က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Sunday, November 27, 2011

Internal fixation အရိုးထဲက သံေခ်ာင္း

Sun, Aug 14, 2011 at 9:00 AM
ကၽြန္ေတာ္ အလုပ္ခြင္မွာ ထိခိုက္မိလုိ႔ ဘယ္ေျခေထာက္ က်ိဳးျပီး၊ ညာဖက္ ေျခဖမိုး လိမ္ေကာက္သြားပါသည္။ ေဆးရံုမွာ ခြဲစိတ္ကုသျပီး အိမ္မွာ ၆ လ နားရပါသည္။ ပထမအႀကိမ္က ေဆးရံုဆင္းလုိ႔ အိမ္မွာနားခ်ိန္ ေျခေထာက္ ေရာင္ရမ္းျပီး နာက်င္ေနလုိ႔ ဆရာ့ကို ေမးျမန္းခဲ့ရာ ဆရာေျပာသည့္အတုိင္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ သက္သာေပ်ာက္ကင္းခဲ့ပါသည္။ ခုတစ္ႀကိမ္ ေျခေထာက္ထဲတြင္ ထည့္ထားေသာ ဆခရူေခ်ာင္းမ်ားကို ျပန္ထုတ္ ရ-မရ၊ ျပန္မထုတ္ပဲ ႏွစ္ၾကာၾကာထားလွ်င္ မည္သို႔ ဆုိးက်ိဳးမ်ား၊ ေကာင္းက်ၽိးမ်ား ရွိနုိင္သည္ကို သိခ်င္ပါသည္။


ယခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာတြင္ ျမန္မာျပည္သုိ႔ ျပန္ပါေတာ့မည္။ ထည့္ထားသည္မွာ ၁ ႏွစ္ႏွင့္ ၇ လေလာက္ ရွိေနပါျပီ။ ခုခ်ိန္မွာ ျပန္ထုတ္လုိ႔ ရနုိင္ပါျပီလား။ ကၽြန္ေတာ့္ ဆႏၵကေတာ့ မထုတ္ပဲထားလွ်င္ ဘာမွ မျဖစ္ပါက မထုတ္ခ်င္ပါ။ ထုတ္မွ ေကာင္းမည္ဆုိပါက ဒီမွာေနတုန္း ထုတ္သြားခ်င္ပါသည္။ ျမန္မာျပည္ ျပန္ေရာက္လွ်င္ လက္ရွိ ကုန္ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ဆုိ ထုတ္နုိင္ေတာ့မည္ မဟုတ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္က (႕႕႕႕႕) မွာ အလုပ္လုပ္ေနသူပါ။ အသက္က ၃၉ ႏွစ္၊ လူပ်ိႀကီးပါ။ ဒီမွာက ဘာသာစကား အခက္အခဲေၾကာင့္ ဆရာဆီမွာ အကူအညီ ေတာင္းခံေမးျမန္းရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေဆးရံုက ဆင္းျပီး ေနာက္ဆံုး ရိုက္ခဲ့သည့္ ဓါတ္မွန္ ေတြကိုပါ ပူးတြဲ ေပးပို႔လုိက္ပါသည္ခင္ဗ်ာ။

ပို႔လိုက္တဲ့ ဓါတ္မွန္ထဲမွာ လုပ္ေပးထားတာမ်ိဳးကို Internal fixation အတြင္းထဲမွာ အေနေတာ္-အဆင္ေျပေအာင္ ျပဳျပင္-တပ္ဆင္ ေပးနည္း ေခၚပါတယ္။ ဟိုအရင္က အရပ္ထဲမွာ ၾကပ္စည္းတာ၊ ေဆးရံုေတြမွာ ေက်ာက္ပတၲီးသာ လုပ္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ေခတ္နည္းေတြက ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဘာေကာင္းသလဲ။ ေဆးရံုတက္ရက္ တိုေစမယ္။ Nonunion အရိုးမဆက္ဘဲေနတာ မျဖစ္ေစဘူး။ Malunion အရိုး လြဲဆက္တာ မျဖစ္ေစဘူးဆိုတဲ့ အက်ိဳးတရားေတြ ရေစမယ္။

Implanted metal လို႔ေခၚတဲ့ အရိုးက်ိဳးလို႔ ထည့္သံုးရတဲ့ ပစၥည္းေတြက အၾကိမ္းဖ်င္း အမ်ိဳးအစား ၅ မ်ိဳးရွိပါတယ္။
၁။ Metal plates သတၲဳျပား၊
၂။ Pins ပင္၊
၃။ Nails or Rods သတၲဳေခ်ာင္း။
၄။ Wires ဝိုင္ယာ၊
၅။ Screws ဝက္အူ၊

