က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Monday, February 10, 2014

Chickenpox ေရေက်ာက္

ေရေက်ာက္ ေပါက္တဲ့သမီးေလးအတြက္ ေရေက်ာက္နဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္ ေရးတင္ေပးပါအံုး။

ေရေက်ာက္ Chickenpox ကို စေတြ႔ခဲ့သူဟာ ပါရွား-ဆရာဝန္တဦး ျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားျပီး တျခားဆင္တူတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါ Small pox ေက်ာက္ၾကီး၊ Measles ဝက္သက္ေတြနဲ႔ အေသအျခာ ခြဲေျပာခဲ့သူျဖစ္တယ္။ အသက္ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ အလြန္ယားယံတဲ့ အဖုေလးေတြေၾကာင့္ အလြန္မတန္ အေနရခက္တယ္။ တုပ္ေကြး လိုနဲ႔ စတယ္။ ေဆးမကုလဲ ေပ်ာက္မွာပါ။

Varicella-zoster ေခၚတဲ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) ကေနျဖစ္ေစတယ္။ ကာကြယ္ေဆးရွိတယ္။ တႏွစ္ နဲ႔ တႏွစ္ခြဲၾကား ကေလးေတြကို ထိုးေပးတယ္။ ၄-၆ ႏွစ္မွာ တခါ ထပ္ထိုးသင့္တယ္။ ၾကီးတဲ့ကေလးေတြ ေရေက်ာက္ မေပါက္ဘူးေသးရင္လဲ ကာကြယ္ေဆး ထိုးသင့္တယ္။ တလျခား ၂ ခါထိုးပါ။

- ေလကေနတဆင့္ ကူးစက္တယ္။ ေခ်ာင္းဆိုး-ႏွာေခ်ရာကေနကူးတယ္။ အသားအေရခ်င္း ထိကပ္လို႔လဲ ကူးႏိုင္တယ္။
- ပိုးဝင္ခံရျပီးေနာက္ ၁ဝ-၂ဝ ရက္ေနမွ ေရာဂါေပၚတယ္။
- အရင္ဆံုး ကိုယ္ပူမယ္။ ဗိုက္ေအာင့္မယ္။ လည္ေခ်ာင္းနာမယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ မအီမသာ ျဖစ္တယ္။ အသားေတြ နာမယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္မယ္။ အစားပ်က္မယ္။
- Vesicular skin rash နီတဲ့၊ ယားတဲ့ အစက္အေပ်ာက္ေလးေတြ ဗိုက္-ေက်ာနဲ႔ မ်က္ႏွာမွာ စေပၚမယ္။ ေနာက္ေတာ့ တကိုယ္လံုး။ ေခါင္း၊ ပါးစပ္၊ နာရြက္ နဲ႔ လိင္အဂၤါေတြလဲ ပါမယ္။
- သိသာျမင္သာတဲ့ အနီျပင္ေတြဟာ ၄-၇ ရက္ၾကာတယ္။ အရည္ၾကည္ဖုေလးေတြက ၅ ရက္ဆို ေပ်ာက္သြားမယ္။
- အနီစက္ထြက္ျပီး ၄ ရက္အတြင္မွာ ကူးစက္တာ မ်ားတယ္။

ျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးကို -
- အစာမစားခင္ လက္ေတြကို အေသအျခာ ေဆးခိုင္းပါ။ မၾကာမၾကာေဆးတာ ပိုေကာင္းတယ္။
- အေနရခက္တာေတြ သက္သာေစအာင္ ေရေအးဝတ္ ကပ္ေပးႏိုင္တယ္။
- Warm water bath ေရေႏြးခ်ိဳးေပးႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ၄ နာရီျခား ေရခ်ိဳးေပးတယ္။
- အယားသက္သာေအာင္ Oatmeal bath products ဆိုတာသံုးႏိုင္တယ္။
- ယားတာကို မကုပ္ဘဲ ပြတ္သပ္ေပးပါ။
- Calamine lotion သံုးတာေကာင္းတယ္။ မ်က္စိထဲမဝင္ေစနဲ႔။
- Zinc oxide ပါတဲ့ေဆးလိမ္းတာလဲ သက္သာတယ္။
- Hydrocortisone cream ေတြလိမ္းရင္လဲ ယားတာ သက္သာေစတယ္။
- Antihistamine (Cetrizine) အယားသက္သာေဆးလဲ သံုးႏိုင္တယ္။
- Chlorine bleach (Sodium hypochlorite) ခြ်တ္ေဆးနဲ႔ ေဆးေၾကာရင္ ပိုးေတြေသေစတယ္။
- Acetaminophen/Paracetamol ပါရာစီတေမာ ေပးႏိုင္တယ္။
- Aspirin နဲ႔ Ibuprofen ေတြကို မသံုးပါနဲ႔။

