က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, November 27, 2011

Volatile organic compounds (VOCs) ေညႇာ္နံ႔

ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြက ေညႇာ္နံ႔ ကေန ေရာဂါေတြ ရေစ-ဆိုးေစတယ္လို႔ ဘာ သုေတသနမွ မလုပ္ဘဲ ယံုၾကည္ၾကတယ္။ သိပၸံပညာ သင္သူ လူငယ္ေတြက တြင္တြင္ ျငင္းတယ္။ ဆရာဝန္ ျဖစ္စတံုးကလဲ ေမးလာရင္ ဟိုလို-ဒီလိုလို ေျဖဘူးခဲ့တယ္။


Volatile organic compounds (VOCs) ဆိုတာ ေလထဲမွာ Organic chemicals (ေအာ္ဂဲနစ္) ဓါတ္ေတြ ပါေနတာကို ေခၚတယ္။ Organic ဆိုတာ ကာဗြန္ပါတဲ့ ျဒပ္ေပါင္းေတြပါ။ က်န္းမာေရးကို ေရတို-ေရရွည္ ထိခိုက္ေစမွာေတြကို ေျပာတာပါ။ ေရရွည္ျဖစ္ေစတာက ပိုမ်ားတယ္။ ေဆာင္းတြင္းမွာ ပိုဆိုးတယ္။

သုတ္ေဆးေတြ၊ ဆိုးေဆးေတြ၊ ပိုးသတ္ေဆးေတြ၊ သန္႔ရွင္းေရးသံုး ဓါတုေဆးေတြ၊ ေဆာက္လုပ္ေရး ပစၥည္းေတြ၊ ရံုးသံုး စက္ကရိယာ ပစၥည္းေတြ၊ စာေရးကရိယာေတြ၊ အလွအပ အသံုးအေဆာင္ေတြ၊ စတာ စတာေတြကေန ေလထဲမွာ VOCs ေတြ ပါေနတယ္။ ကုန္ကုန္ ေျပာရရင္ Air fresher ေလသန္႔ေစတဲ့ ေဆးထဲမွာ ေလမသန္႔တာေတြ ပါတယ္။

VOCs ေတြဟာ တျခားဟာေတြထက္ ေရဆူအမွတ္ နိမ့္လို႔ အေငြ႔အေနနဲ႔ ထြက္ေနတာ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာ သုတ္ေဆး၊ ပလာစတာ၊ နံရံ၊ မ်က္ႏွာက်က္ေတြထဲမွာ ပါတဲ့ Formaldehyde ဟာ –19 ºC (–2 ºF) ဆိုရင္ ဆူျပီ။ Formaldehyde အျပင္ Decane, Butoxyethanol, Isopentane, Limonene, Styrene, Xylenes, Perchloroethylene, Methylene chloride, Toluene နဲ႔ Vinyl chloride ေတြ ပါဝင္တယ္။

လူလုပ္တာေတြသာမက Molds and Fungi မိႈေတြ ကေနလဲ ျဖစ္ေစတယ္။ အနံ႔နဲ႔သိႏိုင္တယ္။ Aldehydes, Alcohols နဲ႔ Ketones ေတြ ပါေနတယ္။ တခါတေလ Geosmin, Hexanone နဲ႔ Octanols ေတြလဲ ပါတတ္တယ္။

Health risks က်န္းမာေရး အႏၲရာယ္
• ကေလးေတြမွာ အသက္ရွဴလမ္း၊ နဲ႔ ေရာဂါျပီးစနစ္ေတြကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ (အလာဂ်ီ) ရႏိုင္တယ္။
• မ်က္စိ၊ နား၊ လည္ေခ်ာင္းေတြ ထိခိုက္ရာကေန ေခါင္းကိုက္မယ္၊ ပ်ိဳ႕အန္မယ္၊
• အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္ ထိခိုက္မယ္။
• အားယုတ္မယ္၊ ေခါင္းမူးမယ္၊ ႏွာေခါင္းေသြးထြက္မယ္၊ စိတ္မၾကည္ ျဖစ္မယ္။
• Leukemia နဲ႔ Lymphoma ေရာဂါေတြ ပိုဆိုးေစတာ သိရတယ္။
• တိရစၧာန္ေတြမွာ ကင္ဆာ ျဖစ္တာ သိရတယ္။ လူေတြမွာ ျဖစ္တာလဲ သံသယ ရွိတယ္။
• ဒီအိမ္၊ ဒီရံုး၊ ဒီအခန္းထဲဝင္မွ ဒါေတြ ျဖစ္တာမ်ိဳးကို Sick building syndrome လို႔ ေခၚၾကတယ္။

