က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Sunday, November 27, 2011

Respiratory tract infections (1) အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ျခင္း (၁)

29 Jun 11, 21:20
ဆရာခင္ဗ်ား အဆုုတ္ပြျခင္းနဲ႔ ပက္သက္ျပီး သိခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ျဖစ္နုိင္ရင္ အဆုတ္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာဆုိျပီး ေရးေပးပါလား။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြ အလြယ္ေခၚတဲ့ အဆုပ္ပြတယ္ဆိုတာကို ေဆးပညာနဲ႔ ဘာလဲတန္းေျပာဘို႔ မေရရာဘူး။ (ႏူမိုးနီးယား) ကို ေျပာခ်င္သူ မ်ားမယ္။ ေဆးပညာအရ ေထြးခဲသြားတာမွ ႏူမိုးနီးယား။ (သပ္သပ္ ေရးထားပါတယ္။) အဆုပ္ပြတာနဲ႔ တူတာေတြက Pleural effusion အဆုပ္ထဲ ေရဝင္တာနဲ႔ Pneumothorax အဆုပ္ထဲေလမ်ားတာ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အသက္ရွဴလမ္း ေရာဂါေတြ တန္းစီျပီး ေရးပါမယ္။

ႏွာေခါင္းထိပ္ကစျပီး အဆုပ္ထဲက မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္ေအာင္ ေသးငယ္လွတဲ့ ေနရာေလးအထိ ရွိတဲ့ အသက္ရွဴလမ္းကို ေလ့လာဘို႔ရာ Upper respiratory tract infection အထက္ပိုင္းနဲ႔ Lower respiratory tract infection ေအာက္ပိုင္းလို႔ ခြဲျခားထားတယ္။

Upper respiratory tract infections (URI or URTI) အသက္ရွဴလမ္း အထက္ပိုင္း ပိုးဝင္ျခင္းကို Throat infections လည္ေခ်ာင္း ေရာင္ျခင္း လို႔လဲ သတ္မွတ္တယ္။

အသက္ရွဴလမ္း-အထက္ပိုင္း ေရာင္တာေတြ ျဖစ္ရင္ ႏွာေစး၊ ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ အသံနာ၊ အာေခါင္နာ၊ မ်ိဳခ်ရင္နာ၊ ေခါင္းကိုက္၊ ကိုယ္ပူ စတာေတြ ခံစားရမယ္။ ျဖစ္ရင္ တပါတ္-ဆယ္ရက္ၾကာမယ္။ Group A beta hemolytic streptococcal ေခၚတဲ့ ဗက္တီးရီးယား က တရားခံျဖစ္တာ မ်ားတယ္။

နားေရာင္တာလဲ ဒီအုပ္စုထဲမွာ ပါသလို၊ Viral Conjunctivitis ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ မ်က္စိနာကလဲ ဆက္စပ္ေနႏိုင္ေသးတယ္။ Seasonal allergies ရာသီဥတုေၾကာင့္ အလာဂ်ီ ရတာ၊ Influenza တုပ္ေကြးေတြလဲ ဒီအုပ္စုထဲကဘဲ။

Treatment ကုသတဲ့အခါ (ဗိုင္းရပ္စ္) ဆိုရင္ အေထာက္အကူေပးတဲ့ ေဆးေတြသာ ရွိတယ္။ Antibiotics ပိုးေသေဆးေတြ၊ မလိုဘဲ မသံုးတာ ေကာင္းတယ္။ ပဋိဇီဝေဆးကို ေစာင္ၾကည့္ျပီးမွ ေပးတာဟာ ေရာဂါအတြက္နဲ႔ လူနာ စိတ္သက္သာ ေက်နပ္မႈ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကို ၾကည့္ခ်ိန္ဆရတယ္။

• Epiglottitis ဆိုတာလဲ သိပ္မကြာဘူး၊ Superior portion of the larynx and supraglottic area ေနရာေတြပါ ေရာင္ႏိုင္တယ္။ Severe difficulty breathing အသက္ရွဴခက္မယ္။ Noisy breathing (Stridor) အသက္ရွဴသံ က်ယ္မယ္။ hoarseness အသံၾသေနမယ္၊ Drooling and difficulty swallowing မ်ိဳခ်ရတာ ခက္မယ္။ Epiglottitis ျဖစ္ရင္ Urgent tracheal intubation အေရးေပၚ ျပြန္ထည့္ဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြျဖစ္တာ ပိုသတိထားရမယ္။ Antibiotics ေပးရမယ္။ Cephalosporins တမ်ိဳးထဲျဖစ္ျဖစ္ Penicillin ဒါမွမဟုတ္ Ampicillin ကို တြဲေပးရမယ္။

