က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, September 15, 2013

Low BP ေသြးက်ေနသလား

Sun, Jan 8, 2012 at 2:37 PM
ကၽြန္ေနာ့္ နာမည္ (႕႕႕႕႕) ပါ။ (႕႕႕႕႕) မွာ ေနပါတယ္။ အသက္ ၂၈၊ ေယာက္်ားေလးပါ။ အရပ္ ၆ ေပ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၁၂ဝ ခန္႔ပဲ ရိွပါတယ္။ က်န္းမာေရး မ်ားေသာအားျဖင့္ ေကာင္းပါတယ္။ အခုတစ္ေလာ ညစာစားၿပီးခ်ိန္ေလာက္ကစၿပီး မူးမူးေနတယ္။ သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္က ေသြးေဘာင္ခ်ိန္တဲ့စက္ေလးဝယ္လာလို ့ အခုပဲခ်ိန္လိုက္ပါတယ္။ အေပၚေသြး ၁ဝ၁၊ ေအာက္ေသြး ၆၃ ရိွပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္း အေျပာကေတာ့ အရမ္းက်ေနတယ္ ေျပာတယ္။ အဲဒါဘာေၾကာင့္က်တာလဲ။ ဘယ္လို ျပန္တက္ေအာင္ လုပ္ရမလဲ။ က်န္းမာေရး လိုက္စားမႈမရိွပါ။ က်န္းမာေရး ဘယ္လိုလိုက္စားရတာလဲ။ အသက္ ၂ဝ က ေသြးတစ္ခါ လွဴဘူးတယ္။ အရမ္းလည္း ပိန္တယ္။

မေျဖခင္ ျပင္ပါရေစ၊ "ေသြးဖိအား" လို႔ေရးမွ မွန္တယ္။ Blood pressure (BP) အတိုင္းအတာ (ယူနစ္) ကို Pound (ေပါင္) နဲ႔မသံုးဘဲ mmHg (မီလီမီတာ-မာက်ဴရီ) နဲ႔ သတ္မွတ္ထားလို႔ပါ။ "ေပါင္" ဆိုရင္ အေလးခ်ိန္နဲ႔ ျဗိတိန္-ပိုက္ဆံ ျဖစ္သြားမယ္။ "ေဘာင္" ဆိုရင္ အကန္႔အသတ္ ျဖစ္သြားမယ္။

အဲလို ဂဏန္းအတိအက် ထြက္တာ Digital BP apparatus ေသြးဖိအားတိုင္း ကရိယာနဲ႔ တိုင္းလို႔ေနမယ္။ ရိုးရိုးကရိယာ Sphygmomanometer နဲ႔ တိုင္းရင္ ၅ ဂဏန္း၊ ဆယ္ဂဏန္းသာ ေသျခာတယ္။ ဒီသမာရိုးက် စေပၚခဲ့တဲ့ ကရိယာထဲမွာ ျပဒါးသံုးထားျပီး ဖန္ျပြန္ေလးမွာ mm (မီလီမီတာ) ေရးမွတ္ထားလို႔ ေသြးဖိအား အေျဖကို ေျပာခဲ့သလို ေရးမွတ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပဒါးကို ဓါတုေဗဒအရ Hg (မာက်ဴရီ) လို႔ ေခၚၾကရတယ္ မဟုတ္လား။

(ဒစ္ဂ်စ္တယ္လ္) ေသြးဖိအားတိုင္း ကရိယာမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဂဏန္း ၃ ခု ပါေလ့ရွိတယ္။ တခုက အေပၚေသြးဖိအား၊ ေနာက္တခုက ေအာက္ေသြးဖိအားနဲ႔ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း ျဖစ္တယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းကို တိုင္းမေပးတာလဲ ရွိပါတယ္။ ဒါက တခ်က္။

