က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Wednesday, January 11, 2012

Cancer and Diet ကင္ဆာ နဲ႔ အစားအစာ

Wed, Jan 11, 2012 at 10:36 AM
အရင္တခါက ရင္သား-ကင္ဆာအေၾကာင္း ေမးခဲ့ဖူးပါတယ္။ အခု 16-12-2011 ရက္ေန႔ကစျပီး ေဆးရံုတက္ကာ ေဆးသြင္း ကုသေနပါတယ္။ ဇန္နဝါရီ ၅ ရက္ေန႔မွာ ဒုတိယအၾကိမ္ တက္ေရာက္ကုသျပီးေနပါတယ္။ ကင္ဆာေရာဂါသည္ အေမအတြက္ အစားအစာနဲ႔ ပါတ္သတ္ျပီး ေရွာင္သင့္တာေလးေတြ၊ စားသင့္တာေလးေတြ ေျပာျပေပးပါ။ ေနာက္ျပီး ကုသေနစဥ္အတြင္း ခုခံအားေကာင္းေအာင္ ေဆးရံုကေပးတဲ့ ေဆးသာမက အျခားဘာေဆးမ်ား တိုက္ႏိုင္ေသးလဲဆိုတာ ညႊန္ၾကားေပးပါဦး။

"ကင္ဆာ နဲ႔ အစားအစာ ဆက္စပ္တယ္" လို႔ ေျပာသူေတြ မနည္းပါ။ အတိအက်ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြကမွ မေျပာႏိုင္ပါ။ ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားကိုလဲ အေသအျခာမသိရဘဲ (သီအိုရီ) ကသာ မ်ားေနသလို အတူတူပါဘဲ။

တခ်ိဳ႕ေလ့လာမႈေတြက ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစတာထဲမွာ ပါတ္ဝန္းက်င္ အေၾကာင္းခံေတြက ၈ဝ-၉ဝ% ပါမယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ အစားအစာက ၃ဝ-၄ဝ% သက္ဆိုင္တယ္လို႔ ေျပာထားတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သုေတသနေတြဟာ ကင္ဆာ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေရးမွာသာ လုပ္ၾကတာ ျဖစ္ျပီး၊ အစားအစာနဲ႔ ကင္ဆာကုဘို႔ရာလဲ အနည္းအပါးေတာ့ ရွိတယ္။

ကင္ဆာျဖစ္ေစတာေတြထဲမွာ Obesity လူအဝလြန္တာနဲ႔ Alcohol အရက္ေသစာဟာ တရားခံစာရင္းမွာ ထိပ္ကေနတယ္။ Fruits အသီးေတြနဲ႔ Vegetables အသီးအရြက္ အစားနည္းျပီး Red meat အသားစား ကဲတာေတြကလဲ ေနာက္ကလိုက္တယ္။ ေကာ္ဖီလဲ ပါေသးတယ္။ အသားစားမ်ားတာနဲ႔ Breast cancer ရင္သားကင္ဆာ၊ Colon cancer အူမၾကီးကင္ဆာ၊ Pancreatic cancer သရက္ရြက္-ကင္ဆာေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ ေျပာတာရွိတယ္။

အေကာင္းဆံုးလို႔ အမ်ားဆံုး ေျပာတာေတြကေတာ့ Vegetables ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ၊ Fruit သစ္သီးေတြ၊ Whole grain သိပ္ျဖဴေနေအာင္ ခြ်တ္မတားတဲ့ အႏွံေတြ နဲ႔ Fish ငါးေတြ ျဖစ္တယ္။

ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို Fibre (ဖိုက္ဘာ) ပါတဲ့ အစာေတြလို႔ သတ္မွတ္ျပီး၊ Antioxidant (အင္တီ-ေအာက္စီဒင့္) ေတြပါတယ္။ အသီးအရြက္ေတြမွာပါတဲ့ Flavonoids (ဖလဘိုႏြိဳက္) နဲ႔ Catechins (ကက္တ္ခ်င္) ဓါတ္ေတြဟာ "ခါးတဲ့အရသာ" ရွိတယ္။ အလြန္ ေကာင္းတဲ့ ကင္ဆာ-ကာကြယ္ေဆးေတြ ဆိုျပီးေတာင္မွ ေျပာၾကတယ္။ Catechins ဟာ ဗီတာမင္ (စီ) ထက္ အဆ ၁ဝဝ သာသတဲ့။ (အီး) ထက္ ၂၅ ဆ သာသတဲ့။ Flavonoids နဲ႔ Catechins အတူတြဲရင္ (ဆဲလ္) ေတြကို X-ray damage ဓါတ္မွန္ရဲ႕ ဒဏ္ကေန ကာကြယ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါေသးတယ္။

Flavonoids မ်ားတဲ့ အစာေတြထဲမွာ Garlic ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ Onions ၾကက္သြန္နီ၊ Shallots ၾကက္သြန္နီကေလး၊ Leeks ၾကက္သြန္ျမိတ္ေတြ ပါတယ္။ ဒါေတြထဲမွာ Vitamin C ဗီတာမင္ (စီ)၊ Selenium (ဆယ္လ္နီယမ္) နဲ႔ Sulfur compounds (ဆာလ္ဖါ) ဓါတ္ေပါင္းေတြလဲ ပါတာမို႔ အားလံုးေပါင္းကေန ကင္ဆာျဖစ္မွာကို တားဆီးႏိုင္တယ္လို႔ အာဟာရ သုေတသနက ယူဆတယ္။

