က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, November 27, 2011

Hepatitis B Vaccine ဘီပိုးကာကြယ္ေဆးထိုးနည္း

Sat, Sep 10, 2011 at 4:11 PM
Engeric (B) B ပိုးကာကြယ္ေဆးကို 2009 မွာ 0-1-6 သံုးႀကိမ္ထိုးၿပီး 10.8.2011 မွာ HBs Antibody ျပန္စစ္ပါတယ္။ Result က 99% (positive) ႏွင့္ Reference Value က 8-12 mIU/ml ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္တစ္ဦးက ေဆးတစ္လံုး ထပ္ထိုးရမယ္ ေျပာၿပီး တစ္ဦးကေတာ့ ေနာက္ငါးႏွစ္ေနမွ ထိုးဖို႔လိုတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဘယ္ဟာမွန္မွန္း မသိလို႔ပါဆရာ။

Engerix B (Hepatitis B Vaccine) ပဌမ-ေဆးညႊန္း
ဘီိပုိး-ကာကြယ္ေဆးကို နည္းလမ္း ၂ မ်ိဳးနဲ႔ ထိုးႏိုင္တယ္။
(၁) ပဌမ ၁ လံုး၊ ေနာက္ ၁ လ အၾကာ ဒုတိယ ၁ လံုး၊ ေနာက္ ၅ လ (ပဌမ ေဆးထိုးျပီးေနာက္ ၆ လ) အၾကာ တတိယ ၁ လံုး။ ဒီနည္းသံုးရင္ ေဆးစထိုးျပီးေနာက္ ၇ လေနရင္ ဘီပိုးကို ကာကြယ္ႏိုင္သြားျပီ ျဖစ္တယ္။
(၂) ေဆး ၃ လံုးကို တလစီျခား ထိုးႏိုင္တယ္။ ဒီနည္းက ျမန္ျမန္ေတာ့ ကာကြယ္ႏိုင္ေပမဲ့ ၁၂ လ အၾကာမွာ စတုတၴ ၁ လံုး ထပ္ထိုးရမယ္။
(၃) အေရးတၾကီး ဘီပိုးမ်ားတဲ့ ေဒသေတြကို ခရီးထြက္ရမယ္ဆိုရင္ ဝ - ၇ -၂၁ ရက္ နည္းသံုးႏိုင္တယ္။ ေနာက္ ၁၂ လ အၾကာမွာ စတုတၴ ၁ လံုး ထပ္ထိုးရမယ္။
တခ်ိဳ႕ကာကြယ္ေဆးက ဒီနည္းနဲ႔ အကာကြယ္ ယူထားရင္ တသက္တာ စိတ္ခ်ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြက ထပ္ထိုးဘို႔ လိုတယ္။
ေဆး ၃-၄ လံုး ထိုးထာျပီးေနာက္ ဘယ္ေတာ့အထိ ကာကြယ္ႏိုင္သလဲဆိုတာ အတိအက် မေျပာႏိုင္ေသးပါ။
ဒါ့ေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕က ၅ ႏွစ္ေနရင္ တခါ Booster dose ဆိုျပီး ထပ္ထိုးဘို႔ သတ္မွတ္တယ္။

ဒုတိယ-ေဆးညႊန္း
ကိုယ္သံုးတဲ့ေဆးရဲ႕ ေဆးညႊန္းကို အတိအက် လိုက္နာရပါမယ္။
ကာကြယ္ေဆး ၃-၄ လံုးကို ၆-၁၂ လအတြင္း ထိုးပါ။
ကိုယ့္ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ေနပါ။ ေဆးထိုးျပီးလို႔ တခုခု (ဖ်ားတာ) ျဖစ္ရင္ ဆရာဝန္ကေန ေဆးထိုးဇယား ျပင္ေပးလိမ့္မယ္။ ေနာက္က်ထိုးတာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။
အသက္၊ က်န္းမာေရးေအျခအေန နဲ႔ အႏၲရာယ္အေပၚ မူတည္တယ္။ ေဆးအမ်ိဳးအစားေပၚလဲ မူတည္တယ္။
တကယ္လို႔ ဘီပိုးဝင္တာ ခံရေလာက္တယ္လို႔ ယူဆရင္ ကာကြယ္ေဆးနဲ႔အတူ Hepatitis B immune globulin (HBIG) ကိုပါ တခါတည္း ထိုးေပးမယ္။ ဒီေဆးက Antibodies ျဖစ္တယ္။ အၾကာၾကီး မခံဘူး။ ကာကြယ္ေဆးကိုသာ ေဆးပါတ္လည္ေအာင္ ထိုးရမယ္။

တတိယ-ေဆးညႊန္း
Engerix B ေဆးဟာ Intramuscular (IM) အသားေဆးအျဖစ္သာ သံုးရမယ္။
ေဆးကို အေသအျခာ လႈတ္ျပီးမွ ထိုးပါ။ မ်က္စိနဲ႔ အေသအျခာ ၾကည့္ပါ။ လႈတ္လိုက္ရင္ နဲနဲေနာက္လာမယ္။
တျခားေဆးေတြနဲ႔ ေဆးထိုးပိုက္ တခုထဲမွာ ေရာမထိုးပါနဲ႔။
ဝ - ၁ - ၆ လ ထိုးပါ။
အျမန္နည္းလိုအပ္ရင္ ဝ -၂ -၁၂ လ နည္းထိုးပါ။
ေဆး ၃ လံုးျပည့္သူေတြမွာ ၁ဝဝ% ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။
အသက္ ၁၂ ႏွစ္ကေနအထက္ 20 micrograms (1 ml) IM ထိုးပါ။
ေမြးစကေလးနဲ႔ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြ 10 micrograms (0.5 ml) IM သာထိုးပါ။
Deltoid region ပခံုးေနရာမွာ မထိုးပါနဲ႔။ ကေလးငယ္ေလးေတြဆိုရင္ Antero-lateral thigh ေပါင္ေရွ႕-ေဘး ေနရာ ထိုးႏိုင္တယ္။
HBsAg positive mothers ဘီပိုး ရွိတဲ့ မေအကေန ေမြးတဲ့ကေလးကို ဘီ ကာကြယ္ေဆး နဲ႔အတူ Hepatitis B immunoglobulin ေဆးကိုပါ ေမြးျပီး ၁၂ နာရီအတြင္းမွာ တျပိဳင္ထဲ ေနရာခြဲထိုးပါ။

Engerix-B ဟာ Hepatitis B အသဲေရာင္ (ဘီ) ကာကြယ္ေဆးျဖစ္တယ္။ ၾကြက္သားမွာထိုးမယ္။ ပဌမအၾကိမ္ေနာက္ ၁ လမွာ ဒုတိယနဲ႔ ၆ လမွာ တတိယေဆးထိုးမယ္။ တကယ္လို႔ (ဘီ) ပိုးကူးစက္မႈ အႏၲရာယ္မ်ားသူကိုဆိုရင္ ပဌမအၾကိမ္ ေနာက္မွာ ၂ လျခာတလံုးကိုပါထိုးတယ္။ ေဆးထိုးနည္းက ေနရာအလိုက္မတူတာေတြရွိႏိုင္တယ္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးလို႔ နာေနရင္ အနာသက္သာေဆး acetaminophen or ibuprofen တမ်ိဳးမ်ိဳးေသာက္ႏိုင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၉-၂ဝ၁၁