Eczema ေရာဂါေၾကာင့္ စိတ္ဆင္းရဲေနရပါတယ္။ ျဖစ္တာ တစ္လေလာက္ ရိွပါၿပီ။ ျပည္ပတုိင္းျပည္မွာ ေရာက္ေနတာပါ။ ဒီေရာဂါရပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဗဟုသုတ နဲ႔ ေရွာင္ရန္-ေဆာင္ရန္ေလးေတြ သိခ်င္ပါတယ္။
အေရျပားမွာ ေပ်ာက္ႏိုင္ခဲတဲ့အနာေတြကို Dermatitis အေရျပားနာလို႔ ေယ်ဘုယ်ေခၚတယ္။ အမ်ားဆံုးျဖစ္တာက Eczema (Atopic dermatitis) ႏွင္းခူနာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူကလဲ အမ်ိဳးအစားေတြ မ်ားတယ္။
ဘာလို႔ လာျဖစ္ရသလဲ။ ဆရာဝန္ေတြ သိပ္နားမလည္ၾကေသးပါ။ မတည့္တာနဲ႔ ေတြ႔ထိတာကေန စတယ္ဆိုတာေတာ့ ေသျခာတယ္။ ဆပ္ျပာ၊ အလွအပပစၥည္း၊ အဝတ္အစား၊ အစားအေသာက္၊ လက္ဝတ္ရတနာ၊ ေခြ်းထြက္တာ၊ အမံႈအမႊား၊ ဓါတုေဆးရည္၊ ေလစိုထိုင္းဆ နည္းတာ၊ မတည့္တဲ့ လိမ္းေဆး၊ အဝတ္အစားၾကမ္း၊ ေခြ်း၊ ရာဘာ၊ ပလပ္စတစ္ အသံုးအေဆာင္၊ ပြတ္တိုက္မႈ၊ ဗက္တီးရီးယား၊ တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ဆက္တိုက္ ကိုင္တြယ္ ေနရတာေတြကေန ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက ရာသီဥတုနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ စိတ္နဲ႔ပတ္သက္ျပန္ေသးတယ္။
စျဖစ္လာပံုကလဲ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ မတူတတ္ဘူး။ ျဖစ္မဲ့ေနရာမွာ နီရဲလာမယ္၊ ယားမယ္၊ ပူေလာင္ေနမယ္၊ ကုတ္ရင္းကေန အဖူးေပါက္လာ၊ အနာျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ၾကာေတာ့ အေရျပားက ထူလာမယ္။ ေခါင္းကေန ေျခေထာက္ ႏွင္းခူနာ ေပါက္ႏိုင္တယ္။
အမ်ိဳးအစားေတြကို ေဆးပညာအရေတာ့ ခြဲထားတယ္။
1. Atopic dermatitis အမ်ားဆံုးအမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ ယားမယ္၊ နာတာရွည္တယ္၊ အေရျပားေရာင္ေနမယ္။ ေပၚလိုက္ ေပ်ာက္လိုက္ေနမယ္။ မတည့္သာနဲ႔ ေတြ႔ရင္ ျပန္ျဖစ္တဲ့သေဘာဘဲ။
2. Contact eczema မတည့္တာနဲ႔ ထိေတြ႔မႈကေနျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးအစား၊
3. Seborrheic eczema အဆီျပန္ေနတာမ်ိဳး။
4. Nummular eczema အဝိုင္းျပားေလး သဏၭာန္ရွိတယ္။
5. Neurodermatitis (simplex chronicus) အသက္ ၂ဝ-၅ဝ ၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ စိတ္ဖိအားနဲ႔ပါ ဆက္စပ္တယ္။ အာရံုေၾကာနဲ႔ ဆိုင္တယ္။
6. Stasis dermatitis ေျခေထာက္မွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေသြးလွည့္ပတ္မႈနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာထံုးသူေတြမွာ ျဖစ္တယ္။
7. Dyshidrotic eczema (Dyshidrotic dermatitis) လက္ဖဝါး၊ ေျခဖဝါးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။
ေဆးကုရတာ ခက္ပါတယ္။ ယားတာ-ေရာင္တာ သက္သာေအာင္၊ ပိုမဆိုးေအာင္ လုပ္ေပးရတာ မ်ားတယ္။
1. လူေနမႈဘဝ ပံုစံပါ ေျပာင္းဘို႔ လိုတတ္တယ္။ မတည့္ဘူးလို႔ အေသအျခာ သိတာကို ေရွာင္ပါ။ လက္ရွိအလုပ္ကေန ေျပာင္းႏိုင္ရင္ ေျပာင္းရမယ္။
