က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, November 27, 2011

Dark lips ႏႈတ္ခမ္းေတြ မဲေနတာ ဘာလုပ္ရမလဲရွင္

Oct 4, 2011 at 8:24 AM
Hi Saya! My lips color is changed to black color because of lipstick. How to care my lips to change natural red color?

• Wearing lipstick makes lips darkar ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးကေန မဲေစပါသလား။ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး အမ်ိဳးအစား ေကာင္းတာနဲ႔ ရက္စြဲ မလြန္တာ သံုးရင္ မျဖစ္ေစတတ္ပါ။ နာမည္မၾကားဘူးတာ၊ မေသျခာတဲ့ အမ်ိဳးအစား မသံုးပါနဲ႔။ ေကာင္းတာျဖစ္ပါေစ ဆိုးျပီးရင္ အၾကာၾကီး မထားပါနဲ႔။ Clean out the lipstick ရွင္းျပစ္ပါ။

• က်မ ႏႈတ္ခမ္းေတြ မဲေနတာ ဘာလုပ္ရမလဲရွင္။ Tea လက္ဖက္ရည္၊ Coffee ေကာ္ဖီ၊ Smoking ေဆးလိပ္ေၾကာင့္လဲ ႏႈတ္ခမ္း မဲတတ္တယ္။ အဲဒါေတြ ေလွ်ာ့ပါ၊ ေရွာင္ပါ။ Vaseline (ဗက္ဆလင္း) ပံုမွန္လိမ္းေပးပါ။ Ghee မခမ္း-ေထာပတ္ကို ညပိုင္းမွာ လိမ္းႏိုင္တယ္။ Lemon juice သံပုရာအရည္ တေန႔တၾကိမ္ လိမ္းႏိုင္တယ္။ Lipstick with sunscreen ေနေရာင္ခံ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး သံုးပါ။
• Black spots all over my bottom lip ႏႈတ္ခမ္းေအာက္နားမွာ အမဲစက္ေလးေတြေပၚလာလို႔ပါရွင္။ သူမ်ားမျမင္ေအာင္ ႏႈတ္ခမ္း ကိုက္တဲ့အက်င့္ ျဖစ္လာတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းအမဲစက္အတြက္ ဆရာဝန္ျပပါ။ ႏႈတ္ခမ္းကိုက္တဲ့အက်င့္ေဖ်ာက္ပါ။ Vaseline petroleum jelly လိမ္းပါ။ Oilve oil သံလြင္ဆီလဲလိမ္းႏိုင္တယ္။ Lipstick ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး Expired ရက္လြန္တာ မသံုးမိပါေစနဲ႔။
• အသက္ ၂၅ ႏွစ္။ က်မ ႏႈတ္ခမ္းအနားသတ္ ေနရာေတြက အေရာင္ပိုမဲေနပါတယ္။ က်န္တာေတြကေတာ့ ပန္းေရာင္ပါဘဲ။ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး အမ်ိဳးအစား ေကာင္းတာနဲ႔ ရက္စြဲ မလြန္တာ သံုးပါ။ Vaseline (ဗက္ဆလင္း) ဒါမွမဟုတ္ Ghee မခမ္း-ေထာပတ္ လိမ္းေပးပါ။ အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာ Almond oil သံလြင္ဆီနဲ႔ Lemon juice သံပုရာဆီ ေရာလိမ္းေပးပါ။ ေလာေလာဆယ္ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး မသံုးဘဲ ေနပါ။
• Dark color at corner of my lips က်မႏႈတ္ခမ္းေဘးစြန္းေတြမွာ မဲေနတယ္ရွင့္။ Dryness ေျခာက္ေသြ႔တာ နဲ႔ Allergies (အလာဂ်ီ) ရတာကေန ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Good quality lipsticks အမ်ိဳးအစားေကာင္း ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးသာ သံုးပါ။ Old lipsticks ဆီပါတာမ်ိဳး မသံုးပါနဲ႔။ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ ေလွ်ာ့ေသာက္ပါ။ Vaseline ဗက္ဆလင္း ဒါမွမဟုတ္ Ghee မခမ္း-ေထာပတ္ လိမ္းေပးပါ။ အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာ Almond oil သံလြင္ဆီနဲ႔ Lemon juice သံပုရာဆီ ေရာလိမ္းေပးပါ။ Glycerine အလွဆီ သန္႔တာ လိမ္းႏိုင္ပါတယ္။