• Laryngitis အသံအိုး ေရာင္တာနဲ႔ Laryngotracheitis ဆိုတဲ့ Larynx, Trachea, and Subglottic area နီးစပ္တာေတြပါ ေရာင္တာေတြ ျဖစ္တယ္။ hoarse voice အသံၾသေနမယ္၊ croup ကေလးဆိုရင္ အဟြတ္-အဟြတ္ ေနမယ္၊ Steroids 20-40 mgs စတီရြိဳက္ ရွဴႏိုင္တယ္။ Steam ေရေႏြးေငြ႔ရွဴတာ ေကာင္းတယ္။ Laryngitis အသံအိုးေရာင္တာက Gastroesophageal reflux အစာေခ်ရည္ အထက္ဆန္လို႔ ျဖစ္ရတာဆိုရင္ Ranitidine (Zantac) နဲ႔ Omeprazole (Prilosec) ေဆးေတြကိုပါ ၄-၆ ပါတ္ၾကာေအာင္ ေပးရမယ္။

• Nasopharyngitis (Rhinopharyngitis or Common cold) အေအးမိတာကို ေခၚတာပါဘဲ။ Nares, Pharynx, Hypopharynx, Uvula, and Tonsils ေဘးနားတဝိႈက္က အရာေတြလဲ ေရာင္ေနႏိုင္တယ္။

• Otitis media = Ear infections နား အလည္ပိုင္းေရာင္တာ၊ Antibiotics နဲ႔ Pain killers ေပးရမယ္။ ခြဲစိတ္ဘို႔ လိုလာႏိုင္တယ္။ Decongestants နဲ႔ Antihistamines ေဆးေတြကိုလဲ ႏွာေခါင္းထည့္ေဆးျဖစ္ျဖစ္ စားေဆးျဖစ္ျဖစ္ သံုးႏိုင္တယ္။ Oral and topical analgesics နာတာသက္သာေစမဲ့ စားေဆး၊ လိမ္းေဆး၊ Ibuprofen, Paracetamol (Acetaminophen) နဲ႔ Narcotics ျပင္းတဲ့ေဆး ေပးႏိုင္တယ္။ Antipyrine နဲ႔ Benzocaine ear drops ေတြ ခပ္ႏိုင္တယ္။

Otitis Media နားအလည္ပိုင္း ေရာင္ျခင္းအတြက္ ေဆးမ်ား
၁။ ပဌမတန္းစား ပဋိဇီဝေဆးမ်ား
Amoxaccillin 45-60 mg/kg TDS x 10 days
Trimethoprim-Sulfamethoxazole 8-10 mg/kg x 10 days
Erythromycin/Sulfisoxazole 50 mg/kg x 10 days

၂။ ဒုတိယတန္းစား ပဋိဇီဝေဆးမ်ား
Amoxacillin 80-100 mg/kg x 10 days
Amoxicillin-clavulanate 45 mg/kg x 10 days
Celpodoxime 10 mg.kg x 10 days
Cefuroxime 20 mg/kg x 10 days
Azithromycin 10 mg/kg x 4 days
Ceftriaxone 50 mg/kg x 1-3 doses

• Sore throat လည္ေခ်ာင္းနာ နဲ႔ Tonsillitis အာသီးေရာင္တာကို ျဖစ္ေစတဲ့ ပိုး (ဗိုင္းရပ္စ္ နဲ႔ ဗက္တီးရီးယား) ေတြထဲက Group A beta-haemolytic Streptococci (GABHS) ဗက္တီးရီးယားဟာ Acute rheumatic fever ရက္တို ရူမက္တစ္ အဖ်ားေရာဂါ နဲ႔ Kidney disease (Post-Streptococcal Glomerulonephritis) ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ေရာဂါကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Antibiotics ေပးရတယ္။ သုေတသနတခ်ိဳ႕က ဒီလိုေဆးေပးတာ အက်ိဳး နည္းနည္းသာ ရွိတယ္တဲ့။ တာရွည္ေပးဘို႔လိုသူကို Azithromycin ေပးႏိုင္တယ္။ Tympanostomy tube ျပြန္ထည့္ဘို႔လိုသူကို ထည့္ေပးရမယ္။