Probiotics ဆိုတာ အစာလမ္းေၾကာင္းမွာ ရွိေနၾကတဲ့ ဗက္တီးရီးယား အေကာင္းေတြကို ေခၚတယ္။ အစာေျခရာမွာ အသံုးၾကတယ္။ ဒါ့အျပင္ အစာေတြကေန ကင္ဆာျဖစ္ေစမွာကိုလဲ တားႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဇီဝ-ဓါတုေဗဒလိုေျပာရရင္ b-glucuronidase နဲ႔ Nitro-reductase ေခၚတဲ့ (အင္ဇိုင္းမ္) ေတြကေန ကင္ဆာျဖစ္ေစမွာမ်ိဳး ေျပာင္းလဲမသြားေစဘို႔ရာ လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ ခုခံအားစနစ္ တခုထဲကေန ဒီတာဝန္ယူေနရတာကို ဒါေတြကေန အကူညီေပးတယ္။

ေစာေစာပိုင္း သုေတသနေတြမွာ လူေတြစားသံုးတဲ့ အဆီကို အာရံုစိုက္ခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီအခ်က္ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လက္ခံလို႔ မသင့္တာေတြ႔ရတယ္။ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္မွာ အာဟာရ မွ်တတာနဲ႔ ၾကီးလာလို႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္လာတာေတြကို အာရံုစိုက္ေလ့လာၾကတယ္။ Breast ရင္သား-ကင္ဆာ နဲ႔ Colon အူမၾကီး-ကင္ဆာေတြအတြက္ ျဖစ္တယ္။ ငယ္ရြယ္တံုးမွာ ကိုယ္လက္ ေလ့က်င္ခန္း-အားကစား မလုပ္တာဟာ အခ်က္တခုဆိုတာ သိလာရတယ္။

အသီးအႏွံ၊ အသီးအရြက္ေတြက ေကာင္းတယ္ေပမဲ့ ခ်က္ျပဳတ္တာမွာ ၾကာၾကာ ခ်က္တာ မေကာင္းဘူး။ ဟင္းခ်က္တဲ့ထဲမွာ အေရာအေႏွာေတြ မ်ားတာ မေကာင္းဘူး။ ပင္ကိုယ္သဘာဝနဲ႔ နီးေလေလ ေကာင္းေလေလ။ Dairy products ႏို႔ထြက္အစာေတြ၊ Fish ငါးေတြ နဲ႔ Meat အသားေတြကို စားတာထဲက ၃ ပံု ၁ ပံုထက္ မမ်ားသင့္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ သက္သတ္လြတ္စားပါလို႔ မဆိုလိုပါ။ စက္နဲ႔ ျပဳျပင္ထားတာကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေလွ်ာ့စားပါ။ ဥပမာ ပန္းသီးေဖ်ာ္ရည္အစား ပန္းသီးကိုဘဲ စားပါ။

"အသီးအရြက္ စားတာကေန ကင္ဆာကို ကာကြယ္ႏိုင္တယ္ ဆိုတာဟာ လိုတာထက္ ပိုေျပာေနတယ္" လို႔လဲ ေနာက္ ေလ့လာမႈေတြက ေထာက္ျပလာတယ္။ Folic acid (ေဖါလစ္-အက္စစ္) က Breast ရင္သား-ကင္ဆာ နဲ႔ Colon အူမၾကီး-ကင္ဆာေတြအတြက္ ေကာင္းတယ္လို႔ အဲဒီသုေတသနက ဆိုလာတယ္။ (ေဖါလစ္-အက္စစ္) အေၾကာင္း ေရးထားပါတယ္။ မ်ားတိုင္းလဲ မေကာင္းပါ။

ကင္ဆာ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ေကာင္းတဲ့ အစားအစာ စာရင္းထဲမွာ ဒါေတြလဲ ပါေသးတယ္။
- Soy ပဲပုတ္၊
- Vitamin E ဗီတာမင္ (အီး)၊
- Vitamin D ဗီတာမင္ (ဒီ)၊
- Flaxseeds ႏွမ္းတမ်ိဳး၊
- Selenium (ဆဲလ္နီယမ္) ဓါတ္ပါတဲ့ အစာေတြ Nuts အေစ့အဆံ၊ Cereals ဆန္-ဂ်ံဳ-ေျပာင္း-ေျပာင္ဖူး၊ Meat အသား၊ Mushrooms မိႈ၊ Fish ငါး၊ eggs ဥေတြ၊
- Green tea လဖက္ရည္ၾကမ္း၊
- Organic (ေအာ္ဂဲနစ္) အစာ ဒါမွမဟုတ္ Local produce ေဒသထြက္ အစာေတြကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ စားသံုးပါ။

• Lung Cancer and Papaya အဆုပ္-ကင္ဆာ နဲ႔ သေဘၤာရြက္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/01/lung-cancer.html ကိုလည္း တြဲဖတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၁-၂ဝ၁၂