က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Tuesday, April 29, 2014

Bleeding gums သြားဖံုးေသြးယိုျခင္း

Tue, Aug 30, 2011 at 8:59 AM
ကၽြန္ေတာ္ မနက္အိပ္ယာထျပီး မ်က္ႏွာသစ္တဲ့အခ်ိန္တိုင္းမွာ ပလုပ္အရင္က်င္းပါတယ္ (သြားမတိုက္ခင္)။ ပလုပ္က်င္းလိုက္တာနဲ႔ ေသြးနည္းနည္းပါလာတယ္။ ေနာက္ သြားတိုက္ေတာ့လည္း ေသြးထြက္လာတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ တခါတေလ ေသြးခဲအဖတ္ေလးေတြပါ ပါတယ္။ သြားတိုက္ေဆးကို colgate သံုးျပီး သြားတိုက္တန္ကို berman သံုးပါတယ္။ မနက္တခါ ညတခါ တိုက္ပါတယ္။ ေသြးထြက္တာကို ေပ်ာက္ေအာင္ ဘာလုပ္သင့္ပါသလဲ။

သြားဖံုးကေန ေသြးယိုလာတာဟာ သာမန္ကာရွန္ကာ ျဖစ္ႏိုင္သလို၊ Gum disease သြားဖံုးေရာဂါရွိေနတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ခဏခဏ ေသြးယိုရင္ Leukemia (လူကီးမီးယား) ေသြးကင္ဆာ၊ Bleeding and platelet disorders ေသြးယိုေရာဂါေတြကို သံသယရွိဘို႔ လိုတယ္။

Inadequate plaque သြားနဲ႔ သြားဖံုး ထိစပ္ေနတဲ့ေနရာက ရွင္းထုတ္စရာေတြကို ကုန္ေအာင္ မလုပ္တာကေန အမ်ားဆံုးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Gingivitis ဆိုတဲ့ သြားဖံုးေရာင္တာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ မရွင္းဘဲထားတာေတြက Tartar ဆိုတာျဖစ္လာျပီး ၾကာရင္ ေသြးယိုမယ္၊ ကံမေကာင္းရင္ Periodontitis ေမးရိုးအထဲေရာင္တာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

တျခားျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းခံေတြရွိတယ္။
• Any bleeding disorder ေသြးယိုတတ္သူ၊
• Dengue fever ေသြးလြန္တုပ္ေကြး၊
• Brushing too hard သြးတိုက္တာၾကမ္းတမ္းတာ၊
• Hormonal changes during pregnancy ကိုယ္ဝန္ရွိစ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္၊
• Idiopathic thrombocytopenic purpura ေသြးေရာဂါတမ်ိဳး၊
• Ill-fitting dentures သြားတုတပ္တာ အထာမက်၊
• Improper flossing သြားသန္႔ရွင္းေရးလုပ္တာ မမွန္ကန္၊
• Infection ေရာဂါပိုးဝင္တာ၊
• Leukemia (လူကီးမီးယား)၊
• Scurvy ဗီတာမင္ စီ နည္း (စကာဗီ) ေရာဂါ၊
• Blood thinners ေသြးက်ဳဲေဆးေသာက္ေနရသူ၊
• Vitamin K deficiency ဗီတာမင္ ေက နည္းေနသူ။

Blood CBC ေသြးစစ္တာ၊ X-rays ဓါတ္မွန္ရိုက္တာ လိုခ်င္လိုမယ္။ Bleeding time ေသြးယိုၾကာခ်ိန္ နဲ႔ Clotting time ေသြးခဲၾကာခ်ိန္ မ်ားေနရင္ ေဆးကုရမယ္။ ပံုမွန္ Bleeding time = ၂-၉ မိနစ္။ Clotting time = ၅-၈ မိနစ္။ Disseminated intravascular coagulation, Haemophilia, Thrombocytopenia, Liver failure, Uremia, Congenital afibrinogenemia, Factor V deficiency နဲ႔ Factor X deficiency ေသြးေရာဂါေတြ မဟုတ္တာ ဆရာဝန္က စစ္ေဆးမယ္။

အၾကံျပဳခ်က္ -
- Plaque removal အတြက္ သြားဆရာဝန္နဲ႔ ၆ လ တခါျပသင့္တယ္။
- သြားတိုက္တာ နည္းမွန္ရမယ္။ သြားတိုက္တံ ေရြးတာ မေပ်ာ့လြန္း-မမာလြန္းတာ ေရြးပါ။
- အစာစားျပီးတိုက္တဲ့ အက်င့္က ေကာင္းတယ္။
- ခံတြင္းသန္႔ေပးဘို႔ Salt water ဆားရည္ ဒါမွမဟုတ္ Hydrogen peroxide (ဟိုက္ဒရိုဂ်င္-ပါေအာက္ဆိုဒ္) ေကာင္းတယ္။
- ေၾကာညာျပီးေရာင္းတဲ့ Mouthwashes ပါးစပ္ေဆး ေဆးရည္ထဲမွာ Alcohol ပါတာ မေကာင္းပါ။
- သြားကို Flossing တပါတ္ ၂ ခါလုပ္ပါ။
- သြားရည္စာ ခဏခဏစားသူေတြ စားျပီးတိုင္း ပါးစပ္မေဆးရင္ မေကာင္းပါ။
- အခ်ိဳေလွ်ာ့စားတာ ေကာင္းတယ္။
- ဗီတာမင္ စီ နဲ႔ ေက မနည္းေအာင္ မွ်တတဲ့အစားအစာ စားေသာက္ပါ။
- Calcium (ကယ္လ္စီယမ္) ေသာက္တာလဲ ေသြးယိုတာအတြက္ အေထာက္အကူျပဳတယ္။
- ေဆး-ေဆးလိပ္ မေကာင္းပါ။
- Aspirin (အက္စ္ပရင္) ေဆးကို တကယ္မလိုဘဲ မေသာက္ပါနဲ႔။
- ေသြးယိုလာရင္ ေရေအးဝတ္နဲ႔ ဖိထားပါ။

Gingivitis သြားဖံုးေရာင္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/10/gingivitis.html နဲ႔ တြဲဖတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၃ဝ-၈-၂ဝ၁၁