က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Wednesday, September 1, 2010

Q and A September 2010 (1)

1. ေမာင္ေလးကို Blood pressure တိုင္းလိုက္ေတာ့ ၁၄ဝ နဲ႔ ၈၄ ျဖစ္ေနပါတယ္
2. ညအိပ္ရာဝင္လွ်င္ ေျခသလုံးမ်ား (အထူးသျဖင့္ ဘယ္ဘက္) ေတာင့္တင္းေနသျဖင့္ အလြယ္တကူ အိပ္မေပ်ာ္ပါ
3. သမီးအၾကီး ငယ္တုန္းကေကာ ခုေကာ မိန္းကေလးရုပ္ပဲ
4. အသားပို ခြဲျပီးေနာက္ ထိုေနရာတြင္

Q: ေမာင္ေလးကို Blood pressure တိုင္းလိုက္ေတာ့ ၁၄ဝ နဲ႔ ၈၄ ျဖစ္ေနပါတယ္ဆရာ။ အသက္က ၂၉ ႏွစ္ပါ ေက်ာင္းသားပါ။ အိပ္ခ်ိန္က သူအတြက္ ၂ နာရီအိပ္ျပီး၊ ၉ နာရီထတာပါ။ Heart rate 85 per min ပါ။

A (1) ဒီအတိုင္းဆိုရင္ BP ထပ္တိုင္းဘို႔ လိုတယ္။ အခုထိက ေရာဂါ မဟုတ္ေသးပါ။ Pulse rate ေခၚတဲ့ လက္ေကာက္ဝတ္က စမ္းရတဲ့ ေသြးခုန္ႏွဳန္း တမိနစ္မွာ ၇ဝ-၈ဝ ထက္ မမ်ားရင္ ေကာင္းတယ္။ ငန္တာကို စားတာ ေလွ်ာ့ပါ-ေရွာင္ပါ။ BP တပါတ္တခါေလာက္ စစ္ပါ။ လူက ခံစားေနရတာ ရွိရင္ ေျပာပါ။ ဥပမာ ေခါင္းကိုက္၊ ေခါင္းမူး။ အသက္ ၂၉ ေယာက္်ားေလး၊ HR 85/min က နည္းနည္း မ်ားေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ HR ဆိုတာ မိနစ္တိုင္း ေျပာင္းေနတာပါ။ ပင္ပန္းရင္၊ ေဒါသထြက္ရင္၊ မ်ားလာျပီး၊ အိပ္ေနရင္ နည္းတယ္။ အားကစားလုပ္သူေတြက သူမ်ားထက္နည္းတယ္။ BP လဲမ်ား၊ HR လဲ မ်ားသူေတြကို Paropranolol (Inderal) ေဆးေပးတယ္။ 10 mg ကေန 120 mg အထိ ေပးတယ္။ တေန႔ကို ၁ ၾကိမ္နဲ႔ ၂ ၾကိမ္ေပးတယ္။

ဒီေဆးက HR ေရာ BP ပါ က်ေစတဲ့အျပင္ Stage fright လို ေၾကာက္စိတ္ ဝင္တာမ်ိဳးပါ ေပးႏိုင္တယ္။ Hypertension ေသြးတိုး၊ Angina Pectoris ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း၊ Cardiac Arrhythmias ႏွလံုးခုန္မမွန္၊ Ventricular tachycardia ႏွလံုးခုန္ျမန္၊ Migraine မိုင္ဂရင္း ေခါင္းမူး-ေခါင္းကိုက္ေရာဂါ၊ Essential Tremor ေျခတံု-လက္တံုေရာဂါ ေတြအတြက္ပါ သံုးတယ္။

ၾကည့္ရတာ စိုးရိမ္စရာမရွိေလာက္ပါ။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ကို ေဆးတိုက္ဘို႔ မညႊန္းလိုေသးပါ။ BP နဲ႔ HR ထပ္ စစ္ဘို႔ လိုေသးတယ္။ အအိပ္-အစား ဆင္ျခင္ပါေစ။ ေသြးတိုးလို႔ မေျပာႏိုင္ေသးပါ။ အငန္၊ အဆီ (Trans fat, Junk food) ေလွ်ာ့စားပါေစ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းပါေစ။ လူရြယ္၊ လူလတ္တို႔သဘာဝ ေနာက္ဆို အထာက်သြားမွာပါ။ တခ်ိဳ႕ ပင္ကုိယ္စိတ္မ်ိဳးက အျပင္ရခက္တယ္။