ေနာက္တခ်က္က ေသြးဖိအားဆိုတာ အျမဲမျပတ္ တက္လိုက္ က်လိုက္ေနတယ္။ ေသြးဖိအား မ်ားခ်င္ခ်င္ျဖစ္တာကိုေရာ နည္းခ်င္ခ်င္ ထင္ရတာကိုပါ ၂-၃ ခါေလာက္ ျပန္တိုင္းသင့္တယ္။ လူနာကို စိတ္ေအးလက္သာ ရွိေစေအာင္လဲ ႏွစ္သိမ္တာတို႔ ဘာဟင္းနဲ႔ စားခဲ့လဲ၊ ဘယ္ေက်ာင္း တက္ေနလဲ စသျဖင့္ စိတ္ေျပာင္းေအာင္ လုပ္ျပီးတိုင္းရတယ္။ ေမာေမာပန္းပန္းနဲ႔ ေဆးခန္းဝင္လာသူကို တန္းျပီး တိုင္းရင္ မ်ားေနႏိုင္တယ္။ ဆရာဝန္-ဆရာမ အေပါက္ဆိုးလို႔ အလိုမက်ရင္လဲ ေသြးဖိအား ပံုမွန္မဟုတ္တာ ထြက္ႏိုင္ေသးတယ္။

ေနာက္တခ်က္ ရွိေသးျပန္တယ္။ (ဒစ္ဂ်စ္တယ္လ္) ေတြဟာ ၾကာၾကာမခံဘူး။ ေမးတဲ့သူကိုေတာ့ အသစ္နဲ႔တိုင္းတာမို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ ဘယ္ကရိယာနဲ႔ တိုင္းတိုင္း တိုင္းတဲ့အခါ စက္-ကရိယာ နဲ႔ လူ႔ႏွလံုးရွိရာ ရင္ပတ္အေနမွာ ထားသင့္ေသးတယ္။ ေသြးဖိအားကို ဘယ္ေလာက္ဟာ ပံုမွန္၊ ဘယ္ေလာက္ဆို နည္းတယ္၊ မ်ားတယ္ ေျပာရတာ တခြန္းထဲ မရဘူး။ ဆရာ လွ်ာရွည္ရတယ္။ ေအာက္ဂဏန္း ၉ဝ ေက်ာ္ရင္၊ အထက္ဂဏန္း ၁၄ဝ ေက်ာ္ရင္ ေသြးတိုးလို႔ စေျပာႏိုင္တာကိုေတာ့ ဆရာဝန္ အမ်ားစုက သေဘာတူၾကတယ္။ ဘယ္ေလာက္ထက္ နည္းတာကို နည္းတယ္ေျပာမလဲ ဆိုတာက် ေျပာမရျပန္ဘူး။ မေျပာၾကတာပါ။ အဲလိုနည္းေနတာက ေဆးကုသဘို႔ မလိုတတ္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ၾကားဘူးမွာပါ။ ေသြးတိုးရွိေနတာကို ဆရာဝန္ကတိုင္းမွ သိၾကသူေတြ မနည္းလွဘူး။ ဘာမွခံစားမေနၾကလို႔ပါ။ အဲလိုပါဘဲ ေသြးဖိအား နည္းေနသူမွာ ဘာမွမျဖစ္ရင္ ေဆးကုစရာမလိုပါ။ နည္းနည္းပါးပါး မ်ားတာ၊ နည္းတာက ခံစားရတာမ်ိဳး ရွိႏိုင္ျပန္တယ္။ ေမးသူမွာလို မူးတယ္ဆိုတာ ရွိေနတာမ်ိဳးေပါ့။

အဲ႕႕႕႕ မူးတိုင္းလဲ ေသြးဖိအား တခုထဲကေန ျဖစ္ေစတာ မဟုတ္ျပန္ဘူး။ တျခား အမူးေရာဂါေတြ ရွိေသးတယ္။ ေရးျပီးသားေတြ ရွိပါတယ္။
• Vertigo အမူးေရာဂါ (အရက္ေၾကာင့္ မဟုတ္ပါ)
• BPPV အရက္မေသာက္ဘဲ မူးတဲ့ေရာဂါ
• Migraine (1) မိုင္ဂရင္း ေခါင္းမူး-ေခါင္းကိုက္ေရာဂါ
• Migraine (2) မိုင္ဂရင္း (အဆက္)

