က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Wednesday, October 6, 2010

Q and A October 2010 (6)

1. အပ်ိဳအတိုင္း ျပန္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ဟုတ္လား
2. ကိုယ္ဝန္ ရွိတယ္ဆိုရင္ ဘာလကၡဏာေတြၿပလဲ
3. Vacuum Aspiration နည္း သံုးလိုက္လို႔
4. Calcification ဆိုတာ ဘာလည္း
5. အစာအိမ္နဲ႔ ဒိန္ခ်င္နဲ႔ တည့္လား

September 18, 2010 3:13 PM
Q: ေယာက္်ား မရွိေတာ့ပဲနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံမႈ မရွိေတာ့တဲ့ သူေတြဟာ မိန္းမအင္ဂါ အပ်ိဳအတိုင္း ျပန္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ဟုတ္လား။

A: “မ-အဂၤါ အပ်ိဳအတိုင္း” ဆိုတာကို ဘယ္လို နားလည္သလဲ၊ ဘယ္လို လက္ခံသလဲ။ အရင္က ဆက္ဆံဘူးမွေတာ့ Medical Anatomy ေဆးပညာအရေရာ Forensic science မႈခင္းအရပါ အပ်ိဳလို႔ မေျပာႏိုင္ေတာ့ပါ။ Society and Culture လူမႈေရး ပိုင္းမွာေတာ့ “မအိုေသးတဲ့သူ အပ်ိဳေလးနဲ႔တူ” ဆိုတာကို လက္ခံၾကပါတယ္။

“ျပန္ျဖစ္တယ္” ဆိုတာ ခႏၶာေဗဒပိုင္းနဲ႔ စိတ္ပိုင္း ႏွစ္မ်ိဳးမွာ သက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္တာေတာ့ အမွန္ပါ။ အပ်ိဳစစ္ လကၡဏာေတြ ထဲက တခ်ိဳ႕အပိုင္းေတြ ျပန္အားေကာင္းလာေစႏိုင္တယ္။ ဥပမာ (ဗဂ်ိဳင္းနား) နံရံေတြဟာ အထဲကို လိင္အဂၤါျဖစ္ျဖစ္ Toy ျဖစ္ျဖစ္ ထိုးသြင္းတာ မလုပ္တာ ၾကာရင္ က်ဥ္းလာမယ္။ ေနာက္ျပီး Vagina ေမြးလမ္းေၾကာင္း၊ Uterus သားအိမ္၊ Bladder ဆီးအိမ္၊ Rectum အစာေဟာင္းအိမ္ေတြကို ခုခံ၊ ပင့္တင္ေပးေနတဲ့ ၾကြက္သားေတြနဲ႔ အရြတ္ျပားေတြ ျပန္ျပီး အားေကာင္း လာႏိုင္တယ္။ Pelvic floor exercise ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္သူဆိုရင္ နဂိုအေန ေလာက္အထိ ျပန္ရွိလာႏိုင္တယ္။

အိမ္ေထာင္သည္မ်ား တဦးနဲ႔တဦး မဆက္ဆံတာၾကာရင္ အထူးသျဖင့္ အသက္ရလာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ျပန္ျပီး ဆက္ဆံတဲ့အခါ နာက်င္တဲ့အထိ သူ႔လမ္းေၾကာင္းက က်ဥ္းေနတတ္တယ္။ တကယ္ အပ်ိဳရည္ ပ်က္ခဲ့တံုးကလိုမ်ိဳး ျပန္ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာရင္ မမွားတန္ရာဘူး။

စိတ္ပိုင္းကလဲ ႏုပ်ိဳမႈ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ “ငါ အပ်ိဳမွ မဟုတ္ေတာ့တာဘဲ” လို႔ သေဘာထားသူနဲ႔ မထားသူ မတူၾကပါ။

September 24, 2010 1:47 PM
Q: ကိုယ္ဝန္ ရွိတယ္ဆိုရင္ ဘာလကၡဏာေတြၿပလဲ။ ၿပီးေတာ့ ရာသီေပၚခ်ိန္မွာ မေပၚပဲ ၁၅ ရက္ေလာက္ ေနာက္က်ရင္ေရာ ကိုယ္ဝန္ရွိတာလား။ တကယ္လို ့ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္ ဆိုရင္ေရာ၊ ရိုးရိုးဆရာဝန္နဲ႔ ၿပရင္ သိႏိုင္ပါသလား။

