က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Wednesday, April 13, 2011

Snoring အိပ္ေဟာက္ျခင္း

14 Mar 11, 15:19
Can I have a link for snoring problem?
2011/4/9
က်ေနာ္ အသက္က ၂၇ထဲ ေရာက္ပါျပီ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၇၃ ကီလို ရွိပါတယ္။ (႕႕႕႕႕) မွာ ေက်ာင္းတက္ေနပါတယ္။ ဒီမွာ ေဆာင္းရာသီဆိုရင္ အပူခ်ိန္က -23 ေလာက္ေရာက္ျပီး ေႏြဆိုရင္ေတာ့ +20 ေလာက္ ေရာက္ပါတယ္။ ခဏခဏ ႏွာေစး၊ အေအးမိတတ္ပါတယ္။ ႏွာေခါင္းက အျမဲလိုလို ပိတ္ေနပါတယ္။ ငယ္ကတည္းကပါ။ ႏွာေခါင္းပိတ္တတ္လို႔ ႏွာမႈတ္သလို ခဏခဏ လုပ္ရပါတယ္။ ႏွာေစးတဲ့အခါ ပိုလုပ္ရပါတယ္။ အသက္ရွဴတဲ့အခါ ပါးစပ္က ကူရပါတယ္။ တဘက္ေစာင္း အိပ္ရပါတယ္။ ပက္လက္ အိပ္ရင္ ပါးစပ္ကဘဲ အသက္ရွဴရပါတယ္။ အိပ္ယာထခ်ိန္ ဖုန္၊ အမႈန္မ်ား ပါးစပ္ထဲမွာ ဝင္ေနပါတယ္။ အာသီးခဏခဏ ေယာင္ပါတယ္။ လည္ေခ်ာင္း ခဏခဏကြဲပါတယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ နဲနဲတက္လာတဲ့ အရြယ္ေရာက္ေတာ့ အိပ္ေဟာက္လာပါတယ္။

ေတာ္ေတာ္က်ယ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ လန္႔ႏိုးပါတယ္။ အေဆာင္မွာ ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အခန္းေဖာ္ ရွိပါတယ္။ သူ႔အတြက္လဲ အေနွာင့္အယွက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အားနာလို႔ ေကာင္းေကာင္း အိပ္ရတယ္ မရွိပါ။ တစ္ေနရာကို သြားတဲ့အခါ အိပ္ေဟာက္တဲ့အတြက္ အိပ္ရတာ အဆင္မေျပပါ။ ဒီလိုသာ အိပ္ေဟာက္ေနမယ္ဆို က်ေနာ့္ ဇနီးျဖစ္လာမယ့္ အမ်ိဳးသမီးအတြက္ေတာ့ ရင္ေလးစရာပါ။ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိခိုက္ပါတယ္။ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရးကိုလဲ ထိခိုက္ပါတယ္။ အဓိက က်န္းမာေရးျပႆနာလဲ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ႏွာေခါင္းပိတ္တာပါလဲ။ ေလျပြန္ပိတ္တာလား။ အဆုပ္ေၾကာင့္ဘဲလား။ ဘယ္လို ကုသမႈေတြ လုပ္သင့္လဲ။ ဘယ္လို ေနထိုင္ ဂရုစိုက္ရမလဲ။

Snoring အိပ္ေပ်ာ္ေနရင္ ေဟာက္သံထြက္တာဟာ အသက္ရွဴရာမွာသံုးရတဲ့ အရာေတြ တုန္ခါလို႔ ျဖစ္တာပါ။ ဝင္ရတဲ့ေလကို ဆို႔ေနတာမို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုးတိုးကေန နားၾကားမခံႏိုင္ေလာက္ေအာင္အထိ က်ယ္ေလာင္တတ္တယ္။ Uvula (ယူျဗဴလာ) ဆိုတာနဲ႔ Soft palate အာေခါင္ေပ်ာ့ေတြနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ ပါးစပ္ပိတ္ရင္း ေဟာက္တဲ့ ျပႆနာက လွ်ာမွာ ရွိႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္ဟရင္း ေဟာက္တဲ့ ျပႆနာက လည္ေခ်ာင္းမွာ ရွိႏိုင္တယ္။