2. ေဆးလဲ တမ်ိဳးတမ်ိဳးေျပာင္း သံုးရတတ္တယ္။ လိမ္းေဆးထဲမယ္ ေရနည္းနည္းနဲ႔ ဆီမ်ားတာ မသင့္ဘူး။
3. Corticosteroid creams လိမ္းေဆးေတြက Inflammatory reaction ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ကို သက္သာေစတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးေတြကလဲ Mild ခပ္ေျပာ့ေျပာ့၊ Medium ခပ္လတ္လတ္ နဲ႔ High-potency အျပင္စားေတြ ရွိတယ္။
4. သိပ္ယားေနရင္ Antihistamines (အင္တီဟစ္တမင္း) စားေဆးတြဲေပးရတယ္။ အိပ္တဲ့သတၲိပါတာမ်ိဳး ဥပမာ Diphenhydramine (Benadryl), Hydroxyzine (Atarax, Vistaril) နဲ႔ Cyproheptadine ေတြ သံုးသင့္တယ္။
5. တခါတေလ Corticosteroids (Prednisone) စားေဆးပါေပးရတယ္။ ရက္တိုသာ သံုးရမယ္။
6. Ultraviolet light therapy (Phototherapy) ခရမ္းလြန္-ေရာင္ျခည္နဲ႔လဲ ကုႏိုင္တယ္။
7. Immunosuppressant (Cyclosporine) ေရာဂါျပီးတာကို သက္ေရာက္ေစတဲ့ ေဆးမ်ိဳးကိုလဲ တခါတေလ သံုးႏိုင္တယ္။ Coal tar သံုးႏိုင္တယ္။
8. FDA ကေန အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ေဆး ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ Tacrolimus (Protopic) နဲ႔ Pimecrolimus (Elidel) ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ ဒီေဆးေတြက ေရာဂါျပီးတာကို သက္ေရာက္ေစတဲ့ ေဆးမ်ိဳး Calcineurin inhibitors အုပ္စုဝင္ ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ ၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြေတာ့ မေပးသင့္ဘူး။ ၾကီးတဲ့သူေတြမ်ာလဲ သတိနဲ႔သာသံုးပါ။
ဆရာဝန္မပါဘဲ လုပ္သင့္တာေတြ ရွိတယ္။
• ခဏခဏ ေရခ်ိဳးတာ ေကာင္းတဲ့ (အိုင္ဒီယာ) မဟုတ္ဘူး။ ရိုးရိုး၊ ခပ္ေျပာ့ေျပာ့ ဆပ္ျပာသာ သံုးပါ။ ေရခပ္ေႏြးေႏြးသာ ေကာင္းတယ္။
• ေရခ်ိဳးျပီးရင္ Moisturizer လိမ္းပါ။ Plain petroleum jelly (Vaseline) က ေစ်းလဲခ်ိဳတယ္ ေကာင္းတယ္။
• ဆပ္ျပာ၊ ေရေမႊး၊ အလွသံုးပစၥည္း၊ လက္ဝတ္ရတနာ၊ ပါတ္ဝန္းက်င္ အမံႈအမႊား တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေရွာင္ပါ။
• အဝတ္အစား တင္းၾကပ္လြန္းတာ ေရွာင္ပါ။ (ေကာ္တြန္) ပိုသင့္တယ္။
• ယားတဲ့ေနရာမွာ ေအးတာ တင္ေပးပါ။
• မတည့္ဘူး ေသျခာတဲ့ အစားအစာ ေရွာင္ပါ။
• လက္အိတ္သံုးပါ။
• ေခြ်းထြက္ေစတဲ့အလုပ္မ်ိဳး ေရွာင္ပါ။
• အခန္းကိုေတာ့ ေအးေနပါေစ။ (အဲယားကြန္း) ကေရေငြ႔ဓါတ္နည္းေစတယ္။ အခန္းထဲမွာ Humidifier သံုးပါ။
• အေရျပားသန္႔ရွင္းေရး ဂရုစိုက္ပါ။
• ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာ နဲ႔ တရားထိုင္တာ၊ အလြန္ေကာင္းပါတယ္။
• Eczema Medicine ႏွင္းခူနာေဆး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/06/clobetasol-propionate-and-neomycin.html ကို တြဲဖတ္ပါ။
Dr. တင့္ေဆြ
၂၈-၅-၂ဝ၁၁
