိဳးလံုး အေျခအေနေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဘယ္လိုေကာင္းတယ္ဆိုတာ အေသးစိတ္ေတာ့ မသိပါ။ ေသာက္ေဆး ဆက္မေပးေတာ့ပါ။ ေနာက္ ၆လေနရင္ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးျပန္စစ္ဖို႔ ခ်ိန္းပါတယ္။ Paracetamol ကိုေတာ့ လံုးဝေရွာင္ခိုင္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ -
၁။ Paracetamol အစား လိုအပ္ရင္ တျခားဘာေဆးေတြ ေသာက္လို႔ရပါသလဲ။
၂။ အသည္းအားေဆး ပံုမွန္ေသာက္ဖို႔ လိုအပ္ပါသလား။ လိုအပ္တယ္ဆို ဘယ္ေဆးမ်ိဳးေသာက္သင့္ပါသလဲ။

ဝမ္းသာစရာပါ။ ေကာင္းတယ္ဆိုတာ ပိုး-ေရာဂါ မရွိတာဘဲ ျဖစ္ပါမယ္။ အသဲအားေဆးက အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ဝယ္လို႔ရတာ ေနရာမတူရင္ မတူပါ။ အိႏၵိယမွာ Liv-52 ကို အသံုးမ်ားတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ Tiovit နဲ႔ ဂ်ပန္က Tiotan ေတြ ျဖစ္တယ္။ တျခားနာမယ္ေတြနဲ႔ တျခား တိုင္းျပည္ေတြမွာ ရႏိုင္ပါတယ္။

NSAIDs ေခဓတဲ့ (စတီရြိဳက္) မပါ အနာ-အကိုက္ေပ်ာက္ေဆးမွန္သမွ် အသဲမေကာင္းသူေတြနဲ႔ မတည့္ၾကပါ။ အနဲနဲ႔အမ်ား ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ ေရဖ်င္းရွိရင္ ပိုမတည့္ပါ။ ကိုယ္ေရာင္လို႔ ဆီးသြားေစတဲ့ေဆး Diuretics ေပးရရင္ ေဆးခ်င္း မသင့္ ျဖစ္တတ္တယ္။ အသဲမေကာင္းသူမွာ Esophageal varices ကေန ေသြးယိုတာရွိေနရင္ ပိုဆိုးေစတယ္။ တခ်ိဳ႕က Acetaminophen (Tylenol) နဲ႔ Acetylsalicylic acid (Aspirin) ေတြ သံုးၾကတယ္။ ေဆးအဆ ေလ်ာ့ခ်ရင္ ေတာ္ေသးတယ္လို႔ ဆိုတာလဲရွိတယ္။

2011/4/5
Q 4: ကြ်န္ေတာ္႔ အကုိၾကီးသည္ အသည္းေရာင္ ဘီ-စီ ပုိးရွိပါသည္။ ေသြးတုိး ဆီခ်ဳိလဲရွိပါသည္။ အရင္တစ္ပတ္က အသည္းတြင္ အလုံးေတြ႔သည္ ဆုိသျဖင္႔ CT Scan ရုိက္ေသာအခါ 5.cm ခန္႔အလုံး ေတြ႔ပါသည္။ ျမန္ျမန္ ခြဲရမည္ဆုိသျဖင္႔ 2-4-2011 က ခြဲလုိက္ပါသည္။ သည္းေျခတြင္လဲ ေက်ာက္တည္သျဖင့္ တစ္ခါထဲ ခြဲလုိက္သည္။ ယခုအခါအေရးေပၚ အခန္းတြင္ေနရပါသည္။ ယခု သတိရပါသည္။ ခြဲသည့္ေနရာႏွင့္ ဗုိက္ တစ္ဝုိက္တြင္ တင္းျပီး နာသည္ဟုေျပာပါတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ဘယ္လုိျဖစ္ႏုိင္သလဲဟု သိခ်င္ပါသည္။ ဘယ္ အခ်ိန္ ေလာက္ထိ အနားယူရမလဲဟု သိခ်င္ပါသည္။ အစားအေသာက္လဲ သိပ္မစားႏုိင္ပါ။ မိသားစုသည္ (႕႕႕႕႕) တြင္ ေနပါတယ္။ အေဖသည္လဲ အသည္း ေရဖ်င္းေရာဂါ ရသျဖင္႔ဆုံးခဲ႔ပါသည္။ အမၾကီးတြင္လဲ စီပုိး ရွိတာ ၾကာသြားေသာေၾကာင္႔ ယခုအခါ အသည္းေျခာက္ေနပါတယ္။ အရင္တုံးက ဆရာဝန္က အသည္း လဲရမည္ဟု ေျပာသျဖင္႔လဲ ခြင္႔တင္ထားပါတယ္။ ယခု ေကာင္းေနသျဖင့္ လဲဖုိ႔ ေနာက္ဆုတ္ ေပးထားပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ကုိယ္တုိင္လဲ စီပုိး ရွိသျဖင့္ ေဆး 6 လ ထုိးခဲ႔ဖူးပါသည္။ ယခုေတာ့ ၆ လ တခါ ေသြးစစ္၊ အာလ္ထရာေဆာင္း ရုိက္ေပးပါသည္။ ေဆးပညာႏွင့္ ပတ္သတ္ေသာ တရုတ္စကားမ်ားအား သိပ္နားမလည္ပါ။

