ကၽြန္မ (႕႕႕႕႕) နိုင္ငံမွာ ေနပါတယ္။ ကၽြန္မသားကခု ေျခာက္လရွိပါျပီ။ မေန႔က အျပင္ထြက္ေတာ့ ေလေအးလို႔ပဲလား၊ သူ႔အေဖဆီကပဲ ကူးတာလား မသိပါဘူး။ အေဖက သံုးေလးရက္ေလာက္ နာေစးျပီး ဖ်ားသလိုလိုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ခုေတာ့သက္သာေနပါျပီ။ ခုသားက နာေခါင္း တစ္ဖက္ထဲကေန အရည္ၾကည္ေလးေတြ ယိုေနပါတယ္ဆရာ။ အပူေတာ့ မရွိပါဘူး။ နာလည္းေခ်ပါတယ္။ အဲဒါ ေဆးခန္း သြားျပဖို႔လိုလားဆရာ။ ဒါမွမဟုတ္ ကၽြန္မ ေဆးေသာက္ရင္ေရာ ရပါသလား။ ကၽြန္မမွာ ပါရာစီတေမာ နဲ႔ စီထရင္း ေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ဘာေဆးေတြ ေသာက္ရပါမလဲ။
အေအးမိတယ္ဆိုတာ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္။ အသက္ ၆ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးတေယာက္ဟာ တႏွစ္ထဲမွာ ၆ ၾကိမ္ကေန ဂ ၾကိမ္ အေအးမိတတ္တယ္။ တခါမိရင္ ၂ ပါတ္ေလာက္ ၾကာႏိုင္တယ္။ စိုးရိမ္စရာ မရွိလွပါ။
အေမးမိတာက ျဖစ္ကာစ ၂-၄ ရက္အတြင္းမွာ သူမ်ားကို အလြန္ကူးစက္လြယ္တယ္။ အေအးမိေနသူတေယာက္ရဲ႕ လက္မွာလဲ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးက ပါေနရင္ ၂ နာရီအတြင္း သူမ်ားဆီကူးသြားႏိုင္တယ္။ လူ႔ကိုယ္မွာသာမက သက္မဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ေတြ အေပၚမွာလဲ ပိုးကေနႏိုင္တယ္။
ေခ်ာင္းဆိုးရာ၊ ႏွာေခ်ရာကေန ထြက္လာျပီး ပိုးပါေနတဲ့ Droplets အမႈံအမႊားေလးေတြကို ရွဴမိရင္ ကူးေတာ့တာဘဲ။
ပိုးဝင္ျပီး ၁-၂ ရက္အတြက္း ေရာဂါလကၡဏာေတြ စေပၚျပီ။ ကေလးေတြမွာျဖစ္ရင္ Nasal congestion ႏွာေခါင္း ပြစိပြစိ ျဖစ္တာက အမ်ားဆံုးဘဲ။ ခပ္ၾကည္ၾကည္၊ ခပ္ဝါဝါ၊ ခပ္စိမ္းစိမ္း ႏွာရည္ေတြယိုလာမယ္။ ျဖစ္ကာစ ၃ ရက္မွာ အပူခ်ိန္ ၁ဝဝ႕၉ (၃၈) ဒီဂရီအထိ ဖ်ားႏိုင္တယ္။ လည္ပင္းနာတာ၊ ေခ်ာင္းဆိုးတာ၊ ေနမထိထိုင္မသာျဖစ္တာ၊ အိပ္ေရးပ်က္တာ၊ အစားပ်က္တာေတြလဲ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
ကေလးအမ်ားစုဟာ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါေတြ မျဖစ္ၾကပါ။ ဒါေပမဲ့ နားကိုက္တာ၊ ပန္းနာလိုျဖစ္တာ၊ ႏူမိုးနီးယား ဝင္တာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တာကို သတိထားဘို႔လိုတယ္။
Cold medications အေအးမိသက္သာေဆးေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး သံုးၾကတာကေတာ့ Antihistamines (အင္တီ-ဟစ္တမင္း)၊ Decongestants ႏွာရည္က်ဲေဆး၊ Cough medicines ေခ်ာင္းဆိုး ေပ်ာက္ေဆး၊ Expectorants ခြ်ဲထြက္ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြကို ေကာင္းေလမလားလို႔ စမ္းသံုးတာမ်ိဳးသာ ျဖစ္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြက မညႊန္ပါ။
