က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Thursday, November 21, 2013

Folic acid ေဖါလစ္-အက္စစ္

(၁) က်မက အသက္ ၃၃ ႏွစ္ရွိပါျပီ။ လက္ထပ္တာ ၅ နွစ္ရွိပါျပီ။ ၂ ေယာက္လံုးက ႏုိင္ငံျခားမွာ ေက်ာင္းတက္ အလုပ္လုပ္ၾကျပီးေနတဲ့သူေတြဆုိေတာ့ ကေလးယူရတာ အဆင္မေျပေသးလုိ ့အစပိုင္းမွာ မယူျဖစ္ေသးတာပါ။ ဒီႏွစ္ထဲေတာ့ ကေလးယူမယ္ဆံုးျဖတ္ထားပါတယ္။ ေဖာ့လစ္အက္ဆစ္ ေဆးကို အခုအခိ်န္မွာ ေသာက္ရမွာပါလား သိခ်င္ပါတယ္။
(၂) Folic Acid က ေန႔စဥ္ ေသာက္လို႔ ရပါသလားဆရာ။
(၃) Folic Acid ကို ေန႔စဥ္ မွန္မွန္ေသာက္သြားရင္ Side Effect ရွိတယ္ ေျပာၾကတယ္ဆရာ။ အဲ့ဒါဟုတ္ပါသလား။ တစ္ခ်ိဳ႕က အိမ္ေထာင္က်ၿပီးတဲ့သူေတြပဲ ေသာက္ရတာလို႔ ေျပာပါတယ္။ ေကာင္းက်ိဳးအေနနဲ႔ ဘာျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ ဆိုးက်ိဳး ဘာရွိတယ္ဆိုတာ ရွင္းျပပါလား။