ခြဲစိတ္ျပီးရင္ အထဲက ထြက္ဘို႔လိုမွာေတြ ထြက္ေအာင္ ပိုက္တပ္ပါတယ္။ မၾကာပါ။ ျပန္ျဖဳတ္ပါမယ္။ ေမ့ဆးနဲ႔ ခြဲျပီးစ လူနာတိုင္း အားနည္းတာ၊ မစားခ်င္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္ ဒါလဲမၾကာပါ။ သက္သာ ေကာင္းမြန္းလာပါလိမ့္မယ္။ ဘီပိုးေရာ စီပိုးေရာေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ႏိုင္တာက အသဲေျခာက္တာနဲ႔ အသဲကင္ဆာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူတိုင္းေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အသဲအစားထိုးတာ လိုရင္ လုပ္ရပါတယ္။ ေရာဂါအေၾကာင္းေတြ ေရးထားတာေတြ ရွိပါတယ္ လုိမယ္ထင္ရင္ ဖတ္ပါ။ ရွာမေတြ႔ရင္ ေျပာပါ။ တိုက္ရိုက္ အီးေမးလ္နဲ႔ ပို႔ပါမယ္။

On Tue, Apr 5, 2011 at 9:32 AM,
Q 5: My partner and I were living together in last month and now we got a pregnant. We are still trying to tell about us to our parents. But we would like to make an abortion for this child. So, what should I do for that??Now it`s 4 weeks and two of us are not from Yangon. So I would like to request u to make this, please. Today I will go to Yangon and I would like to come to you. Where clinic do u sit? I wanna know Yamona clinic address. May I meet u at there? When do we come to meet with u? Please help me doctor. We would like to make during this week.

I am sorry that I can't help you at this point. It is because (1) I never perform induced abortion as I am a Burmese doctor and (2) I do not (cannot) reside in Rangoon or inside Burma.

8 Apr 11, 12:59
Q 6: ဒါေလး ဘာသာျပန္ျပီး ေရးေပးပါ။
Pill-72, Postinor 2, Plan B, (Generic Levonorgestrel) = Manufacturer: Cipla Limited manufactures: Take 1 tablet by mouth as soon as possible after unprotected sex. Take the second tablet by mouth 12 hours after taking the first dose. This medication works best when it is taken within 72 hours (3 days) after unprotected sex. In some cases, your doctor may instruct you to take both tablets at once.

Pill-72, Postinor 2, Plan B, Levonorgestrel နာမယ္ တူေဆးကို ကိုယ္ဝန္ မရခ်င္လွ်င္၊ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံ ျပီးေနာက္ ၇၂ နာရီ (၃ ရက္) အတြင္း ပဌမေဆး ၁ လံုးေသာက္ပါ။ ေနာက္ ၁၂ နာရီျခားျပီး ဒုဆိယေဆး ၁ လံုး ထပ္ေသာက္ပါ။ ဆရာဝန္မွ ေဆး ၂ လံုး တျပိဳင္နက္ ေသာက္ရန္လည္း ခိုင္းႏိုင္တယ္။

Apr 9, 2011 at 11:37 AM
Q 7: သူငယ္ခ်င္းမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ 5-01-11 တုန္းက သားအိမ္ျခစ္ရပါတယ္။ ဆရာ့ကိုလည္း ေမးျမန္းဘူးပါတယ္။ ျခစ္ျပီး ေဆးေတြ ထိုးေသာက္ေတာ့ သက္သာပါတယ္။ လကုန္ေတာ့ ရာသီလာေတာ့ နည္းနည္း ျပန္နာပါတယ္။ အဲ့တုန္းက ဆရာေျပာသလို သားအိမ္က ေသြးဆင္းေတာ့ ညွစ္ရတာ ျဖစ္လို႕ ျပန္နာတာ နားလည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခု ဒီ ဆီးစပ္နား ဗိုက္ျပင္က ဟိုနားနည္းနည္း ဒီနားနည္းနည္း နာေနတတ္ပါတယ္။ ဘာလုပ္ရမလဲ။ သူ႕အမ်ိုးသားကလည္း အေဝးမွာေရာက္ေနေတာ့ အားငယ္ေနပါတယ္။ လိုအပ္တာကို လုပ္လို႕ရေအာင္ပါ။ နာတာက အျမဲေတာ့ မနာပါဘူး။ တစ္ခါတစ္ခါ အလယ္၊ တစ္ခါတစ္ခါ ညာဘက္ ဘယ္ဘက္ စသျဖင့္ နာပါတယ္။ ဘာျဖစ္တတ္ပါသလဲ။ ကေလးေတြ ဘာေတြ မရေတာ့မွာကိုလည္း စိုးရိမ္ပါတယ္။ အခုတေလာ နာတတ္ေနေတာ့ စိတ္မခ်မ္းသာလို႔ပါ။