Acetaminophen (ပါရာစီတေမာ) ဒါမွမဟုတ္ Ibuprofen (အိုင္ဘူပရိုဖင္) ေဆးကို အသက္ ၆ လ အထက္ ကေလးေတြကို ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္ပူတာက်ဘို႔နဲ႔ အေနရသက္သာေစဘို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ကိုေတာ့ ေသေစမွာ မဟုတ္ပါ။
အေအးမိတာ သက္သက္အတြက္ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆးေတြ မလိုပါ။ Ear infection နားကိုက္တာ၊ Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Sinusitis ဆိုင္းနပ္စ္ တို႔လို ဗက္တီးရီးယား ဝင္တာတခုခု ျဖစ္ရင္ေတာ့ လိုမယ္။ မလိုဘဲသံုးရင္ ေဆးယဥ္တာ၊ ေဆးမတည့္တာျဖစ္ႏိုင္သလို ေဆးေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ ခံရႏိုင္တယ္။
Zinc သြပ္ဓါတ္၊ Vitamin C ဗီတာမင္ စီ နဲ႔ Echinacea လို Herbal တိုင္းရင္းေဆးမ်ိဳးေတြက ျဖစ္တာကိုေရာ ကာကြယ္ဘို႔ အတြက္ပါ အေထာက္အကူျပဳေစတယ္ဆိုေပမဲ့ ဆရာဝန္ေတြေတာ့ မတိုက္တြန္းပါ။
အေအးမိတာအတြက္ ေဆးမ်ိဳးဟာ Symptomatic treatment လကၡဏာ သက္သာေဆးမ်ိဳးေတြသာ ျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြကို ကုသရတာ လူၾကီးေတြနဲ႔ ကြဲတယ္။ လူၾကီးေဆးေတြကို ၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြ မေပးတာ ေကာင္းတယ္။ လူၾကီးသံုးေတြထဲက Antihistamine (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) ေဆးျဖစ္တဲ့ Diphenhydramine (Benadryl®) ေဆးကေတာ့ တႏွစ္သားကေလးေတြ ေကာင္းေကာင္း အိပ္စက္ေစႏိုင္မယ္။ ေဆးေၾကာင့္ စိတ္လႈတ္ရွားတာ၊ အသက္ရွဴေႏွးတာ၊ စိတ္ပိုင္း လကၡဏာေတြဟာ ဒီလိုေဆးေတြရဲ႕ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္တယ္။ Diphenhydramine ေဆးကိုေတာ့ တႏွစ္အထက္ ကေလးေတြကိုသာ ေပးႏိုင္တယ္။ Aspirin (အက္စ္ပရင္) ေဆးကို ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြကို မေပးပါနဲ႔။ ကေလးငယ္ေလးေတြအတြက္ ႏွာေခါင္းထဲ အစက္ခ်ရတဲ့ Saline nose drops ဆားရည္ ေပးရင္ ႏွပ္-ခြ်ဲ က်ဲေစမယ္။ ကေလး ၾကီးရင္ Saline nose spray ဆားရည္ (စပေရး) ေပးႏိုင္တယ္။
Humidified air ေလကို အစိုဓါတ္လုပ္ေပးတာ Nasal congestion and runny nose ႏွာေခါင္းလကၡဏာေတြကို သက္သာတယ္။ ကေလးကို ေရ၊ အရည္ ေသာက္ေစပါ။ လိုထက္ေတာ့ ပိုစရာမလိုပါ။ Simple hygiene measures တကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္တာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ လက္ေဆးတာ၊ အရက္ျပန္ပါတဲ့ လက္ေဆးရည္ သံုးတာ ေကာင္းတယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၁ဝ-၂ဝ၁၁
