က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, January 8, 2012

Muscle weakness ၾကြက္သား အားနည္းျခင္း

Fri, Jan 6, 2012 at 10:06 AM
ကြ်န္ေတာ္က (႕႕႕႕႕) မွာ ေနပါတယ္။ အသက္ ၂၄ ပါ။ Testosterone Deficiency အေၾကာင္းကုိ သိခ်င္ပါတယ္။ သူရဲ႕ ၿဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ လကၡဏာေတြနဲ႔ ယခု ကြ်န္ေတာ္ ခံစားေနရတာေတြနဲ႔ တုိက္ဆုိင္မႈ ရွိေနပါတယ္။ လိင္စိတ္အားနည္းပုိင္းမွာေတာ့ ၿပသာနာမရွိဘူး ထင္ပါတယ္။ က်န္တာေတြေတာ့ တူပါတယ္။ အဆုိးဆုံး ခံစားရတာေတာ့ ခႏၶာကုိယ္မွာ အင္မတန္ ပိန္ၿပီး လက္ေမာင္း ၾကြက္သားမ်ား သာမန္လူမ်ားေလာက္ မဖြံၿဖဳိးၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ ေရာဂါၿဖစ္မၿဖစ္ သိရွိဖုိ႔ ဘယ္လုိ ဆရာဝန္မ်ဳိးဆီ သြားေရာက္ၿပသင့္ပါသလဲ။ ဆရာဝန္နဲ႔ မၿပဘဲ ကုိယ္တုိင္ ကုသရင္ေကာ ရႏုိင္ပါသလား။ ကုသမႈကုိ အမ်ားဆုံး ဘယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ ကုသရပါသလဲ။ ကုသႏုိင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေကာ ရွိႏုိင္ပါေသးလား။ ေဆးရဲ႕ ေကာင္းက်ဳိးနဲ႔ ေဘးထြက္ ဆုိးက်ဳိး အေၾကာင္းကုိလည္း ၿပည္႔စုံစြာ သိခ်င္ပါတယ္။

ေမးတာထဲမွာ ကိုယ္ခႏၶာပိန္တာနဲ႔ ၾကြက္သားေတြ သူမ်ားေလာက္ မဖြံ႔ျဖိဳးဘူးဆိုတဲ့အခ်က္သာ ေတြ႔ပါတယ္။ ေသျခာဘို႔ အမ်ားၾကီး လိုေသးပါတယ္။ ပိန္တယ္ဆိုတာနဲ႔ ၾကြက္သားဖြံ႔ထြားမႈက ခြဲစဥ္းစားရမယ္။ ပိန္တဲ့သူတိုင္း ၾကြက္သား၊ အဆီ နည္းေနမွာပါ။ ပိန္တဲ့လူေတြ အမ်ားၾကီးပါ။ ေဆးကုစရာ မလိုသူေတြက မ်ားတယ္။ ေနေကာင္းပါရက္နဲ႔ ဝခ်င္သူေတြအတြက္ စာတပုဒ္ ေရးထားပါတယ္။

ၾကြက္သားအေၾကာင္းကို အလြယ္နဲ႔ေျပာမရပါ။ ၾကြက္သား လွီတယ္၊ ေသးၾကံဳ႕တယ္ဆိုတာကို ေဆးစာနဲ႔ေျပာရင္ ေရာဂါေတြ ျဖစ္တယ္။ ကုသရတာလဲ ခက္ခဲတာမ်ိဳးေတြရွိေသးတယ္။ Muscular dystrophy (MD) ဆိုတာရွိတယ္။ ေနာက္ Muscle atrophy (Disuse atrophy) ဆိုတာက တမ်ိဳးရွိတယ္။ အသံုးမျပဳတာမ်ားလို႔ ၾကြက္သားေတြ လွီလွီလာတာမ်ိဳး။

ၾကြက္သား သိပ္မထြားတာနဲ႔ေတာ့ Testosterone နည္းေနတယ္လို႔ မတြက္ပါနဲ႔အံုး။ Testosterone နည္းတာက ဘယ္လိုလူမ်ိဳးေတြမွာ လာျဖစ္သလဲဆိုရင္ -
• ေဟာ္မုန္းထြက္ရာေနရာမွာ ကင္ဆာေဆးကုတာ၊ ဓါတ္ကင္တာ လုပ္ေနရတာ၊
• (ခရိုမိုဇုမ္း) ပံုမွန္ မဟုတ္တာ၊
• ဦးေႏွာက္ ထိခိုက္မိရင္၊ ေရာဂါရတာ၊
• ကိုယ္ခႏၶာၾကီးထြားေအာင္ (စတီရြိဳက္) ေဆးေတြ တလြဲသံုးတာ၊
• ပသိေရာင္နဲ႔တြဲတဲ့ က်ားအေက်ာေရာင္ေရာဂါျဖစ္တာ၊
• အမ်ိဳးသမီးမွာ မ်ိဳးဥအိမ္ အလုပ္မလုပ္ေတာ့ရင္၊ ခြဲစိတ္ထုတ္လိုက္ရတာ၊
• က်ားအေစ့က သူေနရာ ကပ္ပဲ့အိတ္မွာ ရွိမေန-က်မေနတာ၊
• ကပ္ပဲ့အိတ္ ထိခိုက္မိတာ၊
• ဇရာေထာင္းလာတာ နဲ႔
• အဝလြန္တာေတြျဖစ္တယ္။

