က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Friday, December 9, 2011

Q and A December 2011 (2)

၁။ သားဦး ကိုယ္ဝန္ ၁၄ ပတ္ထဲမွာပါ။
၂။ Cypon syrup က အရည္လားအခဲလား။
၃။ ႂကြက္သက္ေဆးေသာက္လိုက္တာ

2011/11/10
ကၽြန္ေတာ့္ အမ်ိဳးသမီးက အသက္ ၃၇၊ သားဦး ကိုယ္ဝန္ ၁၄ ပတ္ထဲမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က (႕႕႕႕႕) ႏိုင္ငံမွာေနပါတယ္။ အခုေရႀကီးေနေတာ့ ေဆးခန္း မသြားရတာ ၄ ပတ္ရွိေနပါၿပီ၊ ဆရာဝန္ေဆးခန္းမထိုင္တာလည္း ပါလို႔ပါ။ လူကေတာ့ ေနေကာင္းပါတယ္။ အစားအေသာက္ေတာ့ ခံတြင္းသိပ္မလိုက္ပါဘူး။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ ရက္ေလာက္က ကၽြန္ေတာ့္ဇနီး အေအးမိၿပီး ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုးျဖစ္ပါတယ္။
ေမးခြန္း (၁)။ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး PIRITON (အရည္) ေသာက္ပါတယ္။ အႏၱရယ္ရွိပါသလား။ ရွိရင္ ေသာက္သင့္တဲ့ေဆးကို ညႊန္ၾကားေပးပါ။ ေခ်ာင္းခဏခဏ ဆိုးတာကေရာ သေႏၶသားအေပၚမွာ ဆိုးက်ိဳးျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါသလား။ ေခ်ာင္းဆိုးဖို႔ အားယူတိုင္း ဗိုက္ကလႈပ္လႈပ္ေနလို႔ပါ။
ေမးခြန္း (၂)။ ဆီးစပ္ အထက္နား ဘယ္/ညာ ႏွစ္ဘက္လံုးက ေလထိုးသလို စူးကနဲ စူးကနဲ ေအာင့္ပါတယ္။ မခံမရပ္ႏိုင္မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီလိုေအာင့္တာ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္တစ္ခုလား၊ စိုးရိမ္စရာရွိပါသလား။ အမ်ိဳးသမီးက Hepatitis B carrier patient ပါ။ ဆရာ့ကို အရင္ကေမးထားဖူးပါတယ္။ OBIMIN ကို သံဓာတ္မ်ားလို႔႔ မေသာက္ပါဘူး။ Folic Acid 5mg တစ္မ်ိဳးတည္းကိုပဲ ေန႔စဥ္ေသာက္ပါတယ္။ အစားအေသာက္က သိပ္မဝင္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူက အားနည္းသလို အားမရွိသလို ခံစားရပါတယ္တဲ့။ သူ႔ကို အာဟာရ ျပတ္ေနမွာ စိုးပါတယ္။
ေမးခြန္း (၃)။ Folic Acid ေသာက္ၿပီး ေန႔စဥ္ အစားအစာ ပံုမွန္ယံုေလး စာတာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အတြက္ ျပည့္စံုပါရဲ႕လား။ မျပည့္စံုေသးရင္ ဘာေတြမ်ား လုပ္ရပါမလဲ။

ကိုယ္ဝန္ ၁၄ ပတ္မွာ အစားပ်က္ႏိုင္ေသးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရင့္နဲ႔ ေကာင္းလာပါမယ္။

ကေလးလႈတ္တာ ေကာင္းပါတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးေပမဲ့ ကေလးကို မထိခိုက္ေစပါ။ ေခ်ာင္းဆိုင္းတိုင္း စအို၊ သားအိမ္၊ ဆီးအိမ္၊ ဗိုကိေတြကို ထိန္းပါ။

