က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, November 27, 2011

Smoking and Cancer ေဆးလိပ္ နဲ႔ ကင္ဆာ

Fri, Sep 9, 2011 at 3:17 AM
ကၽြန္ေတာ့္ နာမည္က (႕႕႕႕႕) ပါ။ အသက္က ၂၅ ပါ။ ၁၆ ႏွစ္ကစျပီး ေဆးလိပ္ ေသာက္ခဲ့မိပါတယ္။ ေသာက္တာ သာမန္ထက္ ပုိမ်ားပါတယ္။ အခုေနာက္ပုိင္းေတာ့ ၾကဳိးစားျပီး ျဖတ္ေနပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ရင္ လည္ပင္း-ကင္ဆာ ျဖစ္တတ္တယ္လုိ႔ ၾကားဖူးပါတယ္။ လည္ပင္း-ကင္ဆာ ရဲ့လကၡဏာမ်ား အေၾကာင္း သိလုိပါတယ္။ ေဆးစစ္လွ်င္ လည္ပင္း-ကင္ဆာ ရွိ-မရွိ မည္သုိ႔ ျပဳလုပ္ရမည္ကုိ ေျဖၾကားေပးပါခင္ဗ်ာ။


ေဆးလိပ္ေသာက္တာနဲ႔ ကင္ဆာ ဆက္စပ္တာမွာ အဆုပ္ကင္ဆာက ထိပ္မွာေနတယ္္။ Lung cancer death အဆုပ္-ကင္ဆာနဲ႔ ေသဆံုးရသူ အားလံုးထဲမွာ ေယာက္်ားဆိုရင္ ၉ဝ% မိန္းမဆိုရင္ ၈ဝ% ဟာ Cigarette smoking စီးကရက္ ေသာက္တာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။

စီးကရက္ေဆးထဲမွာ Ingredients ဓါတ္အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၅၉၉ ပါျပီး၊ မီးရွိဳ႕လိုက္ရင္ Chemicals ဓါတ္အမ်ိဳးေပါင္း ၄ဝဝဝ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီအထဲက ၄ဝ မကတာေတြဟာ Carcinogens ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြ ျဖစ္တယ္။ ေသဆံုးရျခင္း အေၾကာင္းရင္း ေတြထဲမွာ ကင္ဆာက ဒုတိယ လိုက္တယ္။ ကင္ဆာ မွန္သမွ် ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ ဆရာဝန္ေတြ သိပ္မသိၾကေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဆုပ္-ကင္ဆာဟာ ေဆးလိပ္နဲ႔ ဆက္စပ္တယ္လို႔ သိလာရတဲ့ ပဌမဆံုးေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။

• ကင္ဆာအမ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွာ Lung cancer အဆုပ္ကင္ဆာက ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈေတြထဲမွာ ထိပ္ရွိတယ္။ စီးကရက္က အဓိက တရားခံဘဲ။
• စီးကရက္ မေသာက္သူေတြထက္ ေသာက္သူေတြကို ယွဥ္ရင္ အမ်ိဳးသားေတြမွာ ၂၃ ဆ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၁၃ ဆ အဆုပ္ကင္ဆာ ပိုျပီးျဖစ္ေစတယ္။
• အဆုပ္ကင္ဆာျဖစ္သူေတြထဲက ေဆးလိပ္ေသာက္လို႔ ေယာက္်ားေတြမွာ ၉ဝ%၊ မိန္းမေတြမွာ ၈ဝ% ေသဆံုးၾကတယ္။
• ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္က အဆုပ္ကင္ဆာ လူနာသစ္ေပါင္း ၁၇၁၉ဝဝ ထဲက ၁၅၇၂ဝဝ ေလာက္နီးနီး Lung cancer နဲ႔ ေသဆံုးခဲ့တာေတြ႔ရတယ္။
• ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ Surgeon General's report အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္တာနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ ကင္ဆာေတြဟာ Oral cavity အာခံတြင္း-ကင္ဆာ၊ Pharynx အာေခါင္-ကင္ဆာ၊ Larynx ေလျပြန္-ကင္ဆာ၊ Esophagus အစာျမိဳျပြန္-ကင္ဆာ၊ Bladder ဆီးအိမ္-ကင္ဆာ၊ Stomach အစာအိမ္-ကင္ဆာ၊ Cervix သားအိမ္ဝ-ကင္ဆာ၊ Kidney ေက်ာက္ကပ္-ကင္ဆာ၊ Pancreas သရက္ရြက္-ကင္ဆာ နဲ႔ Acute myeloid leukemia (လူကီးမီးယား) ေသြး-ကင္ဆာေတြကလဲ ေဆးလိပ္ ေသာက္တာနဲ႔ ဆက္စပ္မႈ ရွိတယ္လို႔ ပါရွိခဲ့တယ္။
• ေဆးလိပ္လဲေသာက္၊ အရက္လဲေသာက္သူေတြမွာ ပိုျဖစ္ၾကရတာက Laryngeal cancer ေလျပြန္ကင္ဆာျဖစ္တယ္။ ၂ဝဝ၃ တံုးက ဒီေရာဂါနဲ႔ လူေပါင္း ၃၈ဝဝ ေသဆံုးခဲ့ရတယ္။
• ေဆးလိပ္ မ်ားမ်ားေသာက္တာနဲ႔ အျဖစ္မ်ားတာလဲ ဆက္စပ္မႈရွိတယ္။
• ေဆး-ေဆးလိပ္ထဲက Nicotine ကို Cancer-causing substances ကင္ဆာ ျဖစ္ေစတဲ့ဓါတ္လို႔ သတ္မွတ္တယ္။
• ကင္ဆာကိုျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ဓါတ္ေတြထဲမွာ ထင္ရွားတာေတြကေတာ့ Arsenic, Benzene, Beryllium, 1,3–Butadiene, Cadmium, Chromium, Ethylene oxide, Nickel, Polonium-210, Vinyl chloride ျဖစ္တယ္။
• Other toxic chemicals တျခား အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစတဲ့ ဓါတ္ေတြကေတာ့ Formaldehyde, Benzo[α]pyrene, Toluene ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
• Tobacco ေဆး မွန္သမွ် Harmful ေရာဂါရေစမယ္။ Addictive စြဲေစတယ္။

Secondhand smoke သူမ်ားေသာက္တဲ့ ေဆးလိပ္ေငြ႔ရွဴလို႔လဲ ေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစတယ္။ ဥပမာ Heart disease ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္ဘို႔ ၂၅-၃ဝ% ပိုေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မွာ အဲလိုျဖစ္ရင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မျပည့္တဲ့ကေလး ေမြးလာႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြမွာ ဆိုရင္ Sudden infant death syndrome (SIDS) ရုတ္တရက္ ကေလးငယ္ ေသဆံုးျခင္း၊ Ear infections နားေရာင္၊ Colds အေအးမိ၊ Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Bronchitis ေလျပြန္ေရာင္၊ Asthma ပန္းနာေတြ ပိုျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

ကင္ဆာ တခုခ်င္းအေၾကာင္း အလ်ဥ္းသင့္သလို ေရးပါမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁ဝ-၉-၂ဝ၁၁