က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Wednesday, July 13, 2011

Q and A July 2011 (13)

၁။ ရာသီမလာတာ ၃ ရက္ေတာင္ ရွိေနျပီရွင့္။
၂။ သံဓါတ္ + ေဖါလစ္အက္စစ္ ကုိ
၃။ သမီး နားမလည္တာတစ္ခုက
၄။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၂ နွစ္ရွိပါျပီ။

2011/7/26
24.7.2011 မွအစ၍ 26.7.2011 ထိ သမီးရာသီမလာတာ ၃ ရက္ေတာင္ ရွိေနျပီရွင့္။ 17.7.2011 တုန္းက (3) လခံ Depo ေဆး ထုိးထားပါတယ္ရွင့္။ အခုေလာက္ဆုိ သမီးအမ်ဳိးသားနဲ႔ အတူတူျပန္ေနလုိ႔ ရျပီးလား။ 25.6.2011 ရက္တုန္းက ကုိယ္ဝန္ဖ်က္ထားသူပါ။ ဒါမွမဟုတ္ (3) လ မျပည့္ခင္ အျခား ကာကြယ္နည္းသုံးဖုိ႔ လုိေသးလား။ ေနာက္ထပ္ ဘာေတြ လုပ္ဖုိ႔ ့လုိေသးလဲရွင့္။

ရာသီလာတာနဲ႔၊ ေသြးဆင္းတာနဲ႔ ေနာက္လတခုစျပီ။ ရာသီလာတဲ့ေန႔ကေနစျပီး လတခုရဲ႕ ပဌမေန႔လို႔ တြက္ရတယ္။ ၃ လခံေဆးလဲ ရာသီမလာခင္ကတည္းက ထိုးထားတယ္ဆိုရင္ အခုကတည္းက အတူေနလို႔ရပါျပီ၊ ကိုယ္ဝန္အတြက္ ဘာအကာအကြယ္မွ မလိုပါ။ STD အတြက္သာ (ကြန္ဒြမ္) သံုးပါ။ မိန္းကေလးတိုင္း ေသာက္သင့္တဲ့ သံဓါတ္ နဲ႔ ေဖါလစ္အက္စစ္ ေသာက္တာ ေကာင္းတယ္။

Jul 26, 2011 at 9:23 AM
သံဓါတ္ + ေဖါလစ္အက္စစ္ ကုိ အဂၤလိပ္လုိ စာလုံးေပါင္း ဘယ္လုိေရးရမွာလဲ။ တေန႔ကုိ ဘယ္ႏွစ္ႀကိမ္ ေသာက္ရမွာလဲ။
၁။ Iron supplement or Ferrous sulfate or Ferrous fumarate
၂။ Folic acid
တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္။

2011/7/26
သမီး နားမလည္တာတစ္ခုက (လတခုရဲ႕ ပဌမေန႔ဆုိတာ) ဘာကုိဆုိလုိတာလဲရွင့္။

ရာသီအေၾကာင္း၊ ကိုယ္ဝန္အေၾကာင္း ေျပာရင္ ေန႔ေတြ ေျပာတဲ့အခါ ပဌမ၊ ဒုတိယ စသျဖင့္ သတ္မွတ္တဲ့အခါ အဲလိုတြက္ခ်က္ရမယ္။ ေသြးဆင္းျပီးတဲ့ေန႔ကို မေျပာရဘူး။ ရာသီစဆင္းတာကို လူတိုင္းသိတယ္။ ေနာက္ဆံုးေန႔ဆိုတာ မေသျခာဘူး မဟုတ္လား။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ ဗိုက္အပ္တဲ့အခါ LMP (Last menstrual period) ေမးလိမ့္မယ္။ ဘယ္တံုးက ေနာက္ဆံုးရာသီေပၚခဲ့လဲ။ အဲဒီအခါမ်ိဳးမွာ ေနာက္ဆံုးရာသီေပၚခဲ့တဲ့လမွာ အစဆံုး ရာသီဆင္းတဲ့ေန႔ကို ေျပာရတယ္။ ကုိယ္ဝန္တားေဆး အညႊန္းေတြကုိ ဖတ္ျပီး ေဆးေသာက္ရင္လဲ အဲဒီတြက္-မွတ္နည္းအတိုင္း လုပ္ရမယ္။

2011/7/25
က်မအသက္ ၂၅ ပါရွင့္ အိမ္ေထာင္က်တာ ၂ နွစ္ရွိပါျပီ။ က်မ ရာသီထိန္လို႔ဆိုျပီး အာထရာေဆာင္း ရိုက္ၾကည္႔တာ ကိုယ္ဝန္ ၇ ပတ္ ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာတယ္ဆရာ။ အခုကု္ိယ္ဝန္က သားဦးပါရွင့္။ က်မနဲ႔ အမ်ိဳးသားက ကေလးယူဖို႔အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးပါဘူးရွင့္။
အဲဒါ က်မ Misoprostol ဆိုတဲ႔ေဆးကို ေသာက္ပါတယ္။ တရုတ္ကလာတာပါ ဆရာ။ သုံးလုံးပါပါတယ္။ နစ္လုံးကုိေသာက္ျပီး တလုံးကုိ (ဗဂ်ိဳင္းနားထဲ ထည္႔ပါတယ္) ကန္ေတာ႔ပါဆရာ။ ရာသီကေတာ႔လာပါတယ္ဆရာ က်မသိခ်င္တာက ရာသီ က်န္-မက်န္ ဆိုတာ ဘယ္လိုသိနုိင္မလဲဆရာ။ ဆရာရဲ႔ ကုိယ္ဝန္ကုိ ေဆးသုံးဖ်တ္ျခင္း ဆိုတဲ့ ပုိ႔စ္မွာ အားလံုး ပ်က္မက်သူေတြကုိ Aspiration စုပ္ထုတ္ေပးရတယ္။ အဲလိုေရးထားတာေတြ႔လို႔ပါဆရာ။ က်မ ေဆးေသာက္ျပီး 5 နာရီအတြင္းမွာပဲ ရာသီလာပါတယ္။ ရာသီက ပုံမွန္လာတာထက္ နည္းေနပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ရာသီက တရက္ပဲလာပါတယ္။ က်မက ရာသီက်န္မွာကုိစိုးရိမ္လို႔ပါ။ အမွားပါ ရင္ခြင္႔လြတ္ပါရွင့္။

ဆင္းစရာ မကုန္အခ်င္း ဆင္းပါမယ္။ ဆရာဝန္ဆီမွာ လုပ္တာဆိုရင္ ဆရာဝန္ကေန ေခၚယူစစ္ေဆးမယ္။ စမ္းသပ္ျပီးမွာ လုိတာ ဆက္လုပ္မယ္။ ေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ ပ်က္သြားျပီးလို႔ ယူဆႏိုင္တယ္။ ဆင္းတာက တရက္မက ၾကာရမွာပါ။ ပဌမကိုယ္ဝန္မွာ အဲလိုလုပ္ရသူဟာ ေနာက္ဆို ပိုဂရုစိုက္သင့္တယ္။ ၾကိဳတင္ကာကြယ္မႈ လုပ္ထားပါ။ ဆင္းတာ ယုတ္တရက္မ်ားခဲ့ရင္ လႈတ္ရွား သြားလာတာ ဆင္ျခင္ပါ။ ေသြးဖိအား ယုတ္တရက္က်ရင္ မူးတာ ေမာတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ နာပါ၊ ေ၇-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ဖ်ားရင္ေတာ့ ပိုးေသေဆးလိုမယ္။