A: Morning sickness ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ လကၡဏာမ်ား
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၇ဝ-၈၅% ျဖစ္တတ္။ ပ်ိဳ႔-အန္ျခင္း၊ ရင္သားနာျခင္း၊ အစာအိမ္ျပႆနာေပးျခင္း၊ အားယုတ္ျခင္း၊ မၾကာခဏ ဆီးသြားျခင္း၊ ေမာပမ္းျခင္း၊ ေသြးအနည္းငယ္ ဆင္းျခင္း၊ ယခင္ကထက္ အားအင္ျပည့္၊ အေလးခ်ိန္ တိုးလာမည္။ အေနအထိုင္ ခက္ခဲလာမည္။ အေရျပား ေျပာင္းလဲမႈမ်ားရွိမည္၊ သြင္ျပင္ လကၡဏာမ်ားႏွင့္ စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာလည္း ေျပာင္းလာသည္။

ကိုယ္ဝန္ကို ႏုေသးရင္ ဆီးစစ္မွရတယ္။ ၁၂ ပါတ္ (၃ လ) မရွိေသးဘဲ ဗိုက္ကေန စမ္းမေတြ႔ႏိုင္ေသးပါ။ Vaginal exam လုပ္ရင္ ၂ လေလာက္ရွိရင္သိတယ္။

ကိုယ္ဝန္ကို အဆင္ေျပရာမွာ ျပႏိုင္ပါတယ္။ OG ရွိရင္အပ္ႏိုင္တယ္။ Labor room/Nursing home မွာ အပ္ႏိုင္တယ္။ ေတာျမိဳ႕ေတြမွာ ရိုးရိုးဆရာဝန္ဆီအပ္ႏိုင္တယ္။ ေတာမွာ LHV/Midwife ေတြဆီမွာလဲ အပ္ႏိုင္ပါတယ္။ အပ္တဲ့ဆီကေန တဆင့္တဆင့္ လႊဲရင္ေတာ့ လႊဲတဲ့ဆီ ဆက္သြားပါ။

October 8, 2010 1:39 PM
Q: ကၽြန္မက ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ကိုယ္ဝန္ရွိမွန္း မသိေတာ့ ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္း ကစားလိုက္တာ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သလို ၿဖစ္သြားတယ္။ ဒါနဲ ့ေဆးခန္း သြားေတာ့ ဆရာဝန္က ကိုယ္ဝန္က ၁ လေလာက္ပဲ ရွိေသးတယ္ ေၿပာၿပီး ေဆး ၃ လံုး ေသာက္ခိုင္းတယ္။ ေနာက္တစ္နာရီၾကာေတာ့ Vacuum aspiration ေခၚမလားပဲ ေလဟာနယ္နည္း သံုးလိုက္တယ္ ထင္တယ္။ အခ်ိန္က ၁ဝ မိနစ္ေလာက္ပဲၾကာတယ္။ ေနာက္တစ္ပတ္ ၿပန္လာဖို ့လည္း ရက္ခ်ိန္း ေပးလိုက္တယ္။ ခုထိ ေဆးခန္းမသြားၿဖစ္ေသးဘူး။ အဲဒါ အႏၱရာယ္ရွိ ႏိုင္လား။ ေနာက္ထပ္ ကေလးယူမယ္ဆိုရင္ေရာ ဘာ effect ေတြ ၿဖစ္လာႏိုင္သလဲ။ ေဆးခန္းက ေပးလိုက္တဲ့ ပိုးသတ္ေဆးကေတာ့ အကုန္ေသာက္ၿပီးၿပီ။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခါတစ္ေလ သားအိမ္ရွိတဲ ့ေနရာက နာတယ္လို ခံစားေနရလို႔ အႏၱရာယ္မ်ား ရွိႏိုင္လား။ ၿပီးေတာ့ Vacuum Aspiration နည္း သံုးလိုက္လို ့သားအိမ္ကေရာ အရင္လို မဟုတ္ေတာ့ပဲ ပ်က္ယြင္းသြားၿပီလား။