Q (2) ကြ်န္ေတာ့္ အသက္မွာ ၅၂ ႏွစ္ ျဖစ္ပါသည္။ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးရုံ တစ္ခါမွ မတက္ရဘူးပါ၊ ၾကာရွည္ ဖ်ားနာျခင္း မရွိပါ။ သို႕ရာတြင္ ညအိပ္ရာဝင္လွ်င္ ေျခသလုံးမ်ား (အထူးသျဖင့္ ဘယ္ဘက္) ေတာင့္တင္းေနသျဖင့္ အလြယ္တကူ အိပ္မေပ်ာ္ပါ။ အိပ္ေပ်ာ္သြားလ်ွင္လည္း ျပန္ႏိုးတတ္ပါသည္။ ASO မွာ ၂ဝဝ အထိ ရွိခဲ့ဘူးပါသည္။ အဆီၾကိတ္မ်ား ရွိပါသည္။ ဝမ္းက်န္တတ္ျပီး၊ ဝမ္းမွာ ေစးကပ္မွဳ မ်ားပါသည္။ တစ္ပါတ္ ၂ ႀကိမ္ခန္႔ MOM ၅လုံး စားပါသည္။ အလုပ္မွာ အထိုင္မ်ား ပါသည္။ အသက္ ၁၆ ႏွစ္ ေလာက္က စၿပီး ေညာင္းကိုက္ပါသည္။ ကူညီေျဖၾကားေပးပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္။

A (2) အရြယ္အရ ျဖစ္တတ္တဲ့ အေျခအေနတခုပါ။ Cramps သေဘာ ျဖစ္ေနပံုရပါတယ္။ ေရးျပီးသား စာကို ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ Vitamin B complex, Calcium ကို ပံုမွန္ေသာက္ပါ။ MOM ကို မသိပါ။

ဝမ္းက စားတဲ့ အစာအေပၚ မူတည္တယ္။ ကိစၥမရွိပါ။ အၾကိမ္မွန္ရင္ ေကာင္းတယ္။ ဝမ္းက်န္တာေၾကာင့္ အေနရခက္ရင္ တခါတေလ ျမန္မာေဆး ေသာက္ပါ။ ေဆးရံု-ေဆးခန္းက ေပးသံုးတဲ့ေဆးမ်ိဳးက Constipation ဝမ္းမသြားမွ သံုးတာ ေကာင္းတယ္။ ထမင္းစားျပီး အသီးတခုခု စားေပးပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။

အအိပ္အေနကေတာ့ အသက္ရလာသူတိုင္း ျဖစ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က အရက္တမ်ိဳးမ်ိဳးေသာက္တယ္။ က်န္းမာအရ ေျပာရရင္ စာဖတ္တဲ့အေလ့အထ၊ တရားထိုင္တာျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္စိတ္ကို တည္ျငိမ္ေအာင္လုပ္တာျဖစ္ျဖစ္ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေတာင္ အအိပ္ပ်က္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္တတ္ေသးျပန္တယ္။ အိပ္ခ်င္ေစတဲ့ေဆးက တခါတေလ ေသာက္တာ ေကာင္းပါတယ္။ ဥပမာ Valium (Diazepam) 5 mg အေကာင္းဆံုးပါ။ Antihistamine (Chlorpheniramine) 25-50 mg ကလည္း အိပ္ခ်င္ေစျပီး ေဆးမစြဲတတ္ဘူး။
Cramps ၾကြက္တက္ျခင္း

Q (3) ဆရာ့ လူပ်ိျဖစ္ျပီ ပုိ႔စ္ ဖတ္ျပီးေတာ့ သမီးအၾကီးအေၾကာင္း ေမးခ်င္လုိ႔။ ငယ္တုန္းကေကာ ခုေကာ မိန္းကေလးရုပ္ပဲ။ ဒါေပမဲ့ သူအပ်ိဳျဖစ္လာျပီးထဲက လမ္းေလွ်ာက္တာေတြ အမူအရာေတြ စိတ္ဓာတ္ေတြက မိန္းမထက္ ေယာက္်ားဘက္ ပုိဆန္ေနလားလုိ႔။ သမီးၾကီးက စကားေျပာရင္ေတာ့ သမီးေတြ ကၽြန္မေတြပဲ သံုးတယ္။ ေယာက္်ားရွာ ေျပာလဲ သူမၾကိဳက္။ ခႏၶာကုိယ္ကလဲ အပ်ိဳမိန္းကေလး ကုိယ္ခႏၶာပဲ။ ဒါေပမယ့္ သူ သမီးေတြ ရွင့္ေတြ ဘယ္လုိသံုးသံုး သူ႔ပံုစံက ေယာက်္ား အမူအရာ က်ားပံုစံ ေပါက္ေနတယ္။ စကားနည္းတာ အေနတည္တာ မမွန္တာ မေျပာတာေတြေၾကာင့္ ကေလးကုိ ငယ္ေပမယ့္ လူေလးစားၾကပါတယ္။ ဆရာ့ပုိ႔စ္ ဖတ္ျပီး က်ေနာ့္စိတ္ထဲ ကေလးဟာ က်ားဟုိမုန္းေတြ ပုိထြက္ေနလုိ႔ ဒီလုိျဖစ္တာလား သိခ်င္ လာလုိ႔။ မဟုိမုန္းေဆးေတြ တုိက္ဖုိ႔ လုိမလားဆရာ။