• Pharyngitis အာေခါင္ ေရာင္တာထဲမွာ Pharynx, Hypopharynx, Uvula, and Tonsils ေတြလဲ ဆက္တြဲ ေနႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္ ေနာက္ပိုင္း နဲ႔ လည္ေခ်ာင္း အေပၚပိုင္းေရာင္တာ ျဖစ္တယ္။ Pharyngitis အာေခါင္ ေရာင္တာအတြက္ NSAIDs and acetaminophen အနာသက္သာေဆး၊ Steroids (dexamethasone) စတီရြိဳက္ေဆး၊ Viscous lidocaine ထံုေဆး နဲ႔ Antibiotics ေတြေပးရတယ္။

• Gonococcal Pharygitis ဂႏိုးရီးယားပိုးေၾကာင့္ အာေခါင္ေရာင္ျခင္းကို ကုသရန္ေဆးမ်ား
1. Ceftriaxone 125 mg IM < 45 kg; 250 mg IM > 45 kg
2. Spectinomycin (40 mg.kg IM x 7 days) and Erythromycin (40 mg/kg IM x 7 days) or Doxycycline (100 mg BD x 7 days)

• Non-Gonococcal Pharygitis ဂႏိုးရီးယားပိုးေၾကာင့္ မဟုတ္ေသာ အာေခါင္ေရာင္ျခင္းကို ကုသရန္ေဆးမ်ား
1. Penicillin V (1 Gm BD x 10 days);
2. Amoxicillin (750 mg QID x 10 days; 60 mg/kg TDS x 10 days);
3. Benzathine PCN 1.2 million Unit IM);
4. Erythromycin 20-40 mg/kg TDS x 10 days);
5. Cephalexin 25-50 mg/kg BD x 10 days);
6. Ceffadroxil 30 mg/kg BD x 10 days);
7. Azithromycin 12 mg/kg QID x 5 days)

• Rhinitis ဆိုတာ ႏွာေခါင္း အဖံုးလႊာေတြ ေရာင္တာ၊
• Rhinosinusitis or Sinusitis ဆိုတာ Nares and Paranasal sinuses (Frontal, Ethmoid, Maxillary, Sphenoid) ႏွာေခါင္းေဘး၊ နဖူး၊ ပါးရိုး၊ နာထင္ စတဲ့ေနရာေတြက ဆိုင္းနပ္စ္ေတြ ေရာင္တာေတြ ျဖစ္တယ္။

• Tonsillitis အာသီးေရာင္၊ ပါးစပ္ဟခိုင္းရင္ နီရဲ-ေရာင္ေနတဲ့ အာသီး တဖက္ျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ဖက္လံုးျဖစ္ျဖစ္ျမင္ရမယ္။ မ်ိဳရမဲ့လမ္းကို က်ဥ္းရာကေန ပိတ္လုလုအထိ ၾကီးေနႏိုင္တယ္။ acute tonsillitis ရက္တို ေရာင္ရာကေန ျပည္တည္ႏိုင္တယ္။ Recurrent tonsillitis ခဏခဏျဖစ္ေနသူဟာ allergy ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Acetaminophen/Paracetamol and/or Ibuprofen ေတြကို နာတာ သက္သာေအာင္ ေပးမယ္။ Salt water gargle, Lozenges, Warm liquids ငံုေဆး၊ ပလုပ္က်ဥ္းတာေတြနဲ႔ ေရာင္တာ သက္သာေစမယ္။ Group A streptococus ေၾကာင့္ျဖစ္တာအတြက္ Penicillin နဲ႔ Amoxicillin ေတြက ပဌမတန္းစား Antibiotics ေတြ ျဖစ္တယ္။ ေဆး မတည့္သူကို Erythromycin ေပးႏိုင္တယ္။ မသက္သာသူေတြကို Clindamycin or Amoxicillin-clavulanate ေပးႏိုင္တယ္။ Virus ေၾကာင့္ျဖစ္တာ ၾကာမယ္။ Chronic cases နာတာရွည္ေနသူကို Tonsillectomy ခြဲစိတ္ရတယ္။

• Tracheitis လည္ပင္းမွာ အလည္တည့္တည့္ အထက္-ေအာက္ တန္းေနတဲ့ ေလျပြန္ၾကီး ေရာင္တာ။

Sore throat လည္ေခ်ာင္းနာ နဲ႔ Tonsillitis အာသီးေရာင္တာကို ျဖစ္ေစတဲ့ ပိုး (ဗိုင္းရပ္စ္ နဲ႔ ဗက္တီးရီးယား) ေတြထဲက Group A beta-haemolytic Streptococci (GABHS) ဗက္တီးရီးယားဟာ Acute rheumatic fever ရက္တို ရူမက္တစ္ အဖ်ားေရာဂါ နဲ႔ Kidney disease (Post-Streptococcal Glomerulonephritis) ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ေရာဂါကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Antibiotics ေပးရတယ္။ သုေတသနတခ်ိဳ႕က ဒီလိုေဆးေပးတာ အက်ိဳး နည္းနည္းသာ ရွိတယ္တဲ့။