Testosterone အစြမ္းက ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။
၁။ (အင္ဒရိုဂ်င္းနစ္) သတိၲလို႔ ေခၚတာေတြကေတာ့ ပင္မ (လိင္အဂၤါေတြ) နဲ႔ ဒုတိယ-လိင္အဂၤါေတြ ဖြံ႔ထြားေစတယ္။ အသံၾသလာမယ္၊ အေမႊးေပါက္တာ ထူးျခားလာမယ္၊
၂။ (အင္နာေဘာလစ္) သတိၲလို႔ ေခၚတာေတြကေတာ့ ၾကြက္သားေတြ ထြားလာေစမယ္။

(တက္စတိုစတီရုံး) နည္းေနသူေတြမွာ -
• ေယာက္်ား ပန္းညွိဳး-ပန္းေသျဖစ္မယ္၊ (ေမးတဲ့သူက ပံုမွန္ျဖစ္တယ္)
• (ကိုလက္စေထာ) မ်ားမယ္၊ အဝလြန္မယ္၊ (ေမးတဲ့သူက ပိန္ေနတယ္)
• လိင္စိတ္နည္းမယ္၊ (ေမးတဲ့သူက ပံုမွန္ျဖစ္တယ္)
• စိတ္ဓါတ္က်မယ္၊ စိုးရိမ္စိတ္ကဲေနမယ္၊ စိတ္မူေျပာင္းမယ္၊
• အာရံုစိုက္ရတာ ခက္မယ္၊ မွတ္ဥာဏ္ေလွ်ာ့မယ္၊
• အရိုးအားနည္းေနမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ၾကြက္သားတခုထဲနဲ႔ (တက္စတိုစတီရုံး) နည္းတယ္လို႔ သံသယမရွိသင့္ပါ။

အထူသတိထားျပီး အထူးကု ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔သာ ေသာက္သင့္တဲ့ ေဆးေတြထဲမွာ ေဟာ္မုန္းေတြ ပါတယ္။ Testosterone ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြက မနည္းဘူး။ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ဝက္ျခံေပါက္၊ ေခါင္းကိုက္၊ အစားစားခ်င္စိတ္မ်ား၊ စိတ္မူေျပာင္း၊ အသဲ ထိခိုက္၊ ေျခေထာက္ေရာင္။ လိင္တံမာတင္းေနတာ ျပန္မေလွ်ာ့၊ ႏွလံုးေရာဂါရွိေနသူ၊ (ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနသူ၊ ဆီးက်ိတ္-ကင္ဆာ ျဖစ္ေနသူေတြကို မေပးသင့္ပါ။ ေဆးမ်ားသြားရင္ စိတ္ၾကမ္းဝင္တတ္တယ္။ စိတ္မူေျပာင္းတတ္တယ္။

Muscular dystrophy (MD) ေရာဂါဆိုတာ ၾကြက္သား အုပ္စုလိုက္ ျဖစ္တယ္။ သြားလာ လႈတ္ရွားမႈကို ထိခိုက္တယ္။ ၾကာေလ ဆိုးေလ ျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ကို မထိန္းႏိုင္ျဖစ္လာမယ္။ တခါတခါ လဲက်မယ္။ အေပၚမ်က္ခြံ ေအာက္က်လာမယ္။ ၾကြက္သားေတြ ၾကာေလ ေသးငယ္ေလ ျဖစ္မယ္။ ေျခ-လက္ ပံုပန္းကအစ ေျပာင္းမယ္။ အသက္ရွဴ ခက္လာမယ္။

ေရာဂါ ဟုတ္-မဟုတ္ Muscle biopsy, Electromyography, Electrocardiography DNA analysis ဆိုတာေတြ စစ္ေဆးရမယ္။
Creatine phosphokinase (CpK3) ေသြးထဲမွာ မ်ားေနမယ္။

Muscle weakness ၾကြက္သားအားနည္ျခင္းဆိုတာလဲ ေရာဂါတခုျဖစ္တယ္။ Myasthenia လို႔ေခၚတယ္။ Muscle strength ၾကြက္သားရဲ႕ စြမ္းအားကိုက နည္းေနတာပါ။ တကယ္နည္းတာနဲ႔ ထင္တာဆိုျပီး ဆရာဝန္ေတြက ခြဲျခားရတယ္။ Muscular dystrophy နဲ႔ Inflammatory myopathy ေတြကသာ တကယ္အားနည္းေနတာေတြ ျဖစ္တယ္။

(ပိုတက္စီယန္) ဓါတ္ဆားနည္းေနခ်ိန္မွာ ၾကြက္သားမွန္သမွ် အားနည္းေနတယ္။ ကေလးငယ္ေတြ ဝမ္းေလွ်ာဖန္မ်ားေတာ့ ဗိုက္ေဖါင္းလာတယ္။ အူကၾကြက္သားေလးေတြ အားနည္းလို႔။ သိသာတဲ့ တကယ္ၾကြက္သား-အားနည္ေရာဂါဆိုတာ Myasthenia gravis ျဖစ္တယ္။ မ်က္ခြံက မ်က္လံုးကို ပိတ္ေနေအာင္ ေအာက္က်မယ္။ ကိုယ့္ခြန္အားထက္ ပိုျပီး အားသန္ခ်င္ေနသူေတြက ၾကြက္သား အားနည္းေရာဂါ ရွိေနတယ္လို႔ ထင္တတ္ၾကတယ္။ Chronic fatigue syndrome လို႔ ေခၚတယ္။

Muscular dystrophy ၾကြက္သား မဖြံ႔ျဖိဳးျခင္းဟာ ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ မဟုတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၈-၁-၂ဝ၁၂