က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Saturday, August 10, 2013

Allergy - Urticaria - Hives အင္ျပင္ ထြက္ျခင္း

Jul 24, 2011 at 6:45 PM
က်ေနာ္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ လေလာက္စျပီး အသားအေရ ယားယံတဲ့ ေဝဒနာ ခံစားေနရပါတယ္။ ယားလို႔ ကုတ္လိုက္တဲ့ အခါတိုင္း (Allergic) ေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အသိမိတ္ေဆြ တစ္ေယာက္ရဲ႕ အညႊန္း အတိုင္း Lergi (Cetrizine 10mg) ေဆးကို တစ္ေန႔ တစ္လံုးက် ေသာက္ပါတယ္။ ထိုေဆး ေသာက္ဖို႔ တစ္ရက္ ပ်က္ကြက္ပါက ေနာက္တစ္ေန႔တြင္ ယားယံျခင္းကို ျပန္လည္ခံစားရပါတယ္။ သို႔ပါေၾကာင့္ ထိုေဆးကို ေရရက္ဆက္ ေသာက္သင့္၊ မေသာက္သင့္၊ ေရာဂါျဖစ္ေပၚရျခင္း အေၾကာင္းရင္းႏွင့္ ကုသျခင္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ျပန္လည္ ေျဖၾကား ေပးေစလိုပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။

Sat, Aug 10, 2013 at 9:09 AM
က်ေနာ့္သားေလးရဲ႕ Allergic Reaction အေၾကာင္းသိခ်င္လုိ႔ပါ။ အမည္ ႕႕႕႕႕။ အသက္ ၈ ႏွစ္။ ေနရပ္ ရန္ကုန္။ လကၡဏာ ညေန ၄ နာရီမွ ညအိပ္ရာမဝင္ခင္ ၉ နာရီ အတြင္း အဖုအပိမ့္မ်ားထြက္ျခင္း။ လြန္ခဲ့တဲ့ သုံးပတ္ေလာက္ကစၿပီး ညဦးပိုင္းေတြမွာ ထြက္လာတတ္ပါတယ္။ ပထမရက္ေတြမွာ အနီးအနားက ေဆးခန္းမွာ ကုသမႈခံယူေတာ့ ဓာတ္မတည့္တတ္တာေတြ၊ အစားအေသာက္မွ ယားယံမႈျဖစ္ေပၚေစတာေတြ၊ တကုိယ္ရည္သန္႔ရွင္းေရး ဂရုစုိက္ဖုိ႔ စသျဖင့္ ကုသမႈေပးခဲ့ပါတယ္။ ေသာက္ေဆးမ်ားလည္း ေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲေဆးေတြ ေသာက္ေနရတဲ့ရက္ေတြမွာေတာ့ ျဖစ္ေလ့မရွိပါဘူး။ ေပးထားတဲ့ေဆးပတ္ ၿပီးသြားၿပီး ေနာက္တစ္ရက္ျခားေလာက္ဆုိ ထပ္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ေခါက္က်ေတာ့ ရန္ကုန္ကုိ ျပန္ေရာက္ေနတာနဲ႔ အရင္ကေလးငယ္တုန္းက ျပေနက် ကေလးအထူးကုနဲ႔ ျပဖုိ႔ စီစဥ္တဲ့အခါမွာ ဆရာဝန္မႀကီးက ေနျပည္ေတာ္ကုိ အေရးေပၚသြားရလုိ႔ မျပျဖစ္ဘဲ အဲေဆးခန္းက အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာဝန္တစ္ေယာက္နဲ႔ပဲ ကုသမႈခံယူခဲ့ပါတယ္။ ကေလးသန္မခ်တာ ေျခာက္လေက်ာ္ေနလုိ႔ သန္ခ်ေဆးတုိက္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ယားယံလာရင္ အဖုအပိမ့္ေပၚလာရင္ ေသာက္ဖုိ႔ဆုိၿပီး ေဆးေပးပါတယ္။ ေဆးေတြ ေသာက္ေနတဲ့ရက္ပုိင္းေတြမွာ သက္သာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အရင္လုိပဲ ေဆးမေသာက္ေတာ့တဲ့အခ်ိန္က်ရင္ ညေနဘက္ေတြဆုိ ယားယံအဖုအပိမ့္ေတြ ထြက္လာတတ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ကေလးအထူးကုဆရာဝန္တစ္ေယာက္နဲ႔ ထပ္ျပျဖစ္ပါတယ္။ အေပၚကလုိပဲ ေဆးေသာက္တာ ေဆးပတ္ကုန္သြားရင္ ေနာက္တစ္ရက္ျခားေလာက္ဆုိ ထပ္ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလက္ရွိကေတာ့ တကုိယ္ရည္သန္႔ရွင္းေရးကုိ က်ေနာ္ကုိယ္တုိင္ ဂရုစုိက္ေပးေနပါတယ္။ အစားအေသာက္ပုိင္းကေတာ့ ဘာကုိမစားေစဘူးဆုိတာမ်ိဳးမရွိေသးဘဲ သင့္တင့္မွ်တေအာင္ပဲ စားခုိင္းထားပါတယ္။ ဆရာ့ဆီက အၾကံျပဳခ်က္ေတြကုိ ေတာင္းခံအပ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

