က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Friday, September 3, 2010

Q and A September 2010 (3)

1. ႏြားက်င္ငယ္ ေသာက္ရင္
2. သြားရည္မၾကာခဏက်ပါတယ္
3. အသက္ငယ္ေနလုိ႔ရွိရင္ ဥာဏ္ရည္မမွီတဲ့ ကေလးေတြ ေမြးတတ္တယ္လုိ႔
4. အသားဝါ-စီကို ကုဖို႔ ဆိုရင္ ဆူပါဆလြန္းကား တစ္စီးစာေလာက္
5. ဝမ္းသြားရင္ ေသြးပါတာ ဘာေရာဂါေၾကာင့္ပါလဲ
6. ကေလး (ေယာက်္ား) အသက္ ၃ ႏွစ္ခြဲေလာက္ရွိပါၿပီ

16 Aug 10, 14:32
ႏြားက်င္ငယ္ေသာက္ရင္ ေရာဂါေတြ ေပ်ာက္တယ္ဆုိတာ ဟုတ္လားဆရာ နာတာရွည္ ေရာဂါေတြအတြက္ ေသာက္ၾကည့္သင့္ပါသလား
16 Aug 10, 16:32
DTS: ႏြားက်င္ငယ္ အေၾကာင္း ေဆးေက်ာင္းမွာ မသင္ရပါ။

20 Aug 10, 08:21
သားၾကီးအသက္(၁)ႏွစ္(၈)လပါ။ သြားရည္မၾကာခဏက်ပါတယ္။ ဘယ္လိုလုပ္ရမွာဆိုတာ ေက်းဇူးျပဳျပီး အၾကံေပးေစခ်င္ပါတယ္။
20 Aug 10, 10:52
DTS: ကေလး သြားရည္က်တာ လွ်ာမ်ာ ျဖဴေနသလား။ မွက္ခရဳျဖစ္ေနတတ္တယ္။ ျဖစ္ေနရင္ လူၾကီးရဲ႔ လက္တေခ်ာင္းကို အဝတ္သန္႔သန္႔ေလးပတ္ျပီး ကေလးလွ်ာကိုက ျဖဴေနတာေတြ ရွင္းေပးပါ။ ရဲေနရင္ ေဆးျပာေခၚတဲ့ Gentian Violet လိမ္းပါ။

2010/9/2 Ye Zaw Htun
ဆရာခင္ဗ်ား ကၽြန္ေတာ္အသက္က (၂၇)ႏွစ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ့္ ေကာင္မေလးက ကၽြန္ေတာ့္ထက္ (၂)ႏွစ္ခြဲေလာက္ ႀကီးပါတယ္။ သူကေျပာပါတယ္။ ေယာက်္ားက အသက္ငယ္ေနလုိ႔ရွိရင္ ဥာဏ္ရည္မမွီတဲ့ ကေလးေတြ ေမြးတတ္တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒါ ဟုတ္ပါသလား။ ဘယ္အသက္အရြယ္မွာ ေမြးတတ္တယ္လုိ႔ ရွိပါသလားခင္ဗ်ား။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က ေနာက္ တစ္ႏွစ္ခြဲေလာက္ေနမွ လက္ထပ္မွာပါ။ ေက်းဇူးတင္စြာျဖင့္
Dear
လံုးဝ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ အသက္ၾကီး မိဘ ဆိုရင္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတယ္။ ေယာက္်ားေရာ-မိန္းမပါ သိပ္ငယ္ရင္ ပိုဂရုစိုက္ရတာသာ ရွိပါတယ္။ ၁၈ ႏွစ္အထက္ အားလံုး သိပ္ေကာင္းတဲ့အရြယ္ေတြပါ။ ေယာက္်ား ၄ဝ ေအာက္၊ မိန္းမ ၃၅ ေအာက္ ေကာင္းတာပါဘဲ။ ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းေနတဲ့ကေလး ေမြးလာတာကို ပတ္ဝန္းက်င္ နဲ႔ မ်ိဳးဗီဇ ကို လႊဲခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ရွာလို႔ရတဲ့ အေၾကာင္းခံေတြ ထဲမွာ သေႏၡစရွိခါစမွာ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆးသံုးတာ၊ ဥပမာ Sulfonamide နဲ႔ Nitrofurantoin ေဆး၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေနတံုး တခ်ိဳ႕ေရာဂါပိုးဝင္တာ၊ အာဟာရ ခ်ိဳ႕တဲ့တာ၊ ဥပမာ Iodine, Vitamin A, Vitamin A B 2, Vitamin C, Vitamin E နည္းတာ၊ Petroleum ဓါတ္ဆီ အဆိပ္သင့္တာ၊ Fusarium mycotoxin zearalenone အဆိပ္သင့္တာေတြပါတယ္။ သတိျပဳဘို႔ ေကာင္းတာက ဒီအထဲမွာ မိဘ အသက္ၾကီးလို႔ေၾကာင့္ဆိုတာ မပါတာ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေတာင္ ၆ဝ% ေလာက္က ဘာလို႔ ျဖစ္လဲ မသိရပါ။ အဲဒါ ကြ်န္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳးေတြ ထင္မွတ္ လက္ခံတဲ့ အခ်က္အတိုင္း ဆိုရင္ ကံတရားအရ ျဖစ္တာေပါ့။ ခုေခတ္မွာ အသက္ ငယ္ငယ္ေလးေတြေရာ ၾကီးသူေတြပါ ကိုယ္ဝန္ရသူ တိုးလားေနတယ္။ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္က အဂၤလန္နဲ႔ (ေဝးလ္စ္) မွာ စစ္ေတာ့ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၄၈% ရွိတယ္။ ၁၉၈၆ တံုးက ၂၈% သာ ရွိရာကေန တိုးလာတာပါ။ အသက္ ၃၅-၃၉ အုပ္စုကလဲ တိုးလာတယ္။ ၄ဝ ေက်ာ္က အႏွစ္ ၂ဝ အတြင္းမွာ ၁႕၁% ကေန ၃႕၅% ျဖစ္လာလို႔ ၂ ဆတိုးလာတယ္။

အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာ လံုးဝမစိုးရိမ္ပါနဲ႔လို႔ေတာ့ မေျပာပါ။ ၃ဝ ေက်ာ္တာနဲ႔ ကေလးရႏိုင္တဲ့ အခြင့္ အလမ္းကစ နည္းလာတယ္။ ၃၅ နဲ႔ ၃၉ ၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၂ဝ% အခြင့္အလမ္းမရွိတာ ေတြ႔ရတယ္။
အရင္ကေတာ့ အသက္ၾကီး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဆိုတာ ကေလးေတြ အမ်ားၾကီး ေမြးထားျပီးတဲ့သူကို ေျပာၾကေပမဲ့ အခုေခတ္မွာ အသက္သာ နဲနဲၾကီးေပမဲ့ ကေလးေမြးမမ်ား ေသးသူေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အမွန္က ကေလးမ်ားမ်ား ေမြးသူေတြသာ အခက္အခဲေတြ ပိုၾကံဳေလ့ရွိတာပါ။ ေခတ္အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ ဗဟုသုတေရာ အာဟာရပါ ပိုျပည့္ဝ ၾကံ့ခိုင္ေနတာ မ်ားလာတယ္။ အရြယ္ရလာသူေတြဟာ သူ႔တို႔ ကိုယ္ခႏၡာကို ပိုသိၾကတယ္။ ျဖစ္လာမွာကို ခံႏိုင္ရည္ ပိုရွိၾကတယ္။ ပိုလြတ္လပ္မႈရွိတယ္။ အမွိခို နည္းတတ္ၾကတယ္။ အသက္ ပိုရလာလို႔ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳစတာေတြ မရွိဘို႔သာ အေရးၾကီးတာပါ။

တခုကေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေမြးလာမဲ့ ကေလးဟာ ခ်ိဳ႕ယြင္းတာမ်ိဳးက ငယ္သူေတြထက္ေတာ့ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေစာေစာက သုေတသနကဘဲ ေျပာတယ္၊ ၃၅-၃၉ အတြင္း ၅ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ အဲလိုျဖစ္ရင္၊ ၄ဝ-၄၅ အတြင္္းေတြက ၂၅ဝ မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္တယ္။ ၄၅ ေက်ာ္ရင္ ၇ဝ မွာ ၁ ေယာက္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Maternal serum screening နဲ႔ တျခား စမ္းသပ္မႈေတြ လုပ္သင့္ၾကတယ္။ Chorinic villas sampling ဒါမွမဟုတ္ Amniocentesis စမ္းနည္းေတြ ေျပာတာပါ။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ အဲလို စစ္လို႔ ၾကိဳသိရရင္ ကိုယ္ဝန္ကို ရပ္ျပစ္ႏိုင္တယ္။

အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ကေလး အေသေမြးႏံႈး Stillbirth မ်ားတတ္ေသးတယ္။ ၂ဝ-၃၉ အတြင္းမွာ လူ ၁ဝဝဝ ထဲက ၅-၆ ေယာက္၊ ၄ဝ ေက်ာ္ရင္ ၉ ေယာက္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူတို႔ကို တျခား ကိုယ္ဝန္ေတြထက္ ANC မေမြးမီ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း ပိုလုပ္ေပးရလိမ့္မယ္။ ဒါေတြက လြဲရင္ ကေလးေတြ အားလံုး က်န္းမာၾကပါတယ္။

အသက္ၾကီးသူေတြကို ေမြးတဲ့အခါမွာလည္း ပိုဂရုစိုက္စရာ လိုၾကပါတယ္။ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္သူေတြကို Induced labour ေမြးေစေအာင္ ကူညီလုပ္ေပးျခင္း၊ Epidural ခါးထံုေဆးနဲ႔ ေမြးေပးျခင္း၊ Oxytocin ညွစ္အားေကာင္းေဆးသြင္း ေမြးျခင္း၊ Forceps delivery ညွပ္ဆြဲ ေမြးေပးျခင္း၊ LSCS ဗိုက္ခြဲေမြးေပးျခင္းေတြ ေျပာတာပါ။ အမွန္က ဆရာဝန္ေတြက Risk မယူျခင္ၾကတာလည္း ပါေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ မိခင္ေလာင္းေရာ ဆရာဝန္-ဆရာမေတြပါ Stress မမ်ားဘဲ၊ သိပ္အစိုးရိမ္လည္း မၾကီးသင့္ၾကဘူး။ လိုေသးရင္ ေမးပါ။

Sep 3, 2010 at 9:12 AM
ကၽြန္ေတာ္က ျမန္မာျပည္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က အစိုးရ ေအာက္ေျခဝ န္ထမ္းတစ္ေယာက္ပါ။ ကၽြန္ေတာ့္မွာ အသည္းေရာင္အသား(c) ရွိတယ္လို႔ 2005 ခုႏွစ္က ရန္ကုန္ အေနာက္ပိုင္းခရုိင္ ေဆးရုံႀကီးမွာ ေသြးလွဴရင္းသိခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီး ေသြးလွဴခြင့္ မရေတာ့ပါ။ အသည္းေရာင္ အသားဝါေဆးေတြက ေစ်းအရမ္းႀကီးတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္ဝင္း ေရးထားတဲ့ အသည္းေရာင္ အသားဝါစီ ဆိုတဲ့ စာအုပ္ထဲမွာလဲ အသည္းေရာင္ အသားဝါစီကို ကုဖို႔ ဆိုရင္ ဆူပါဆလြန္းကား တစ္စီးစာေလာက္ဘဲ ကုန္က်မယ္လို႔ ေရးထားပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ ကိုယ္ပိုင္ကား ဆိုတာ အိမ္မက္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ အျခားစရိတ္စက သက္သာစြာနဲ႔ ကုသလို႔ ရႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေလးမ်ားရွိရင္ ညႊန္ၾကား ျပသ ေပးေစလိုပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။

ဆရာခင္ေမာင္ဝင္း ေျပာတာ မွန္တယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလည္း ေစ်းၾကီးတာဘဲ။ ကာကြယ္ေဆးလည္း မေပၚေသးဘူး။ တျခားေဆးနည္းေတြ ဥပမာ အာယုေဗဒ၊ ဟာဘယ္၊ စတာေတြ ရွိေတာ့ ရွိတယ္။ ေစ်းလည္း မၾကီးဘူး။ ခက္တာက ဆရာဝန္ေတြ အေနနဲ႔က အာမခံဘို႔ ခက္တယ္။ အသဲကို မထိခိုက္ေအာင္ ေနရ-စားရလိမ့္မယ္။ ေဆးပညာကလည္း တိုးတက္ေနပါတယ္။ ပိုေကာင္း-ပိုေစ်းခ်ိဳတာ ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာသိရရင္ ေရးပါမယ္။ ကိုယ္-စိတ္ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာပါေစ။

6 Sep 10, 10:28
မရိုေသစကားေျပာရရင္ ဝမ္းသြားရင္ ေသြးပါတာ ဘာေရာဂါေၾကာင့္ပါလဲ ဆရာ။ ဘယ္လိုကုသသင့္လဲ ဆိုတာေလးပါ ေျပာျပေပးပါဆရာ ခင္ဗ်ာ။

ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ဝမ္းကိုက္တာ နဲ႔ လိပ္ေခါင္းက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ေနာက္ျပီး အစာလမ္းကေန ေသြးယိုတာ၊ အစာေဟာင္းအိမ္-ကင္ဆာ၊ ေနာက္ ရွာရွားပါးပါးေလးေတြ ရွိေသးပါတယ္။

ဝမ္းကိုက္တာကေတာ့ ဝမ္းသြားရင္ နာမယ္၊ ဝမ္းကုိညွစ္သြားရမယ္။ ဝမ္းခဏခဏသြားတယ္။ အက်ိအခြ်ဲလဲ ပါမယ္။ တမ်ိဳးက ဖ်ားတာလည္း ပါေသးတယ္။ ရက္ မၾကာဘူး။ ေဆးနဲ႔ ကုသပံုကို ဆရာ့ဆိုဒ္ထဲမွာ ရွာလို႔ရပါတယ္။ မရရင္ေတာ့ ေျပာ။

လိပ္ေခါင္းကို သပ္သပ္ေရးထားတာ ရွိတယ္။ ရွာမရရင္ေတာ့ ေျပာပါ။ ခပ္တိုတိုေျပာရင္ ျဖစ္တာ ၾကာတယ္။ ေသြးက ေလာေလာလတ္လတ္ေသြး အေရာင္ နီတယ္။ ခြ်ဲမပါဘူး။ နာခ်င္မွ နာတယ္။ ဝမ္းသြားတိုင္း အသားစလိုတခု ထြက္ထြက္လာတယ္။ ျပီးရင္ ျပန္ဝင္မယ္။ ျဖစ္တာၾကာရင္ ျပန္မဝင္ဘူး။ ဝမ္းသြားတဲ့အၾကိမ္ မမ်ားဘူး။ ခ်ဳပ္ေတာင္ ခ်ဳပ္တတ္ေသးတယ္။

အစာလမ္းကေသြးယိုတာမွာ တမ်ိဳးက မ်က္စိနဲ႔ေတာင္ မျမင္ရဘူး။ ျမင္ရတာဆိုရင္ အေရာင္က ရင့္ေနတယ္။ အနီ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ညိဳမဲမဲကေန မဲနက္ေနတတ္တယ္။ အစာအိမ္မွာ အနာရွိမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အစာအိမ္အထက္ အစာဆင္းျပြန္ အဖ်ားမွာ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ေဖါင္းေနတာကေန ေပါက္ယိုတာ။ အသဲ မေကာင္းသူေတြမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ကုသရတာေတြ မတူဘူး။

လိုေသးရင္ ေမးပါ။ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာ၊ ဝမ္းမွာ ေသြးမပါပါေစ။

September 07, 2010 11:30 AM
ဆရာခင္ဗ်ား၊ ကေလး (ေယာက်္ား) အသက္ ၃ ႏွစ္ခြဲေလာက္ရွိပါၿပီ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၁၃ ကီလိုခြဲ ၁၄ ကီလို ေလာက္ပဲ ရွိတာ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်တယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါသလားဆရာ။ ကေလးက ပိန္တယ္ဆရာ။ လူႀကီးေတြလိုပဲ ဝမ္းမာတယ္။ အဲဒီအရြယ္ေတြကို ဘယ္လို အားေဆးေတြ အၿမဲတမ္း တိုက္သြားသင့္ပါသလဲ။ ထိုင္းက ေဆးရုံေတြမွာ ေမြးၿပီးကတည္းက ကာကြယ္ေဆးေတြ ပုံမွန္ထိုးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာျပည္သားကေလးေတြကို ထိုင္းေဆးခန္းေတြက ကာကြယ္ေဆး ေကာင္းေကာင္းဆိုရင္ မထိုးေပးပါဘူး။ ကိုယ္ေတြ႔ျဖစ္ရပ္ပါ။ ဘယ္လို ကာကြယ္ေဆးေတြကိုလည္း ထိုးေပးသင့္ပါသလဲ။ ဘယ္လို ၿပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေပးသင့္တယ္ဆိုတာကိုလည္း ေက်းဇူးျပဳၿပီး ေေျဖၾကားေပးပါဆရာ။

ဒီအသက္ဆိုရင္ ၁၅ ကီလိုရွိရင္ ေကာင္းတယ္။ အခု အေလးခ်ိန္ မမ်ားတာထက္ က်သြားတယ္-မက်ဘူးက အေရးၾကီး ပါတယ္။ အရင္တခါ (၁ ပါတ္၊ ၁လ) တိုင္းတံုးကထက္ နည္းသြားတာ မေကာင္းလွပါ။

