က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Saturday, May 28, 2011

Eczema ႏွင္းခူနာ

28 May 11, 10:31
Eczema ေရာဂါေၾကာင့္ စိတ္ဆင္းရဲေနရပါတယ္။ ျဖစ္တာ တစ္လေလာက္ ရိွပါၿပီ။ ျပည္ပတုိင္းျပည္မွာ ေရာက္ေနတာပါ။ ဒီေရာဂါရပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဗဟုသုတ နဲ႔ ေရွာင္ရန္-ေဆာင္ရန္ေလးေတြ သိခ်င္ပါတယ္။

အေရျပားမွာ ေပ်ာက္ႏိုင္ခဲတဲ့အနာေတြကို Dermatitis အေရျပားနာလို႔ ေယ်ဘုယ်ေခၚတယ္။ အမ်ားဆံုးျဖစ္တာက Eczema (Atopic dermatitis) ႏွင္းခူနာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူကလဲ အမ်ိဳးအစားေတြ မ်ားတယ္။

ဘယ္အရြယ္မဆို ျဖစ္တယ္။ က်ား-မ မေရြးျဖစ္တယ္။ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ငယ္သူေတြမွာ အျဖစ္သိပ္နည္းတယ္။ ငယ္သူေတြျဖစ္ရင္ ေပ်ာက္တာ မ်ားတယ္။ ၾကီးမွျဖစ္ရင္ မေပ်ာက္ႏိုင္တာ မ်ားျပီး မ်ိဳးရိုးလိုက္ႏိုင္တယ္။ မိသားစုထဲမွာ (အလာဂ်ီ) ရတတ္သူေတြ ရွိေနမယ္။ ပန္းနာတို႔ ဟိုဟာမတည့္ ဒီဟာမတည့္ျဖစ္တာတို႔ကို ေျပာတာပါ။ လူၾကီးေတြ ၁ဝဝ မွာ ၁-၂ ေယာက္၊ ကေလး ဆိုရင္ ၅ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ေလာက္ ျဖစ္တယ္။ မိန္းကေလးေတြမွာ ပိုမ်ားတယ္။ ကူးစက္ေရာဂါ မဟုတ္ပါ။

ဘာလို႔ လာျဖစ္ရသလဲ။ ဆရာဝန္ေတြ သိပ္နားမလည္ၾကေသးပါ။ မတည့္တာနဲ႔ ေတြ႔ထိတာကေန စတယ္ဆိုတာေတာ့ ေသျခာတယ္။ ဆပ္ျပာ၊ အလွအပပစၥည္း၊ အဝတ္အစား၊ အစားအေသာက္၊ လက္ဝတ္ရတနာ၊ ေခြ်းထြက္တာ၊ အမံႈအမႊား၊ ဓါတုေဆးရည္၊ ေလစိုထိုင္းဆ နည္းတာ၊ မတည့္တဲ့ လိမ္းေဆး၊ အဝတ္အစားၾကမ္း၊ ေခြ်း၊ ရာဘာ၊ ပလပ္စတစ္ အသံုးအေဆာင္၊ ပြတ္တိုက္မႈ၊ ဗက္တီးရီးယား၊ တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ဆက္တိုက္ ကိုင္တြယ္ ေနရတာေတြကေန ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက ရာသီဥတုနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ စိတ္နဲ႔ပတ္သက္ျပန္ေသးတယ္။

စျဖစ္လာပံုကလဲ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ မတူတတ္ဘူး။ ျဖစ္မဲ့ေနရာမွာ နီရဲလာမယ္၊ ယားမယ္၊ ပူေလာင္ေနမယ္၊ ကုတ္ရင္းကေန အဖူးေပါက္လာ၊ အနာျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ၾကာေတာ့ အေရျပားက ထူလာမယ္။ ေခါင္းကေန ေျခေထာက္ ႏွင္းခူနာ ေပါက္ႏိုင္တယ္။

အမ်ိဳးအစားေတြကို ေဆးပညာအရေတာ့ ခြဲထားတယ္။
1. Atopic dermatitis အမ်ားဆံုးအမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ ယားမယ္၊ နာတာရွည္တယ္၊ အေရျပားေရာင္ေနမယ္။ ေပၚလိုက္ ေပ်ာက္လိုက္ေနမယ္။ မတည့္သာနဲ႔ ေတြ႔ရင္ ျပန္ျဖစ္တဲ့သေဘာဘဲ။
2. Contact eczema မတည့္တာနဲ႔ ထိေတြ႔မႈကေနျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးအစား၊
3. Seborrheic eczema အဆီျပန္ေနတာမ်ိဳး။
4. Nummular eczema အဝိုင္းျပားေလး သဏၭာန္ရွိတယ္။
5. Neurodermatitis (simplex chronicus) အသက္ ၂ဝ-၅ဝ ၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ စိတ္ဖိအားနဲ႔ပါ ဆက္စပ္တယ္။ အာရံုေၾကာနဲ႔ ဆိုင္တယ္။
6. Stasis dermatitis ေျခေထာက္မွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေသြးလွည့္ပတ္မႈနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာထံုးသူေတြမွာ ျဖစ္တယ္။
7. Dyshidrotic eczema (Dyshidrotic dermatitis) လက္ဖဝါး၊ ေျခဖဝါးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။