A (3) သူ႔အသက္ ဘယ္ေလာက္လဲ။ သမီးျဖစ္ေနတာမ်ိဳး ကေလးမေလးေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခုအထိ ၾကည့္ရတာ ေဟာ္မုန္းေပးဘို႔ မလိုပါ။ ေဟာ္မုန္းဆိုတာေတြကလည္း အေတာ္ၾကီး သတိထားေပးရတယ္။ ေတာက္ေလွ်ာက္ ေစာင့္ၾကည့္ေနရေသးတာ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး မရွိတဲ့ေဆးမ်ိဳး ေပးႏိုင္ပါတယ္။ Vitamin B and E ေသာက္ခိုင္းပါ။ မိန္းကေလးတိုင္း လိုမဲ့ Iron supplement နဲ႔ Folic acid တြဲထားတဲ့ေဆးလည္း ပံုမွန္ေသာက္ေစပါ။ Vitamin E က အၾကာၾကီးေတာ့ လိုမယ္မထင္ပါ။

သူ႔ အေပါင္းအသင္းေတြကေနလည္း ျပဳျပင္မႈ ရွိလာႏိုင္တယ္။ မိန္းကေလးပီသတဲ့ လိမ္မာ ယဥ္းေက်းသူေတြနဲ႔ တြဲပါေစ။ သိပ္ၾကီးေတာ့ လမ္းမညႊန္နဲ႔ေပါ့။ ဒီအရြယ္ေတြ ထိမ္းကြပ္ရတာဟာ ျခဳတ္ျခယ္လြန္းရင္လဲ မေကာင္း။ ေလွ်ာ့လြန္းရင္လဲမရ၊ အင္မတန္ သတိၾကီးရတယ္ မဟုတ္လား။

အစာစားတာလည္း Balance diet မွ်တတဲ့အစားမ်ိဳး စားခ်င္ေအာင္ ျပင္ေပးပါ။ Junk food ကို သိပ္မစားေစဘဲ၊ သဘာဝ အသားငါး၊ အသီးအရြက္ ပဲ၊ စံုေအာင္ စားပါေစ။ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာၾကပါေစ

31 Aug 10, 13:02
ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ မိန္းမမွာ မ်က္ေစ့ေအာက္ ႏွာခမ္းအတြင္း အသားပိုခြဲျပီးေနာက္ ထိုေနရာတြင္ ျပန္ျပီးျဖစ္လာသျဖင့္ ဒုတိယအၾကိမ္ ျပန္ခြဲရပါသည္။ မ်က္စိကေတာ့ သက္သာသြားျပီး ဘယ္ဘက္ ေခါင္းတျခမ္း ကိုက္သည့္ ေဝဒနာ ထပ္ျဖစ္လာပါသည္။ ထိုေဆးခန္းသို႕ ျပန္ျပေသာအခါ မ်က္စိခြဲစဥ္က ထံုေဆးအရွိန္ေၾကာင့္ဟုဆိုကာ ေသာက္ေဆး ၂ ပါတ္စာ စားေဆး ေပးလိုက္ပါသည္။ ဒုတိယအၾကိမ္ မသက္သာသျဖင့္ ျပန္ျပေသာအခါ ၂ ပါတ္စာစားေဆးေျပာင္းျပီး ေပးလိုက္ျပီး ဒီတခါ မသက္သာလွ်င္ ဦးေခါင္းကို ဓါတ္မွန္ရုိက္ရမည္ဟု ေျပာလာပါတယ္ဆရာ။ ကၽြန္ေတာ္က ျပည္ပတြင္ အလုပ္လုပ္ျပီး မိန္းမက ျမန္မာျပည္တြင္ေနပါတယ္။ တေနရာဆီ ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ဘာလုပ္ေပးရမည္ကို စဥ္းစား ေနရပါတယ္ ဆရာ။ ဆရာအေနနဲ႕ ကၽြန္ေတာ္မိန္းမအတြက္ လိုအပ္သည္မ်ားကို စီစဥ္ညႊန္ၾကားေပးေစလိုပါသည္။ ဘန္ရိမ္းက်ဴးမား ဆိုလားပဲ ဆရာရယ္ (ေခါင္းကိုက္တာေတာ့ ၁လခြဲ ရွိျပီ) အဲဒီေရာဂါလည္း ျဖစ္မွာစိုးပါတယ္ ခင္ဗ်။

ေခါင္းကိုက္တာရဲ႕ အေၾကာင္းေတြက ေသးေသးေလးကေန အၾကီးၾကီးအထိ ရွိႏိုင္တယ္။ စိုးရိမ္စိတ္ မ်ားမသြားနဲ႔အံုးေနာ္။ ေခါင္းကို MRI, X-Ray ရုိက္စစ္တာ အေကာင္းဆံုးပါ။ ေရာဂါအမည္ Diagnosis သိရရင္ ေျပာပါအံုး။ တတ္ႏိုင္တာ ေျပာေပးပါမယ္။ ထံုေဆးေၾကာင့္ အဲေလာက္ထိ မျဖစ္တတ္ပါ။ လတ္တေလာက သက္သာေအာင္ Ibuprofen, Diclofenic, Paracetamol စတဲ့ အနာ-အကိုက္ေပ်ာက္ေဆး ေသာက္ပါေစ။ ေဆးကုိ အစာနဲ႔ နီးနီးေသာက္ခိုင္းပါ။