ကေလးအားေဆး ဆိုတာ ဗီတာမင္ ဘီ အုပ္စုသာ ျဖစ္တယ္။ နာမယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ Burplex, B-Complex, Becosule, Polybion စသျဖင့္။ ဘီ အျပင္ ကေလးအတြက္ ေအ (ငါးၾကီးဆီ) မမ်ားေစဘဲ တိုက္ဘို႔ လိုတယ္။ ေနာက္ (ကယ္လ္စီယမ္) ကေလးေသာက္လည္း အရိုးအတြက္ လိုတတ္တယ္။ ေစ်းလည္းမၾကီး၊ ေဆးကုပၼဏီေကာင္းတာ ဝယ္ပါ။ တကယ္လို႔ ကေလးက အစားပ်က္၊ မစားခ်င္တာပါျဖစ္ေနရင္ Cipon လိုေဆးေပးပါ။ စားခ်င္စိတ္ ရွိလာမယ္။ နဲနဲ ပိုအိပ္မယ္။ ဝလာမယ္။ ဗီတာမင္ ဘီ ကိုသာ ၾကာၾကာ တိုက္ရမယ္။ ၾကီးတဲ့အထိေပါ့။

အားေဆးထက္မက အေရးၾကီးတာက အိပ္ေပါက္နဲ႔ ဖါးေကာက္သလို မျဖစ္ေအာင္ ေရာဂါတခုခု ရွိမေနေအာင္ စစ္ရမယ္။ ဒီအရြယ္မွာ တီဘီ မဟုတ္တာ သိဘို႔ လုပ္ရမယ္။ ေမြးစက BCG (ဘယ္ဘက္ ပခံုးမွာ) ထိုးခဲ့ေပမဲ့ ရွားရွားပါးပါး တီဘီ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အာဂႏၱဳေရာဂါ ရွိ-မရွိ သိဘို႔။ ရွိရင္ ကုဘို႔ လုပ္ပါ။ ရာသီအလိုက္ျဖစ္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါမ်ိဳး၊ အသက္ရွဴလမ္းက လည္ေခ်ာင္း-လည္ပင္နာ၊ အဆုပ္ေရာင္ ဆိုတာေတြက ကေလးေတြ အျဖစ္မ်ားတယ္။

ကေလးေတြအတြက္ ေဆးေရြးမွ သင့္တယ္။ ပဋိဇီဝေဆး ေခၚတဲ့ ဗက္တီးရီးယား ႏိုင္ေဆးေတြကိ့ လူၾကီးေတြလို ေပးလို႔ မသင့္ဘူး။ Septrin, Amozacillin, Ampicillin ေတြက သင့္တယ္။ Tetracycline, Chloramphenicol မသံုးပါနဲ႔။ အနာ-အဖ်ား-အေရာင္က်ေဆး Paracetamol သာသံုးပါ။ ျပင္းတာေတြ မတိုက္ပါနဲ႔။

ဝမ္းခ်ဳပ္ေနတာအတြက္ ေရေန႔တိုင္း ပိုေသာက္ပါေစ။ ေရအျပင္ ေဖ်ာ္ရည္၊ သံပုရာရည္၊ သၾကားရည္၊ မန္က်ီးမွည့္ေဖ်ာ္ရည္ တိုက္ေပးပါ။ အသီးအရြက္-အသီးအႏွံ ေန႔တိုင္း ေၾကြးပါ။ တကယ္လို႔ ဝမ္း တရက္ မသြားတာျဖစ္ရင္ ျမန္မာဝမ္းႏုတ္ေဆး ျဖစ္ျဖစ္တိုက္ပါ။ Ducolax ဝမ္းျခဴေတာင့္ ျဖစ္ျဖစ္ ထည့္ျခဴေပးပါ။ မဝယ္အားလည္း ဆပ္ျပာ ေျပာ့ေျပာ့ေလး သူ႔ စအိုေပါက္ နဲ႔ အေနေတာ္ ၂ လကၼ ေလာက္ကို ထည့္ျခဴပါ။ Ducolax က စားေဆးလည္းရွိတယ္။ ကေလးေတြက ဝမ္းပ်က္တာ အျဖစ္ မ်ားလို႔ ဝမ္းပ်က္ရင္ ဓါတ္ဆားေရ ေသာက္ပါေစ။