• က်မႏႈတ္ခမ္းေတြက dark lips အေရာင္ရင့္ေနလို႔ အေရာင္ေကာင္းေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ။ Glycerin အလွဆီ နဲ႔ Lemon သံပုရာ လိမ္းတာလဲ မရဘူး။ ေနာက္ျပီး Thick long eyelashes မ်က္ေတာင္ေမႊး ရွည္ခ်င္-ထူခ်င္တာ ဘာလုပ္ရမလဲရွင့္။ Naturally dark နဂံုကတည္းက မဲတာကို သက္သာေစဘို႔ နဲနဲသာ တတ္ႏိုင္မယ္။ မ်က္ေတာင္ေမႊး ရွည္ခ်င္-ထူခ်င္တာ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ Mascara ကို သံုးၾကည့္ပါ။
• က်မႏႈတ္ခမ္းေတြ မဲလာတာ ၄ ႏွစ္ရွိျပီ။ အရင္ကေတာ့ ပန္းေရာင္ပါ။ ေဆးလိပ္လဲ မေသာက္ပါ။ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ ေသာက္တာလဲ မမ်ားပါ။ Dermetologist ကိုျပေတာ့လဲ မသက္သာပါ။ Sun exposure ေနေရာင္နဲ႔ ထိေတြလို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ Hormones ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလြဲေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္ ႏႈတ္ခမ္းအေရာင္ ရင့္လာေစတယ္။ ေနေရာင္နဲ႔ တတ္ႏိုင္သေလာက္ မထိပါေစနဲ႔။ Good quality lipsticks အမ်ိဳးအားေကာင္း ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးသာ သံုးပါ။ Glycerine အလွဆီ ညတိုင္းမွန္မွန္ လိမ္းေပးပါ။ ႏႈတ္ခမ္းကို ေျခာက္မေနေစပါနဲ႔။ ႏႈတ္ခမ္းကို မကိုက္ပါနဲ႔။
• က်မႏႈတ္ခမ္းေတြ မဲမဲလာေနတယ္။ က်မ TB medication တီဘီ ေဆးေတြလဲ ေသာက္ေနရပါတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး မဆိုးရင္ အၾကည့္ရ အင္မတန္ဆိုးလွပါတယ္။ Black spots အမဲစက္ေလးေတြပါ ျဖစ္ေနတာပါ။ Lemon သံပုရာက Natural bleach သဘာဝ အေရာင္ခြ်တ္ေဆး ျဖစ္ပါတယ္။ Glycerin အလွဆီ နဲနဲနဲ႔ တြဲလိမ္းေပးပါ။ အဲဒါမွမရရင္ Skin specialist အေရျပား အထူးကုနဲ႔ျပပါ။
• က်မႏႈတ္ခမ္းေတြ မဲလာတယ္။ ေျခာက္လာတယ္။ Lipstick ႏႈတ္ခမ္းနီဆိုးရင္ျဖစ္ျဖစ္ Lip gloss သံုးရင္ျဖစ္ျဖစ္ Moisture feeling စိုစြပ္တာခံစားရတယ္။ Herpecin-L lip balm သံုးေနပါတယ္။ မေကာင္းေသးပါဘူး။ Lemon juice သံပုရာ နဲ႔ Glycerine အလွဆီ ညတိုင္း ေရာလိမ္းပါ။ မနက္ေရာက္ရင္ ေဆးျပစ္ပါ။ အေရာင္ ေလွ်ာ့လာပါလိမ့္မယ္။ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္အစား သစ္သီးရည္ ေသာက္ပါ။ ႏႈတ္ခမ္းကို မကိုက္ပါနဲ႔။ သံုးေနတဲ့ Lipstick or Gloss ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးေတြ မသံုးပါနဲ႔ေတာ့။ Herpecin-L ေဆးက ဖ်ားလို႔၊ ေနေလာင္လို႔ကေန chapped lips ႏႈတ္ခမ္းကြဲေနတာ၊ Cold sores ေရယံုေပါက္တာ၊ Blisters အပူဖူးေပါက္တာေတြအတြက္ မေပ်ာက္ေစႏိုင္ပါ။ ခံစားရတာေတာ့ သက္သာရာရေစႏိုင္ပါမယ္။ Vaseline (ဗက္ဆလင္း) သာသံုးပါ။ Dermatologist အေရျပား-အထူးကုျပရင္ Mild topical steroid သိပ္မျပင္းတဲ့ (စတီရြိဳက္) လိမ္ေးေဆး ေပးႏိုင္တယ္။ ရက္အၾကာၾကီးေတာ့ မသံုးပါနဲ႔။
• က်မ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆး တမ်ိဳးသြားသံုးမိတာ (အလာဂ်စ္) ျဖစ္လာတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းေတြေရာင္လာတယ္။ စိုရႊဲေနတယ္။ ယားေသးတယ္။ ေနာက္ေတာ့ မဲလာေရာ။ ႏႈတ္ခမ္းေတြလဲ ကြဲလာတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးသာမက ေနေရာင္၊ ဆပ္ျပာကေနလဲ မတည့္ထာ ျဖစ္ေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္တယ္။ Mild steroid သိပ္မျပင္းတဲ (စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆးကို ပံုမွန္ ၃-၄ ပါတ္လိမ္းပါ။