ေဆးကုရတာ ခက္ပါတယ္။ ယားတာ-ေရာင္တာ သက္သာေအာင္၊ ပိုမဆိုးေအာင္ လုပ္ေပးရတာ မ်ားတယ္။
1. လူေနမႈဘဝ ပံုစံပါ ေျပာင္းဘို႔ လိုတတ္တယ္။ မတည့္ဘူးလို႔ အေသအျခာ သိတာကို ေရွာင္ပါ။ လက္ရွိအလုပ္ကေန ေျပာင္းႏိုင္ရင္ ေျပာင္းရမယ္။
2. ေဆးလဲ တမ်ိဳးတမ်ိဳးေျပာင္း သံုးရတတ္တယ္။ လိမ္းေဆးထဲမယ္ ေရနည္းနည္းနဲ႔ ဆီမ်ားတာ မသင့္ဘူး။

3. Corticosteroid creams လိမ္းေဆးေတြက Inflammatory reaction ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ကို သက္သာေစတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးေတြကလဲ Mild ခပ္ေျပာ့ေျပာ့၊ Medium ခပ္လတ္လတ္ နဲ႔ High-potency အျပင္စားေတြ ရွိတယ္။
4. သိပ္ယားေနရင္ Antihistamines (အင္တီဟစ္တမင္း) စားေဆးတြဲေပးရတယ္။ အိပ္တဲ့သတၲိပါတာမ်ိဳး ဥပမာ Diphenhydramine (Benadryl), Hydroxyzine (Atarax, Vistaril) နဲ႔ Cyproheptadine ေတြ သံုးသင့္တယ္။
5. တခါတေလ Corticosteroids (Prednisone) စားေဆးပါေပးရတယ္။ ရက္တိုသာ သံုးရမယ္။
6. Ultraviolet light therapy (Phototherapy) ခရမ္းလြန္-ေရာင္ျခည္နဲ႔လဲ ကုႏိုင္တယ္။
7. Immunosuppressant (Cyclosporine) ေရာဂါျပီးတာကို သက္ေရာက္ေစတဲ့ ေဆးမ်ိဳးကိုလဲ တခါတေလ သံုးႏိုင္တယ္။ Coal tar သံုးႏိုင္တယ္။
8. FDA ကေန အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ေဆး ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ Tacrolimus (Protopic) နဲ႔ Pimecrolimus (Elidel) ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ ဒီေဆးေတြက ေရာဂါျပီးတာကို သက္ေရာက္ေစတဲ့ ေဆးမ်ိဳး Calcineurin inhibitors အုပ္စုဝင္ ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ ၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြေတာ့ မေပးသင့္ဘူး။ ၾကီးတဲ့သူေတြမ်ာလဲ သတိနဲ႔သာသံုးပါ။

ဆရာဝန္မပါဘဲ လုပ္သင့္တာေတြ ရွိတယ္။
• ခဏခဏ ေရခ်ိဳးတာ ေကာင္းတဲ့ (အိုင္ဒီယာ) မဟုတ္ဘူး။ ရိုးရိုး၊ ခပ္ေျပာ့ေျပာ့ ဆပ္ျပာသာ သံုးပါ။ ေရခပ္ေႏြးေႏြးသာ ေကာင္းတယ္။
• ေရခ်ိဳးျပီးရင္ Moisturizer လိမ္းပါ။ Plain petroleum jelly (Vaseline) က ေစ်းလဲခ်ိဳတယ္ ေကာင္းတယ္။
• ဆပ္ျပာ၊ ေရေမႊး၊ အလွသံုးပစၥည္း၊ လက္ဝတ္ရတနာ၊ ပါတ္ဝန္းက်င္ အမံႈအမႊား တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေရွာင္ပါ။
• အဝတ္အစား တင္းၾကပ္လြန္းတာ ေရွာင္ပါ။ (ေကာ္တြန္) ပိုသင့္တယ္။
• ယားတဲ့ေနရာမွာ ေအးတာ တင္ေပးပါ။
• မတည့္ဘူး ေသျခာတဲ့ အစားအစာ ေရွာင္ပါ။
• လက္အိတ္သံုးပါ။
• ေခြ်းထြက္ေစတဲ့အလုပ္မ်ိဳး ေရွာင္ပါ။
• အခန္းကိုေတာ့ ေအးေနပါေစ။ (အဲယားကြန္း) ကေရေငြ႔ဓါတ္နည္းေစတယ္။ အခန္းထဲမွာ Humidifier သံုးပါ။
• အေရျပားသန္႔ရွင္းေရး ဂရုစိုက္ပါ။
• ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာ နဲ႔ တရားထိုင္တာ၊ အလြန္ေကာင္းပါတယ္။

• Eczema Medicine ႏွင္းခူနာေဆး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/06/clobetasol-propionate-and-neomycin.html ကို တြဲဖတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၈-၅-၂ဝ၁၁