အေျဖ
Allergy (အလာဂ်ီ) ရရင္ ဘာေတြ ျဖစ္သလဲ။ ၂ မ်ိဳးျဖစ္မယ္။
၁။ Hay Fever ဆိုတာ ျဖစ္ရင္ Sneezing ႏွာေခ်၊ Allergic rhinitis ႏွာေခါင္းယား၊ Itchy eyes မ်က္စိမႊန္တာေတြ ခံစားရမယ္။
၂။ Urticaria (Hives) ဆိုတာ အနီျပင္ (အင္ျပင္) ေတြထြက္တာျဖစ္တယ္။

အေၾကာင္းရင္းေတြ ရွာရင္ ရက္တိုခဏ ျဖစ္တာနဲ႔ ရက္ရွည္ျဖစ္တာ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။
• ေဆးတခုခုနဲ႔ မတည့္လို႔ျဖစ္တာ၊ Sulphonylurea glimepiride (Amaryl)၊ Dextroamphetamine, Aspirin, Ibuprofen, Penicillin, Clotrimazole, Sulfonamides (Septein) နဲ႔ Anticonvulsants အတက္သက္သာေဆးေတြ ပါတယ္။ ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္ရင္ အေရးေပၚျဖစ္တတ္တယ္။
• မတည့္ေလ့ရွိတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ Shellfish ငါးနဲ႔ အေစ့အဆြေတြပါတယ္။ ေျမပဲ၊ ဥ၊ ဂ်ံဳ၊ ပဲပုတ္။ သူမ်ားမတည့္တိုင္း ကိုယ္မတည့္တာမဟုတ္သလို၊ ကိုယ့္ပဲ မတည့္တာရွိတယ္။ သူမ်ားေျပာတိုင္း လိုက္ေရွာင္ေနရင္ စားစရာမရွိသလို ျဖစ္တတ္တယ္။ မမွန္ပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ အေၾကာင္းတရားတခုမကဲ တြဲမွ ျဖစ္တာလဲ ရွိပါတယ္။ (ကြ်န္ေတာ္ဆိုရင္ ေဆးေက်ာင္း တက္ရကာစာ မႏၲေလးဘူတာၾကီးကရတဲ့ ေက်ာက္မီးေသြးအနံ႔နဲ႔ ေဆာင္းရာသီ အေအးဓါတ္ တြဲေနတာကို သိပ္သေဘာမက်ဘူး။)
• ရုပ္ဝတၴဳနဲ႔ မတည့္လို႔ျဖစ္တာ၊ (ဂြမ္းေစာင္၊ အေႏြးထည္)
• စိတ္ဖိအားကေနျဖစ္တာ၊
• ေအးလို႔ျဖစ္တာ၊ ပူလို႔ျဖစ္တာ၊ ေနေရာင္ေၾကာင့္ျဖစ္တာ၊ ေရေၾကာင့္ျဖစ္တာ၊ တံုခါမႈေၾကာင့္ျဖစ္တာ၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္လို႔ျဖစ္တာ၊
• အနံ႔အသက္မတည့္တာ၊ ပန္းနံ႔၊ ေရေမႊးနံ႔၊ ျခင္ေဆးနံ႔၊ ကားအိတ္ေဇာနံ႔။