မ်ားေသာအားျဖင့္ မဆိုးပါ။ ကိုယ္ခံအားနည္းေနသူ၊ အာဟာရနည္းသူေတြဆိုရင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဗက္တီးရီးယားပိုးဝင္လို႔ ဆိုးတာေတြ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

- အသက္ၾကီးသူျဖစ္ရင္ ပိုဆိုးတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ ပိုဆိုးတယ္။
- လူၾကီး ၅ ေယာက္မယ္ တေယာက္ေလာက္က Shingles ဆိုတဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးနဲ႔ ကုေပးရတယ္။
- Shingles (ရွင္ဂဲလ္စ္) ဆိုတာ Herpes zoster ေရယံုကိုေျပာတာ ျဖစ္တယ္။ ေရေက်ာက္ ဗိုင္းရပ္စ္က ေရာဂါေပ်ာက္သြားေပမဲ့ အထဲက အာရံုေၾကာ (တစ္ရွဴး) ေတြမွာ က်န္ေနရာကေန ျဖစ္ေစတယ္။ Shingles vaccine ကာကြယ္ေဆးကို အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္သူေတြကို ေပးႏိုင္တယ္။
- Cancer ကင္ဆာ၊ HIV ေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ Stress စိတ္ဖိအားမ်ားသူေတြလဲ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါေတြ ရေစႏိုင္တယ္။ Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Hepatitis အသဲေရာင္ နဲ႔ Encephalitis ဦးေႏွာက္ေရာင္ျဖစ္ရင္ ေသဆံုးတဲ့အထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
- တျခားသိပ္မဆိုးတဲ့ ဆက္တြဲေရာဂါေတြကေတာ့ Impetigo, Cellulitis, Erysipelas အေရျပားအနာေတြျဖစ္တယ္။
- Myocarditis ႏွလံုးေရာင္၊ Hepatitis အသဲေရာင္နဲ႔ Glomerulonephritis ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ေတြက ရွားတယ္။
- ခုခံအားနည္းသူေတြမွာ Hemorrhagic complications ေသြးယိုတာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
- Antiviral medication ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးကို Eczema ႏွင္းခူနာ၊ Sunburn ေနေလာင္နာ၊ Asthma ပန္းနာရွိေနသူေတြအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တံုးျဖစ္ရင္ ၁ဝ% မွာ ႏူမိုးနီးယားျဖစ္ေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနသူေတြ ေရေက်ာက္ျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးနဲ႔ ေဝးေဝးေနပါ။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ ၂ဝ-၂၈ ပါတ္။ အထဲက ကေလးအတြက္ သတိထားဘို႔လိုတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဟာ အရင္က ေရာေက်ာက္ေပါက္ဘူးထားရင္ အထဲက ကေလးအတြက္ပါ ေရာဂါျပီးေစမယ္။ ေမြးမဲ့ကေလးအတြက္ တသက္လံုးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလးအသက္ တႏွစ္ေနရင္ ကာကြယ္ေဆး ထိုးေပးသင့္တယ္။ ကာကြယ္ေဆးက ၇ဝ-၈၅-၉၅% ထိေရာက္တယ္။

ေရေက်ာက္ေပါက္တဲ့ ကေလးတိုင္းကို Antibiotics ပိုးေသေဆးေတြေပးဘို႔မလိုပါ။ ဗက္တီးရီးယားဝင္မွ လိုတယ္။ တခ်ိဳ႕ ကေလး အထူးကု ဆရာဝန္ေတြက ဗိုင္းရပ္စ္ေဆး Acyclovir Acyclovir or Valacyclovir ေပးတယ္။ Sorivudine ေဆးလဲ ရွိတယ္။ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြကေန သက္သာေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။ အနီစက္ေတြေပၚျပီး ၂၄ နာရီအတြင္းမွာ ေပးတာေကာင္းတယ္။

အနီစက္ေတြ မထြက္ခင္ ၂ ရက္ကစျပီး အနီျပင္ေတြ ညိဳမဲရာကေန ေပ်ာက္တဲ့အထိ သူမ်ားေတြကို ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ တျခား ကေလးေတြအတြက္ ျဖစ္တဲ့ကေလးကို အျပင္ကို မထြက္ေစတာ၊ ေက်ာင္း တပါတ္ေလာက္ မသြားေစတာ ေကာင္းတယ္။ Chicken pox parties ဆိုတာ ေရာဂါရွိတဲ့ကေလးနဲ႔ စုေဝးတာကို ေခၚပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