အရိုးက်ိဳးလို႔ ထည့္ထားရတဲ့ ပစၥည္းေတြကို ဘယ္ေတာ့ ထုတ္ရမလဲ။
Implanted metal လို႔ေခၚတဲ့ အရိုးက်ိဳးလို႔ ထည့္ထားရတဲ့ သတၲဳေခ်ာင္းစတာေတြဟာ အရိုးက်ိဳးသြားတာကို ျမန္ျမန္ဆက္ေအာင္ လုပ္ေပးတာ မဟုတ္ပါ။ အရိုးက သူ႔အလိုလို ဆက္မွာကို တည့္တည့္မတ္မတ္ ဆက္ေစေအာင္ တည့္ေပး၊ ထိန္းေပးတာသာ ျဖစ္တယ္။
အရိုးဆက္သြားျပီဆိုရင္ တည့္ေပး၊ ထိန္းေပးတဲ့ သူ႔တာဝန္ ကုန္ဆံုးတာနဲ႔ ဆက္လုပ္စရာ မလိုေတာ့ပါ။

ဒါျဖင့္ ထုတ္ရေတာ့မွာလား။ ထုတ္ကို ထုတ္ရမယ္ ဆိုတဲ့ ဥပေဒသ မရွိပါ။ အရိုးအထူးကု ဆရာဝန္ကေန ထုတ္ရမယ္လို႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ ရွိရင္ ထုတ္ပါ။ ဥပမာ High ankle sprains ေျခပြတ္တိုင္လည္လို႔ ထည့္ေပးထားတဲ့ Syndesmotic screws ဝက္အူေတြကို ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ျပန္ဖိတာကို ခံဘို႔ အခ်ိန္က်ျပီဆိုရင္ ထုတ္ျပစ္ရလိမ့္မယ္။

ဘာလို႔ ထုတ္ဘို႔ လိုသလဲ၊
တခ်ိဳ႕လူေတြမွာ Metal implants ေတြကေန ေဘးမွာရွိတဲ့ (တစ္ရွဴး) ေတြကို Irritation ကလိေနေစမယ္။ Bursitis အဆစ္ဖံုးေရာင္တာ၊ Tendonitis အရြတ္ေခ်ာင္းေရာင္တာ၊ Irritation အေနရခက္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ သူတို႔အတြက္ ထုတ္လိုက္မွ ျဖစ္ေနတာေတြ သက္သာလိမ့္မယ္။ ေခတ္သံုးပစၥည္းေတြကေန (အလာဂ်ီ) မရေစတတ္ပါ။

ထုတ္လိုက္ရင္ အားလံုး ေပ်ာက္မွာလား၊
ေျပာခဲ့တဲ့ ခံစားေနရတာေတြ ရွိေနသူအတြက္ ထုတ္လိုက္ရင္ လံုးဝဥသံု ေပ်ာက္မယ္လို႔ေတာ့ အာမခံခ်က္ မေပးခ်င္ပါ။ မွန္းဆဘို႔ ခက္တတ္တယ္။ သက္သာမွာေတာ့ အမွန္ပါ။ ထုတ္မယ္ဆိုရင္လဲ သိပ္ေနာက္မက်ခ်ိန္မွာ ထုတ္တာ ပိုေကာင္းတယ္။ ဘယ္ေတာ့ဆိုတာ အတိအက် ေျပာဘို႔ ခက္တယ္။ အရိုးမွန္သမွ် ၂ လထက္ ေနာက္မက်ဘဲ ဆက္တယ္။ ၆ လေနထုတ္ႏိုင္တယ္ေျပာတာလဲ မွန္တယ္။ ေအးေအးေဆးေဆး ၁ ႏွစ္၊ ၂ ႏွစ္လဲ ျဖစ္တယ္။ ၾကာေနတာ ထုတ္ရင္ ခက္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုေပမဲ့ တခ်ိဳ႕မ်ာခက္၊ တခ်ိဳ႕ၾက မခက္ျပန္ဘူး။