A: Vacuum aspiration နည္းနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ကို ဖ်က္-ရွင္းနည္းက စိတ္ခ်ရပါတယ္။ သားအိမ္ကို မထိခိုက္ေစတတ္ပါ။ ေနာက္ ကေလးယူလဲ ျဖစ္တယ္။ ေကာင္းတာက ကိုယ္ဝန္ ခ်က္ခ်င္း ဆက္မယူသင့္ေသးပါ။ Follow up ေခၚတာက သားအိမ္ အေျခအေနကို ျပန္စစ္ဘို႔ပါ။ ေနာက္ဆိုရင္ သတိထားေပါ့။

15 Oct 10, 04:29
Q: Calcification ဆိုတာ ဘာလည္းဆရာ။

A: Calcification ဆိုတာ Calcium ဓါတ္ဆားေတြက Soft tisses ေတြေပၚလာျပီးစုပံုလာလို႔ မာလာေစတာျဖစ္တယ္။ လူ႔ကိုယ္ထဲမွာ ၉၉% ေသာ ကယ္လစီယမ္က အရိုးနဲ႔ သြားေတြမွာရွိျပီး က်န္တာက ေသြးထဲမွာ။ မွ်ေျခပ်က္တဲ့အခါ ေသြးလႊတ္ေၾကာ၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အဆုပ္၊ ဦးေႏွာက္ေတြမွာ မလိုဘဲ လာပံုေနတတ္တယ္။ ဓါတ္မွန္ရိုက္ရင္ အျဖဴေရာင္ အေနနဲ႔ေပၚတယ္။

October 15, 2010 5:05 PM
Q: အစာအိမ္နဲ႔ ဒိန္ခ်င္နဲ႔ တည့္လား။ ကၽြန္ေတာ္အခု အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္က အစာအိမ္ မေကာင္းပါဘူး။ ဒီကေကၽြးတာေတြကလည္း ထမင္းကအစ အရမ္းပါတယ္။ သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ သဟီးလို႔ေခၚတဲ့ (ဒိန္ခ်င္)နဲ႔ အစာအိမ္ေရာဂါ ရွိတဲ့သူနဲ႔ တည့္မတည့္သိခ်င္လို႔ပါ။

A: Yoghurt (Yogurt) ေခၚ ဒိန္ခ်ဥ္ဟာ ႏြားႏို႔ကို Fermentation အခ်ဥ္ေဖါက္ထားတာ ျဖစ္တယ္။ ႏြားႏို႔ထဲက Lactose သၾကားကေန Lactic acid ျဖစ္လာတယ္။ လုပ္တံုးကေတာ့ ဗက္တီးရီးယားပါတယ္။ ၈ဝ ဒီဂရီအထိ အပူေပးလိုက္ေတာ့ မလိုအပ္တဲ့ ဗက္တီးရီးယားေတြ ေသေစလိုက္တယ္။ Curds လို ဒိန္ခဲျဖစ္မသြားဘဲ၊ ၄၅ ဒီဂရီအထိ အေအးခံလိုက္ျပီး၊ ဗက္တီးရီးယား (ကာလ္ခ်ာ) ထည့္တယ္။ ၄-၇ နာရီထားရင္ ဒိန္ခ်ဥ္ ရတယ္။ Protein, Calcium, Vitamin B2, B6, B12 ေတြပါတယ္။ Antibiotic ပဋိဇီဝေဆးေၾကာင့္ရတဲ့ ဝမ္းေလွ်ာတာအတြက္ သူ႔ကို ေၾကြးသင့္တယ္။ မဆီပါတာလဲ မမ်ားပါ။

အစာအိမ္ေလနာနဲ႔ မသင့္လို႔ မေတြ႔ဘူးေသပါ။ ၂ဝဝ၉ မတ္လတံုးက အသစ္ျပဳျပင္ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ (ေရာဂတ္) ကေန အစာအိမ္အနာ၊ ေလနာအတြက္ ကာကြယ္ေဆးလို သံုးႏိုင္တယ္လို႔ ဂ်ပန္၊ က်ိဳတို၊ အမ်ိဳးသမီး တကၠသိုလ္က Chemist ျဖစ္သူ Dr. Hajime Hatta ကေန National Meeting of the American Chemical Society မွာ ထုတ္ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အခု ဂ်ပန္မွာ Dr. Piro နဲ႔ ကိုရီးယားမွာ Gut နာမယ္ေတြနဲ႔ ေရာင္းခ်ေနပါတယ္။