• Common cold အေအးမိတာ
အျဖစ္မ်ားလြန္းတယ္။ ေအးတဲ့အခ်ိန္မွာ ပိုျဖစ္တယ္။ Flu တုပ္ေကြး နဲ႔ Cold အေအးမိတာ အေတာ္ဆင္တယ္။ တြဲျဖစ္တာလဲရွိတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ကေန ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ အမ်ိဳးေပါင္း ၂ဝဝ ေက်ာ္တယ္။ Rhinoviruses ကေန အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေစတယ္။ Antibiotics မလိုဘူး။ Warm drinks ပူတာ တခုခု ေသာက္ပါ၊ Lozenges ငံေဆးငံုပါ၊ Nasal sprays ႏွာေခါင္းထဲပန္းေဆးသံုးပါ။ Paracetamol ေသာက္ပါ။ကေလးေတြကို Aspirin မေပးပါနဲ႔။ Over-the-counter ေဆးဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္ ဝယ္လို႔ရတဲ့ အေအးမိေပ်ာက္ေဆး၊ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးတိုင္းကို ကေလးငယ္ေတြ မေပးပါနဲ႔။

• Influenza (Flu) တုပ္ေကြး
အလြန္မတန္ ကူးစက္လြယ္တယ္။ Influenza type A or B ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ကေနျဖစ္တယ္။ C လဲ ရွိတယ္။
Good personal hygiene အေနအထိုင္တတ္ဘို႔သာလိုတယ္။ ကမာမွာ Influenza pandemics ကပ္ေရာဂါလိုျဖစ္တာ ၃ ခါရွိျပီ။ 1918, 1957, 1968 ႏွစ္ေတြကျဖစ္ခဲ့တယ္။

• Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) (ဆားစ္) ေရာဂါ
ကူးစက္တဲ့ ႏူမိုးနီးယားတမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ၂ဝဝ၂ တရုပ္ ႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းမွာ စေတြ႔ခဲတယ္။

• Sinusitis (ဆိုင္ႏူဆိုက္တစ္စ္)
(ဆိုင္းနပ္စ္) လို႔သာ ေခၚတာမ်ားတယ္။ လူ႔မ်က္ႏွာ အရိုးထဲက ေလခိုအိတ္ေလးေတြကို ပိုးဝင္တာ ျဖစ္တယ္။ ကေလး-လူၾကီးျဖစ္တယ္။ sinuses ဆိုင္းနပ္စ္ ေတြက ေနရာ အမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ ရွိတယ္။ Maxillary ပါးရိုး၊ Frontal နဖူးရိုး၊ Ethmoidal မ်က္ခံုး-နားထင္ရိုး၊ Sphenoidal နားထင္ရိုး အေအးမိျပီးဆက္ျဖစ္တာ။ ႏွာေခါင္းကေန ခပ္ဝါဝါ၊ ခပ္စိမ္းစိမ္း အရည္ေတြ က်ေနမယ္။ မ်က္ႏွာရိုးေတြ နာ-ကိုက္ေနမယ္။ Pain relief နာတာသက္သာေဆး၊ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆး နဲ႔ Surgery လိုအပ္လာရင္ ခြဲစိတ္ေပးရတယ္။ ႏွာေခါင္းေနာက္နားက တက္ေစ့ေတြေရာင္တာကို Adenoids ေခၚတယ္။ Blocked nose ႏွာေခါင္းပိတ္ေနမယ္၊ Snoring အိပ္ရင္ေဟာက္မယ္၊ Sore throat လည္ေခ်ာင္းနာမယ္၊ ခပ္ဝါဝါ၊ ခပ္စိမ္းစိမ္း အရည္ေတြ ႏွာေခါင္းက က်မယ္။ ကေလးေတြမွာ ျဖစ္ရင္ Middle ear infections နား အလည္ပိုင္း ေရာင္တာ ဆက္ျဖစ္ျပီး Glue ear နားပိတ္ေနမယ္။ Sinusitis လဲ ဆက္ျဖစ္တယ္။ Chronic rhinosinusitis ရက္ရွည္ (ဆိုင္းနပ္စ္) ျဖစ္တာ Antibiotics ဘယ္ပိုးေသေဆးေပးမလဲ။ ၾသစေၾတးလ် သုေတသနတခုအရ Roxithromycin က ပိုေကာင္းတာ ေတြ႔ရတယ္။ ပိုးေသေဆးဟာ လူ ၁ဝဝ ျဖစ္တာမွာ တေယာက္ ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ အတြက္သာ လိုတယ္။