ထုတ္လိုက္ရင္ ဘာျပႆနာ ရွိလဲ၊
ျပႆနာ မရွိဘူးေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ထည့္တံုးကလိုဘဲ ခြဲစိတ္ျပီးမွ ျပန္ထုတ္ရမွာမို႔ ခြဲစိတ္တာမွန္သမွ်ကေန ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ နဲ႔ ေမ့ေဆး၊ ခါးထံုေဆးေတြကေန ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ Potential complications ျဖစ္ႏိုင္ေလာက္တဲ့ မေကာင္း-က်ိဳးဆက္ေတြကို ထည့္တြက္ရမယ္။ အတြင္း နက္နက္မွာ ထည့္ထားတာမ်ိဳး၊ ေနာက္ျပီး အၾကာၾကီး ထည့္ထာတာမ်ိဳးေတြက ပိုျပီး သတိထားရတယ္။ ထည့္ေပးထာတဲ့ အရာနဲ႔ အံက်ပန္က် ျဖစ္ေနတာကို ထုတ္လိုက္ေတာ့ အားနည္းသြားေစႏိုင္တာလဲ မျဖစ္ဘူး မေျပာႏိုင္ပါ။ ဥပမာ အေပါက္လိုက်ိဳးတဲ့အထဲ Screws (ဆခရူ) ထည့္ေပးထားတာမ်ိဳး ထုတ္လိုက္ေတာ့ အားနည္းသလို ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ဒါျဖင့္ရင္ အေျခခံသေဘာကုိ ဘယ္လို နားလည္ရမလဲ၊
ထည့္ထားသူမွာ Symptoms တခုခု ခံစားေနရရင္၊ အရိုးအထူးကု ဆရာဝန္က ထုတ္ပါ ေျပာရင္ ထုတ္ပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တာ ျဖစ္ေပမဲ့ ဆရာဝန္ကခ်ည္း ဆံုးျဖတ္တာမ်ိဳး မျဖစ္သင့္ပါ။ ျဖစ္ေစခ်င္လဲ မျဖစ္တတ္ပါ။ ဆရာဝန္႔ စကား နားမေထာင္တာမ်ိဳး ရွိတတ္သလို၊ ခ်င့္ခ်ိန္စရာေတြလဲ ထည့္စဥ္းစားၾကရလို႔ ေျပာတာပါ။ အခုေမးသူ ေရးတာဟာ ေဆးပညာစာပါ အတိုင္း အမွန္ပါဘဲ။ ေငြ နဲ႔ အခ်ိန္ ခ်င့္ခ်ိန္ဘို႔ လိုတယ္။ အခုလို အရိုးက်ိဳးလို႔ ထည့္ထားရတဲ့ အရာကို ျပန္ထုတ္ဘို႔ ဆံုးျဖတ္တဲ့အခါ၊ ဆရာဝန္က ထုတ္ကို ထုတ္ရမယ္လို႔ ကံေသကံမ မေျပာရင္၊ Economic implications စီးပြါးေရးတြက္ တြက္ရလိမ့္မယ္။ ေဆးရံုတက္ရမဲ့ ကုန္က်စရိတ္၊ အလုပ္ပ်က္ရမဲ့ကာလ စတာေတြ။

အရိုးက်ိဳး ဗဟုသုတ မွ်ျပီး နိဂံုးခ်ဳပ္ပါရေစ၊
ေခတ္နည္းေတြမွာ သံုးတာေတြက Metal alloys သတၲဳေရာ၊ High-grade plastics ပလပ္စတစ္ အေကာင္းစား၊ Polymeric materials (ေပၚလီမက္ထရစ္)၊ Stainless steel သံမဏိေတြ ျဖစ္တယ္။ Metallic alloys သတၲဳေရာေတြမွာ Iron သံ၊ Cobalt (ကိုေဘာ့လ္)၊ Chromium (ခရိုမီယမ္)၊ Titanium (တိုင္ေတနီယမ္)၊ Tantalum (တင္န္တလမ္) ေတြကို သံုးတယ္။

Prosthetic implants အစားထိုး ပစၥည္းေတြလဲ သံုးရတဲ့ ပစၥည္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ Ivory ဆင္စြယ္၊ Wood သစ္သား၊ Rubber ရာဘာ၊ Acrylic (အခရဲလစ္) နဲ႔ Bakelite (ဘကီလိုက္) ေတြပါတယ္။ ေပါင္ရင္းက်ိဳးတာကို ဆင္စြယ္သံုးျပီး အစားထိုးနည္းကို ျမန္မာ ဆရာဝန္ၾကီး တီထြင္တယ္။ ေပါင္ရင္းရိုး လည္ပင္းက်ိဳးတာမွာ အစားထိုးဘို႔ရာ သစ္မာ သံုးတာကိုလဲ ျမန္မာဆရာဝန္ တဦးကဘဲ တီထြင္တယ္။

၁၉၆ဝ မွာ ဆရာၾကီး ဦးစံေဘာ္ (၂၉-၆-၁၉၂၂ - ၇-၁၂-၁၉၈၄) ဟာ အသက္ ၈၃ ႏွစ္ရွိျပီျဖစ္တဲ့ သီလရွင္ ဆရာၾကီး ေဒၚပုည ရဲ႕ Ununited fractures of the neck of femur ေပါင္ရင္း ရိုးက်ိဳးျပီး ျပန္မဆက္ ျဖစ္ေနေတာ့တာကို Ivory prosthesis ဆင္စြယ္ အရိုးတု သံုးျပီး ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ခြဲစိတ္ ကုသေပးႏိုင္ခဲ့လို႔ ေဆးပညာသမိုင္း တြင္ခဲ့တယ္။ ဆရာၾကီးရဲ႕ဇနီးဟာ ပါေမာကၡ ေဒၚျမင္ျမင့္ခင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေန႔ မဂၢဇင္းေတြ ဂ်ာနယ္ေတြမွာ လူထု အက်ိဳးျပဳစာေတြကို သတၲိရွိရွိ ေရးေနတဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ခ်စ္-ေၾကာက္-ရိုေသ၊ အားက်-အားရတဲ့ သမားေတာ္ၾကီးလဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၈-၂ဝ၁၁