Piriton ထဲမွာ Chlorphenamine maleate ေဆးပါတယ္။ symptoms of allergies (အလာဂ်ီ) ရတာေတြအတြက္ သံုးတယ္။ hay fever, insect bites and food allergies ေတြအတြက္လဲသံုးတယ္။ decongestant ပါရင္ အေအးမိတာ၊ ႏွာေစတာ၊ ေခ်ာင္းဆိုတာေတြအတြက္လဲသံုးႏိုင္တယ္။ antihistamine က အိပ္ခ်င္ေစတဲ့ အမ်ိဳးအားျဖစ္တယ္။

Common Side Effects သာမန္ ဆိုးက်ိဳးေတြ
Mild dizziness and drowsiness နဲနဲအိပ္ခ်င္မယ္၊ Dry mouth အာေခါင္ေျခာက္မယ္၊ Upset stomach အစာမေက်ျဖစ္မယ္၊ Nausea ပ်ိဳ႕မယ္၊ Constipation ဝန္းခ်ဳပ္မယ္၊ Diarrhea ဝမ္းေလွ်ာမယ္၊ Restlessness ဂနာမျငိမ္ျဖစ္မယ္၊ Mild stomach pain ဗုက္နဲနဲေအာင့္မယ္၊ Mild insomnia နဲနဲအပ္ေရးပ်က္မယ္၊ Headache ေခါင္းကိုက္မယ္။

Serious Side Effects ဆိုးဝါးတဲ့ ဆိုးက်ိဳးေတြ
Irregular heartbeat ႏွလံုးခန္ မမွန္ျဖစ္မယ္၊ Severe insomnia လံုးဝအပ္မေပ်ာ္ျဖစ္မယ္၊ Severe headache ေခါင္းအတင္းကိုက္မယ္၊ Seizures တက္မယ္၊ Hallucinations သူမ်ားမျမင္တာေတြ မ်က္စိထဲျမင္မယ္၊ Vision changes မ်က္စိၾကည့္မေကာင္းျဖစ္မယ္၊ Severe dizziness ေခါင္းအရမ္းမူးမယ္၊ Ringing in the ears နားအူေနမယ္၊ Difficulty breathing အသက္ရွဴခက္မယ္။

Ambien, Ativan, Benadryl, Flexeril, Midrin, Risperdal, Topamax, Valium, Xanax, Zoloft and Zyrtec ေဆးေတြနဲ႔ တြဲေပးရင္သတိထားရမယ္။

ဗိုက္ေအာင့္တာကို စမ္းသပ္မွ အေသအျခာေျပာလို႔ရမယ္။ ေလေဆးတခုခုနဲ႔ သိပ္နာရင္ Buscopan ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။

ပံုမွန္ အစားအစာကို လံုေလာက္ မွ်တရင္ ေဆးေတြမလိုတတ္ပါ။ စားႏိုင္လာခ်ိန္မွာ အဆင္ေျပသြားပါလိမ့္မယ္။

2011/11/10
ဆရာ တေခါက္တုန္းက လမ္းညြန္တဲ့ Cypon syrup က အရည္လားအခဲလား။ ျပီးေတာ့ ဘယ္ကထုတ္ထာလဲေကာ သိလို႔ရမလား။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေကာ ရွိႏိုင္လား။ မွားဝယ္မိမွာစိုးလို႔ပါ။