လူၾကီးေတြထဲမွာ ၃ဝ ကေန ၅ဝ ရာႏွဳန္းျဖစ္တယ္။ အီတလီမွာ ၅၇၁၃ ေယာက္ကို စမ္းေတာ့ ေယာက္်ား ၂၄% နဲ႔ မိန္းမ ၁၃႕၈% မွာ ျဖစ္တာ သိရတယ္။ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္ Chest journal ကေျပာတာက ၂၆% ခံစားေနရတယ္တဲ့။အသက္ၾကီးရင္ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။

• အိပ္ေပ်ာ္ေနရင္ လည္ေခ်ာင္းပိတ္ဖို႔ အားနည္းလို႔၊
• ေမးရိုး အေနမက်တာမို႔ ၾကြက္သားေတြ တင္းေနလို႔၊
• လည္ေခ်ာင္းမွာ အဆီစုေနလို႔၊
• ႏွာေခါင္းထဲမွ ာဆို႔ေနလို႔၊
• ေပ်ာ့ေစတဲ့ သတၲိရွိတဲ့ ေဆးေသာက္လို႔၊ အရက္ေသာက္လို႔၊
• ပက္လက္အိပ္ေတာ့ လွ်ာက ေနာက္ျပန္က်ျပီး ေလဝင္လမ္းကို ဆို႔ေနလို႔၊
• အာသီး ၾကီးေနလို႔၊

လူမႈေရးအရ ေဟာက္တတ္သူမ်ား သူမ်ားကို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးသလို သိတတ္သူေတြ ကိုယ္တိုင္က သူမ်ားေတြကို အားနာလို႔၊ ရွက္ရြံ႔လို႔ စိတ္ဒုကၡ ျဖစ္ၾကတယ္။ က်န္းမာေရးဘက္က ၾကည့္ရင္ ႏွလံုးေရာဂါ Heart attack (အတက္ခ္) ရမွာ ၃၄% ပိုျပီး၊ Stroke (စထုပ္ခ္) ရမွာ ၆၇% မ်ားတာ ေတြ႔ရတယ္။

ကုသနည္းေတြ -
• Pseudoephedrine နဲ႔ Domperidone ေဆး ၂ မ်ိဳးတြဲကို သံုးႏိုင္တယ္။ ဆိုးဝါးသူအတြက္ ၉၅% ေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အိပ္ရင္ အသံက်ယ္က်ယ္ ေဟာက္ျပီး က်န္းမာသူ (၃ဝ) ဦးကို အိပ္ရာဝင္မွာ Pseudoephedrine 60 mg နဲ႔ Domperidone 10 mg ကို ရက္ (၃ဝ) ၾကာေပးတယ္။ အိပ္ေဖၚ-အိပ္ဖက္ေတြက ဒိုင္ယာရီ ေရးၾကရတယ္။ သုေတသန သေဘာအရ ဆက္လုပ္တာေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ အေျဖထုတ္တဲ့အခါ ၇၇၂ ဦးထဲက ၄၉၃ ဦးက ေဟာက္တာ ေပ်ာက္သြားတယ္။ ၂၃၂ ဦးက သက္သာလာတယ္။
• အလြယ္ဝယ္လို႔ရတဲ့ ကရိယာ ဆိုတာက EVA polymer နဲ႔လုပ္ထားတယ္။ အားကစားသမားေတြသံုးတဲ့ Mouth-guards နဲ႔ တူတယ္။
• Mandibular advancement splints သြားအထူးကရိယာ ဆိုတာက ေအာက္ေမးရိုကို ေရွ႕တိုးေစလို႔ လွ်ာကုိပါ ဆြဲယူေစတယ္။
• Continuous positive airway pressure (CPAP) စက္ဆိုတာလဲ ရွိတယ္။ Sleep apnea အိပ္ေရးပ်က္ ေရာဂါ နဲ႔ ေဟာက္တာနဲ႔ တြဲေနသူေတြအတြက္ သံုးတယ္။ ေလကို ထိန္းျပီး ပိုက္နဲ႔ သြင္းေပးေနတာ ျဖစ္တယ္။
• Uvulopalatopharyngoplasty ခြဲစိတ္ကုသနည္းလဲ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမာရြတ္ကေန လမ္းပိုက်ဥ္းသြားမွာ စိုးရတယ္။ အမာရြတ္ဆိုတာ လူတေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူဘူး။ ဆိုးတဲ့သူက ဆိုးတယ္။
• Radiofrequency ablation (RFA) (ေရဒီယိုလိႈင္း) နည္းလဲ ရွိေသးတယ္။ လည္ေခ်ာင္းေနာက္ထဲက (တစ္ရွဴး) အေျပာ့စားေတြကို အပူခ်ိန္ ၇၇ ကေန ၈၅ စင္တီဂရိတ္အထိ ေပးတယ္။ Soft palate နဲ႔ Uvula ေတြမွာ အေပၚယံ-ေအာက္လႊာကို အမာရြတ္ျဖစ္ေစတယ္။ တင္းမာေစမယ္။ တခါလုပ္ ၁ နာရီ နီးနီးၾကာမယ္ ထပ္ထပ္ လုပ္ရတယ္။ သက္သာေစဘို႔သာ တတ္ႏိုင္တယ္။
• Pillar Procedure ခြဲစိတ္နည္းကေတာ့ သက္သက္သာသာ ရွိတယ္။ ထံုေဆးနဲ႔ ေဆးထိုးပိုက္တမ်ိဳး သံုးျပီး ခြဲစိတ္ရာမွာ သံုးရတဲ့ ခ်ဳပ္ၾကိဳးတမ်ိဳး Dacron (Polyethylene terephthalate) ကို Soft palate အာေခါင္ေပ်ာ့ထဲ ထိုးသြင္းေပးတယ္။
• Laser-assisted uvulopalatoplasty (LAUP) ေလဆာသံုး Somnoplasty ခြဲစိတ္နည္း၊

အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ ေဆးေတြ-နည္းေတြ -
1. Snoreeze Oral mint-flavoured Strips
2. Snoreeze Throat Spray lubricates
3. Nozovent flexible plastic
4. SomnoGuard
5. Rhynil Herbal Spray

ေဆးနည္းအတြက္ ေထာက္ခံခ်က္ေတြ -
• ၁၉၉၆ Journal of Prosthetic Dentistry ကေန Electrical stimulation နည္း၊
• ၁၉၉၇ Wisconsin Medical Journal ကေျပာတာက Magnetic Therapies နည္း၊
• ၁၉၉၈ American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine က Nasal Lubricants နည္း၊
• ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ Cochrane Database of Systematic Reviews အဆိုအရ Intranasal fluticasone ေဆး ေကာင္းတယ္။ ၂ဝဝ၁ တံုးကလည္း Journal of Pediatrics က ကေလးေတြမွာ ဒီ (ေကာ္တီဇုန္း) ေဆး ထိေရာက္တာကို ေထာက္ခံခဲ့တယ္။
• ၂ဝဝ၉ Health Technology Assessment က ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ အထိေရာက္ဆံုးကုသနည္းဟာ Continuous positive airway pressure (CPAP) ျဖစ္တယ္။
• ၂ဝ၁ဝ Journal of Clinical Sleep Medicine ကေတာ့ Pseudoephedrine နဲ႔ Domperidone ေဆးေတြက လူၾကီးေတြအတြက္ ထိေရာက္တယ္။