ဘယ္လို ေလ်ာ့နည္းေအာင္ လုပ္မလဲ
ဥပေဒလုပ္ျပီး ကန္႔သတ္၊ တားဆီးရတယ္။ ၁၉၈၅ မွာ အေမရိကန္ Environmental Protection Agency က ထုတ္တဲ့ Total Exposure Assessment Methodology Study အရ အခန္းထဲမွာ အျပင္ထက္ VOCs ၂ ဆကေန ၅ ဆ အထိမ်ားတာ ေတြ႔ရတယ္။ ျမိဳ႕မွာက ေတာထက္ ပိုဆိုးတယ္။ VOCs Sensors ဆိုတာေတြ တပ္ဆင္ထားရတယ္။ Smoke alarm ဆိုတာ အိမ္တိုင္း၊ ရံုးတိုင္း၊ အခန္းတိုင္းမွာ တပ္ထားၾကရတယ္။ ျမန္မာ အေျခခ် ေနထိုင္သူေတြ (အလမ္း) ထ မည္လို႔ ျပႆနာတက္ၾကတာ အျမဲ ၾကားေနရတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြ ခ်က္ျပဳတ္ေၾကာ္ေလွာ္တာေတြထဲမွာ ပါတာေတြကို သုေတသန လုပ္တာ မၾကားေသးဘူး။ အစဥ္အလာ ယံုၾကည္ေနၾကတာကို လက္ေတြ႔ ျပႏိုင္ဘို႔ ၾကိဳးစားၾကရမယ္။

လူေတြ အသက္ရွဴထုတ္ရင္လဲ VOCs ဆိုတာေတြ ရာနဲ႔ခ်ည္ျပီး ပါေနႏိုင္တယ္။ ကိုယ္နံ႔ မေကာင္းသူေတြကို အနား မကပ္ခ်င္ၾကတာ အဲဒါေၾကာင့္ ေနမယ္။ “အလွဴေပးျခင္း၊ ဣေျႏၵကို ဆံုးမျခင္း၊ ကိုယ္ႏႈတ္တို႔ကို ေစာင့္စည္းျခင္းေၾကာင့္ စၾကဝေတးမင္း ရဲ႕ ကိုယ္နံ႔ဟာ စႏၵကူးနံ႔၊ ခံတြင္းနံ႔ဟာ ၾကာညိဳနံ႔ သင္းတယ္” လို႔ မဟာသုဒႆနသုတ္ မွာ ဖတ္ရပါမယ္။

အဆုပ္-ကင္ဆာ ရွိသူကေန 22 VOCs ပါတယ္လို႔ သုေတသနက ဆိုတယ္။ ဒီကေန႔ ေနာက္ဆံုးရ က်န္းမာေရးသတင္းမွာ Promising urine test tells how effective Tuberculosis treatment is လို႔ ပါလာတယ္။ တီဘီ ျဖစ္ေနသူေတြကို ေဆးကုသတာ ထိေရာက္မႈ ရွိ-မရွိ ဆီးစစ္ျပီး အလြယ္နဲ႔ သိမယ္တဲ့။ ဒီသုေတသန ဆရာဝန္ေတြ ေျပာတာက လူနာေတြကေန ထုတ္ေပးေနတဲ့ VOCs ေတြက မတူၾကဘူးတဲ့။ လူေတြရဲ႔ Fingerprint patterns လက္ေဗြလို တီဘီ-လူနာေတြက ထူးျခားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

က်န္းမာေရးစာကို သိပၸံစာလို ေရးရင္ ဘာေတြသာ လုပ္ပါ၊ ဘာေတြသာ သံုးပါ၊ တန္းစီျပီး ရွိပါတယ္။ ဖတ္ရင္လဲ ျပင္းစရာ၊ မလိုက္နာ ႏိုင္တာလဲ မ်ားတာမို႔ တေၾကာင္းထဲနဲ႔ အၾကံေပးရရင္ “သဘာဝနဲ႔ မေဝးမကြာ၊ ရိုးရိုးေလးသာ ေနထိုင္တာ အေကာင္းဆံုးပါ။”

Dr. တင့္ေဆြ
၃-၈-၂ဝ၁၁