က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Sunday, November 27, 2011

Fish bone in the throat လည္ေခ်ာင္းထဲ ငါးရိုးစူးရင္

Sun, Nov 20, 2011 at 8:20 PM
လည္ပင္းတြင္ အရိုးစူးတာ မသက္သာတာ အေတာ္ေလးၾကာပါၿပီ။ ဘယ္လိုမ်ား ကုသသြားရမွာကို လမ္းညႊန္ေပးေစခ်င္ပါတယ္။
အမည္ (႕႕႕႕႕)၊ အသက္ ၂၈ ႏွစ္၊ က်ား၊ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕။

လည္ေခ်ာင္းထဲ ငါးရိုးစူးရင္ နာမယ္၊ အေနရခက္မယ္၊ တံေတြး မ်ားလာမယ္။ အျမိဳရခက္မယ္။ ကိုယ့္ဖါသာ လက္နဲ႔ထုတ္ေလ ပိုဆိုးေလျဖစ္တတ္တယ္။ ENT clinics နား-ႏွာေခါင္း-လည္ေခ်ာင္း ေဆးခန္းေတြမွာ မၾကာခဏ ေတြ႔ေနရတယ္။ ျဖစ္တဲ့သူကို ေရအရင္ေသာက္ခိုင္းပါ။ ေရျမိဳႏိုင္ရင္ ေပါင္မံု႔-ထမင္း နဲနဲစား-ျမိဳၾကည့္ပါ။ ဒါနဲ႔လဲ ရသြားတတ္တယ္။

လူနာကို အထိုင္ခိုင္းျပီး Tongue depressor လွ်ာကိုဖိၾကည့္ရတဲ့ ကရိယာသံုးျပီး ရွာၾကည့္ပါ။ အရိုးေတြ႔ႏိုင္တယ္။ Abrasions ပြန္းပဲ့ေနတာ ရွိရင္လဲ ျမင္ႏိုင္မယ္။ ဆရာဝန္ကေန Headlamp mirror ေခါင္းတပ္မွန္သံုးျပီး Hypopharynx အာေခါင္ေနရာကို စစ္ေဆးမယ္။ Base of the tongue လွ်ာရဲ႕အေျခ၊ Tonsils အာသီးေတြနဲ႔ Vallecula ေနရာကို အေသအျခာ စစ္ေဆးမယ္။ လွ်ာကို ထုတ္ႏိုင္သေလာက္ ပတၲီးစ (အဝတ္စ) သံုးျပီး ဆြဲထုတ္ရမယ္။ ေအာက္ ေရွ႕သြားေတြနဲ႔ မထိခိုက္ေစနဲ႔။ လိုအပ္ရင္ Soft palate အာေခါင္ေျပာ့ နဲ႔ Posterior pharynx ေနာက္ပိုင္းေနရာေတြကို (10% Lidocaine spray) ထံုေဆး ပန္းေဆး ေပးပါ။ Xylocaine viscous ထံုေဆးကို ပလုပ္က်င္းခိုင္းတာလဲ လုပ္ခိုင္းႏိုင္တယ္။ သတိထားဘို႔က ထံုေဆး သံုးလို႔ မနာေတာ့ေပမဲ့ မရွိေတာ့တာ ျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္တယ္။

လိုအပ္ရင္ Soft tissue lateral x ray of the neck ဓါတ္မွန္ရိုက္ရမယ္။ ဒါေပမဲ့ ဓါတ္မွန္မွာ ေပၚခ်င္မွေပၚတယ္။ ငါးရိုးတို႔ Aluminum pop tops အလူမီနီယမ္ ပုလင္းပိတ္အစတို႔က ဓါတ္မွန္မွာ မေပၚဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဆက္တြဲျဖစ္တာမ်ိဳးရွိရင္ ျမင္ႏိုင္တယ္။ Retropharyngeal abscess အနာျဖစ္တာ နဲ႔ Severe cervical spondylosis လည္ပင္းရိုး က်ီေပါင္းတက္တာတို႔ကို ဆိုလိုတယ္။ Lateral soft-tissue x rays ရိုက္တာက အခြဲရခက္တာမ်ိဳးေတြ ရွိႏိုင္တယ္။ Ligaments အရြတ္၊ Cartilage အရိုးႏုတို႔နဲ႔ မွားတတ္တယ္။ Plain x ray ရိုးရိုးဓါတ္မွန္မွာ Calcification of Laryngeal and Hyoid cartilages အရိုးႏုေတြက ထံုးဓါတ္ေျပာင္းလဲတာနဲ႔ လြဲတတ္တယ္။