• Decongestants ေဆး
ႏွာေခါင္းပိတ္ေနတာကို သက္သာေစတယ္။ စားေဆး၊ ထည့္ေဆးရွိတယ္။ Steroid drops or sprays (စတီရြိဳက္) အစက္ခ် နဲ႔ ပန္းေဆး၊ Mucus-clearing drugs (Mucolytics) အခြ်ဲေပ်ာ္ေဆး၊ Antihistamines (အင္တီဟစ္စတမင္း) ေဆး နဲ႔ Antibiotics (Penicillin, Amoxycillin) ပဋိဇီဝေဆးေတြနဲ႔ ကုသတယ္။ Saline nasal spray ႏွာေခါင္းထဲ ဆားရည္ျဖန္းတာလဲ သက္သာေစတယ္။ Sinus puncture and lavage ခြဲစိတ္တာလဲ လုပ္ရတတ္တယ္။ Functional endoscopic sinus surgery (FESS) နည္းသံုးႏိုင္တယ္။ Endoscopic modified Lothrop procedure (EMLP) နည္းလဲရွိတယ္။

• Croup (ခေရာ့ပ္)
Throat = Voice box (Larynx) လည္ေခ်ာင္း နဲ႔ Windpipe (Trachea) ေလျပြန္မၾကီး ေရာင္တာကို Croup (Viral laryngo-tracheo-bronchitis) လို႔လဲ ေခၚတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ ကေနျဖစ္တယ္။ Hoarse voice အသံၾသမယ္၊ Noisy breathing အသက္ရွဴသံ ဆူညံေနမယ္၊ Harsh barking cough စူရွျပီး ေဟာင္သလို ေခ်ာင္းဆိုးမယ္။ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ေတြမွာ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အေအးမိရာကေန ဆက္ျဖစ္တတ္တယ္။ သူ႔ဖါသူလဲ ေပ်ာက္တယ္။ Glucocorticoids (စတီရြိဳက္) ေဆးေပးႏိုင္တယ္။ ေရာင္ေနတာေတြ ေလွ်ာ့ေစမယ္။ Nebulized epinephrine (Adrenaline) ေဆးကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။

• Diphtheria ဆံုဆို႔နာ
Nose ႏွာေခါင္း Throat လည္ေခ်ာင္း နဲ႔ Windpipe (Trachea) ေလျပြန္မၾကီးမွာ Corynebacterium diphtheriae ဗက္တီးရီးယား ဝင္တာ ျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြမွာ စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ Runny nose ႏွာရည္ယိုမယ္၊ Severe sore throat လည္ေခ်ာင္းအတင္းနာမယ္၊ Fever ဖ်ားမယ္၊ Swollen lymph nodes လည္ေခ်ာင္းက တက္ေစ့ေတြေရာင္မယ္၊ Furry grey or black coating လည္ေခ်ာင္းအထဲမွာ အျဖဴေရာင္၊ မီးခိုးေရာင္၊ အနက္ေရာင္ အဖံုးလႊာလိုေပၚလာမယ္။ အစာျမိဳတာခက္မယ္၊ အသက္ရွဴရ ခက္မယ္။ suffocation ဆို႔ေနသလိုျဖစ္လာမယ္။ Diphtheria vaccine ကာကြယ္ေဆးရွိတယ္။ DTP ဆိုတာ ဆံုဆို႔-ၾကက္ညွာ-ေမးခိုင္ ေရာဂါ ၃ မ်ိဳးအတြက္ ကာကြယ္ေဆးျဖစ္တယ္။ DTP-HBV-HIB ဆိုတာလဲ Diphtheria ဆံုဆို႔၊ Tetanus ေမးခိုင္၊ Pertussis ၾကက္ညွာ၊ Hepatitis B အသဲေရာင္ ဘီ နဲ႔ Haemophilus influenzae B တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေဆးေတြ တြဲထားတာ ျဖစ္တယ္။ ၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြကို ထိုးေပးတယ္။

• Respiratory tract infections (1) အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ျခင္း (၁) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/respiratory-tract-infections-1.html
• Respiratory tract infections (2) အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ျခင္း (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/respiratory-tract-infections-2-pleurisy.html
• Respiratory tract infections (3) အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ျခင္း (၃) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/respiratory-tract-infections-3.html
• Respiratory tract infections (4) အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ျခင္း (၄) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/respiratory-tract-infections-4.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၇-၇-၂ဝ၁၁