အမ်ားဆံုးသံုးရတဲ့ေဆး
Generic name ေဆးနာမည္ Cetirizine နဲ႔ Brand name ဆိုင္တင္နာမယ္ Zyrtec စတဲ့ နာမည္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ (စီထရက္ဇင္း) ဟာ Antihistamines (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) ေဆးေခၚတယ္။ (အလာဂ်ီ) ရရင္ထြက္လာတဲ့ Histamines ေတြကို တားဆီးေပးတယ္။ Histamine (H-1) receptor blockers လို႔လဲ ေခၚတယ္။ (အင္တီဟစ္တမင္း) ေဆးေတြထဲမွာ စတုတၴမ်ိဳးဆက္ေဆး ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ေပၚလို႔ ေျပာရင္ မွန္တယ္။ ေနာက္ေပၚတာက ဘာထူးလဲဆိုရင္ အိပ္ခ်င္စိတ္ နည္းတယ္။ ေဆးအေလးခ်ိန္ 5mg နဲ႔ 10mg စားေဆးျဖစ္တယ္။

ေဆးကို အစာနဲ႔ေသာက္သင့္တယ္။ အစာနဲ႔ေဝးလဲ ရပါတယ္။ Theophylline ေဆးနဲ႔တြဲေပးရသူဆိုရင္ Theophylline ကို ေလွ်ာ့ေပးပါ။ ကေလးေတြကိုလဲ ေပးႏိုင္တယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ = ၁၄% မွာ အိပ္ခ်င္တယ္၊ အာေခါင္ေျခာက္၊ ပ်ိဳ႕၊ ေခါင္းကိုက္၊ အားယုတ္၊ လည္ပင္းနာ။

Hives အနီျပင္ (အင္ျပင္) ထေနတာကို Cetirizine ေဆးတမ်ိဳးထဲနဲ႔ မရလို႔ အေရးေပၚျဖစ္လာရင္ Epinephrine ေဆးပါ ေပးရတတ္တယ္။ လိုအပ္သူေတြကို စိတ္အေျခခံတာဆိုရင္ stress management လုပ္သင့္တယ္။ Tricyclic antidepressants ေဆးအုပ္စုထဲက Doxepin ေဆးကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ သိပ္ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ခံစားရသူကို Corticosteroid ေဆးအုပ္စုထဲက Prednisone ထိုးေဆး-စားေဆး ေပးႏိုင္တယ္။ Topical creams လိမ္းေဆး Hydrocortisone, Fluocinonide, Desonate ေတြလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ ဆရာဝန္မတိkင္ပင္ပဲ လံုးဝမသံုးပါနဲ႔။ Calamine lotion လိမ္းတာ သိသိသာသာသက္သာတယ္။

ဒီစာေတြကိုလဲ တြဲဖတ္ပါ၊ လိုက္နာပါ။ ၾကာရင္ (အလာဂ်ီ) ကို ဆရာဝန္ထက္ပိုသိသူ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ့္အေၾကာင္းကို သိတာပါ။
• Allergic Rhinitis အလာဂ်ီ ႏွာေခါင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/08/allergic-rhinitis.html
• Allergy သို႔မဟုတ္ မတည့္အတူေန http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/05/allergy.html
• Allergy and Worm နာတာရွည္ (အလာဂ်ီ) ႏွင့္ သန္ေကာင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/09/chronic-allergies.html
• Allergy Medications (အလာဂ်ီ) ကို ဘယ္လို ကုသမလဲ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/05/allergy-medications.html
• Allergy Relief Kit (အလာဂ်ီ) ေရွးဦးသူနာျပဳ ေဆးအိတ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/04/allergy-relief-kit.html
• Allergy Triggers (အလာဂ်ီ) ရေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းတရား (၁ဝ) ပါး http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/03/10-common-allergy-triggers.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁ဝ-၈-၂ဝ၁၃
၂၄-၇-၂ဝ၁၁
၁ဝ-၈-၂ဝ၁၃