အေျခခံကေတာ့ လူေနေကာင္း-က်န္းမာေနရင္ ေသြအား သင့္ေနတာအတြက္ ပူစရာမလိုပါ။ ေအာက္ဂဏန္း ၇ဝ အထက္ဂဏန္း ၁ဝဝ ဆိုတာ အၾကမ္းဖ်င္းသင့္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ေသြးဖိအား ပံုမွန္လို႔ေျပာရမဲ့ ၁ဝဝ/၇ဝ၊ ၁၁ဝ/၇ဝ၊ ၁ဝဝ/၈ဝ၊ ၁၁ဝ/၈ဝ ၁၂ဝ/၇ဝ၊ ၁၂ဝ/၈ဝ ရွိေနေပမဲ့ (အနီးမီးယား) ေခၚတဲ့ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရွိေနႏိုင္တယ္။ ေသြးယိုလို႔၊ ေသြးဆင္းလို႔၊ စတဲ့ အေျခအေန တခုခုေၾကာင့္ ေသြးအားနည္းေနတာက ၾကာေနေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာာရဲ႕ ဇီဝကမၼေဗဒအရ သမမွ်တေရး လုပ္ေပးေနတာမို႔ ေသြးဖိအားကေတာ့ ပံုမွန္ သူလိုကိုယ္လို ျဖစ္လာပါရဲ႕ ေသြးနီဥအေရအတြက္က တက္မလာတာမ်ိဳးကို ေျပာတာပါ။ အသားအေရ ေဖ်ာ့ေတာ့ေနမယ္။ မူးမယ္။ အားမရွိဘူး။ ဒါဆိုရင္ ေဆးကုဘို႔ လိုေနျပီ။
• Anemia (အနီးမီးယား) သို႔မဟုတ္ ဒုကၡသည္ေရာဂါတမ်ိဳး

အစမွာ ေရးခဲ့သလို ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းက မ်ားေနရင္လဲ မေကာင္းဘူး နည္းေနရင္လဲ မေကာင္းဘူး။ တမိနစ္မွာ ၇ဝ-၈ဝ ရွိရင္ ေကာင္းတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ေသြးဖိအားကို ၂-၃ ခါတိုင္းပါ။ ေသြးခုန္ႏွဳန္းလဲ သိရခ်င္တယ္။ ေသြးလွဴထားသူဟာ ရက္ ၁၂ဝ ေနရင္ ေသြးအား ျပန္ျပည့္တယ္။ မူးတာအတြက္ တျခားဘာျဖစ္ႏိုင္ေသးလဲ စစ္ေဆးသင့္တယ္။ ပိန္တာကို ဝခ်င္ရင္လဲ ေရးထားပါေသးတယ္။
• Weight gain လွရံုမက ဝခ်င္ေသးရင္

က်န္းမာေရး လိုက္စားတယ္ ဆိုတာက အေတာ္က်ယ္ေျပာလွတဲ့ ေခါင္းစဥ္ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မလြယ္တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္ကာယ လွပေရးကိုသာ တခ်ိဳ႕က က်န္းမာေရးလိုက္စားတယ္ ထင္ၾကတယ္။ အေျခခံကေတာ့ ကိုယ္နဲ႔ စိတ္ေပါ့။ ကိုယ္ဆိုတာ တကုိယ္ေရ-သန္႔ရွင္းေရးကေန စတယ္။ ကိုယ္လက္ လႈတ္ရွားမႈကို (ဂ်င္မ္) သြားမွ မဟုတ္ပါ။ ျခင္းခတ္တာ၊ ၾကိဳးခုန္တာ၊ တပါတ္ ၅ ရက္ တာတို ျဖစ္ျဖစ္၊ တာေဝးျဖစ္ျဖစ္ ေျပးတာ-လမ္းေလွ်ာက္တာ၊ (ေဂ်ာ့ကင္) လုပ္တာ၊ ေရမခ်ိဳးခင္ ေသြးပူေလ့က်င့္ခန္း ပံုမွန္လုပ္တာ အားလံုး ေကာင္းပါတယ္။ ၾကြက္သားေတြ အဆစ္ေတြ လႈတ္ရွားမႈ မွန္ေစ-သန္ေစမယ္။ ေသြးစီးေလွ်ာက္မႈ ေကာင္းေစမယ္။ စိတ္က်န္းမာေရးလဲ အေရးၾကီးတယ္။ စိတ္ပ်ိဳ ကိုယ္ႏု၊ စိတ္သာလွ်င္ ေရွ႕သြားရွိကုန္၏။ စိတ္ေဆာင္ ေအာင္ရမည္။

Dr. တင့္ေဆြ
၈-၁-၂ဝ၁၂