ဓါတ္မွန္ရိုက္ရင္ လည္ပင္းရိုး (၇ ရိုး) အားလံုးကို ျမင္ရေအာင္ ရိုက္သင့္တယ္။ Barium swallow-Contrast study ေဆးရည္ မ်ိဳခ်ျပီးမွ ရိုက္တဲ့ဓါတ္မွန္ လုပ္ရတာလဲ ရွိတယ္။ ငါးအမ်ိဳးအစား မတူရင္ ငါးရိုးကို ဓါတ္မွန္မွာ ျမင္ရတာ မတူၾကဘူး။ ၾကက္ရိုးက လူ႔လက္ေခ်ာင္းနဲ႔ ဆင္တယ္။ Trout နဲ႔ Mackerel ငါးေတြက သိပ္ျမင္သာဘူး။ Salmon ငါးက ျမင္သာတယ္။ ငါးရိုးေတြကို ခ်က္-ေၾကာ္ေပမဲ့ ဓါတ္မွန္မွာျမင္ရတာ ေျပာင္းမသြားတတ္ဘူး။ အစိမ္းနဲ႔ အတူတူဘဲ ျမင္ရတယ္။ ၇၅% ကို ျမင္ရတယ္။

Base of the tongue လွ်ာေအာက္ေျခ နဲ႔ Hypopharynx ေနရာေတြမွာျဖစ္ေနရင္ Mirror မွန္ျဖစ္ျဖစ္ Indirect laryngoscope ကရိယာကိုျဖစ္ျဖစ္ သံုးရတယ္။ Fiber optic nasopharyngoscopy ကရိယာရွိရင္ေတာ့ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္မယ္။ Endoscopy လည္ေခ်ာင္းထဲ ကရိယာထည့္ၾကည့္တာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ Rigid laryngoscopy, Esophagoscopy နဲ႔ Bronchoscopy ဆိုတာေတြကိုေတာ့ ေမ့ေဆးနဲ႔လုပ္ရတယ္။

• ငါးရိုးက သိပ္ငယ္ရင္ ျမင္ရဘို႔ ခဲရင္းတယ္။
• ေတြ႔ရရင္ Tilley forceps ညွပ္နဲ႔ ဆြဲႏုတ္ပါ။
• တခ်ိဳ႕လူနာေတြကိုသာ Antibiotic ေဆးေပးဘို႔လိုတယ္။ ရွာၾကည့္တာလဲမျမင္၊ ဓါတ္မွန္မွာလဲ မေတြ႔၊ ဒါေပမဲ့ လူနာက ကိုယ္ပူတာ နဲ႔ နာတာပါေရာျဖစ္ေနရင္ Broad spectrum antibiotic ေဆးေပးသင့္တယ္။
• ထိခိုက္သြားတဲဒဏ္ေၾကာင့္ နာေနတာမ်ိဳးက တကယ္ အရိုးမရွိေပမဲ့လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေနာက္ရက္ဆို ေကာင္းသြားမယ္။ မေကာင္းရင္ေတာ့ Endoscopy ထပ္လုပ္ရမယ္။
• ငါးရိုးက ရက္နဲနဲေလာက္ၾကာရင္ Cervical esophagus အစာမ်ိဳျပြန္ကို ေဖါက္သြားႏိုင္တယ္။
• Batteries ဓါတ္ခဲတစ္ဆို႔ေနတာမ်ိဳးကို သတိထားရမယ္။ အထဲက Alkali ေၾကာင့္ Liquefactive necrosis တစ္ရွဴးေတြ ေသေစႏိုင္တယ္။
• Tetracycline ေဆးေတာင့္ကိုမ်ိဳရင္ တစ္မေနေအာင္ သတိထားပါ။ Irritating ulcer အနာျဖစ္ေစတတ္တယ္။
• အရပ္နည္းေတြလဲ ၾကားဘူး၊ လုပ္ဘူးၾကမွာပါ။ တခ်ိဳ႕က ထမင္းပူပူကို အဆုပ္ကေလးလုပ္ျပီး မဝါးဘဲ မ်ိဳေစတယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ ေပါင္မံု႔၊ (ခရက္ကာ)၊ Oat (အုတ္) အစားခိုင္းတယ္။
• လိမ္ေမာ္ရည္ေသာက္ခိုင္းတာက Citric acid ပါလို႔ အရိုးကုိ ေပ်ာ္ေစမယ္။
• ငါးရိုးမဟုတ္ဘဲ တျခားလည္ေခ်ာင္းေရာဂါရွိေနတာလဲ သတိထားရမယ္။ ၂ဝ% မွာ ငါးရိုးမဟုတ္တာ ေတြ႔ရတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၁-၁၁-၂ဝ၁၁