က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, May 1, 2011

Hoarseness အသံဝင္ေနလို႔ဗ်ာ

Apr 30, 2011 at 3:53 PM
အသံဝင္တတ္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို သိခ်င္ပါတယ္။ အသံဝင္ေနတာ ၂ လ ေက်ာ္ေနပါၿပီ။ ဘယ္လို လုပ္သင့္တယ္၊ ဘာေဆး စားသင့္တယ္ ဆိုတာ ညႊန္ၾကားေပးပါ။ ကၽြန္ေတာ့္ နာမည္ (႕႕႕႕႕)၊ အသက္က ၃၆ နွစ္၊ (႕႕႕႕႕) မွာ အလုပ္လုပ္ ေနပါတယ္။

အသံဝင္တယ္၊ အသံေျပာင္းတယ္ ဆိုတာ ေျပာလို႔ ထြက္ေနၾက အသံက Pitch အနိမ့္အျမင့္ေရာ၊ Quality အရည္အေသြးပါ မတူဘဲ ျဖစ္လာတာကို ေခၚတယ္။ တိမ္ေနႏိုင္တယ္၊ ၾကမ္းေနႏိုင္တယ္၊ ၾသေနႏိုင္တယ္၊ အသက္ရွဴသံလို ေနႏိုင္တယ္၊

အဲလို အသံမွာ မတူျဖစ္လာတာက ၾကာရင္ေတာ့ ဆိုးဝါးတဲ့ေရာဂါကို သံသယဝင္ရမယ္။ ဆိုးတာေတြက နည္းေတာ့ နည္းပါတယ္။ သာမန္ကာရွန္ကာ Cold အေအးမိတာ၊ ခပ္သင့္သင့္ဆိုးတဲ့ Acid reflux အက္စစ္ရည္ တက္တာကေန Throat cancer လည္ေခ်ာင္း-ကင္ဆာနဲ႔ Vocal cord paralysis အသံၾကိဳး-ေလျဖတ္တာအထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

အမ်ားအားျဖင့္ အသံျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာ (ၾကိဳး) မွာ ျပႆနာ လာျဖစ္တယ္။ Voice box အသံအိုးေရာင္တဲ့ Laryngitis လဲ ပါတယ္။ Larynx အသံအိုး ဆိုတာ Pharynx အာေခါင္ နဲ႔ Trachea ေလျပြန္ၾကားမွာ ရွိတယ္။ ၂ လကၼ ေလာက္ ရွည္တယ္။ စကား ေျပာရာ၊ အသက္ရွဴရာ၊ ျမိဳခ်ရာေတြမွာ သူပါရတယ္။ ေယာက္်ားတိုင္းမွာသာရွိျပီး၊ အရိုးႏုနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ လည္ပင္း ေရွ႕တည့္တည့္က Adams apple ဆိုတာရဲ႕ေနာက္မွာ ရွိေနတယ္။ အသံ-အေၾကာ (ၾကိဳး) Vocal cords ဆိုတာ "V" ပံုရွိတဲ့ ၾကြက္သား ျဖစ္တယ္။

Causes ဘာလို႔ အသံဝင္သလဲ။
• Abuse of the voice အသံကို သံုးႏိုင္တာထက္ ပိုသံုးတာ။
• Acid reflux အစာအိမ္ထဲက အက္စစ္ဓါတ္ေတြ အထက္ဆန္တာ၊
• Allergies (အလာဂ်ီ) မတည့္ျဖစ္တာ၊
• Breathing in irritating substances အနံ႔မေကာင္းတာ ရွဴမိတာ၊
• Cancer of the throat or larynx လည္ေခ်ာင္း-ကင္ဆာ၊
• Chronic coughing ေခ်ာင္းဆိုး ၾကာေနတာ၊
• Colds or upper respiratory infections အေအးမိတာ၊ အသက္ရွဴလမ္း အထက္ပိုင္းေရာင္တာ၊
• Smoking or drinking ေဆးလိပ္ေသာက္၊ အရက္ေသာက္ မ်ားတာ၊