Topical steroids (စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆးမ်ား
Class 1 အဆင့္ (၁) အျပင္းစားျဖစ္တယ္။ Hydrocortisone အဆ ၆ဝဝ ရွိတယ္။
- Clobetasol propionate (Dermol™ Cream/Ointment
- Betamethasone dipropionate (Diprosone™ OV Cream/Ointment)

Class 2 အဆင့္ (၂) Hydrocortisone အဆ ၁ဝဝ-၁၅ဝ ရွိတယ္။
- Betamethasone valerate (Beta™ Cream/Ointment/Scalp Application, Betnovate™ Lotion/C Cream/C Ointment, Daivobet™ 50/500 Ointment, Fucicort™)
- Betamethasone dipropionate (Diprosone™ Cream/Ointment)
- Diflucortolone valerate (Nerisone™ C/Cream/Fatty Ointment/Ointment)
- Hydrocortisone 17-butyrate (Locoid™ C/Cream/Crelo Topical Emulsion/Lipocream/Ointment/Scalp Lotion)
- Mometasone furoate (Elocon™ Cream/Lotion/Ointment)
- Methylprednisolone aceponate (Advantan™ Cream/Ointment)

Class 3 အဆင့္ (၃) Hydrocortisone ၂-၂၅ ဆရွိတယ္။
- Clobetasone butyrate (Eumovate™ Cream)
- Triamcinolone acetonide (Aristocort™ Cream/Ointment, Viaderm KC™ Cream/Ointment, Kenacomb™ Ointment)

Class 4 အဆင့္ (၄) Mild အေျပာ့စားအမ်ိဳးအစား။
- Hydrocortisone 0.5-2.5% (DermAid Cream/Soft Cream, DP Lotion-HC 1%, Skincalm, Lemnis Fatty Cream HC, Pimafucort Cream/Ointment)

Topical steroids (စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆးေတြကို Salicylic acid နဲ႔ေရာထားတာေတြရွိတယ္။ Penetration အေရျပားထဲ ဝင္တာ ေကာင္းေအာင္၊ Antibacterial ဗက္တီးရီးယား နဲ႔ Antifungal မိႈေတြကိုလဲ ႏိုင္ေအာင္လုပ္တာ ျဖစ္တယ္။ မ်က္ႏွာအတြက္ သံုးတာေတြက လက္ဝါးလိုမွာသံုးရင္ အေရျပားထဲ ေကာင္းေကာင္း မဝင္ႏိုင္ဘူး။ ျပင္းတာကမွ အေရထူအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။ ေဆး အထဲကို စုပ္ႏိုင္စြမ္းေတြ မတူၾကဘူး။
• Eyelids and genitals မ်က္ခြံနဲ႔ လိင္အဂၤါေတြ 30%
• Face မ်က္ႏွာ 7%
• Armpit ခ်ိဳင္း 4%
• Forearm လက္ဖ်ံ 1%
• Palm လက္ဖဝါး 0.1%
• Sole ေျခဖဝါး 0.05% စုပ္ယူႏိုင္ၾကတယ္။

ခက္တာက ေဆးျပင္းျပန္ရင္ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ အထူးသတိထားရမယ္။ တပါတ္မွာ Clobetasol propionate 50g or Hydrocortisone 500g သာသံုးပါ။ မ်ားသြားရင္ အထဲအဂၤါေတြအေပၚ သက္ေရာက္ေစလို႔ Adrenal gland suppression နဲ႔ Cushing's syndrome ေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

Skin side effects လိမ္းတဲ့ အေရျပားေနရာမွာလဲ သက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• အေရျပားပါးမယ္။
• စုပ္ျပဲလြယ္မယ္၊ ေသြးထြက္လြယ္မယ္။
• ပါးစပ္ေဘးမွာ အေရျပားေရာင္မယ္။
• ေသြးေၾကာေတြ ၾကီးလာမယ္။
• အေရျပား ပိုးဝင္လြယ္မယ္။
• Allergy ေဆးမတည့္တာျဖစ္မယ္။

Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ အထူးသတိထားရမယ္။ ေဆးျပင္းတာ နဲ႔ ၾကာၾကာ သံုးတာအေပၚ မူတည္တယ္။ ၁% ေဆးကို အႏွစ္ ၂ဝ လိမ္းလို႔ေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ေစပါ။ အဲ႕႕႕ ပိုက္ဆံေတာ့ ကုန္မွာေပါ့။

Dr. တင့္ေဆြ
၄-၁ဝ-၂ဝ၁၁