• Folic acid (ေဖါလစ္-အက္စစ္) ဆိုတာ ဗီတာမင္ (ဘီ) အုပ္စုဝင္ေဆး ျဖစ္တယ္။ Vitamin B9, Vitamin Bc, Folacin နဲ႔ Folate လို႔လဲ ေခၚတယ္။
• ေသြးနီဥ နဲ႔ DNA ေခၚတဲ့ မ်ိဳးဗီဇ တည္ဆာက္ဘို႔ (ေဖါလစ္-အက္စစ္) လိုတယ္။ ဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာေတြ အတြက္လဲ အသံုးဝင္တယ္။
• (ေဖါလစ္-အက္စစ္) နည္းတဲ့ ေသြးအားနည္းတာနဲ႔ သံဓါတ္နည္း-ေသြးအားနည္းေရာဂါေတြ ျဖစ္ေနသူဟာ ေမာပန္းေနမယ္။ အားယုတ္ေနမယ္။ အစာေျခတာ မေကာင္းလို႔ ဝမ္းပ်က္တတ္တယ္။ စားခ်င္စိတ္ နည္းေနမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်မယ္။ လွ်ာနာမယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ ရင္တုန္မယ္။ သတိေမ့တတ္ျပီး အမူအယာပါ ေျပာင္းလာတတ္တယ္။
• ေယဘုယ်ဆိုရင္ တေန႔မွာ 0.5-1.0 mg/daily စားေဆး-ထိုးေဆးအျဖစ္ေပးတယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ နည္းေနရင္ အထဲကကေလး ဦးေႏွာက္ျဖစ္ေပၚတာကို အားနည္းေစမယ္။ Spina bifida ေခၚတဲ့ ခါးရိုးဆစ္ကေန ေမြးကတည္းက အနာလိုျဖစ္ေနတာမ်ိဳးကို တားဆီးႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ပဌမ ၃ လ အတြင္း Folic acid 400 (mcg) လိုအပ္တယ္။ ကေလးပ်က္က်မွာကိုလည္း တာဆီးေပးမယ္။ ေမြးျပီး ကေလး ႏို႔တိုက္ခ်ိန္ ဆိုပါစို႔ ၆ လ အထိ ေသာက္သင့္တယ္။ အထဲကကေလးမွာ NTD ဆိုတာရွိေနတာကို ဆရာဝန္က သိရင္ ေဆးကိုမ်ားမ်ားေပးလိမ့္မယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ 1000 (UL) က လိုျပီး၊ ကေလးေတြ 150-800 (IU) နဲ႔ လူၾကီးေတြ 400 (UL) လိုႏိုင္တယ္။
• Folic acid ကို အဝလြန္သူေတြ အဆီခ်ဘို႔အတြက္လည္းသံုးတယ္။ Type 2 Diabetes ဆီးခ်ိဳကိုလဲ ေပးတယ္။
• Depression စိတ္က်ေနသူေတြကိုလဲ ေပးႏိုင္တယ္။ Schizophrenia စိတ္ေရာဂါရွိသူ၊ Memory and mental agility သတိေမ့တတ္သူေတြကိုလဲ ေပးတယ္။
• Allergic diseases (အလာဂ်ီ) အတြက္လဲ သံုးတယ္။
• Fertility ကေလးမရႏိုင္တဲ့အတြဲေတြ ေယာက္်ားေရာ မိန္းမကိုပါ ေပးမယ္။
• Renal disease ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ Bone health အရိုးေရာဂါ၊ Rheumatoid arthritis ေလးဘက္နာသူေတြကိုလဲ ေပးတယ္။
• Menopause ေသြးဆံုးခ်ိန္မွာလဲ အသံုးက်တယ္။
• Antifolate ဆိုတာ ကင္ဆာ (ဆဲလ္) ေတြ အပြါးျမန္တာကို တားဆီးဘို႔ သံုးႏိုင္တဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ Methotrexate ေခၚတယ္။ ေဆးက အလြန္ျပင္းတယ္။
• အားနည္ခ်က္ေတြလဲ သိဘို႔လိုတယ္။ Folic acid ေဆးေပးလို႔ B12 deficiency ဗီတာမင္ ဘီ ၁၂ နည္းတာကို ဖံုးေနေစတတ္တယ္။ Folic acid ေဆးေပးတာမ်ားရင္ ငွက္ဖ်ားေဆးေပးတာကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ ငွက္ဖ်ားျဖစ္ရာေနရာက ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြေပးလို႔ (သံဓါတ္+ေဖါလစ္အက္စစ္) အားေဆးေပးတာ အေသအေပ်ာက္ ပိုမ်ားတာေတြ႔ရတယ္။
• ပဲနဲ႔ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြထဲမွာ ပါေနတယ္။ လိမ္ေမာ္သီးတလံုး = 54mcg; ၾကက္ဥျပဳတ္တလံုး = 22mcg; သေဘၤာသီး အလတ္စားတလံုး = 115mcg; ပဲျပဳတ္ တခြက္ = 280 mcg; ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္ တခြက္ = 260 mcg; ထမင္းျဖဴ 3/4 cup = 60mcg; ခရမ္းခ်ဥ္သီးရည္ 1 cup = 50mcg; ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ 1 cup = 160mcg ပါတယ္။
• သတိထားဘို႔က အစာထဲက (ေဖါလစ္-အက္စစ္) ကို မပ်က္စီးေအာင္ ႏူးနပ္သြားေအာင္ မခ်က္ျပဳတ္သင့္ဘူး။

"အသီးအရြက္ စားတာကေန ကင္ဆာကို ကာကြယ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာဟာ လိုတာထက္ ပိုေျပာေနတယ္" လို႔လဲ ေနာက္ ေလ့လာမႈေတြက ေထာက္ျပလာတယ္။ (ေဖါလစ္-အက္စစ္) က ရင္သား-ကင္ဆာ နဲ႔ အူမၾကီး-ကင္ဆာေတြအတြက္ ေကာင္းတယ္လို႔ အဲဒီသုေတသနက ဆိုလာတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