Cypon syrup ေဆးရည္ထဲမွာ Cyproheptadine Hydrochloride, Tricholine citrate နဲ႔ Sorbitol ေတြပါတယ္။
- Appetite Enhancers အစာစားခ်င္စိတ္ရွိေစဘို႔ နဲ႔ Antihistamines Antiallergics (အလာဂ်ီ) သက္သာေစမဲ့ေဆးမ်ိဳးျဖစ္တယ္။
- ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = နဲနဲကေန အသင့္အတင့္ အိပ္ခ်င္မယ္၊ အားယုတ္သလိုေနမယ္၊ အာေခါင္ေျခာက္မယ္၊ အစာမေက်သလိုေနမယ္၊ ပ်ိဳ႕မယ္၊ သတိရွိေနတဲ့အက်င့္ ေျပာင္းေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုးမယ္၊
- မ်က္စိ ေဒါင့္က်ဥ္း-ေရတိမ္ေရာဂါရွိေနသူ၊ ပန္းနာထေနသူ၊ အစာအိမ္နာလမ္းက်ဥ္းေနသူ၊ အစာလမ္းပိတ္ေနသူ၊ MAOIs ေဆးေပးေနသူေတြ၊ ေဆးနဲ႔မတည့္သူေတြ၊ ကေလးသိပ္ငယ္ေနရင္၊ ႏို႔တိုက္မိခင္ဆိုရင္ မေပးသင့္ပါ။
- အသက္သိပ္ၾကီးသူေတြ၊ အတက္ေရာဂါရွိသူ၊ ေယာက္်ား-ဆီးက်ိတ္ ေရာင္ေနသူ၊ အရက္စြဲသူ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြကိုလဲ မေပးသင့္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အဆင့္ ဘီ သတ္မွတ္ထားတယ္။ အထဲကကေလးကို ထိခိုက္မလား တိတိက်က် မေျပာႏိုင္ေသးလို႔ ျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္မလားဆိုတာေတာ့ သက္ေသ မျပႏိုင္ေသးဘူး။
- Aminoglycosides and antibiotics ပိုးေဆးတခ်ိဳ႔နဲ႔ တြဲေပးရင္ သတိထားရမယ္။ Scopolamine, Belladonna Alkaloids, Dicyclomine, Oxybutynin, Benztropine, Trihexyphenidyl, Furazolidone, Isocarboxazid, Linezolid, Moclobemide, Phenelzine, Procarbazine, Rasagiline, Selegiline, Tranylcypromine, Fluoxetine, Citalopram ေဆးေတြနဲ႔ တြဲမေပးသင့္ပါ။
- အရက္၊ Barbiturates အိပ္ေဆး၊ Sedatives စိတ္ျငိမ္ေဆး၊ Opioid analgesics ဘိန္းပါတဲ့ေဆး၊ Atropine (အထိုပင္း)၊ Tricyclic antidepressants စိတ္က်သက္သာေဆးေတြနဲ႔တြဲရင္ အထူး(အထူး) သတိထားရမယ္။ ေသတဲ့အထိျဖစ္သြားတာရွိတယ္။
- Cyproheptadine ေဆးဟာ (အင္တီဟစ္တမင္း) ေဆး အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ အလားတူေဆးမ်ိဳးပါႏိုင္တဲ့ တျခား အေအးမိသက္သာဆး၊ အယားေပ်ာက္ေဆး၊ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး၊ စတာေတြနဲ႔ တြဲမေပးသင့္ဘူး။

2011/12/9
ဆရာ ရွင့္ ညီမသူငယ္ခ်င္းတဦးက ႂကြက္သက္ေဆးေသာက္လိုက္တာ သားအိမ္တုတ္ လိုက္ရတယ္ ေျပာပါတယ္။ အဲဒါျဖစ္ႏိုင္ပါလားရွင့္ အေရးၾကီးလို႔ အျမန္သိခ်င္ပါတယ္ ဆရာ။

ၾကြက္သတ္ေဆး နာမည္ သိဘို႔လိုတယ္။ ေဆးထဲမွာပါတဲ့ ေဆးနာမည္ကပိုအေရးၾကီးတယ္။ အမ်ားဆံုးသံုးၾကတာက ေသြးမခဲေဆးအမ်ိဳးအစားျဖစ္လို႔ ေသြးယိုျပီး ၾကြက္ေတြ ေသေစတယ္။ တျခားအမ်ိဳးအစားေတြလဲ ရွိေသးတယ္။