• ဆီးစပ္ေနရာနာတာမွာ သားအိမ္ပါတ္ဝန္းက်င္ နဲ႔ ဆီးအိမ္ ၂ မ်ိဳး တခုခုျဖစ္တာ ခြဲျခားရမယ္။ တြဲလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။
• ဆီးေအာင့္တာ၊ ဆီးခဏခဏသြား၊ သြားရင္နာ၊ ဆီးပူတာက ဆီးလမ္းမွာျဖစ္တာ။
• ေမြးလမ္းဆိုတာ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ သားအိမ္အဝ၊ သားအိမ္၊ သားအိမ္ျပြန္ နဲ႔ မ်ိဳးဥအိမ္၊ ေနာက္ျပီး အဲဒါေတြ ေဘးနားေနရာေတြ ျဖစ္တယ္။ တဆက္ထဲ သေဘာပါဘဲ၊ အျဖစ္မ်ားၾကတယ္။
• ေမြးလမ္းမွာ ျဖစ္ရင္ တခုခုဆင္းတာနဲ႔ တြဲတာ မ်ားတယ္။ အျဖဴ-အဝါ-ေသြး ဆင္းႏိုင္တယ္။
• ယားတာနဲ႔ မယားတာလဲ ေမးတယ္။
• တခ်ိဳ႕မွာ အိမ္ေထာင္ဘက္နဲ႔ အတူေနရင္ နာတာလဲ တြဲျဖစ္ေသးတယ္။
• ခဏခဏျဖစ္မွ ေနာင္ ကေလးရဘို႔ ခက္တယ္။
• ရာသီလာခါနီး နာတတ္တာလဲ စဥ္းစားရမယ္။
• ေသြးထိန္ေနရင္ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္ခ်င္တာလား။ သားအိမ္ျပင္ပ-ကိုယ္ဝန္လား။
• ဆီးလမ္း၊ ေမြးလမ္းမဟုတ္ဘဲ အစာလမ္းကိုလည္း ေမ့မထားရဘူး။ ျဖစ္ရင္ ေလတို႔၊ ဝမ္းတို႔နဲ႔ ဆက္ေနမယ္။
• ဗိုက္ညာဘက္ ေအာက္နားဆိုရင္ အူးအတက္ကို ထည့္တြက္ရမယ္။
• ဗိုက္ေအာက္ ဘယ္ဘက္ဆိုရင္ ဝမ္းကိစၥ။
• ျဖစ္ႏိုင္စရာေတြ ေရးျပလို႔ စိတ္ညစ္-စိတ္ရႈတ္မသြားပါနဲ႔။ ေမးတဲ့သူမွာ ျဖစ္ႏိုင္စရာအမ်ားဆံုးက မ်ိဳးပြါးလမ္း ေရာင္တာပါ။

1. Painkiller (Ibuprofen, Diclofenic, Paracetamol) တခုခု ေသာက္ေစပါ။ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ ေသာက္ပါ။ ၃-၄ ရက္ထက္ မၾကာေလာက္ပါ။
2. ပိုးေသေဆးလဲ ေသာက္သင့္တယ္။ (အသင့္အတင့္) ဆိုးတဲ့ တင္ပဆံုရိုးတြင္း အဂၤါေတြ ေရာင္တာအတြက္ -
• Ceftriaxone 250 mg IM ထိုးေဆး ၁ လံုးထိုးပါ။ ဒါမွမဟုတ္ Cefoxitin 2 g ထိုးေဆး IM ထိုးပါ။
• Doxycycline စားေဆး တခါေသာက္ ၁ လံုး၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္ေသာက္ပါ။
• ပိုေသျခာေအာင္ Metronidazole စားေဆး တခါေသာက္ ၁ လံုး၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၅-၇ ရက္ေသာက္ပါ။

အေကာင္းဆံုး ေဆးညႊန္းျဖစ္ပါတယ္။ ထိုးေဆး လက္လွမ္းမမီရင္ ေသာက္ေဆး ၂ မ်ိဳး အားကိုးႏိုင္ပါတယ္။