Other causes တျခားအေၾကာင္းခံေတြလဲ ရွိေသးတယ္။
• Aneurysms of the upper aorta ေသြးလႊတ္ေၾကာမၾကီး ေဖါင္းတဲ့ေရာဂါ၊
• Damage to the nerves attached to the voice အသံကိုျဖစ္ေစတဲ့ အာရံုေၾကာ ထိခိုက္မိတာ၊
• Foreign object in the Esophagus or Trachea အစာျမိဳျပြန္နဲ႔ ေလျပြန္ထဲ အျပင္ကပစၥည္းတခုခုဝင္တာ၊
• Ingesting a harsh chemical liquid မေသာက္သင္တဲ့ အရည္တခုခု ေသာက္မိတာ၊
• Lung cancer အဆုပ္ကင္ဆာ၊
• Orbronchoscopy ေလျပြန္ထဲ စမ္းသပ္ကရိယာထည့္တာ၊
• Puberty အရြယ္ေရာက္လာတာ၊
• Rheumatoid Arthritis (ရူမတြိဳက္) အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ၊
• Sexually Transmitted Diseases လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ၊
• Sinus Infection (ဆိုင္းနပ္စ္) ေရာဂါ၊
• Thyroid Cancer လည္ပင္းၾကီး-ကင္ဆာ၊
• Tuberculosis တီဘီ၊
• Underactive thyroid gland လည္ပင္းၾကီး အလုပ္နည္းေရာဂါ၊
• Vocal cord nodules အသံျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာမွာ အလံုးျဖစ္တာ၊
• Vocal cord paralysis အသံအိုး ေလျဖတ္တာ။
• Weakness of muscles around the voice box အသံထြက္ရာ အသံုးဝင္တဲ့ ၾကြက္သားေတြ အားနည္းတာ။

Home Care ဆရာဝန္မလိုဘဲ အိမ္တာတင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။
• ရက္တိုသာ ျဖစ္သူေတြ နားပါ။ ေအာ္တာ၊ ငိုတာ၊ သီခ်င္းဆိုတာ၊ စကားေျပာတာေတြ နားထားပါ။ အနာ၊ ေရာတာတခု ျဖစ္ရင္ ေပ်ာက္ဘို႔ အခ်ိန္ အနည္းနဲ႔ အမ်ားယူၾကရတာမို႔ သီးခံပါ၊ စိတ္ရွည္ပါ။
• စကားကို ေလသံေလးနဲ႔ ေျပာတာကိုေတာင္ ေရွာင္ပါ။
• ပါးစပ္ ပလုပ္က်င္းတာက အက်ိဳးမမ်ားေစႏိုင္ပါ။
• အခန္းထဲကေလကို ေရေငြ႔ဓါတ္မ်ားေအာင္ Humidifying လုပ္ပါ၊
• ေရ-အရည္ (အရက္မပါ) ေသာက္ပါ၊
• Cough suppressants ေခ်ာင္းဆိုး-ေပ်ာက္ေဆးေတြလဲ သံုးႏိုင္ပါတယ္။
• Decongestants လို အေအးမိသူေတြသံုးတဲ့ ေဆးေတြ မသံုးပါနဲ႔။
• Drink water ေရ-အရည္ အမ်ားၾကီး ေသာက္ပါ။
• Don't smoke ေဆးလိပ္ မေသာက္ပါနဲ႔။
• Don't clear your throat too often လည္ေခ်ာင္း ခဏခဏ-မရွင္းပါနဲ႔။
• Don't abuse or misuse your voice ကိုယ့္အသံကို အဓမၼ-အသံုးမခ်ပါနဲ႔၊

အသံသာမကဘဲ ျမိဳခ်တာမွာပါ ခက္ရင္၊ အသက္ရွဴရ ခက္လာရင္၊ ကေလးငယ္ငယ္ေလးေတြမွာ ျဖစ္ရင္၊ ကေလး ၁ ပါတ္၊ လူၾကီး ၂ ပါတ္ေနလို႔ မေပ်ာက္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ ဆရာဝန္ကေန -
• Laryngoscopy ကရိယာထည့္ၾကည့္မယ္၊ မွန္နဲ႔ၾကည့္မယ္။
• Throat culture လည္ေခ်ာင္းထဲကဟာ ယူျပီး ပိုေမြးတာလုပ္မယ္။
• X-rays of the neck or CT scan ဓါတ္မွန္၊ (စီတီ-စကင္) စစ္ေဆးမယ္။
• Blood count (CBC) ေသြးစစ္မယ္။

Treatment ေဆးကုတာမွာ ဘာလို႔ ျဖစ္ရသလဲအေပၚ မူတည္တယ္။
GERD တို႔ Allergies (အလာဂ်ီ) ျဖစ္ရင္ ကုသပါ။ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေစတဲ့ Acute laryngitis ရက္တို ေလျပြန္ေရာင္တာ ျဖစ္ရင္ သူ႔ဖါသူ ေပ်ာက္လာဘို႔ မ်ားတယ္။ Antibiotics ပိုးေသေဆးေတြ ေပးမယ္။ တျခား သံုးေလ့ရွိတဲ့ ေဆးေတြက Chlorpheniramine and Hydrocodone, Tussionex ေတြ ျဖစ္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁-၅-၂ဝ၁၁