ကိုယ္တိုင္ ဆင္ျခင္စရာေတြ -
• အိပ္တဲ့ပံုစံ ေျပာင္းပါ။ ေခါင္းအံုး ေလ်ာ့ပါ။ ပက္လက္အိပ္ပါ။ ေဘးတဖက္ေစာင္း အိပ္ပါ။ တေယာက္ထဲ အိပ္ပါ။ ညစာ ေလ်ာ့စားပါ၊ ႏို႔ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ၊ ပဲႏို႔ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ၊ အရက္ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ၊
• ဝေနသူ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ခ်ပါ။ ေဆးလိပ္ ျဖတ္ပါ။ Caffeine (ေကဖင္း) ပါတာ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ။
• အခန္းေဖၚ၊ ကုတင္ေဖၚ Earplugs နားၾကပ္သံုးပါ။
• Tennis ball trick (တင္းနစ္) ေဘာလံုးနည္း၊ ခါးေနရာမွာ (တင္းနစ္) အရြယ္ ပစၥည္းတခုခုကို ထားျပီး အိပ္ၾကည့္ပါ။ အိပ္ရတာ သက္ေတာင့္သက္သာ မရွိတာမို႔ ေဘးေစာင္းအိပ္ရမွာ ေသျခာတယ္။
• အိပ္ေဆး၊ ေျပေလ်ာ့ေဆး မေသာက္ပါနဲ႔၊ အိပ္ခ်င္ေစတဲ့ Antihistamines (အင္တီဟစ္တမင္း) ေဆး မေသာက္ပါနဲ႔၊
• Throat exercises ေလ့က်င့္ခန္းနည္းလဲ ရွိတယ္။
• Didgeridoo ေခၚတဲ့ ၾသစေၾတးလ် ဌာေန-တိုင္းရင္းသားေတြ သံုးတဲ့ ေလမႈတ္-တူရိယာကို မႈတ္ပါ။
• Singing သီခ်င္းဆိုပါ၊

Dr. တင့္ေဆြ
၁၃-၄-၂ဝ၁၁

• Pseudoephedrine ေဆးဟာ Decongestant ေသြးေၾကာေတြ က်ဥ္းေစတဲ့ အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ (ဆိုင္းနပ္စ္) ေရာဂါမွာ သံုးတယ္။ နားေရာဂါမွာလဲ သံုးတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြက အစားပ်က္မယ္၊ ႏွလံုးခုန္ကို ျမန္ေစ၊ သန္ေစ မမွန္ျဖစ္ေစတယ္။ ေခါင္းမူးေဝမယ္၊ စိတ္မျငိမ္ျဖစ္ေစမယ္။ ေသြးယိုလြယ္တယ္၊ အားယုတ္မယ္၊ ကိုယ္ပူမယ္၊ ကိုက္ခဲမယ္၊ တုပ္ေကြးလို ခံစားရမယ္။ ေသြးဖိအား တက္ေစမယ္၊ မ်က္စိေဝဝါးမယ္၊ အာရံုစိုက္ရတာ ခက္မယ္၊ ရင္ပတ္နာမယ္၊ ထံုမယ္။ 30-60 mg ကို ၄-၆ နာရီတခါ ေပးတယ္။ တေန႔ကို 240 mg ထက္မပိုရပါ။
• Domperidone ေဆးက အစာအိမ္ေရာဂါအတြက္ သံုးတဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ အန္တာသက္သာေအာင္လဲ သံုးတယ္။ Parkinson's Disease ေရာဂါအတြက္လဲ သံုးတယ္။ အစာအိမ္ေရာဂါအတြက္ 10 mg ကို တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ ေပးတယ္။ အန္တာ သက္သာေအာင္ 20 mg ကို တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ေပးတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြက စကားေျပာရခက္တယ္၊ ဘယ္ေရာက္ေနမွန္းမသိ ျဖစ္တတ္တယ္၊ ေခါင္းမူးတတ္တယ္၊ သတိလက္လြတ္သလိုေနမယ္၊ ႏွလံုးခုန္မမွန္ ျဖစ္မယ္။
• Fluticasone က ပါးစပ္ကေန ရွဴရတဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ ပန္းနာလို အသက္ရွဴၾကပ္သူေတြသံုးတဲ့ Corticosteroids (စတီရြိဳက္) အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။ တေန႔ ၂ ၾကိမ္ အခ်ိန္မွန္ ရွဴရတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြက ေခါင္းကိုက္၊ စကားေျပာခက္၊ လည္ေခ်ာင္းတာ၊ ႏွာရည္ယို၊ ပါးစပ္နာ၊ ဝက္ျခံထြက္၊ မ်က္ႏွာေရာင္၊ စိုးရိမ္စိတ္ဝင္၊ ေမာပန္း၊ အားယုတ္၊ ရာသီမမွန္။